Adhyaya 29

Verse 1

ईश्वर उवाच । अग्नितीर्थं ततो गच्छेत्सागरस्य तटे शुभे । यत्राऽसौ वाडवो मुक्तः सरस्वत्या वरानने

Īśvara nói: “Sau đó, hãy đến Agnitīrtha trên bờ biển cát tường, hỡi người mặt đẹp; nơi ấy Vāḍava—ngọn lửa dưới biển—đã được Sarasvatī phóng thích.”

Verse 2

दक्षिणे सोमनाथस्य सर्वपापप्रणाशनम् । तीर्थं त्रैलोक्यविख्यातं पद्मकं नाम नामतः

Về phía nam của Somanātha có một thánh địa (tīrtha) diệt trừ mọi tội lỗi, lừng danh khắp ba cõi, được gọi theo danh xưng là Padmaka.

Verse 3

धन्वंतरशते प्रोक्तं सोमेशाज्जलमध्यगम् । कुण्डं पापहरं प्रोक्तं शतहस्तप्रमाणतः । तत्र स्नानं प्रकुर्वीत विगाह्य निधिमंभसाम्

Trong số một trăm thánh địa của Dhanvantari, có một hồ thiêng (kuṇḍa) trừ tội, nằm giữa dòng nước gần Someśa (Somanātha), rộng chừng một trăm khuỷu tay. Hãy lặn mình vào kho báu của nước ấy và cử hành nghi lễ tắm gội tại đó.

Verse 4

आदौ कृत्वा तु वपनं सोमे श्वरसमीपतः । शंकरं मनसा ध्यायन्केशांस्तत्र परित्यजेत् । समुत्तार्य ततः केशान्भूयः स्नानं समाचरेत्

Trước hết, hãy cạo tóc gần Someśvara; trong tâm tưởng niệm Śaṅkara, rồi để lại mái tóc tại đó. Sau đó, thu dọn tóc ấy xong, lại cử hành nghi lễ tắm gội một lần nữa.

Verse 5

यत्किंचित्कुरुते पापं मनुष्यो वृत्तिकर्शितः । तदेव पर्वतसुते सर्वं केशेषु तिष्ठति

Dẫu con người phạm bất cứ tội nào—bị dồn ép bởi nhọc nhằn mưu sinh—hỡi Ái nữ của Núi, tất cả tội ấy đều được nói là trú trong mái tóc.

Verse 6

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन केशांस्तत्र विनिक्षिपेत् । तदेव सोमनाथाग्रे कृत्वा तु द्विगुणं फलम्

Vì thế, hãy hết lòng đem tóc đặt lại nơi ấy; và làm chính việc ấy trước Somanātha thì phước quả được nhân đôi.

Verse 7

अग्नितीर्थसमीपस्थं कपर्द्दिद्वारमध्यगम् । तत्रैव द्विगुणं ज्ञेयमन्यत्रैकगुणं स्मृतम्

Tại cửa Kaparddi, gần Agnitīrtha, công đức được biết là gấp đôi; còn ở nơi khác thì được truyền nhớ là chỉ một phần.

Verse 8

क्षुरकर्म न शस्तं स्याद्योषितां तु वरानने । सभर्तृकाणां तत्रैव विधिं तासां शृणुष्व मे

Hỡi người đẹp mặt, việc cạo bằng dao cạo không được xem là thích hợp cho phụ nữ. Nay hãy nghe ta nói về quy tắc riêng cần giữ tại đó đối với những người nữ có chồng.

Verse 9

सर्वान्केशान्समुद्धृत्य च्छेदयेदंगुलद्वयम् । ततो देवान्विधानेन तर्प्पयेत्पितृदेवताः

Gom hết tóc lại rồi cắt còn độ dài hai ngón tay; sau đó, theo nghi thức đã định, làm lễ tarpaṇa để làm thỏa lòng chư thiên và các thần linh tổ tiên.

Verse 10

मुण्डनं चोपवासश्च सर्वतीर्थेष्वयं विधिः

Cạo tóc theo nghi lễ (muṇḍana) và ăn chay nhịn (upavāsa) — đó là phép hành trì được quy định tại mọi thánh địa tắm gội (tīrtha).

Verse 11

गंगायां भास्करे क्षेत्रे मातापित्रोर्गुरौ मृते । आधाने सोमपाने च वपनं सप्तसु स्मृतम्

Việc cạo tóc (vapana) được dạy là thích hợp trong bảy dịp: tại sông Gaṅgā, ở Bhāskara-kṣetra, khi mẹ hoặc cha hoặc thầy qua đời, trong lễ an lập lửa thiêng (ādhāna), và trong nghi lễ uống Soma.

Verse 12

अश्वमेधसहस्राणां सहस्रं यः समाचरेत् । नासौ तत्फलमाप्नोति वपनाद्यच्च लभ्यते

Dẫu có thực hành một nghìn lần một nghìn lễ tế Aśvamedha, cũng không đạt được quả báo như quả báo do nghi thức cạo tóc đúng pháp tại thánh địa (tīrtha) đem lại.

