Adhyaya 50

Verse 1

अतिथिरुवाच । साध्वबालमते बाल कमठैतत्त्वयोच्यते । शरीरलक्षणं श्रोतुं पुनरिच्छामि तद्वद

Atithi nói: Hỡi bé Kamaṭha, lời dạy của con về các nguyên lý thật hợp với tâm trí đơn sơ. Ta lại muốn nghe về các đặc tướng của thân thể; hãy nói điều ấy cho ta.

Verse 2

कमठ उवाच । यथैतद्वेद ब्रह्मांडं शरीरं च तथा शृणु । पादमूलं च पातालं प्रपदं च रसातलम्

Kamaṭha nói: Hãy nghe thân này tương ứng với Phạm Noãn (brahmāṇḍa, trứng vũ trụ) như thế nào. Lòng bàn chân là Pātāla, và phần trước của bàn chân là Rasātala.

Verse 3

तलातलं तथा गुल्फौ जंघे चास्य महातलम् । जानुनी सुतलं चोरू वितलं चातलं कटिम्

Talātala cũng là hai mắt cá; ống chân của người ấy là Mahātala. Đầu gối là Sutala; đùi là Vitala; và hông là Atala.

Verse 4

नाभिं महीतलं प्राहुर्भुवर्लोकमथोदरम् । उरःस्थलं च स्वर्लोकं महर्ग्रीवा मुखं जनम्

Họ gọi rốn là cõi Địa (Bhū-tala); bụng là Bhuvarloka. Vùng ngực là Svargaloka; cổ là Maharloka; và khuôn mặt là Janaloka.

Verse 5

नेत्रे तपः सत्यलोकं शीर्षदेशं वदंति च । तद्यथा सप्त द्वीपानि पृथिव्यां संस्थितानि च

Họ nói đôi mắt là Tapoloka, và đỉnh đầu là Satyaloka. Và cũng như bảy châu lục được an lập trên mặt đất—

Verse 6

तथात्र धातवः सप्त नामतस्तान्निबोध मे । त्वगसृङ्मांस मेदोऽस्थिमज्जाशुक्राणि धातवः

Cũng vậy, nơi đây có bảy dhātu (thể chất của thân)—hãy nghe ta gọi tên: da, máu, thịt, mỡ, xương, tủy, và tinh dịch là các dhātu.

Verse 7

अस्थ्नामत्र शतानि स्युस्त्रीणि षष्ट्यधिकानि च । त्रिंशच्छतसहस्राणि नाडीनां कथितानि च

Ở đây, xương được nói là có ba trăm sáu mươi chiếc; và các nāḍī được mô tả là ba trăm nghìn.

Verse 8

षट्पंचाशत्सहस्राणि तथान्यानि नवैव तु । ता वहंति रसं देहे जलं नद्यो यथा भुवि

Có năm mươi sáu nghìn (mạch đạo), và lại thêm chín nữa. Chúng chuyên chở rasa—tinh dịch dưỡng sinh trong thân—như sông ngòi trên đất mang nước.

Verse 9

सार्धाभिस्तिसृभिश्छन्नं समंताद्रोमकोटिभिः । शरीरं स्थूलसूक्ष्माभिर्दृश्यादृश्या हि ताः स्मृताः

Thân này được phủ khắp bốn bề bởi ba crores rưỡi sợi lông. Chúng được ghi nhớ là hai loại: thô và vi tế, thấy được và không thấy được.

Verse 10

षडंगानि प्रधानानि कथ्यमानानि मे शृणु । द्वौ बाहू सक्थिनी द्वे च मूर्धा जठरमेव च

Hãy nghe ta nói về sáu chi phần chính yếu đang được nêu: hai cánh tay, hai đùi, cái đầu và cái bụng.

Verse 11

अंत्राण्यत्र तथा त्रीणि सार्धव्यामत्रयाणि च । त्रिव्यामानि तथा स्त्रीणामाहुर्वेदविदो द्विजाः

Ở đây nữa, ruột có ba đoạn, dài ba vyāma rưỡi; còn đối với nữ giới thì được nói là ba vyāma—đó là lời các bậc song sinh am tường Veda tuyên dạy.

Verse 12

ऊर्ध्वनालमधोवक्त्रं हृदि पद्मं प्रकीर्त्यते । हृत्पद्मवामतः प्लीहो दक्षिणे स्यात्तथा यकृत्

Trong tim được nói có một đóa sen, cuống hướng lên trên và miệng hoa quay xuống dưới. Bên trái hoa sen của tim là lá lách, và bên phải cũng vậy là gan.

Verse 13

मज्जातो मेदसश्चैव वसायाश्च तथा द्विज । मूत्रस्य चैव पित्तस्य श्लेष्मणः शकृतस्तथा

Hỡi bậc song sinh, (các chất trong thân) gồm tủy, mỡ và mô mỡ; lại có nước tiểu, mật, đờm và cả phân nữa.

