Opening the text

Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (book-level tradition; specific r̥ṣi varies by anukramaṇī)
Devata: Rohita (as punitive solar/royal power) together with the wrathful cosmic creator (Prajāpati/Āditya-like overlord)
Chandas: Mixed; predominantly triṣṭubh/jagatī-like cadence with refrain (edition-dependent)
অথৰ্ববেদ ১৩.৩ এটা দণ্ডমূলক-ৰক্ষামূলক সূক্ত, য’ত বিদ্বান ব্ৰাহ্মণৰ ওপৰত কৰা ক্ষতিক ক্ৰোধী স্ৰষ্টা-সূৰ্য্য-অধিকাৰৰ বিৰুদ্ধে এক ব্ৰহ্মাণ্ডীয় অপৰাধ হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে, আৰু প্ৰতিশোধ সম্পাদন কৰিবলৈ ৰোহিতক আহ্বান কৰা হৈছে। পুনৰাবৃত্ত ধ্বনি-পংক্তি (“তাক কঁপাই দে… শুকাই পেলাও… ফাঁচবোৰ ঢিলা কৰ”)ৰ জৰিয়তে ই ব্ৰহ্মাণ্ডীয় সাৰ্বভৌমত্ব (জগত-আৱৰণ, কাল-চক্ৰ, সৰ্বব্যাপী পদক্ষেপ)ক আইন-আচাৰগত বলপ্ৰয়োগলৈ ৰূপান্তৰিত কৰি ব্ৰহ্ম-অপকাৰীক বাঁধি আৰু ক্ষয় কৰে।
Mantra 1
अध्यात्मम्। य इ॒मे द्यावा॑पृथि॒वी ज॒जान॒ यो द्रापिं॑ कृ॒त्वा भुव॑नानि॒ वस्ते॑ । यस्मि॑न् क्षि॒यन्ति॑ प्र॒दिशः॒ षडु॒र्वीर्याः प॑त॒ङ्गो अनु॑ वि॒चाक॑शीति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
অধ্যাত্ম। যিজনে এই দ্যাৱা-পৃথিৱী জন্ম দিলে, যিজনে আৱৰণ (দ্ৰাপি) কৰি ভুৱনসমূহ ঢাকি ৰাখে; যাৰ ভিতৰত ছয় দিশ স্থিত—বিস্তৃত বীৰ্যৰ—যাক পাখিধাৰী (পতঙ্গ) অনুসৰণ কৰে যেতিয়া সি দীপ্ত হৈ বিস্তাৰিত হয়—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ হ’লে, এইটো সেই পাপ/অপৰাধ: যিজনে এইদৰে জানিও বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক দুখ দিয়ে। হে ৰোহিত, উঠাই কঁপাই দে, আগবঢ়ি ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহন্তা/ব্ৰহ্ম-অপকাৰীৰ বিপক্ষে ফাঁসসমূহ মুকলি কৰ।
Mantra 2
यस्मा॒द् वाता॑ ऋतु॒था पव॑न्ते॒ यस्मा॑त् समु॒द्रा अधि॑ वि॒क्षर॑न्ति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
যাৰ পৰা বতাহসমূহ ঋতু-অনুসাৰে বয়, যাৰ পৰা সমুদ্ৰসমূহ নিজৰ ধাৰা বিস্তাৰ কৰি ঢালি দিয়ে—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ হ’লে, এইটো সেই অপৰাধ: যিজনে এইদৰে জানিও বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক দুখ দিয়ে। হে ৰোহিত, উঠাই কঁপাই দে, আগবঢ়ি ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মজ্যৰ বিপক্ষে ফাঁসসমূহ মুকলি কৰ।
Mantra 3
यो मा॒रय॑ति प्रा॒णय॑ति॒ यस्मा॑त् प्रा॒णन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