Verse 13

विना मन्त्रेण यस्तत्र देवि स्नानं समाचरेत् । समाप्नोति क्वचिच्छ्रेयो मुक्त्वैकं पर्ववासरम्

Ôi Devī, người tắm ở đó mà không trì tụng thần chú đôi khi vẫn được chút lợi ích; nhưng vào ngày lễ thiêng (parvan) thì ngay cả lợi ích ấy cũng bị mất.

Verse 14

विना मंत्रं विना पर्व क्षुरकर्म विना नरैः । कुशाग्रेणापि देवेशि न स्प्रष्टव्यो महोदधिः

Không có thần chú, không đúng dịp parvan, và không có nghi thức cạo tóc do người nam thực hiện—hỡi Nữ Chúa của chư Thiên, chớ nên chạm đến đại dương, dù chỉ bằng đầu ngọn cỏ kuśa.

Verse 15

एवं स्नात्वा विधानेन दत्त्वाऽर्घ्यं च महोदधौ । संपूज्य पुष्पगंधैश्च वस्त्रैः पुण्यानुलेपनैः

Vì vậy, sau khi tắm đúng nghi pháp và dâng arghya lên đại dương, hãy phụng thờ trọn vẹn bằng hoa, hương thơm, y phục và các thứ hương liệu bôi xức cát tường.

Verse 16

हिरण्मयं यथाशक्त्या निक्षिपेत्तत्र कंकणम्

Tùy theo khả năng của mình, nên đặt tại đó một chiếc vòng tay bằng vàng để làm lễ cúng dường.

Verse 17

एवं कृत्वा विधानं तु स्पर्शयेल्लवणोदधिम् । मन्त्रेणानेन देवेशि ततः सांनिध्यतां व्रजेत्

Sau khi hoàn tất nghi thức đúng pháp, người ấy nên chạm vào biển mặn; với thần chú này, ôi Nữ Chúa của chư Thiên, rồi sẽ đạt được sự cận kề thiêng liêng (sāṃnidhya).

Verse 18

ॐ नमो विष्णुगुप्ताय विष्णुरूपाय ते नमः । सांनिध्ये भव देवेश सागरे लवणाम्भसि

“Oṃ! Kính lễ Viṣṇugupta; kính lễ Ngài, Đấng mang hình tướng của Viṣṇu. Ôi Chúa tể chư Thiên, xin hiện diện (ban sự cận kề) trong biển nước mặn này.”

Verse 19

अग्निश्च रेतो मृडया च देहो रेतोधा विष्णुरमृतस्य नाभिः । एतद्ब्रुवन्पार्वति सत्यवाक्यं ततोऽवगाहेत्तु पतिं नदीनाम्

“Agni là hạt giống; thân này được tạo thành nhờ ân lực từ bi của Śiva; Viṣṇu là Đấng mang hạt giống ấy và là rốn của bất tử cam lồ.” Nói những lời chân thật ấy, ôi Pārvatī, rồi hãy bước xuống dòng nước—chúa tể các sông—để tắm gội thanh tịnh.

Verse 20

ॐ नमो रत्नगर्भाय मन्त्रेणानेन भामिनि । कंकणं प्रक्षिपेत्तत्र ततः स्नायाद्यदृच्छया

“Oṃ, kính lễ Ratnagarbha (Đấng Thai Tạng Châu Báu)!”—với thần chú này, ôi người nữ rạng ngời, hãy thả một chiếc vòng tay vào đó, rồi tắm gội theo nghi lễ đã dạy.

Verse 21

ततश्च तर्पयेद्देवान्मनुष्यांश्च पितामहान् । तिलमिश्रेण तोयेन सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

Rồi, với lòng tín thành đúng pháp, người ấy nên cúng dâng tarpaṇa—rưới nước hiến—lên chư Thiên, loài người và các bậc tổ tiên, bằng nước hòa lẫn hạt mè, cho được viên mãn.

Verse 22

आजन्मशतसाहस्रं यत्पापं कुरुते नरः । सकृत्स्नात्वा व्यपोहेत सागरे लवणाम्भसि

Bao nhiêu tội lỗi con người gây tạo qua hàng trăm nghìn kiếp—chỉ cần tắm một lần trong biển nước mặn, liền có thể rũ bỏ hết.

Verse 23

वृषभस्तत्र दातव्यः प्रवृत्ते क्षुरकर्मणि । आत्मप्रकृतिदानं च पीतवस्त्रं तथैव च

Tại đó, khi cử hành nghi lễ cạo tóc, nên bố thí một con bò đực; lại tùy theo khả năng mà làm các sự cúng thí, và dâng thêm một y phục màu vàng.

Verse 24

अनेन विधिना तत्र सम्यक्स्नानं समाचरेत् । स्पर्शयेद्वाडवं तेजश्चान्यथा दोषभाग्भवेत्

Theo nghi thức này, tại đó phải tắm gội cho đúng pháp. Lại phải (theo lễ) chạm đến uy quang của lửa Vāḍava; nếu không, sẽ mắc lỗi.