Verse 14

रक्तस्य चरमस्यात्र गर्ता द्व्यंजलयः स्मृताः । गेयः प्रवर्तमानास्ते देहं संधारयंत्युत

Tại đây, các khoang chứa của phần huyết cuối cùng được nói là đo bằng hai añjali (hai vốc tay). Khi chảy tiếp, chúng quả thật nâng đỡ và duy trì thân thể.

Verse 15

सीवन्यश्च तथा सप्त पंच मूर्धानमास्थिताः । एका मेढ्रं गता चैका तथा जिह्वां गता द्विज

Có bảy đường khớp (sīvanya); trong đó năm nằm ở đầu. Một đi đến dương vật, và một cũng đi đến lưỡi, hỡi bậc nhị sinh.

Verse 16

नाड्यः सर्वाः प्रवर्तंते नाभिपद्मात्तथात्र च । यासां श्रेष्ठा शिरो याता सुषुम्नेडाऽथ पिंगला

Mọi nāḍī đều phát sinh và vận hành từ hoa sen nơi rốn tại đây. Trong số ấy, những nāḍī tối thắng đi lên đến đầu là Suṣumnā, Iḍā và Piṅgalā.

Verse 17

नासिकाद्वारमासाद्य संस्थिते देहवर्धने । वायुरग्निश्चंद्रमाश्च पंचधा पंचधात्र च

Khi đến cửa ngõ của lỗ mũi, chúng an trụ để thân được tăng trưởng và nuôi dưỡng. Tại đó nữa, khí lực (vāyu), lửa (agni) và nguyên lý mặt trăng (candra) mỗi thứ đều vận hành theo năm cách.

Verse 18

प्राणापानसमानाश्च उदानो व्यान एव च । पंच भेदाः स्मृता वायोः कर्मार्ण्येषां वदंति च

Prāṇa, Apāna, Samāna, Udāna và Vyāna—được ghi nhớ là năm phân loại của khí (vāyu). Công năng của từng loại cũng được truyền dạy.

Verse 19

उच्छ्वासश्चैव निःश्वासो ह्यन्नपानप्रवेशनम् । आकंठाच्छीर्षसंस्थास्य प्राणकर्म प्रकीर्तितम्

Sự thở ra và thở vào, cùng việc đưa thức ăn và đồ uống vào—đều được tuyên dạy là công năng của Prāṇa, có chỗ trụ từ cổ họng vươn lên đến đỉnh đầu.

Verse 20

त्यागो विण्मूत्रशुक्राणां गर्भविस्रवणं तथा । अपानकर्म निर्दिष्टं स्थानमस्य गुदोपरि

Sự bài xuất phân, nước tiểu và tinh dịch, cùng sự tiết ra liên hệ đến thai nghén—được chỉ rõ là công năng của Apāna; chỗ trụ của nó ở phía trên hậu môn.

Verse 21

समानो धारयत्यन्नं विवेचयति चाप्यथ । रसयंश्चैव चरति सर्वश्रोणिष्ववारितः

Samāna giữ thức ăn ở bên trong, rồi phân giải và phân phối tinh chất của nó; vận hành không ngăn ngại qua mọi kinh mạch trong thân, nó lưu chuyển rasa—dịch dưỡng nuôi thân.

Verse 22

वाक्प्रवृत्तिप्रदोद्गारे प्रयत्ने सर्वकर्मणाम् । आकंठसुरसंस्थानमुदानस्य प्रकीर्त्यते

Udāna được nói là khiến lời nói phát ra, gây ợ hơi, và tạo sức gắng trong mọi hành động; chỗ trụ của nó được mô tả vươn đến cổ họng và vùng thượng phần, cõi của chư thiên.

Verse 23

व्यानो हृदि स्थितो नित्यं तथा देहचरोपि च । धातुवृद्धिप्रदः स्वेदलालोन्मेषनिमेषकृत्

Vyāna thường trụ nơi tim mà vẫn lưu hành khắp thân. Nó làm tăng trưởng các dhātu (thành phần cơ thể) và tạo ra mồ hôi, nước bọt, cùng sự mở và khép của đôi mắt.

Verse 24

पाचको रजकश्चैव साधकालोचकौ तथा । भ्राजकश्च तथा देहे पञ्चधा पावकः स्थितः

Trong thân này, “hỏa nội” (pāvaka) an lập thành năm dạng: Pācaka, Rañjaka, Sādhaka, Ālocaka và Bhrājaka.

Verse 25

पाचकस्तु पचत्यन्नं नित्यं पक्वाशये स्थित । आमाशयस्थोऽपि रसं रंजकः कुरुते त्वसृक्

Pācaka, trụ nơi ruột, luôn tiêu hóa thức ăn. Còn Rañjaka, tuy ở vùng dạ dày, lại chuyển tinh dịch dưỡng (rasa) thành huyết.

