Sukta 3
Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (book-level tradition; specific r̥ṣi varies by anukramaṇī)
Devata: Rohita (as punitive solar/royal power) together with the wrathful cosmic creator (Prajāpati/Āditya-like overlord)
Chandas: Mixed; predominantly triṣṭubh/jagatī-like cadence with refrain (edition-dependent)
ਅਥਰਵਵੇਦ 13.3 ਇੱਕ ਦੰਡਾਤਮਕ–ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸੂਕਤ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ–ਸੂਰਜੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਅਪਰਾਧ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। “ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ… ਉਸ ਨੂੰ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਦੇ… ਫਾਹੇ ਢੀਲੇ ਕਰ” ਵਰਗੀਆਂ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਧ੍ਰੁਵ-ਪੰਕਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਲੋਕ-ਆਵਰਨ, ਕਾਲ-ਚੱਕਰ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਪੈਰ-ਪਸਾਰ ਆਦਿ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ–ਯਾਜ਼ਨਿਕ ਲਾਗੂਅਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਹਾਨਿਕਾਰਕ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਅਤੇ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
अध्यात्मम्। य इ॒मे द्यावा॑पृथि॒वी ज॒जान॒ यो द्रापिं॑ कृ॒त्वा भुव॑नानि॒ वस्ते॑ । यस्मि॑न् क्षि॒यन्ति॑ प्र॒दिशः॒ षडु॒र्वीर्याः प॑त॒ङ्गो अनु॑ वि॒चाक॑शीति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਅਧਿਆਤਮਮ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਜਣੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦ੍ਰਾਪਿ (ਆਵਰਨ) ਬਣਾ ਕੇ ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕਿਆ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ—ਵਿਆਪਕ ਵੀਰਯ ਵਾਲਾ—ਜੋ ਚਮਕ ਕੇ ਵਿਖਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਤੰਗ ਜਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ: ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ—ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦਾ/ਹਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮਹਿੰਸਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਸ਼ ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 2
यस्मा॒द् वाता॑ ऋतु॒था पव॑न्ते॒ यस्मा॑त् समु॒द्रा अधि॑ वि॒क्षर॑न्ति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਜਿਸ ਤੋਂ ਹਵਾਵਾਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਵਗਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ—ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦਾ/ਹਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮਹਿੰਸਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਸ਼ ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 3
यो मा॒रय॑ति प्रा॒णय॑ति॒ यस्मा॑त् प्रा॒णन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਜੋ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਜੀਵਾਂਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਵੇ/ਅਨਿਆਇ ਕਰੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉੱਠ—ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦੇ; ਬ੍ਰਹਮ-ਹਿੰਸਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਸੇ (ਫਾਹੇ) ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 4
यः प्रा॒णेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी त॒र्पय॑त्यपा॒नेन॑ समु॒द्रस्य॑ ज॒ठरं॒ यः पिप॑र्ति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਲ ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉਦਰ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਵੇ/ਅਨਿਆਇ ਕਰੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉੱਠ—ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮ-ਹਿੰਸਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਸੇ (ਫਾਹੇ) ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 5
यस्मि॑न् विराट् प॑रमे॒ष्ठी प्र॒जाप॑तिर॒ग्निर्वै॑श्वान॒रः स॒ह प॒ङ्क्त्या श्रि॒तः । यः पर॑स्य प्रा॒णं प॑र॒मस्य॒ तेज॑ आद॒दे तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ, ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ—ਪੰਕਤੀ ਸਮੇਤ—ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਜਿਸ ਨੇ ਪਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਪਰਮ ਤੇਜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ—ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਵੇ/ਅਨਿਆਇ ਕਰੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉੱਠ—ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਕੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮ-ਹਿੰਸਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਸੇ (ਫਾਹੇ) ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 6