Verse 25

वरः शापश्च तस्यायं पुरा दत्तो यथा द्विजैः

Ấy chính là ân phúc và lời nguyền của nó, như thuở xưa các bậc hiền triết Bà-la-môn đã ban xuống.

Verse 26

देव्युवाच । कुत्र कुत्र महादेव जलस्नानाद्विशुध्यति । किमर्थं सागरे दोषः प्राप्यते कौतुकं महत्

Nữ Thần thưa: «Ôi Mahādeva, ở những nơi nào người ta được thanh tịnh nhờ tắm nước? Và vì sao lại nói rằng tắm ở biển thì mắc lỗi? Điều này đối với con thật là một điều kỳ diệu lớn lao.»

Verse 27

यत्र गंगादयः सर्वा नद्यो विश्रांतिमागताः । यत्र विष्णुः स्वयं शेते यत्र लक्ष्मीः स्वयं स्थिता

Nơi ấy, sông Hằng và mọi dòng sông khác đều đến an nghỉ; nơi ấy, chính đức Viṣṇu tự mình ngự nằm; nơi ấy, chính nữ thần Lakṣmī tự mình hiện diện—

Verse 28

किमर्थं वरशापं तु तस्य दत्तं द्विजैः पुरा । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि महान्मे संशयोऽत्र वै

Vì cớ gì mà ân phúc và lời nguyền ấy thuở trước đã được các bậc Bà-la-môn (nhị sinh) ban cho nơi ấy? Xin hãy nói cho ta mọi điều thật tường tận; nơi đây trong ta quả đã dấy lên một mối nghi lớn.

Verse 29

ईश्वर उवाच । दीर्घसत्रं पुरा देवि प्रारब्धं सुरसत्तमैः । प्रभासं तीर्थमासाद्य सम्यक्छ्रद्धा समन्वितैः

Īśvara phán: “Ôi Devī, thuở xưa các bậc tối thắng trong hàng chư thiên đã khởi sự một kỳ tế lễ kéo dài (dīrgha-satra). Khi đến thánh địa, bến thiêng Prabhāsa, họ đã cử hành với đức tin và lòng tôn kính viên mãn.”

Verse 30

ततः सत्रावसाने तु दत्त्वा दानमनेकधा । सर्वस्वं ब्राह्मणेन्द्राणां प्रभासक्षेत्रवासिनाम्

Rồi khi kỳ tế lễ ấy mãn, họ bố thí bằng nhiều cách—thật vậy, dâng cả mọi sở hữu—cho các bậc Bà-la-môn tối thượng đang cư trú trong thánh địa Prabhāsa.

Verse 31

तावदन्ये द्विजास्तत्र दक्षिणार्थं समागताः । देशीयास्तत्र वास्तव्याः शतशोऽथ सहस्रशः

Trong lúc ấy, những vị nhị sinh khác cũng tụ hội nơi đó để cầu nhận dakṣiṇā (lễ phí tế tự). Họ là người bản xứ của vùng ấy, cư trú tại đó, kéo đến hàng trăm rồi hàng nghìn.

Verse 32

प्रार्थनाभङ्गभीताश्च ततो देवाः सवासवाः । प्रणष्टास्तान्सुरान्दृष्ट्वा ब्राह्मणाश्चानुवव्रजुः

Lo sợ lời thỉnh cầu của các Bà-la-môn bị khước từ, chư thiên—cùng với Đế Thích (Indra)—liền ẩn mất. Thấy các vị thần biến mất, các Bà-la-môn bèn theo sau họ.

Verse 33

खेचरत्वं पुरा देवि ह्यासीदग्रभुवां महत् । तेन यांति द्रुतं सर्वे यत्र यत्र सुरालयाः

Ôi Devī, thuở xưa các bậc tối thượng đã có đại năng lực du hành giữa hư không. Nhờ năng lực ấy, họ có thể mau chóng đến bất cứ nơi nào có thiên cung của chư thần.

Verse 34

एवं सर्वत्रगामित्वं तेषां वीक्ष्य दिवौकसः । प्रविष्टाः सागरं भीता ऊचुर्वाक्यं च तं पुनः

Thấy họ có năng lực đi khắp mọi nơi như vậy, chư thiên ở cõi trời kinh hãi, liền lẩn vào đại dương; rồi lại nói những lời ấy với Ngài (Đại Dương).

Verse 35

शरणं ते वयं प्राप्ता ब्राह्मणेभ्यो भयं गताः । नास्ति वित्तं च दानार्थं तस्माद्रक्ष महोदधे

Chúng con đến nương tựa nơi Ngài, vì kinh sợ các Bà-la-môn. Chúng con không còn của cải để bố thí nữa; xin Ngài che chở, hỡi Đại Dương vĩ đại.

Verse 36

एकतः क्रतवः सर्वे समाप्तवरदक्षिणाः । एकतो भयभीतस्य प्राणिनः प्राणरक्षणम् । विशेषतश्च देवानां रक्षणं बहुपुण्यदम्

Một bên là mọi lễ tế, viên mãn với những lễ vật bố thí thù thắng; một bên là việc cứu giữ mạng sống của một sinh linh đang run sợ trước hiểm nguy. Và đặc biệt, che chở chư thiên là việc ban cho công đức dồi dào.