Verse 26

साधको हृदिसंस्थश्च बुद्ध्याद्युत्साहकारकः । आलोचकश्च दृक्संस्थो रूपदर्शनशक्ति कृत

Sādhaka an trú nơi tim, khơi dậy nhiệt tâm cho trí tuệ và các năng lực khác. Ālocaka an trú nơi mắt, ban năng lực thấy các sắc tướng.

Verse 27

त्वक्संस्थो भ्राजको देहं भ्राजयेन्निर्मलीकृतः । क्लेदको बोधकश्चैव तर्पणः श्लेष्मणस्तथा

Bhrājaka an trú nơi da, làm thân thể rạng ngời và thanh tịnh. Cũng vậy, Kledaka, Bodhaka và Tarpaṇa được dạy là những dạng của Kapha (śleṣman).

Verse 28

आलंबकस्तथा देहे पंचधा सोम उच्यते । क्लेदकः क्लेदयत्यन्नं नित्यं पक्वाशये स्थितः

Trong thân này, Soma được nói là vận hành theo năm cách. Kledaka, nguyên lý làm ẩm, thường trú nơi đại tràng, luôn làm ướt và làm mềm thức ăn.

Verse 29

बोधको रसनास्थश्च रसानामवबोधकः । शिरःस्थश्चक्षुरादीनां तर्पणात्तर्पणः स्मृतः

“Bodhaka” ngự trên lưỡi, khiến các vị được nhận biết chân thật. “Tarpaṇa” an trú nơi đầu, được nhớ là đấng nuôi dưỡng mắt và các căn khác bằng sự thỏa mãn duy trì.

Verse 30

सर्वसंधिगतश्चैव श्लेष्मणः श्लेष्मकृत्तथा । उरःस्थः सर्वगात्राणि स वै ह्यालंबकः स्थितः

Thấm khắp mọi khớp, lại tạo ra chất nhầy kết dính (śleṣman), “Ālambaka” an trú nơi ngực, nâng đỡ và làm vững mọi chi phần của thân thể.

Verse 31

एवं वाय्वग्निसोमैश्च देहः संधारितस्त्वसौ । आकाशजानि स्रोतांसि तथा कोष्ठविविक्तता

Như vậy, thân này được nâng giữ bởi Vāyu, Agni và Soma. Từ Ākāśa phát sinh các srotas—những kinh đạo trong thân; và cũng từ đó mà có khoảng không nội tại cùng sự phân định của các khoang tạng phủ.

Verse 32

पार्थिवानीह जानीहि घ्राणकेशनखानि च । अस्थीनि धैर्यं गुरुता त्वङ्मांस हृदयं गुदम्

Hãy biết các phần thuộc “địa” ở đây: mũi, tóc và móng; xương, sự vững bền và tính nặng; da và thịt; lại còn có tim và hậu môn.

Verse 33

नाभिर्मेदो यकृन्मज्जा अंत्रमामाशयः शिरा । स्नायुः पक्वाशयश्चैव प्राहुर्वेदविदो द्विजाः

Rốn, mỡ, gan, tủy, ruột, dạ dày và các mạch; cùng với gân và đại tràng nữa—đó là lời các bậc dvija, những người thông hiểu Veda, đã tuyên nói.

Verse 34

नेत्रयोर्मडलं शुक्लं कफाद्भवति पैतृकम् । कृष्णं च मण्डलं वातात्तथा भवति मातृकम्

Trong mắt, vòng trắng phát sinh từ Kapha và được nói là thuộc nguồn gốc bên cha; còn vòng đen phát sinh từ Vāta và cũng được nói là thuộc nguồn gốc bên mẹ.

Verse 35

पक्ष्ममण्डलमेकं तु द्वितीयं चर्ममण्डलम् । शुक्लं तृतीयं कथित चतुर्थं कृष्णमण्डलम्

Vòng thứ nhất là vòng lông mi; vòng thứ hai là vòng da. Vòng thứ ba được gọi là vòng trắng, và vòng thứ tư là vòng đen.

Verse 36

दृङ्मण्डलं पंचमं तु नेत्रं स्यात्पंचमण्डलम् । अपरे नेत्रभागे द्वे उपांगोऽपांग एव च

‘Vòng thấy’ (dṛṅ-maṇḍala) là vòng thứ năm; vì thế mắt được nói là có năm vòng. Tuy nhiên, có người lại nói mắt còn có hai phần phụ: upāṅga và apāṅga.

Verse 37

उपांगो नेत्रपर्यंतो नासा मूलमपांगकः । वृषणौ च तथा प्रोक्तौ मेदोसृक्कफमांसकौ

Upāṅga kéo dài đến rìa mắt; apāṅga ở nơi gốc mũi. Và hai tinh hoàn cũng được nói là cấu thành bởi mỡ, máu, kapha và thịt.