यस्मि॒न् षडु॒र्वीः पञ्च॒ दिशो॒ अधि॑ श्रि॒ताश्चत॑स्र॒ आपो॑ य॒ज्ञस्य॒ त्रयो॒ऽक्षराः॑ । यो अ॑न्त॒रा रोद॑सी क्रु॒द्धश्चक्षु॒षैक्ष॑त॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੇਤਰ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪੰਜ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ; (ਜਿਸ ਵਿੱਚ) ਚਾਰ ਆਪਃ (ਜਲ) ਹਨ; (ਜਿਸ ਵਿੱਚ) ਯਜ्ञ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਰ—ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ—ਹਨ; ਜੋ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਕੇ ਦੋਨਾਂ ਲੋਕਾਂ (ਰੋਦਸੀ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ। ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਹਰਾ ਦੇਵੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਕੰਬਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮ-ਹੰਤਾ ਉੱਤੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਤਿਦੰਡ ਵਜੋਂ ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 7
यो अ॑न्ना॒दो अन्न॑पतिर्ब॒भूव॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॑रु॒त यः । भू॒तो भ॑वि॒ष्यद् भुव॑नस्य॒ यस्पति॒स्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਜੋ ਅੰਨ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ (ਅੰਨਾਦ) ਅਤੇ ਅੰਨ ਦਾ ਸੁਆਮੀ (ਅੰਨਪਤਿ) ਬਣਿਆ; ਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸਪਤਿ ਵੀ ਹੈ; ਜੋ ਭੂਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਵਨ (ਜਗਤ) ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ—ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ—ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦਾ/ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦੇ; ਬ੍ਰਹ੍ਮਹੰਤਾ ਉੱਤੇ ਪਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਛੱਡ ਦੇ (ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੱਸ ਦੇ)।
Mantra 8
अ॒हो॒रा॒त्रैर्विमि॑तं त्रिं॒शद॑ङ्गं त्रयोद॒शं मासं॒ यो नि॒र्मिमी॑ते॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਜਿਸ ਨੇ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਪ ਕੇ ਤੀਹ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹੀਨਾ, ਅਤੇ ਤੇਰਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਵੀ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਕੇ ਮਾਪ ਦਿੱਤਾ—ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ—ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦਾ/ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਕੇ ਘੁਲਾ ਦੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਿੰਸਕ (ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਯ) ਉੱਤੇ ਪਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਛੱਡ ਦੇ (ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੱਸ ਦੇ)।
Mantra 9
कृ॒ष्णं नि॒यानं॒ हर॑यः सुप॒र्णा अ॒पो वसा॑ना॒ दिव॒मुत् पत॑न्ति । त आव॑वृत्र॒न्त्सद॑नादृ॒तस्य॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वेपय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਕਾਲੇ, ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਸੁਪਰਨ (ਸੁੰਦਰ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ) ਹਰਿ—ਜਲ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ—ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਿਤ ਦੇ ਆਸਨ (ਸਥਾਨ) ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਫੇਰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ—ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦਾ/ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਕੇ ਘੁਲਾ ਦੇ; ਬ੍ਰਹ੍ਮਹੰਤਾ ਉੱਤੇ ਪਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ ਵਜੋਂ ਛੱਡ ਦੇ (ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੱਸ ਦੇ)।
Mantra 10
यत् ते॑ च॒न्द्रं क॑श्यप रोच॒नाव॒द् यत् सं॑हि॒तं पु॑ष्क॒लं चि॒त्रभा॑नु। यस्मि॒न्त्सूर्या॒ आर्पि॑ताः स॒प्त सा॒कं तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਹੇ ਕਸ਼੍ਯਪ, ਤੇਰਾ ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ; ਜੋ ਸੁਸੰਹਿਤ, ਪੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁ (ਵਿਭਿੰਨ ਜ੍ਵਾਲਾਵਾਂ ਵਾਲਾ) ਹੈ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਸੂਰਜ ਇਕੱਠੇ ਟਿਕਾਏ ਗਏ ਹਨ—ਉਹ ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ (ਮਹਿਮਾ) ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦਾ/ਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਉਸ ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮਹੰਤਕ/ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਿੰਸਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਦੇ ਬੰਧਨ ਦੇ ਪਾਸ਼ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ (ਉਸ ਨੂੰ ਦੰਡ ਲਈ ਉਘਾੜ ਦੇ)।
Mantra 11