Verse 37

समुद्र उवाच । ब्राह्मणेभ्यो न भीः कार्या कथंचित्सुरसत्तमाः । अहं वो रक्षयिष्यामि प्रविशध्वं ममोदरे

Đại dương nói: “Hỡi các bậc tối thắng trong chư thiên, chớ hề sợ các Bà-la-môn. Ta sẽ che chở cho các ngươi—hãy vào trong lòng sâu thẳm của ta.”

Verse 38

ततस्ते विबुधाः सर्वे तस्य वाक्येन हर्षिताः । प्रविष्टा गह्वरां कुक्षिं तस्यैव भय वर्ज्जिताः

Bấy giờ, tất cả chư thiên ấy vui mừng theo lời của Ngài, liền bước vào lòng sâu như hang động của Đại dương, và tại đó họ được lìa mọi sợ hãi.

Verse 39

समुद्रोऽपि महत्कृत्वा निजरूपं च भूरिशः । जलजाञ्जीवसंघातान्धृत्वा तीरसमीपतः

Đại dương cũng phóng đại thân hình mình thật lớn, gom tụ vô số loài thủy tộc, giữ chúng sát gần bờ.

Verse 40

ततश्चक्र उपायं स ब्राह्मणानां निपातने । मत्स्यानामामिषं पक्त्वा महान्नेन च गोपितम्

Rồi Ngài bày ra một kế để làm các Bà-la-môn sa ngã: nấu thịt cá và giấu kín dưới một lượng cơm lớn.

Verse 41

अथोवाच द्विजान्सर्वान्प्रणिपत्य कृतांजलिः । प्रसादः क्रियतां विप्रा मुहूर्त्तं मम सांप्रतम्

Bấy giờ, Ngài cúi lạy tất cả các bậc nhị sinh, chắp tay cung kính mà thưa: “Kính bạch các vị Bà-la-môn, xin thương xót cho tôi lúc này—xin ban cho tôi một khoảnh khắc.”

Verse 42

आतिथ्यग्रहणादेव दीनस्य प्रणतस्य च । युष्मदर्थं मया सम्यगेतत्पाकं समावृतम् । क्रियतां भोजनं भूयो गंतव्यमनु नाकिनाम्

Chỉ do chư vị nhận lòng hiếu khách của kẻ nghèo hèn cúi lạy, ta đã chuẩn bị bữa ăn này một cách chu đáo vì chư vị. Xin thọ thực; rồi sau đó hãy lên đường cùng chư thiên.

Verse 43

अथ ते ब्राह्मणा मत्वा समुद्रं श्रद्धयान्वितम् । बाढमित्येव तं प्रोच्य बुभुजुः स्वर्णभाजने

Bấy giờ các vị Bà-la-môn, cho rằng Đại Dương đầy đủ tín tâm, liền đáp: “Được vậy”, rồi dùng bữa trong những khí cụ bằng vàng.

Verse 44

न व्यजानंत तन्मांसं गुप्तं स्वादु क्षुधार्द्दिताः

Bị cơn đói bức bách, họ không nhận ra thứ thịt bị che giấu ấy, vì nó có vị ngon ngọt.

Verse 45

ततस्तृप्ताश्च ते विप्रा ब्राह्मणा विगतक्षुधः । आशीर्वादं ददुः सर्वे ब्राह्मणाः शंसित व्रताः

Rồi các vị Bà-la-môn ấy no đủ, hết đói; tất cả đều ban lời chúc phúc—những Bà-la-môn nổi danh về giới hạnh và kỷ luật tu trì.

Verse 46

भोजनांतो ब्राह्मणानां प्राणांतः क्षत्रजन्मनाम् । आशीविषाणां सर्पाणां कोपो ज्ञेयो मृतावधिः । प्रेरयामास देवान्वै गम्यतामित्युवाच तान्

“Sự kết thúc bữa ăn của Bà-la-môn ví như sự tận mạng của người sinh trong dòng Sát-đế-lỵ; và cơn thịnh nộ của loài rắn độc phải biết là kéo dài cho đến chết.” Nói vậy, ông thúc giục chư thiên: “Hãy lên đường.”

Verse 47

ततो देवाः सगंधर्वा गच्छंतः शीघ्रगा वियत् । गच्छतस्तांस्ततो दृष्ट्वा ब्राह्मणास्तत्र वंदिता

Bấy giờ các chư thiên cùng các Gandharva lướt nhanh giữa hư không; thấy họ rời đi, các Bà-la-môn tại đó liền cúi mình đảnh lễ cung kính.

Verse 48

दक्षिणार्थं समुत्पेतुः सुरानुद्दिश्य पृष्ठतः

Họ liền đứng dậy đi theo phía sau, hướng về các chư thiên, với ý định đến gần để nhận dakṣiṇā (lễ vật/tiền cúng dường).