Verse 38

असृङ्मांसमयी जिह्वा सर्वेषामेव देहिनाम् । हस्तयोरोष्ठयोर्मेढ्रे ग्रीवायां षट् च कूर्चकाः

Ở mọi loài hữu thân, lưỡi được cấu thành bởi máu và thịt. Và có sáu ‘kūrcaka’ (các cụm/gân kết) nằm ở hai bàn tay, đôi môi, cơ quan sinh dục và cổ.

Verse 39

एवमत्र स्थिते जीवो देहेऽस्मिन्सप्तसप्तके । पंचविंशतिको व्याप्य देहं वासोऽस्य मूर्धनि

Như vậy, linh hồn cá thể (jīva) an trú trong thân này, được cấu thành bởi hai nhóm “bảy-bảy”. Thuộc nguyên lý hai mươi lăm, nó thấm khắp toàn thân, nhưng chỗ ngự của nó ở nơi đầu.

Verse 40

त्वगसृग्मांसमित्याहुस्त्रिकं मातृसमुद्भवम् । मेदोमज्जास्थिकं प्रोक्तं पितृजं षट्च कौशिकम्

Da, máu và thịt—bộ ba ấy được nói là phát sinh từ mẹ. Mỡ, tủy và xương được tuyên là từ cha; và nhóm sáu phần gọi là “kauśika” cũng được nói như vậy.

Verse 41

एवं भूतमयं देहं पंचभूतसमुद्भवैः । अन्नैर्यथा वृद्धिमेति तदहं वर्णयामि ते

Như vậy, thân này—thân do các đại chủng cấu thành—lớn lên nhờ thức ăn phát sinh từ năm đại chủng. Ta sẽ thuật cho ngươi cách sự tăng trưởng ấy diễn ra.

Verse 42

तदन्नं पिण्डकवलैर्ग्रासैर्भुक्तं च देहिभिः । पूर्वं स्थूलाशये वायुः प्राणः प्रकुरुते द्विधा

Thức ăn ấy, được chúng sinh hữu thân ăn thành từng nắm, từng miếng, trước hết vào dạ dày thô. Tại đó, khí sinh mệnh Prāṇa tác động lên nó theo hai cách.

Verse 43

संप्रविश्यान्नमध्ये तु पृथगन्नपृथग्जलम् । अग्नेरूर्ध्वं जलं स्थाप्य तदन्नं तज्जलोपरि

Đi vào khối thức ăn, nó tách riêng thức ăn khỏi nước. Đặt nước lên trên lửa tiêu hóa, rồi đặt thức ăn lên trên lớp nước ấy.

Verse 44

जलस्याधः स्वयं प्राणः स्थित्वाग्निं धमते शनैः । वायुना धम्यमानोग्निरत्युष्णं कुरुते जलम्

Bên dưới nước, chính Prāṇa an trú và nhẹ nhàng quạt ngọn lửa tiêu hóa (Agni). Lửa ấy được gió thổi bùng lên, khiến nước trở nên nóng rực.

Verse 45

तदन्नमुष्णतोयेन समंतात्पच्यते पुनः । द्विधा भवति तत्पक्वं पृथक्किट्टं पृथग्रसम्

Thức ăn ấy lại được nước nóng nấu chín khắp mọi phía. Khi đã tiêu hóa, nó thành hai phần: riêng phần bã thải (kiṭṭa) và riêng phần tinh chất nuôi dưỡng (rasa).

Verse 46

मलैर्द्वादशभिः किट्टं भिन्नं देहाद्बहिर्व्रजेत् । कर्णाक्षिनासिकाजिह्वादताः शिश्नं गुदं नखाः

Phần bã thải, chia thành mười hai thứ uế trược, rời khỏi thân thể mà đi ra ngoài. Đó là: tai, mắt, mũi, lưỡi, răng, dương vật, hậu môn và móng.

Verse 47

रोमकूपाणि चैव स्युर्द्वादशैते मलाश्रयाः । हृत्पद्मप्रतिबद्धाश्च सर्वा नाड्यः समंततः

Các lỗ chân lông cũng thuộc vào đó—mười hai thứ này là nơi nương của uế trược. Mọi nāḍī (kinh mạch), gắn với hoa sen của tim, lan tỏa khắp bốn phương.

Verse 48

तासां मुखेषु तं सूक्ष्मं व्यानः स्थापयते रसम् । रसेन तेन ता नाडीः समानः पूरयेत्पुनः

Tại các miệng (cửa) của những kinh mạch ấy, Vyāna an lập tinh chất vi tế (rasa). Rồi nhờ rasa đó, Samāna lại làm đầy các nāḍī, duy trì sự lưu chuyển nội tại của thân.

Verse 49

ततः प्रयांति संपूर्णास्ताश्च देहं समंततः । ततः स नाडिमध्यस्थो रञ्जकेनोष्मणा रसः

Sau đó, các kinh mạch tràn đầy lan tỏa khắp cơ thể. Khi ấy, dịch rasa nằm trong các kinh mạch chịu tác động của nhiệt nhuộm màu.