যি মাৰে আৰু যি জীৱন দিয়ে, যাৰ পৰা সকলো ভুৱনেই প্ৰাণ লয়—সেই দেৱতা ক্ৰুদ্ধ হ’লে এইটোই অপৰাধ: যি এইদৰে জানি-শুনি বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক অন্যায় কৰে। উঠা, ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰি দে; ব্ৰহ্মহন্তাৰ ওপৰত ফাঁসসমূহ মুকলি কৰি দে।
Mantra 4
यः प्रा॒णेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी त॒र्पय॑त्यपा॒नेन॑ समु॒द्रस्य॑ ज॒ठरं॒ यः पिप॑र्ति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
যি প্ৰাণেৰে দ্যাৱা-পৃথিৱীক তৃপ্ত কৰে, আৰু অপানেৰে সমুদ্ৰৰ উদৰ পূৰ্ণ কৰে—সেই দেৱতা ক্ৰুদ্ধ হ’লে এইটোই অপৰাধ: যি এইদৰে জানি-শুনি বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক অন্যায় কৰে। উঠা, ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰি দে; ব্ৰহ্মহন্তাৰ ওপৰত ফাঁসসমূহ মুকলি কৰি দে।
Mantra 5
यस्मि॑न् विराट् प॑रमे॒ष्ठी प्र॒जाप॑तिर॒ग्निर्वै॑श्वान॒रः स॒ह प॒ङ्क्त्या श्रि॒तः । यः पर॑स्य प्रा॒णं प॑र॒मस्य॒ तेज॑ आद॒दे तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
যাৰ ভিতৰত বিরাট্, পৰমেষ্ঠী, প্ৰজাপতি, আৰু অগ্নি বৈশ্বানৰ—পঙ্ক্তিৰ সৈতে—প্ৰতিষ্ঠিত; যিয়ে পৰৰ প্ৰাণ, পৰমৰ তেজ নিজৰ কৰি ল’লে—সেই দেৱতা ক্ৰুদ্ধ হ’লে এইটোই অপৰাধ: যি এইদৰে জানি-শুনি বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক অন্যায় কৰে। উঠা, ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰি দে; ব্ৰহ্মহন্তাৰ ওপৰত ফাঁসসমূহ মুকলি কৰি দে।
Mantra 6
यस्मि॒न् षडु॒र्वीः पञ्च॒ दिशो॒ अधि॑ श्रि॒ताश्चत॑स्र॒ आपो॑ य॒ज्ञस्य॒ त्रयो॒ऽक्षराः॑ । यो अ॑न्त॒रा रोद॑सी क्रु॒द्धश्चक्षु॒षैक्ष॑त॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
যাৰ ভিতৰত ছয় বিস্তৃত অঞ্চল স্থাপিত; যাৰ ওপৰত পাঁচ দিশ আশ্ৰিত; (যাৰ ভিতৰত) চাৰিটা আপঃ (জল); (যাৰ ভিতৰত) যজ্ঞৰ তিনিটা অক্ষয় অক্ষৰ—সেইজনেই, ক্ৰুদ্ধ হৈ, দুয়ো জগতৰ মাজত চকুৰে চালে—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ সেই দেৱতাৰ বিৰুদ্ধে এই অপৰাধ: যি এইদৰে বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত/অপমান কৰে। হে ৰোহিত, উঠা—তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহন্তাৰ ওপৰত পুনৰ পাষ (ফাঁস) মুকলি কৰি দে।
Mantra 7
यो अ॑न्ना॒दो अन्न॑पतिर्ब॒भूव॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॑रु॒त यः । भू॒तो भ॑वि॒ष्यद् भुव॑नस्य॒ यस्पति॒स्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