Verse 49

ततः प्रपतिता भूमौ द्विजास्ते सहसा पुनः । अभक्ष्यभक्षणात्ते वै ब्राह्मणा मांसभक्षणात्

Rồi các vị Bà-la-môn “nhị sinh” ấy lại bất chợt ngã xuống đất—vì đã ăn vật cấm, tức đã ăn thịt.

Verse 50

निष्कृतिं तां परिज्ञाय समुद्रस्य रुषान्विताः । ददुः शापं महादेवि रौद्रं रौद्रवपुर्द्धराः

Nhận ra rằng “sự chuộc tội” ấy kỳ thực là do Biển cả sắp đặt, họ—đầy phẫn nộ, ôi Mahādevī—liền thốt ra một lời nguyền dữ dội, mang lấy hình tướng phẫn nộ.

Verse 51

यस्मादभक्ष्यं मांसं वै ब्राह्मणानां परं स्मृतम् । त्वयोपहृतमस्माकं सुगुप्तं भक्ष्यसंयुतम्

Vì thịt vốn được ghi nhớ là điều tuyệt đối cấm kỵ đối với Bà-la-môn; thế mà ngươi lại đem đến cho chúng ta, khéo che giấu, trộn lẫn giữa các món ăn được phép.

Verse 52

एकतः सर्वमांसानि मत्स्यमांसं तथैकतः । एकतः सर्वपापानि परदारास्तथैकतः

Một bên là mọi thứ thịt, còn một bên chỉ riêng thịt cá; một bên là mọi tội lỗi, còn một bên chỉ riêng tội đến gần vợ người khác.

Verse 53

एवं वयं विजानन्तो यदि मांसस्य दूषणम् । तथापि वंचिताः सर्वे अपरीक्षितकारिणः

Dẫu chúng ta biết rõ lỗi lầm của việc ăn thịt, vậy mà tất cả vẫn bị lừa dối, vì hành động không xét kỹ.

Verse 54

यस्मात्पापमते क्रूरं त्वया वै वञ्चिता वयम् । मांसस्य भक्षणात्तस्मादपेयस्त्वं भविष्यसि

Vì ngươi, kẻ tàn bạo mang tâm ý tội lỗi, đã thật sự lừa dối chúng ta; nên bởi việc ăn thịt ấy, ngươi sẽ trở thành “không đáng để uống” (nước của ngươi không còn dùng để uống).

Verse 55

अस्पृश्यस्त्वं द्विजेंद्राणामन्येषां च नृणां भुवि । तवोदकेन ये मर्त्त्याः करिष्यंति कुबुद्धयः

Ngươi sẽ trở nên ô uế, không thể chạm đến đối với bậc tối thượng trong hàng hai lần sinh, và cả đối với những người khác trên đời. Những kẻ phàm nhân ngu muội nào sẽ dùng nước của ngươi—

Verse 56

स्नानं ते नरकं घोरं प्रयास्यंति न संशयः । कृतघ्नानां च ये लोका ये लोकाः पापकर्मिणाम्

Tắm trong ngươi, họ sẽ rơi vào địa ngục ghê rợn—không còn nghi ngờ—đến những cõi thuộc về kẻ vô ân và những cõi của kẻ làm ác nghiệp.

Verse 57

तांस्तवोदक संस्पर्शाल्लप्स्यंते मानवा भुवि

Nhờ sự tiếp xúc với nước của Ngài, con người trên cõi đất sẽ đạt được những quả báo ấy như nhau.

Verse 58

ईश्वर उवाच । एवं शप्तः समुद्रस्तैर्ब्राह्मणैर्वरवर्णिनि । ततो वर्षसहस्रं तु ह्यस्पृश्यः संबभूव ह

Īśvara phán: “Này phu nhân dung sắc đoan nghiêm, bị các Bà-la-môn ấy nguyền rủa như vậy, biển cả quả thật đã trở thành điều ‘bất khả xúc’ suốt một ngàn năm.”

Verse 59

ततस्त्रासाकुलो भूत्वा सर्वांस्तानिदमब्रवीत् । देवकार्यमिदं विप्रा मया कृतमबुद्धिना

Bấy giờ, bị nỗi sợ và xao động bao trùm, ông nói với tất cả: “Hỡi các Bà-la-môn, việc này vốn vì công việc của chư thiên, nhưng ta đã làm trong sự ngu muội, thiếu chánh tri.”

Verse 60

बुभूषता परं धर्मं शरणागतसंभवम् । कामात्क्रोधाद्भयाल्लोभाद्यस्त्यजेच्छरणागतम्

Đối với người muốn gìn giữ tối thượng pháp—pháp sinh từ việc che chở kẻ cầu nương tựa—ai vì dục, vì sân, vì sợ, hay vì tham mà bỏ rơi người đến xin nương nhờ, kẻ ấy đáng bị quở trách.

Verse 61

सत्याद्वापि स विज्ञेयो महापातककारकः । युष्मद्भीत्या समायाताः स्वर्गिणः शरणं मम

Dẫu nhân danh chân thật, người ấy vẫn phải được biết là kẻ gây trọng tội, nếu bỏ rơi những kẻ vì sợ các ông mà đến nương tựa nơi ta—dù họ là cư dân cõi trời.