Verse 50

पच्यते पच्यमानस्तु रुधिरत्वं भजेत्पुनः । ततस्त्वग्लोमकेशाश्च मांसं स्नायु शिरास्थि च

Khi được nấu chín (chuyển hóa), nó lại đạt đến trạng thái của máu. Từ đó sinh ra da, lông và tóc, cũng như thịt, gân, tĩnh mạch và xương.

Verse 51

नखा मज्जा खवैमल्यं शुक्रवृद्धिः क्रमाद्भवेत् । एवं द्वादशधान्नस्य परिणामः प्रकीर्त्यते

Theo thứ tự thích hợp, móng tay, tủy xương, sự thanh lọc các khoang cơ thể và sự gia tăng tinh dịch xuất hiện. Như vậy là sự chuyển hóa mười hai lần của thức ăn được công bố.

Verse 52

एवमेतद्विनिष्पन्नं शरीरं पुण्यहेतवे । यथैव स्यंदनः शुभ्रो भारसंवाहनाय च

Do đó, cơ thể này, khi đã hình thành đầy đủ, được định sẵn là nguyên nhân của công đức. Giống như một cỗ xe sạch sẽ, tuyệt vời tồn tại để mang gánh nặng, cơ thể cũng được định sẵn cho những nỗ lực có mục đích.

Verse 53

तैलाभ्यंगादिभिर्यत्नैर्बहुभिः पाल्यते न चेत् । किं कृत्यं साध्यते तेन यदि भारं वहेन्न हि

Nếu một cỗ xe không được bảo dưỡng bằng nhiều nỗ lực — chẳng hạn như tra dầu và những việc tương tự — thì nó có thể hoàn thành nhiệm vụ gì, nếu nó thậm chí không thể chịu được tải trọng?

Verse 54

एवमेतेन देहेन किं कृत्यं भोजनोत्तमैः । वर्धितेन न चेत्पुण्यं कुरुते पशुवच्च तत्

Cũng vậy, nuôi dưỡng thân này bằng những món ăn thượng hạng thì có ích gì, nếu—dẫu thân được bồi bổ lớn lên—vẫn không làm công đức mà sống như loài thú?

Verse 55

भवंति चात्र श्लोकाः । यस्मिन्काले च देशे च वयसा यादृशेन च । कृतं शुभाशुभं कर्म तत्तथा तेन भुज्यते

Và ở đây có những câu kệ tóm lược lời dạy: Dù vào thời nào, nơi nào, và ở tuổi nào, hễ làm nghiệp thiện hay ác thì sẽ thọ quả của nghiệp ấy tương ứng như vậy.

Verse 56

तस्मात्सदा शुभं कार्यमविच्छिन्नसुखार्थिभिः । विच्छिद्यंतेऽन्यथा भोगा ग्रीष्मे कुसरितो यथा

Vì vậy, ai cầu hạnh phúc không gián đoạn thì phải luôn làm điều thiện. Bằng không, các hưởng thụ sẽ bị cắt đứt—như những dòng suối nhỏ khô cạn vào mùa hạ.

Verse 57

यस्मात्पापेन दुःखानि तीव्राणि सुबहून्यपि । तस्मात्पापं न कर्तव्यमात्मपीडाकरं हि तत्

Vì tội lỗi đem đến những khổ đau dữ dội—nhiều và nặng nề—nên chớ phạm tội; bởi đó thật là tự hành hạ chính mình.

Verse 58

एवं ते वर्णितः साधो प्रश्नोऽयं शक्तितो मया । यथा संजायते प्राणी यथा शृणु प्रलीयते

Như vậy, hỡi bậc hiền thiện, ta đã giải bày câu hỏi này cho ngươi theo khả năng của ta—về cách một chúng sinh được sinh ra; nay hãy nghe thêm cách nó đi đến sự tan rã (cái chết).

Verse 59

आयुष्ये कर्मणि क्षीणे संप्राप्ते मरणे नृणाम् । स्वकर्मवशगो देही कृष्यते यमकिंकरैः

Khi thọ mạng và nghiệp duy trì đã cạn, tử thần đến, linh hồn mang thân—bị chính nghiệp lực khuất phục—bị các sứ giả của Diêm Vương lôi kéo đi.

Verse 60

पंचतन्मात्रसहितः समनोबुद्ध्यहंकृतिः । पुण्यपापमयैः पाशैर्बद्धो जीवस्त्यजे द्वपुः

Cùng với năm tánh vi tế, lại kèm tâm, trí và ngã chấp, jīva—bị trói bởi những thòng lọng dệt từ phước và tội—liền rời bỏ thân xác.

Verse 61

शीर्ष्णश्च सप्तभिश्छिद्रैर्निर्गच्छेत्पुण्यकर्मणाम् । अधश्च पापिनां यांति योगिनां ब्रह्मरंध्रतः

Người tạo công đức rời đi qua bảy cửa nơi đầu; kẻ tội lỗi đi xuống dưới; còn các yogin thì xuất qua Brahma-khiếu (brahmarandhra).