যি অন্নভোজী হৈ অন্নৰ অধিপতি হ’ল, আৰু যি ব্ৰহ্মণস্পতিও; যি ভূত-ভৱিষ্যৎ আৰু সমগ্ৰ ভুৱনৰ অধিপতি—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ সেই দেৱতাৰ বিৰুদ্ধে এই পাপ-অপৰাধ, যি এইদৰে বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক দমন/অপমান কৰে। হে ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰি দে; ব্ৰহ্মহন্তাৰ ওপৰত পচা (পাশ) পুনৰ নিক্ষেপ/মুক্ত কৰি দে।
Mantra 8
अ॒हो॒रा॒त्रैर्विमि॑तं त्रिं॒शद॑ङ्गं त्रयोद॒शं मासं॒ यो नि॒र्मिमी॑ते॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
যি অহোৰাত্ৰেৰে মাপি ত্ৰিশ অংশৰ মাহ, আৰু ত্ৰয়োদশ মাহো নিৰ্মাণ/মাপি দিলে—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ সেই দেৱতাৰ বিৰুদ্ধে এই পাপ-অপৰাধ, যি এইদৰে বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক দমন/অপমান কৰে। হে ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰি দে; ব্ৰাহ্মণ-হন্তাৰ ওপৰত পচা (পাশ) পুনৰ নিক্ষেপ/মুক্ত কৰি দে।
Mantra 9
कृ॒ष्णं नि॒यानं॒ हर॑यः सुप॒र्णा अ॒पो वसा॑ना॒ दिव॒मुत् पत॑न्ति । त आव॑वृत्र॒न्त्सद॑नादृ॒तस्य॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वेपय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
কৃষ্ণ নিম্ন-নিয়ন্ত্ৰণ ভাঙি, হৰিতবৰ্ণ সুপৰ্ণা (সু-ডেউকা) জনা, আপেৰে আৱৃত হৈ, দিৱলৈ উৰি উঠে। ঋতৰ আসন/আধাৰৰ পৰা সিহঁতে তাক চাৰিওফালে আৱৰি ধৰিলে—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ সেই দেৱতাৰ বিৰুদ্ধে এই পাপ-অপৰাধ, যি এইদৰে বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক দমন/অপমান কৰে। হে ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰি দে; ব্ৰহ্মহন্তাৰ ওপৰত পচা (পাশ) পুনৰ নিক্ষেপ/মুক্ত কৰি দে।
Mantra 10
यत् ते॑ च॒न्द्रं क॑श्यप रोच॒नाव॒द् यत् सं॑हि॒तं पु॑ष्क॒लं चि॒त्रभा॑नु। यस्मि॒न्त्सूर्या॒ आर्पि॑ताः स॒प्त सा॒कं तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
হে কশ্যপ, তোমাৰ সেই চন্দ্ৰ—উজ্জ্বল, দীপ্তিময়; সেই সুসংহত, পূৰ্ণ, বিচিত্ৰ-ভানু (উজ্জ্বল-শিখাযুক্ত) মণ্ডল, য’ত সাতটা সূৰ্য একেলগে স্থাপিত—সেই দেৱতাৰ। সেই ক্ৰুদ্ধ দেৱতাৰ বিৰুদ্ধে এই অপৰাধ—যি এইদৰে জ্ঞানী ব্ৰাহ্মণক জিনে/অপমান কৰে। হে ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহন্তা/ব্ৰাহ্মণ-হিংসকৰ ওপৰত (তাৰ) পাষাণসমূহ প্ৰতিমুক্ত কৰ।
Mantra 11
बृ॒हदे॑न॒मनु॑ वस्ते पु॒रस्ता॑द् रथंत॒रं प्रति॑ गृह्णाति प॒श्चात्। ज्योति॒र्वसा॑ने॒ सद॒मप्र॑मा॒दं तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