Verse 62

ते मया रक्षिताः सम्यग्यथाशक्त्या ह्युपायतः । शोषयिष्येऽहमात्मानं यस्माच्छप्तः प्रकोपतः

“Ta đã bảo hộ họ đúng đắn, bằng phương tiện thích hợp và hết sức mình. Nhưng vì bị nguyền rủa trong cơn phẫn nộ, nay ta sẽ làm cho chính thân thể ta khô cạn.”

Verse 63

भवद्भिर्नोत्सहे स्थातुं जनस्पर्शविनाकृतः । एवमुक्त्वा ततो देवि समुद्रः सरितांपतिः । आत्मानं शोषयामास दुःखेन महता स्थितः

“Ta không thể ở trước các ngươi, khi bị tước mất sự tiếp xúc với chúng sinh.” Nói vậy xong, ôi Nữ Thần, Đại Dương—chúa tể các dòng sông—bắt đầu tự làm mình khô cạn, trụ trong nỗi sầu muộn vô biên.

Verse 64

ततो देवगणाः सर्वे स्थलाकारं महार्णवम् । शनैःशनैः प्रपश्यंतो भयेन महताऽन्विताः

Bấy giờ, toàn thể chư thiên, chậm rãi chậm rãi, nhìn thấy đại dương mênh mông mang hình dạng đất khô, lòng tràn ngập nỗi kinh hãi lớn lao.

Verse 65

ऊचुर्गत्वा तु लोकेशं देवदेवं पितामहम् । अस्मत्कृते द्विजैः शप्तः सागरो ब्राह्मणोत्तमैः

Họ liền đến yết kiến Đấng Chúa tể các cõi—Pitāmaha, Thần của chư thần—và thưa rằng: “Vì chúng con mà Đại Dương đã bị các bậc brāhmaṇa tối thượng nguyền rủa.”

Verse 66

स शोषयति चात्मानं दुःखेन महतान्वितः । समुद्राज्जलमादाय प्रवर्षंति बलाहकाः

“Ngài đang tự làm mình khô cạn, bị nỗi sầu lớn dày vò. Và các mây mưa, lấy nước từ đại dương, liền đổ xuống thành mưa.”

Verse 67

ततः संजायते सस्यं सस्याद्यज्ञा भवंति च । यज्ञैः संजायते तृप्तिः सर्वेषां त्रिदिवौकसाम्

Từ cơn mưa ấy, mùa màng sinh khởi; từ mùa màng, các lễ tế (yajña) được thành lập. Và từ các lễ tế, sự mãn nguyện của hết thảy chư thiên nơi tam thiên giới phát sinh.

Verse 68

एवं तस्य विनाशेन नाशोऽस्माकं भविष्यति । तस्मात्त्वं रक्ष तं गत्वा यथा शोषं न गच्छति

Như vậy, do sự diệt vong của người ấy, sự diệt vong của chúng ta cũng sẽ xảy đến. Vì thế, hãy đi bảo hộ người ấy, để người ấy không rơi vào cảnh khô cạn hoàn toàn.

Verse 69

यथा तुष्यंति विप्रास्ते तथा नीतिर्विधीयताम्

Hãy thiết lập đường lối hành xử đúng đắn, sao cho các vị Bà-la-môn ấy được thỏa mãn trọn vẹn.

Verse 70

देवानां वचनाद्ब्रह्मा गत्वा सागरसन्निधौ । समुद्रार्थे ययाचे तान्ब्राह्मणान्क्षेत्रवासिनः

Theo lời truyền của chư thiên, Phạm Thiên (Brahmā) đi đến bờ biển và, vì lợi ích của đại dương, đã khẩn cầu các vị Bà-la-môn cư trú trong thánh địa ấy.

Verse 71

ब्रह्मोवाच । प्रसादः क्रियतामस्य सागरस्य द्विजोत्तमाः । यथा पवित्रतां याति मद्वाक्यात्क्रियतां तथा

Phạm Thiên nói: “Hỡi các bậc tối thượng trong hàng nhị sinh (dvija), xin ban ân phúc cho đại dương này. Xin hành động theo lời thỉnh cầu của ta, để nó đạt được sự thanh tịnh.”

Verse 72

प्रदास्यति स युष्मभ्यं रत्नानि विविधानि च

Ngài sẽ ban cho các ngươi nhiều loại châu báu khác nhau nữa.

Verse 73

यूयं भविष्यथात्यंतं भूमिदेवा इति क्षितौ । नाम्ना मद्वचनान्नूनं सत्यमेतन्मयोदितम्

Trên cõi đất này, các ngươi quả thật sẽ được biết đến với danh xưng “chư thiên của đất”; bởi lời ta, điều ấy chắc chắn—chân lý này ta tuyên bố.