Verse 62

तत्क्षणात्सोऽथ गृह्णाति शारीरं चातिवाहिकम् । अंगुष्ठपर्वमात्रं तु स्वप्राणैरेव निर्मितम्

Ngay khoảnh khắc ấy, nó liền thọ lấy thân ‘ativāhika’ (thân mang đi)—chỉ bằng một đốt ngón tay cái—được tạo thành thuần từ các prāṇa của chính nó.

Verse 63

ततस्तस्मिन्स्थितं जीवं देहे यमभटास्तदा । बद्ध्वा नयंति मार्गेण याम्येनाति यथाबलम्

Rồi các lính canh của Diêm Vương, thấy jīva an trú trong thân ấy, liền trói lại và dẫn đi theo con đường của Yama, dùng sức khi cần.

Verse 64

तप्तांबरीषतुल्येन अयोगुडनिभेन च । प्रतप्तसिकतेनापि ताम्रपात्रनिभेन च

Trên con đường ấy, kẻ kia bị hành hạ—như bị ép bởi một khối sắt đỏ rực, như một cục sắt nung, như cát nóng cháy, và như một bình đồng bị nung lửa.

Verse 65

षडशीतिसहस्राणि योजनानां महीतलात् । कृष्यमाणो यमपुरीं नीयते पापकृद्भटैः

Bị lôi kéo khỏi mặt đất suốt tám mươi sáu nghìn do-tuần, kẻ tạo ác bị bọn lính canh dẫn đến thành của Diêm Vương (Yama).

Verse 66

क्वचिच्छीतं महादुर्गमन्धकारं क्वचिन्महत् । अग्निसंस्पर्शवदनैः काककाकोलजंबुकैः

Có nơi lạnh buốt; có nơi là bóng tối mênh mông không thể vượt qua—trong khi quạ, quạ đen và chó rừng, miệng như chạm lửa, xông đến cắn xé.

Verse 68

क्वचिच्च भक्ष्यते घोरै राक्षसैः कृष्यतेऽस्यते । दह्यमानोतिघोरेण सैकतेन च नीयते

Có nơi bị các rākṣasa ghê rợn ăn thịt; bị lôi kéo và đánh đập; đang cháy rát trên những bãi cát nung khủng khiếp, hắn bị xua đi tiếp.

Verse 69

मुहूतैर्दशभिर्याति तं मार्गमतिदुस्तरम् । तं कालं सुमहद्वेत्ति पुरुषो वर्षसंमितम्

Chỉ trong mười muhūrta, hắn bị bắt vượt qua con đường cực kỳ khó nhọc ấy; nhưng người mang thân lại cảm nhận quãng thời gian đó dài vô tận, như thể tính bằng năm tháng.

Verse 70

तार्यते च नदीं घोरां पूयशोणितवाहिनीम् । नदीं वैतरणीं नाम केशशैवलशाद्वलाम्

Và người ấy bị bắt phải vượt qua một con sông ghê rợn chảy đầy mủ và máu—con sông mang tên Vaitaraṇī—bờ bãi rối bời tóc, phủ rêu nhớt và cỏ dại.

Verse 71

ततो यमस्य पुरतः स्थाप्यते यमकिंकरैः । पापी महाभयं पश्येत्कालांतकमुखैर्वृतम्

Rồi các sứ giả của Yama đặt người ấy đứng trước mặt Yama; kẻ tội lỗi thấy một nỗi kinh hoàng lớn—bị vây quanh bởi những gương mặt như chính Thời Gian và Tử Thần.

Verse 72

पुण्यकर्मा सौम्यरूपं धर्मराजं तदा किल । मनुष्या एव गच्छंति यमलोकेन चापरे

Còn người làm việc phước đức, khi ấy quả thật đến gần Dharmarāja trong dáng vẻ hiền hòa; và một số hữu tình khác cũng đi qua con đường của cõi Yama—thật vậy, như những linh hồn người.

Verse 73

मरणानंतरं तेषां जंतूनां योनिपूरणम् । तथाहि प्रेता मनुजाः श्रूयंते नान्यजंतवः

Sau khi chết, đối với những hữu tình ấy có sự thọ thai mới (tái sinh); vì người ta nghe rằng “preta” là loài người, còn các loài khác thì không được gọi như vậy.

Verse 74

धार्मिकः पूज्यते तत्र पापः पाशगलो भवेत् । धार्मिकश्च यथा याति तं मार्गं शृणु वच्मि ते

Ở đó, người sống theo dharma được tôn kính, còn kẻ tội lỗi thì bị tròng thòng lọng. Nay hãy nghe ta nói: người dhārmika đi trên con đường ấy như thế nào.