বৃহৎ-ছন্দে তেওঁক আৱৰণ কৰায়; আগফালে ৰথন্তৰ, পিছফালৰ পৰা তেওঁক সন্মুখীন কৰিবলৈ ধৰে। জ্যোতিত আৱৃত, সদা সাৱধান—সেই দেৱতাৰ শক্তি। সেই ক্ৰুদ্ধ দেৱতাৰ প্ৰতি এই অপৰাধ—যি এইদৰে জ্ঞানী ব্ৰাহ্মণক জয়/দমন কৰে। উঠা, কঁপাই দে, হে ৰোহিত; ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহত্যা-ব্ৰাহ্মণবধৰ প্ৰতিশোধস্বৰূপে পাষাণ (বন্ধন) মুকলি কৰ।
Mantra 12
बृ॒हद॒न्यतः॑ प॒क्ष आसी॑द् रथंत॒रम॒न्यतः॒ सब॑ले स॒ध्रीची॑ । यद् रोहि॑त॒मज॑नयन्त दे॒वास्तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
এফালে বৃহৎ আছিল পাখি, আনফালে ৰথন্তৰ—বলসহ একেলগে সংযুক্ত, একেদিশে গতি কৰা—যেতিয়া দেৱতাসকলে ৰোহিতক জন্ম দিলে। সেই ক্ৰুদ্ধ দেৱতাৰ প্ৰতি এই অপৰাধ—যি এইদৰে জ্ঞানী ব্ৰাহ্মণক জয়/দমন কৰে। উঠা, কঁপাই দে, হে ৰোহিত; ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহত্যা-ব্ৰাহ্মণবধৰ প্ৰতিশোধস্বৰূপে পাষাণ (বন্ধন) মুকলি কৰ।
Mantra 13
स वरु॑णः सा॒यम॒ग्निर्भ॑वति॒ स मि॒त्रो भ॑वति प्रा॒तरु॒द्यन्। स स॑वि॒ता भू॒त्वान्तरि॑क्षेण याति॒ स इन्द्रो॑ भू॒त्वा त॑पति मध्य॒तो दिवं॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
সন্ধিয়াত তেওঁ বৰুণ হয়, সন্ধ্যাবেলাত অগ্নি হয়; পুৱাতে উদয় হৈ মিত্ৰ হয়। সৱিতা হৈ অন্তৰিক্ষেৰে গতি কৰে; ইন্দ্ৰ হৈ আকাশৰ মধ্যভাগত দগ্ধ কৰে। সেই ক্ৰুদ্ধ দেৱতাৰ প্ৰতি এই অপৰাধ—যি এইদৰে জ্ঞানী ব্ৰাহ্মণক জয়/দমন কৰে। উঠা, কঁপাই দে, হে ৰোহিত; ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহত্যা-ব্ৰাহ্মণবধৰ প্ৰতিশোধস্বৰূপে পাষাণ (বন্ধন) মুকলি কৰ।
Mantra 14
स॒ह॒स्रा॒ह्ण्यं विय॑तावस्य प॒क्षौ हरे॑र्हं॒सस्य॒ पत॑तः स्व॒र्गम्। स दे॒वान्त्सर्वा॒नुर॑स्युप॒दद्य॑ सं॒पश्य॑न् याति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
সহস্ৰ-আহ্ণীয় (হাজাৰ দিনৰ) মহিমাই বিস্তৃত আকাশত বিস্তাৰিত হৰিৰ হংসৰ—স্বৰ্গলৈ উৰি যোৱা—দুটা পাখি। সি সকলো দেৱতাক অন্তৰত স্থাপন কৰি, সকলো জগত চাওঁতে চাওঁতে, সেই দেৱতাৰ সকলো ভুবনেদি গমন কৰে। সেই দেৱতা ক্ৰুদ্ধ হ’লে—যি এইদৰে জ্ঞানী ব্ৰাহ্মণক দমন/জয় কৰে—ইয়াই তাৰ অপৰাধ। উঠা, হে ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহত্যাৰীৰ বিৰুদ্ধে পাষাণ (ফাঁস) মুকলি কৰি দে।
Mantra 15
अ॒यं स दे॒वो अ॒प्स्व॑१न्तः स॒हस्र॑मूलः पुरु॒शाको॒ अत्त्रिः॑ । य इ॒दं विश्वं॒ भुव॑नं ज॒जान॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
এইয়াই সেই দেৱতা, যি পানীৰ ভিতৰত আছে—সহস্ৰ-মূল, পুৰুষ-আকাৰ, ভক্ষক—যিয়ে এই সমগ্ৰ বিশ্ব-ভুবন জন্ম দিলে। সেই দেৱতা ক্ৰুদ্ধ হ’লে—যি এইদৰে জ্ঞানী ব্ৰাহ্মণক দমন/জয় কৰে—ইয়াই তাৰ অপৰাধ। উঠা, হে ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহত্যাৰীৰ বিৰুদ্ধে পাষাণ (ফাঁস) মুকলি কৰি দে।
Mantra 16