बृ॒हदे॑न॒मनु॑ वस्ते पु॒रस्ता॑द् रथंत॒रं प्रति॑ गृह्णाति प॒श्चात्। ज्योति॒र्वसा॑ने॒ सद॒मप्र॑मा॒दं तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਬ੍ਰਿਹਤ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ; ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਰਥੰਤਰ (ਸਤੋਤ੍ਰ) ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਿੱਛੋਂ ਤੋਂ। ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ, ਸਦਾ ਅਪ੍ਰਮਾਦੀ—ਉਹ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ (ਹੈ)। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ—ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦਬਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਠ, ਹੇ ਰੋਹਿਤ; ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ/ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ (ਬ੍ਰਹਮਜ੍ਯ) ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੰਧਨ (ਪਾਸ਼) ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ/ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 12
बृ॒हद॒न्यतः॑ प॒क्ष आसी॑द् रथंत॒रम॒न्यतः॒ सब॑ले स॒ध्रीची॑ । यद् रोहि॑त॒मज॑नयन्त दे॒वास्तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਬ੍ਰਿਹਤ ਪੰਖ ਸੀ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਥੰਤਰ—ਬਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਇਕੱਠੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ—ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ—ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦਬਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਠ, ਹੇ ਰੋਹਿਤ; ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ/ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ (ਬ੍ਰਹਮਜ੍ਯ) ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੰਧਨ (ਪਾਸ਼) ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ/ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 13
स वरु॑णः सा॒यम॒ग्निर्भ॑वति॒ स मि॒त्रो भ॑वति प्रा॒तरु॒द्यन्। स स॑वि॒ता भू॒त्वान्तरि॑क्षेण याति॒ स इन्द्रो॑ भू॒त्वा त॑पति मध्य॒तो दिवं॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਉਹ ਵਰੁਣ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਅਗਨੀ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਸਵੇਰੇ ਉਗਦਿਆਂ ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਸਵਿਤ੍ਰ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਮੱਧੋਂ ਤਪਦਾ/ਦਹਕਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ—ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦਬਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਠ, ਹੇ ਰੋਹਿਤ; ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ/ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ (ਬ੍ਰਹਮਜ੍ਯ) ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੰਧਨ (ਪਾਸ਼) ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ/ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 14
स॒ह॒स्रा॒ह्ण्यं विय॑तावस्य प॒क्षौ हरे॑र्हं॒सस्य॒ पत॑तः स्व॒र्गम्। स दे॒वान्त्सर्वा॒नुर॑स्युप॒दद्य॑ सं॒पश्य॑न् याति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਹਰਦੇ ਹਰਿ ਦੇ ਹੰਸ ਦੇ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਉੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੱਖ ‘ਸਹਸ੍ਰਾਹ੍ਨ੍ਯ’ (ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਭੁਵਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ। ਉਹ ਦੇਵ ਜਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ—ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦਬਾ ਦੇਵੇ—ਇਹੀ ਉਸ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਕੰਬਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ/ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮ-ਹੱਤਿਆਰੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਫਾਹੇ (ਪਾਸ਼) ਛੱਡ।
Mantra 15
अ॒यं स दे॒वो अ॒प्स्व॑१न्तः स॒हस्र॑मूलः पुरु॒शाको॒ अत्त्रिः॑ । य इ॒दं विश्वं॒ भुव॑नं ज॒जान॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਇਹੀ ਉਹ ਦੇਵ ਹੈ ਜੋ ਜਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—‘ਸਹਸ੍ਰਮੂਲ’ (ਹਜ਼ਾਰ ਜੜਾਂ ਵਾਲਾ), ਪੁਰਖ-ਆਕਾਰ, ਭੱਖਣ ਵਾਲਾ—ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ-ਭੁਵਨ ਜਨਮਾਇਆ। ਉਹ ਦੇਵ ਜਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ—ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦਬਾ ਦੇਵੇ—ਇਹੀ ਉਸ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਕੰਬਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ/ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮ-ਹੱਤਿਆਰੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਸ਼ (ਫਾਹਾ) ਛੱਡ।
Mantra 16
शु॒क्रं व॑हन्ति॒ हर॑यो रघु॒ष्यदो॑ दे॒वं दि॒वि वर्च॑सा॒ भ्राज॑मानम्। यस्यो॒र्ध्वा दिवं॑ त॒न्व॑१स्तप॑न्त्य॒र्वाङ् सु॒वर्णैः॑ पट॒रैर्वि भा॑ति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਚਮਕਦੇ ਹਰਿਤ (ਬੇ) ਘੋੜੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿਸਲਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵ ਨੂੰ ਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਿਪਤਮਾਨ। ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉਠੇ ਰੂਪ ਦਿਉ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਇੱਥੇ ਵੱਲ ਸੁਵਰਨ ਪਟਰੇ (ਚਾਦਰਾਂ/ਆਵਰਨਾਂ) ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ। ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦਾ/ਅਨਿਆਇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ (ਕਸ਼ੀਣ) ਕਰ ਦੇ; ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਦੰਡ ਵਜੋਂ ਬੰਧਨ ਦੇ ਪਾਸੇ ਛੱਡ (ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾਸੇ ਪਾ ਦੇ)।