Verse 75

आरामद्रुमदातारः फलपुष्पवता पथा । छायया च सुखं यांति तथा ये च्छत्रदा नराः

Những ai hiến tặng vườn cây và cây cối sẽ đi trên con đường đầy trái và hoa, an vui dưới bóng mát; cũng vậy, những người bố thí dù che (ô) được hưởng sự an ổn.

Verse 76

उपानहप्रदा यानैर्वितृषाः पूर्तधर्मिणः । विमानैर्यानदा यांति तथा शय्यासनप्रदाः

Người bố thí giày dép—những bậc làm công đức công cộng—đi bằng xe cộ và không bị khát. Người bố thí phương tiện đi lại thì được đi bằng vimāna (xe trời); người bố thí giường và ghế cũng vậy.

Verse 77

भक्ष्यभोज्यैस्तथा तृप्ता यांति भोजनदायिन । दीपप्रदाः प्रकाशेन गोप्रदास्तां नदीं सुखम्

Người bố thí thức ăn sẽ đi trong sự no đủ với đồ ăn và bữa cơm. Người bố thí đèn thì đi với ánh sáng làm bạn đồng hành; người bố thí bò vượt qua dòng sông ấy một cách dễ dàng và an lạc.

Verse 78

श्रीसूर्यं श्रीमहादेवं भक्ता ये पुरुषोत्तमम् । जन्मप्रभृति ते यांति पूज्यमाना यमानुगैः

Những người sùng kính, chí thành với Thái Dương vinh quang, với Śrī Mahādeva và với Đấng Tối Thượng (Puruṣottama)—từ khi mới sinh đã tiến bước, được tôn kính ngay cả bởi các tùy tùng của Yama.

Verse 79

महीं गां कांचनं लोहं तिलान्कार्पासमेव च । लवणं सप्तधान्यं च दत्त्वा याति सुखं नरः

Người nào bố thí ruộng đất, bò, vàng, sắt, mè, bông vải, muối và bảy loại ngũ cốc, sẽ đạt đến cảnh giới an lạc.

Verse 80

तेषां तत्र गतानां च पापिनां पुण्यकर्मिणाम् । चित्रगुप्तः प्रेतपाय निरूपयति वै ततः

Đối với những người đã đến đó, cả kẻ tội lỗi và người làm phước, Citragupta thực sự định đoạt số phận của họ trong cõi âm.

Verse 81

प्रेतलोके स वसति ततः संवत्सरं नरः । वत्सरेण च तेनास्य शरीरमभिजायते

Người đó cư ngụ tại cõi ngạ quỷ trong một năm; và khi hết một năm đó, một thân xác được hình thành cho người ấy.

Verse 82

सोदकुम्भमथान्नाद्यं बांधवैर्यत्प्रदीयते । दिनेदिने स तद्भुक्त्वा तेन वृद्धिं प्रयाति च

Và bình nước cùng các lễ vật thực phẩm do thân quyến dâng cúng—nhờ ăn chúng ngày qua ngày, người ấy lớn lên nhờ đó.

Verse 83

पूर्वदत्तमथान्नाद्यं प्राप्नोति स्वयमेव च । स्वयं येन न दत्तं च तथा दाता न विद्यते

Người ấy cũng tự nhiên nhận được thức ăn và những thứ tương tự đã bố thí trước kia; nhưng với kẻ chưa từng bố thí gì khi còn sống, thì chẳng tìm thấy ai cho lại.

Verse 84

न चाप्युदकदातासौ क्षुत्तृड्भ्यामतिपीड्यते । बांधवैस्तूदकं दत्तं नदीभूत्वोपतिष्ठति

Và người đã từng bố thí nước thì không bị đói khát hành hạ dữ dội; hơn nữa, nước do thân quyến dâng cúng sẽ đến với người ấy, trở thành như một dòng sông.

Verse 85

मासिमासि च यच्छ्राद्धं षोडशश्राद्धपूर्वकम् । अत्र न क्रियते यस्य प्रेतत्वात्स न मुच्यते

Nếu tại đây không cử hành lễ śrāddha hằng tháng, khởi đầu bằng mười sáu lễ śrāddha, cho một người nào đó, thì người ấy không được giải thoát khỏi thân phận preta (ngạ quỷ).

Verse 86

मानुषेण दिनेनैव प्रेतलोके दिनं स्मृतम् । तस्माद्दिनेदिने देयं प्रेतायान्नं च वत्सरम्

Một ngày của loài người được xem là một ngày nơi cõi preta; vì vậy, ngày nào cũng nên dâng thức ăn cho preta suốt trọn một năm.

Verse 87

तं च स्माशानिकानाम गणा याम्या भयावहाः । शीतवातातपोपेतं तत्र रक्षंति पापिनम्

Và tại đó, những đoàn tùy tùng đáng sợ như thần Yama, gọi là “smāśānika”, canh giữ kẻ tội lỗi, kẻ bị vây bủa bởi lạnh giá, gió buốt và nắng nóng thiêu đốt.