Verse 74

ब्राह्मणा ऊचुः । नान्यथा कर्तुमिच्छामस्तव वाक्यं जगत्पते । न च मिथ्याऽत्मनो वाक्यं प्रमाणं चात्र वै भवान्

Các bà-la-môn thưa rằng: “Ôi Chúa tể thế gian, chúng con không muốn làm khác lời Ngài. Lời của chính mình không nên hư dối—và ở đây, chính Ngài thật là thẩm quyền chứng minh.”

Verse 76

तन्नो वाक्यात्सुरश्रेष्ठ हितं वा यदि वाहितम् । परं स्याज्जगतां श्रेयः सर्वेषां च दिवौकसाम् । तथा कुरु जगन्नाथ अस्माकं हितकारणम्

Ôi bậc tối thượng trong hàng chư thiên, nếu từ lời chúng con có thể đem lại lợi ích nào, xin cho đó trở thành phúc lợi tối thượng cho các thế giới và cho hết thảy cư dân cõi trời. Ôi Chúa tể vũ trụ, xin hãy làm như vậy—cũng vì lợi ích của chúng con.

Verse 77

नान्यथा शक्यते कर्त्तुं द्विजानां वचनं हि तत् । ब्राह्मणाः कुपिता नूनं भस्मीकुर्युः स्वतेजसा

Không thể làm khác được—vì đó là lời của bậc nhị sinh. Nếu các bà-la-môn nổi giận, họ ắt sẽ thiêu rụi (mọi sự) thành tro bằng hào quang tâm linh của chính mình.

Verse 78

देवान्कुर्युरदेवांश्च तस्मात्तान्नैव कोपयेत् । यस्मादेव तव स्पर्शस्त्रिधा मेध्यो भविष्यति

Họ có thể biến chư thiên thành phi thiên; vì thế chớ nên chọc giận họ. Chính nhờ sự chạm của Ngài mà đại dương sẽ trở nên thanh tịnh gấp ba, xứng hợp cho các nghi lễ thánh.

Verse 79

पर्वकाले च संप्राप्ते नदीनां च समागमे । सेतुबंधे तथा सिंधौ तीर्थेष्वन्येषु संयुतः

Khi đến kỳ lễ hội, và tại những nơi hợp lưu của các dòng sông—ở Setubandha, nơi biển cả, và tại các bến thánh khác nữa—(người/điều ấy) đều hiện diện gắn liền ở đó.

Verse 80

इत्येवमादिसर्वेषु मध्येऽन्यत्र न कर्मणि । यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । तत्फलं तव तोयस्य स्पर्शादेव भविष्यति

Vì thế, giữa mọi pháp hành thánh thiện, không có việc nào sánh được với điều này: công đức đạt được ở mọi bến thánh, và công đức đạt được trong mọi tế lễ—chính công đức ấy sẽ phát sinh chỉ nhờ chạm vào nước của Ngài.

Verse 81

गयाश्राद्धे तु यत्पुण्यं गोग्रहे मरणेन च । तत्फलं तव तोयस्य स्पर्शादेव भविष्यति

Công đức có được do làm lễ śrāddha tại Gayā, và công đức có được do qua đời tại Go-graha—cũng chính quả ấy sẽ đến chỉ nhờ chạm vào nước của Ngài.

Verse 82

अपेयस्त्वं तथा भावि स्वादमात्रेण केवलम् । गंडूषमपि पीतं च तोयस्याशुभनाशनम्

Ngài cũng sẽ được xem là không thích hợp để uống—chỉ nên nếm mà thôi. Tuy vậy, dù chỉ một ngụm nhỏ dùng để súc miệng, nước ấy cũng tiêu trừ mọi điều bất tường.

Verse 84

यावत्त्वं तिष्ठसे लोके यावच्चद्रार्कतारकाः । तवोदकामृतैस्तृप्तास्तावत्स्थास्यंति पूर्वजाः

Chừng nào ngươi còn ở trong đời, và chừng nào trăng, mặt trời cùng các vì sao còn tồn tại, chừng ấy tổ tiên ngươi sẽ còn được nâng đỡ—thỏa lòng nhờ nước cúng dường của ngươi, ngọt như cam lộ.

Verse 86

यात्रायामथवान्यत्र पर्वकाले शशिग्रहे । अत्र स्नास्यति यः सम्यक्सागरे लवणांभसि । अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्स्यति मानवः

Dù trong lúc hành hương hay vào thời khác—ngày lễ hoặc khi nguyệt thực—ai tắm gội đúng pháp tại đây, trong làn nước mặn của biển, sẽ được công đức ngang bằng một nghìn lễ tế Aśvamedha.

Verse 87

श्रीसोमेशसमुद्रस्य अंतरे ये मृता नराः । पापिनोऽपि गमिष्यंति स्वर्गं निर्धूतकल्मषाः

Những ai chết trong cõi linh thiêng của biển Śrī Someśa—dẫu là kẻ tội lỗi—cũng sẽ lên cõi trời, mọi cấu uế đều được rũ sạch.

Verse 88

एवं भविष्यति सदा तव मद्वचनाद्विभो । प्रयच्छस्व द्विजेंद्राणां रत्नानि विविधानि च

Sẽ luôn như vậy, hỡi bậc hùng lực, theo lời ta. Vậy nên, hãy ban tặng cho các bậc dvija tối thượng những châu báu đủ loại làm lễ thí.