Mantra 17
येना॑दि॒त्यान् ह॒रितः॑ स॒म्वह॑न्ति॒ येन॑ य॒ज्ञेन॑ ब॒हवो॒ यन्ति॑ प्रजा॒नन्तः॑ । यदेकं॒ ज्योति॑र्बहु॒धा वि॒भाति॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰਿਤ ਘੋੜੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਯਜ्ञ ਨਾਲ ਬਹੁਤੇ—ਗਿਆਨੀ—ਆਪਣਾ ਗਤਿ/ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਇਕ ਜੋਤ ਜੋ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ। ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦਾ/ਅਨਿਆਇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਸ਼ੀਣ ਕਰ ਦੇ; ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਦੰਡ ਵਜੋਂ ਬੰਧਨ ਦੇ ਪਾਸੇ ਛੱਡ (ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾਸੇ ਪਾ ਦੇ)।
Mantra 18
स॒प्त यु॑ञ्जन्ति॒ रथ॒मेक॑चक्र॒मेको॒ अश्वो॑ वहति स॒प्तना॑मा । त्रि॒नाभि॑ च॒क्रम॒जर॑मन॒र्वं यत्रे॒मा विश्वा॒ भुव॒नाधि॑ त॒स्थुस्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਸੱਤ (ਰਸ਼ਮੀਆਂ/ਅਸ਼ਵ) ਇਕ-ਚੱਕਰ ਰਥ ਨੂੰ ਜੋਤਦੇ ਹਨ; ਸੱਤ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਘੋੜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ-ਨਾਭੀ ਚੱਕਰ—ਅਜਰ, ਅਸ਼ਿਥਿਲ—ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਟਿਕੇ ਤੇ ਖੜੇ ਹਨ—ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ। ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਂਦਾ/ਅਨਿਆਇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਸ਼ੀਣ ਕਰ ਦੇ; ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਦੰਡ ਵਜੋਂ ਬੰਧਨ ਦੇ ਪਾਸੇ ਛੱਡ (ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾਸੇ ਪਾ ਦੇ)।
Mantra 19
अ॒ष्ट॒धा यु॒क्तो व॑हति॒ वह्नि॑रु॒ग्रः पि॒ता दे॒वानां॑ जनि॒ता म॑ती॒नाम्। ऋ॒तस्य॒ तन्तुं॒ मन॑सा मि॒मानः॒ सर्वा॒ दिशः॑ पवते मात॒रिश्वा॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਅੱਠ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਉਗ੍ਰ ਵਹਿਨ (ਅਗਨੀ) ਵਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਤੀਆਂ ਦਾ ਜਨਕ। ਮਨ ਨਾਲ ਤ ਦਾ ਤੰਤੂ ਮਾਪਦਾ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਨ ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ/ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਹਰਾ ਦੇਵੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਕੰਬਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮ-ਹੰਤਾ ਉੱਤੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜ ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 20
सं॒यञ्चं॒ तन्तुं॑ प्र॒दिशोऽनु॒ सर्वा॑ अ॒न्तर्गा॑य॒त्र्याम॒मृत॑स्य॒ गर्भे॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਾਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਤੰਤੂ—ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ—ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧੀ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਹਰਾ ਦੇਵੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਕੰਬਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮ-ਹੰਤਾ ਉੱਤੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਤਿਦੰਡ ਵਜੋਂ ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 21
नि॒म्रुच॑स्ति॒स्रो व्युषो॑ ह ति॒स्रस्त्रीणि॒ रजां॑सि॒ दिवो॑ अ॒ङ्ग ति॒स्रः । वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा ज॒नित्रं॑ त्रे॒धा दे॒वानां॑ जनि॑मानि विद्म॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਤਿੰਨ ਹਨ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਦੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਛਾਵਾਂ, ਤਿੰਨ ਹਨ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਉਗਣ; ਤਿੰਨ ਹੀ ਹਨ ਲੋਕ-ਖੇਤਰ—ਹੇ ਅੰਗ, ਦਿਉ ਦੇ ਵੀ ਤਿੰਨ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰਾ ਤ੍ਰੇਧਾ ਜਨਿਤ੍ਰ (ਜਨਮ-ਸਥਾਨ) ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ; ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਵੀ ਤ੍ਰੇਧਾ—ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ—ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਕ੍ਰੁੱਧ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਕੋਈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਕੇ ਉਠਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮਜ੍ਯ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਿੰਸਕ) ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਫਲ ਵਜੋਂ ਪਾਸ਼ ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 22