शु॒क्रं व॑हन्ति॒ हर॑यो रघु॒ष्यदो॑ दे॒वं दि॒वि वर्च॑सा॒ भ्राज॑मानम्। यस्यो॒र्ध्वा दिवं॑ त॒न्व॑१स्तप॑न्त्य॒र्वाङ् सु॒वर्णैः॑ पट॒रैर्वि भा॑ति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
দ্ৰুতগামী হৰয় (বায় ঘোঁৰা)সকলে উজ্জ্বল শু্ক্ৰ-প্ৰভা বহন কৰি দেৱতাক বহে—দ্যুলোকত পবিত্ৰ তেজে দীপ্তিমান। যাঁৰ দেহ-ৰূপ উৰ্ধ্বমুখী হৈ আকাশক তাপিত কৰে, আৰু সোনালী আৱৰণেৰে ইফালে দীপ্তি ছটিয়াই উঠে—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ সেইজনাৰ বিৰুদ্ধে এই অপৰাধ: যি এইদৰে বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত/অপমান কৰে। উঠা, হে ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহত্যাৰ দোষীৰ ওপৰত পচা-বন্ধন (পাশ) মুকলি কৰি দে।
Mantra 17
येना॑दि॒त्यान् ह॒रितः॑ स॒म्वह॑न्ति॒ येन॑ य॒ज्ञेन॑ ब॒हवो॒ यन्ति॑ प्रजा॒नन्तः॑ । यदेकं॒ ज्योति॑र्बहु॒धा वि॒भाति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
যাৰ দ্বাৰা হৰিত (সেউজ-খৈৰ) ঘোঁৰাসকলে আদিত্যসকলক একেলগে বহে; যাৰ দ্বাৰা যজ্ঞেৰে বহুজন—জ্ঞানী—নিজ নিজ গতি/পথত উপনীত হয়; যি এক জ্যোতি বহুধা ৰূপে দীপ্ত হয়—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ সেইজনাৰ বিৰুদ্ধে এই অপৰাধ: যি এইদৰে বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত/অপমান কৰে। উঠা, হে ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহত্যাৰ দোষীৰ ওপৰত পচা-বন্ধন (পাশ) মুকলি কৰি দে।
Mantra 18
स॒प्त यु॑ञ्जन्ति॒ रथ॒मेक॑चक्र॒मेको॒ अश्वो॑ वहति स॒प्तना॑मा । त्रि॒नाभि॑ च॒क्रम॒जर॑मन॒र्वं यत्रे॒मा विश्वा॒ भुव॒नाधि॑ त॒स्थुस्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
সাতজন (সপ্ত) একচক্ৰ ৰথ জোঁকে; এক অশ্ব—সাত নামধাৰী—তাক বহে। ত্ৰিনাভিযুক্ত চক্র, অজৰ, অনৰ্ব (অক্লান্ত), য’ত এই সকলো ভুবন স্থাপিত হৈ আছে—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ সেইজনাৰ বিৰুদ্ধে এই অপৰাধ: যি এইদৰে বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত/অপমান কৰে। উঠা, হে ৰোহিত, তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহত্যাৰ দোষীৰ ওপৰত পচা-বন্ধন (পাশ) মুকলি কৰি দে।
Mantra 19
अ॒ष्ट॒धा यु॒क्तो व॑हति॒ वह्नि॑रु॒ग्रः पि॒ता दे॒वानां॑ जनि॒ता म॑ती॒नाम्। ऋ॒तस्य॒ तन्तुं॒ मन॑सा मि॒मानः॒ सर्वा॒ दिशः॑ पवते मात॒रिश्वा॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