Verse 88

यथेह बन्धने कश्चिद्रक्ष्यते विषमैर्नरैः । प्रेतपिंडा न दीयंते षोडशश्राद्धपूर्वकाः

Cũng như ở đời này, người bị giam cầm được canh giữ bởi những kẻ hung bạo; cũng vậy, các lễ vật piṇḍa dành cho preta—đáng lẽ phải dâng bắt đầu từ mười sáu lễ śrāddha—lại không được dâng hiến.

Verse 89

यस्य तस्य न मोक्षोऽस्ति प्रेतत्वाद्वै युगैरपि । ततः सपिण्डीकरणे बांधवैः सुकृते नरः

Chừng nào còn ở thân phận preta thì người ấy không có giải thoát, dù trải qua bao đại kiếp. Sau đó, khi thân quyến cử hành nghi lễ sapiṇḍīkaraṇa với công đức đúng pháp, người đã khuất được thọ hưởng lợi ích một cách xứng đáng.

Verse 90

पूर्णे संवत्सरे देहं संपूर्णं प्रतिपद्यते । पापात्मा घोररूपं तु धार्मिको दिव्यमुत्तमम्

Khi trọn đủ một năm, hữu tình đạt được thân thể hoàn chỉnh. Kẻ mang tâm tội lỗi mang lấy hình tướng ghê rợn; người sống theo Chánh pháp đạt hình tướng rực sáng và thù thắng.

Verse 91

ततः स नरकं याति स्वर्गं वा स्वेन कर्मणा । रौरवाद्याश्च नरकाः पातालतलसंस्थिताः

Sau đó, do chính nghiệp của mình, người ấy đi vào địa ngục hoặc lên cõi trời. Các địa ngục bắt đầu từ Raurava đều ở những tầng của Pātāla.

Verse 92

सुराद्याः सत्यपर्यंताः स्वर्लोकस्योर्ध्वमाश्रिताः । इतिहासपुराणेषु वेदस्मृतिषु यच्छुतम्

Các cõi bắt đầu từ cõi chư thiên cho đến cõi Satya đều an trụ phía trên Svarga. Điều ấy được nghe trong Itihāsa và Purāṇa, cũng như trong Veda và Smṛti.

Verse 93

पुण्यं तेन भवेत्स्वर्गो नरकस्तद्विपर्ययात् । तत्रापि कालवसति कर्मणामनुरूपतः

Nhờ công đức mà có cõi trời; do điều trái ngược mà thành địa ngục. Dẫu ở nơi ấy, người ta cũng lưu trú trong thời lượng tương xứng với nghiệp của mình.

Verse 94

अर्वाक्सपिंडीकरणं यस्य वर्षाच्च वा कृतम् । प्रेतत्वमपि तस्यापि प्रोक्तं संवत्सरं धुवम्

Dẫu lễ sapiṇḍīkaraṇa của một người được cử hành sớm—trước khi đủ một năm—thì đối với người ấy, trạng thái làm preta cũng được tuyên nói là chắc chắn kéo dài trọn một năm.

Verse 95

यैरिष्टं च त्रिभिर्मेधैरर्चितं वा सुरत्रयम् । प्रेतलोकं न ते यांति तथा ये समरे हताः

Những ai đã cử hành ba lễ tế, hoặc đã phụng thờ Tam Thần, thì không đi vào cõi ngạ quỷ; cũng vậy, những người tử trận nơi chiến địa cũng không đi vào đó.

Verse 96

शुद्धेन पुण्येन दिवं च शुद्धां पापेन शुद्धेन तथा तमोंधम् । मिश्रेण स्वर्गं नरकं च याति देहस्तथैवास्य भवेच्च तादृक्

Nhờ công đức thuần tịnh, người ta đạt đến cõi trời thanh tịnh; do tội lỗi thuần tịnh, người ta rơi vào bóng tối mù lòa. Do nghiệp lẫn lộn, người ta đi cả thiên đường lẫn địa ngục, và thân phận hữu thân của người ấy cũng trở nên pha tạp tương ứng.

Verse 97

प्रश्नत्रयं चेति तव प्रणीतमुत्पत्तिमृत्यू परलोकवासः । यथा गुरुर्मे समुदाजहार किं भूय इच्छत्युत तद्वदामि

Vậy là ngươi đã nêu ra ba câu hỏi: sinh, tử, và sự cư trú ở đời sau. Như thầy ta đã giảng cho ta thế nào, ta sẽ nói đúng như vậy; ngươi còn muốn nghe thêm điều chi nữa?

Verse 617

मक्षिकादंशमशकैर्भक्ष्यते सर्पवृश्चिकैः । भक्ष्यमाणोऽपि तैर्जंतुः क्रंदते म्रियते न हि

Hắn bị ruồi, ruồi trâu và muỗi rỉa ăn, lại bị rắn và bọ cạp cắn xé. Dẫu bị chúng ăn dần, sinh linh ấy vẫn kêu than, mà chẳng chết.