Verse 89

माघे मासि च यः स्नायान्नैरंतर्येण भावितः । पौंडरीकफलं तस्य दिवसेदिवसे भवेत्

Và ai tắm gội trong tháng Māgha, đều đặn không gián đoạn với lòng thành kính—người ấy sẽ được quả phúc Pauṇḍarīka (đại công đức) nảy sinh ngày qua ngày.

Verse 90

ईश्वर उवाच । पितामहवचः श्रुत्वा बाढमित्येव सागरः । ब्राह्मणेभ्यः सुरत्नानि ददौ श्रद्धा समन्वितः

Īśvara phán: Nghe lời của Pitāmaha (Phạm Thiên Brahmā), biển cả đáp: “Xin như vậy.” Với lòng tín thành, biển đã dâng tặng những bảo châu thượng hạng cho các bà-la-môn.

Verse 91

ब्राह्मणैर्ब्रह्मणो वाक्यमशेषं समनुष्ठितम् । क्षुरकर्म तथा कृत्वा स्नानं सर्वेऽपि चक्रिरे

Các bà-la-môn đã thi hành trọn vẹn lời dạy của Brahmā. Sau khi cử hành nghi thức cạo tóc (kṣura-karma), tất cả đều tiến hành lễ tắm gội thiêng liêng.

Verse 92

एवं पवित्रतां प्राप्तस्तीर्थत्वं लव णोदधिः । तस्य मध्ये महादेवि लिंगानां पंचकोटयः

Như vậy, biển mặn đạt được sự thanh tịnh và trở thành một thánh địa vượt qua (tīrtha). Và trong lòng biển ấy, hỡi Đại Nữ Thần, có năm crore (năm koṭi) liṅga của Śiva.

Verse 93

भविष्यति नृणां लोके तव सौख्यविवर्द्धनम् । पितॄणां तव तोयेन यः करिष्यति तर्पणम् । पूर्वोक्तेन विधानेन तस्य पुण्यफलं शृणु

Trong cõi người, điều ấy sẽ làm tăng trưởng an lạc của ngươi. Ai dùng nước của ngươi mà cử hành lễ tarpaṇa dâng cho các Pitṛ theo đúng nghi thức đã nói trước—hãy nghe quả phúc mà người ấy thọ nhận.

Verse 94

मध्ये तु प्रावृतं सर्वमस्मिन्मन्वंतरे प्रिये । चक्रमैनाकयोर्मध्ये दिशि दक्षिणमुच्यते

Hỡi người yêu dấu, trong Manvantara này, mọi sự ở phần giữa đều được nói là bị bao phủ, khép kín. Giữa Cakra và Maināka, phương ấy được gọi là phương Nam.

Verse 95

शातकुम्भमये कुम्भे धनुषायुतविस्तृते । तत्र कुंभस्य मध्यस्थो वडवानलसंज्ञितः

Trong một chiếc bình vàng (kumbha) trải rộng đến mười nghìn tầm cung, ngay giữa lòng bình ấy an trụ điều được gọi là Vaḍavānala, “hỏa mã” (lửa ngựa cái).

Verse 96

सूचीवक्त्रो महाकायः स जलं पिबते सदा । एतदंतरमासाद्य अग्नितीर्थं प्रचक्षते

Miệng nhọn như kim mà thân hình vĩ đại, nó luôn luôn uống lấy nước. Đến khoảng miền này, người ta tôn xưng là Agni-tīrtha, bến thiêng của Lửa.

Verse 97

तस्य मध्ये महासारं वाडवं यत्र वै मुखम् । श्रीसोमेशाद्दक्षिणतो धन्वंतरशतावधि । उत्तरान्मानसात्पूर्वं यावदेव कृतस्मरम्

Giữa đó là tinh túy hùng vĩ—nơi thật sự là miệng của Vaḍava, ngọn hỏa dưới biển. Nó ở về phía nam của Śrī-Someśa một khoảng một trăm dhanvantara; và từ Mānasā về phía bắc, kéo dài sang phía đông cho đến Kṛtasmarā.

Verse 98

एतद्गोप्यं वरारोहे न देयं यस्य कस्यचित् । ब्रह्मघ्नोपि विशुध्येत श्रुत्वैतन्नात्र संशयः

Đây là điều bí mật, hỡi người đẹp thắt lưng; chớ trao cho bất kỳ ai. Dẫu kẻ sát hại một brāhmaṇa cũng sẽ được thanh tịnh khi nghe điều này—không còn nghi ngờ.

Verse 99

एवं शापो वरो दत्तः सागरस्य यथा द्विजैः । पूर्वं रुष्टैस्ततस्तुष्टैस्तत्सर्वं कथितं मया

Vì thế, khi các bậc dvija (nhị sinh) trước nổi giận rồi sau hoan hỷ, họ đã ban cho Đại Dương cả lời nguyền lẫn ân phúc. Toàn bộ sự việc ấy ta đã thuật lại rồi.