অষ্টধা যুক্ত উগ্ৰ বহ্নি বহন কৰে—দেৱতাসকলৰ পিতা, আমাৰ পবিত্ৰ ভাবনাৰ জনক। ঋতৰ তন্তু মনৰে মাপি, মাতৰিশ্বা সকলো দিশে বয়—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ সেই দেৱতাৰ বিৰুদ্ধে এই অপৰাধ: যি এইদৰে বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত/অপমান কৰে। হে ৰোহিত, উঠা—তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহন্তাৰ ওপৰত পুনৰ পাষ (ফাঁস) মুকলি কৰি দে।
Mantra 20
सं॒यञ्चं॒ तन्तुं॑ प्र॒दिशोऽनु॒ सर्वा॑ अ॒न्तर्गा॑य॒त्र्याम॒मृत॑स्य॒ गर्भे॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
সকলো দিশাৰ সৈতে টানি ধৰা তন্তু—গায়ত্ৰীৰ ভিতৰত, অমৃতৰ গৰ্ভত—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ সেই দেৱতাৰ বিৰুদ্ধে এই অপৰাধ: যি এইদৰে বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত/অপমান কৰে। হে ৰোহিত, উঠা—তাক কঁপাই দে; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহন্তাৰ ওপৰত পুনৰ পাষ (ফাঁস) মুকলি কৰি দে।
Mantra 21
नि॒म्रुच॑स्ति॒स्रो व्युषो॑ ह ति॒स्रस्त्रीणि॒ रजां॑सि॒ दिवो॑ अ॒ङ्ग ति॒स्रः । वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा ज॒नित्रं॑ त्रे॒धा दे॒वानां॑ जनि॑मानि विद्म॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
তিনিটা আছে তললৈ নামি অহা অন্ধকাৰ; তিনিটা আছে উষাৰ উদয়; আৰু তিনিটাই অঞ্চল—আকাশৰো তিনিটা, নিশ্চয়। হে অগ্নি, তোমাৰ ত্ৰিধা জন্মস্থান আমি জানো; সেই দেৱৰ—দেৱতাসকলৰ ত্ৰিধা জন্মসমূহো আমি জানো। ক্ৰুদ্ধ সেই দেৱৰ বিৰুদ্ধে এইটো অপৰাধ—যি এইদৰে জানি-শুনি বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত কৰে। হে ৰোহিত, তাক কঁপাই তোল; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহন্তাৰ ওপৰত প্ৰতিফল স্বৰূপে পাষাণ (বন্ধনৰ ফাঁস) মুকলি কৰি দে।
Mantra 22
वि य और्णो॑त् पृथि॒वीं जाय॑मान॒ आ स॑मु॒द्रमदधाद॒न्तरि॑क्षे॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
যি জন্ম লৈ পৃথিৱীখন ঢাকি পেলালে, আৰু যি অন্তৰিক্ষত সাগৰ স্থাপন কৰিলে—সেই দেৱৰ। ক্ৰুদ্ধ সেই দেৱৰ বিৰুদ্ধে এইটো অপৰাধ—যি এইদৰে জানি-শুনি বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত কৰে। হে ৰোহিত, তাক কঁপাই তোল; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মজ্যৰ ওপৰত প্ৰতিফল স্বৰূপে পাষাণ (ফাঁস) মুকলি কৰি দে।
Mantra 23
त्वम॑ग्ने॒ क्रतु॑भिः के॒तुभि॑र्हि॒तो॒३र्कः समि॑द्ध॒ उद॑रोचथा दि॒वि। किम॒भ्याऽर्चन् म॒रुतः॒ पृश्नि॑मातरो॒ यद् रोहि॑त॒मज॑नयन्त दे॒वास्तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