वि य और्णो॑त् पृथि॒वीं जाय॑मान॒ आ स॑मु॒द्रमदधाद॒न्तरि॑क्षे॒ तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਇਆ—ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ। ਕ੍ਰੁੱਧ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਕੋਈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮਜ੍ਯ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਿੰਸਕ) ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਫਲ ਵਜੋਂ ਪਾਸ਼ ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 23
त्वम॑ग्ने॒ क्रतु॑भिः के॒तुभि॑र्हि॒तो॒३र्कः समि॑द्ध॒ उद॑रोचथा दि॒वि। किम॒भ्याऽर्चन् म॒रुतः॒ पृश्नि॑मातरो॒ यद् रोहि॑त॒मज॑नयन्त दे॒वास्तस्य॑ दे॒वस्य॑। क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਕ੍ਰਤੂਆਂ ਅਤੇ ਕੇਤੂਆਂ (ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ) ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੜਕਦੀ ਅਰਕ (ਜ੍ਵਾਲਾ) ਬਣ ਕੇ, ਦਿਉ ਵਿੱਚ ਚਮਕਿਆ। ਪૃਸ਼ਨੀ-ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਰੁਤ ਕਿਉਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ—ਉਸ ਦੇਵ ਦਾ? ਕ੍ਰੁੱਧ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ: ਜੋ ਕੋਈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ-ਖ਼ਤਮ ਕਰ; ਬ੍ਰਹਮਜ੍ਯ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਿੰਸਕ) ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਤਿਫਲ ਵਜੋਂ ਪਾਸ਼ ਛੱਡ ਦੇ।
Mantra 24
य आ॑त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒ यस्य॑ दे॒वाः । यो॒३स्येशे॑ द्वि॒पदो॒ यश्चतु॑ष्पद॒स्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਜੋ ਆਤਮਾ (ਜੀਵਨ) ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਸਭ ਉਪਾਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਦੋ-ਪੈਰਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ-ਪੈਰਿਆਂ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ—ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ: ਕ੍ਰੋਧੀ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ—ਜੋ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ/ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦੇ; ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਫਲ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਬੰਧਨ-ਪਾਸੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ (ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾ ਦੇ)।
Mantra 25
एक॑पा॒द् द्विप॑दो॒ भूयो॒ वि च॑क्रमे॒ द्विपा॒त् त्रिपा॑दम॒भ्येऽति प॒श्चात्। चतु॑ष्पाच्चक्रे॒ द्विप॑दामभिस्व॒रे सं॒पश्य॑न् प॒ङ्क्तिमु॑प॒तिष्ठमान॒स्तस्य॑ दे॒वस्य॑ । क्रु॒द्धस्यै॒तदागो॒ य ए॒वं वि॒द्वांसं॑ ब्राह्म॒णं जि॒नाति॑ । उद् वे॑पय रोहित॒ प्र क्षि॑णीहि ब्रह्म॒ज्यस्य॒ प्रति॑ मुञ्च॒ पाशा॑न्
ਇੱਕ-ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੋ-ਪੈਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਦੋ-ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛੋਂ ਤਿੰਨ-ਪੈਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾ ਪਕੜਿਆ। ਚਾਰ-ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦੋ-ਪੈਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਭਿਸਵਰ (ਦਿਸ਼ਿਤ ਘੋਸ਼) ਨਾਲ ਸਧਾ ਦਿੱਤਾ—ਪੰਕਤੀ (ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਕਤਾਰ) ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਪਤਿਸ਼ਠਮਾਨ (ਸੇਵਕ ਵਾਂਗ ਹਾਜ਼ਰ) ਖੜਾ ਰਿਹਾ—ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ। ਕ੍ਰੋਧੀ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਅਪਰਾਧ ਹੈ—ਜੋ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਹੇ ਰੋਹਿਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦੇ; ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਫਲ ਵਜੋਂ ਉਸ ਦੇ ਬੰਧਨ-ਪਾਸੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ (ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾ ਦੇ)।
Mantra 26
कृ॒ष्णायाः॑ पु॒त्रो अर्जु॑नो॒ रात्र्या॑ व॒त्सोऽजायत । स ह॒ द्यामधि॑ रोहति॒ रुहो॑ रुरोह॒ रोहि॑तः
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਜੰਮਿਆ; ਰਾਤ ਤੋਂ ਵੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਦਿਆਉਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ; ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ—ਰੋਹਿਤ ਉਗ ਆਇਆ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
Here Rohita functions as a solar-royal punitive power—an enforcer of cosmic order—who is asked to prosecute and restrain the person who harms a learned Brahmin.
The hymn treats pāśa (“noose/bond”) as the mechanism of divine restraint: the offender is to be seized, restricted, and made unable to continue aggression, with wasting-away as the consequence of guilt.
Its primary aim is abhicārika (punitive/apotropaic): it protects brahman-power by deterring and ritually binding an aggressor, rather than curing a physical illness.
Ask anything about Sukta 3 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