হে অগ্নি, তুমি ক্রতু আৰু কেতুসমূহেৰে স্থাপিত; ভালদৰে জ্বলি উঠা শিখা হৈ আকাশত উজলি উঠিলা। পৃশ্নিৰ পুত্ৰ মৰুতসকলে কিহৰ বাবে স্তৱ গাইছিল, যেতিয়া দেৱতাসকলে ৰোহিতক জন্ম দিলে—সেই দেৱৰ? ক্ৰুদ্ধ সেই দেৱৰ বিৰুদ্ধে এইটো অপৰাধ—যি এইদৰে জানি-শুনি বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত কৰে। হে ৰোহিত, তাক কঁপাই তোল; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মজ্যৰ ওপৰত প্ৰতিফল স্বৰূপে পাষাণ (ফাঁস) মুকলি কৰি দে।
Mantra 24
य आ॑त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒ यस्य॑ दे॒वाः । यो॒३स्येशे॑ द्वि॒पदो॒ यश्चतु॑ष्पद॒स्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
যি আত্মা-দাতা, বল-দাতা—যাৰ শাসন সকলো উপাসনা কৰে, যাৰ শাসন দেৱতাসকলেও মানে; যি দ্বিপদ আৰু চতুষ্পদৰ অধিপতি—সেই দেৱতাৰ ক্ৰুদ্ধ অৱস্থাৰ বিৰুদ্ধে এই অপৰাধ: যি এইদৰে জানিও বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত কৰে। হে ৰোহিত, তাক কঁপাই তোল; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মহত্যাৰ (ব্ৰাহ্মণ-হিংসাৰ) প্ৰতিফল স্বৰূপে পাশসমূহ মুকলি কৰি দে।
Mantra 25
एक॑पा॒द् द्विप॑दो॒ भूयो॒ वि च॑क्रमे॒ द्विपा॒त् त्रिपा॑दम॒भ्येऽति प॒श्चात्। चतु॑ष्पाच्चक्रे॒ द्विप॑दामभिस्व॒रे सं॒पश्य॑न् प॒ङ्क्तिमु॑प॒तिष्ठमान॒स्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
একমাত্ৰ পাদে সি দ্বিপদৰ ওপৰেৰে অধিক দূৰ আগবাঢ়িল; দ্বিপদ হৈ পাছফালৰ পৰা ত্ৰিপদক ধৰি পেলালে। চতুষ্পদ হৈ সি দ্বিপদসকলক আহ্বান-ধ্বনিৰে অভিমুখী কৰিলে, শৃঙ্খলিত পংক্তি লক্ষ্য কৰি, উপস্থিত হৈ সেৱা-ভাৱে থিয় আছিল—সেই দেৱতাৰ। ক্ৰুদ্ধ সেই দেৱতাৰ বিৰুদ্ধে এই অপৰাধ: যি এইদৰে জানিও বিদ্বান ব্ৰাহ্মণক আঘাত কৰে। হে ৰোহিত, তাক কঁপাই তোল; তাক ক্ষয় কৰ; ব্ৰহ্মজ্যৰ প্ৰতিফল স্বৰূপে পাশসমূহ মুকলি কৰি দে।
Mantra 26
कृ॒ष्णायाः॑ पु॒त्रो अर्जु॑नो॒ रात्र्या॑ व॒त्सोऽजायत । स ह॒ द्यामधि॑ रोहति॒ रुहो॑ रुरोह॒ रोहि॑तः
কৃষ্ণাৰ পুত্ৰ অৰ্জুন জন্মিল; ৰাত্ৰিৰ পৰা এটা বাছুৰ জন্মিল। সঁচাকৈ সি দ্যৌলোকত উঠি যায়; আৰোহী উঠিল—ৰোহিত উঠি উদিত হ’ল।
Here Rohita functions as a solar-royal punitive power—an enforcer of cosmic order—who is asked to prosecute and restrain the person who harms a learned Brahmin.
The hymn treats pāśa (“noose/bond”) as the mechanism of divine restraint: the offender is to be seized, restricted, and made unable to continue aggression, with wasting-away as the consequence of guilt.
Its primary aim is abhicārika (punitive/apotropaic): it protects brahman-power by deterring and ritually binding an aggressor, rather than curing a physical illness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.