Adhyaya 10

Verse 1

स्कंद उवाच । उक्ता पंचनदोत्पत्तिर्मित्रावरुणनंदन । इदानीं कथयिष्यामि माधवाविष्कृतिं पराम्

Skanda nói: Hỡi con của Mitra và Varuṇa, ta đã thuật nguồn gốc Pañcanada; nay ta sẽ kể về sự hiển lộ tối thượng của Mādhava (Viṣṇu) tại Kāśī.

Verse 2

यां श्रुत्वा श्रद्धया धीमान्पापेभ्यो मुच्यते क्षणात् । न च श्रिया वियुज्येत संयुज्येत वृषेण च

Người trí nghe điều ấy với lòng tín kính thì trong khoảnh khắc được giải thoát khỏi tội lỗi; lại không lìa xa Śrī (Lakṣmī), mà còn được kết hợp cùng Dharma—Vṛṣa (Con Bò đực biểu trưng cho Chánh pháp).

Verse 3

आगत्य मंदरादद्रेरुपेंद्रश्चंद्रशेखरम् । आपृच्छ्य तार्क्ष्यरथगः क्षणाद्वाराणसीं पुरीम्

Từ núi Mandara đến, Upendra (Viṣṇu) cáo biệt Candraśekhara (Śiva); rồi lấy Tārkṣya (Garuḍa) làm xa giá, trong chớp mắt ngài đến thành Vārāṇasī.

Verse 4

दिवो दासं महीपालं समुच्चाट्य स्वमायया । स्थित्वा पादोदके तीर्थे केशवाख्य स्वरूपतः

Bằng quyền năng māyā của chính mình, ngài xua đuổi vị vua tên Divo-dāsa; rồi an trụ tại tīrtha Pādodaka, trong bản thể được gọi là Keśava.

Verse 5

महिमानं परं काश्यां विचार्य सुविचार्य च । दृष्ट्वा पंचनदं तीर्थं परां मुदमवाप ह

Suy niệm kỹ về đại vinh quang tối thượng của Kāśī, và khi thấy tīrtha Pañcanada, ngài quả thật đạt được niềm hỷ lạc tối cao.

Verse 6

उवाच च प्रसन्नात्मा पुंडरीकविलोचनः । अगण्या अपि वैकुंठ गुणा विगणिता मया

Bấy giờ Đấng có mắt như hoa sen, lòng an nhiên, phán rằng: “Hỡi Vaikuṇṭha, đức hạnh của ngươi vốn không thể đếm, nhưng Ta đã đếm trọn.”

Verse 7

क्व क्षीरनीरधौ संति तावंतो निर्मला गुणाः । यावंतो विजयं तेत्र काश्यां पंचनदे ह्रदे

Trong Biển Sữa, nơi đâu có được bao nhiêu đức hạnh thanh khiết, sánh bằng những chiến thắng nơi đây tại Kāśī, bên hồ Pañcanada?

Verse 8

श्वेतद्वीपेपि सामग्री क्व गुणानां गरीयसी । ईदृशी यादृशी काश्यां धूतपापेस्ति पावनी

Dẫu ở Śvetadvīpa, nơi đâu có sự viên mãn đức hạnh cao cả đến thế? Đấng tẩy sạch tội lỗi là Dhūtapāpā như tại Kāśī, chẳng nơi nào có được.

Verse 9

मुदे कौमोदकी स्पर्शस्तथा न मम जायते धूतपापांबु संपर्को यथा भवति सर्वथा

Dẫu cái chạm của Kaumodakī (chùy của Ta) thật vui thích, cũng không đem cho Ta niềm hỷ lạc như khi, mọi bề, được tiếp xúc với dòng nước Dhūtapāpā.

Verse 10

न क्षीरनीरधिजया सुखं मे श्लिष्टगात्रया । तथा भवेद्यथात्र स्यात्स्पृष्टया धूतपापया

Niềm vui Ta được khi ôm ấp đấng chinh phục Biển Sữa cũng chẳng sánh bằng hỷ lạc phát sinh nơi đây, khi được Dhūtapāpā chạm đến.

Verse 11

इत्थं पंचनदे तीर्थे क्षीरनीरधिजाधवः । संप्रेष्य तार्क्ष्यं त्र्यक्षाग्रे वृत्तांतविनिवेदितुम्

Như vậy, tại thánh địa Pañcanada, đấng Mādhava—bậc xuất sinh từ Biển Sữa—đã sai Tārkṣya (Garuḍa) đến yết kiến Thần Ba Mắt, Śiva, để kính trình trọn vẹn mọi sự việc đã xảy ra.

Verse 12

आनंदकाननभवं दिवोदास क्षमापतेः । संवर्णयन्गुणग्रामं पुण्यं पांचनदोद्भवम्

Ngài đã tán dương cả một cụm công đức thanh tịnh, ban phước báo, phát sinh từ Pañcanada, lại gắn liền với vua Divodāsa—chúa tể cõi nước—thuộc về Ānandavana (Kāśī), tức “Rừng Hoan Hỷ”.

Verse 13

सुखोपविष्टः संहृष्टः सुदृष्टिर्विष्टरश्रवाः । दृष्टवांस्तपसा जुष्टमपुष्टांगं तपोधनम्

Ngồi an nhiên, lòng hân hoan, vị hiền triết có tầm nhìn cát tường—Viṣṭaraśravā—đã chiêm ngưỡng “bảo vật của khổ hạnh”: một bậc hiền thánh thân hình gầy mảnh, nhưng được tịnh hóa và kiên cố nhờ công phu tapas.

Verse 14

स ऋषिस्तं समभ्येत्य पुंडरीकाक्षमच्युतम् । उपोपविष्टकमलं वनमालाविराजितम्

Vị ẩn sĩ ấy tiến đến gần Ngài—Puṇḍarīkākṣa, đấng Acyuta bất hoại—đang an tọa trên tòa sen, rực rỡ với vòng hoa rừng (vanamālā).

Verse 15

शंखपद्मगदाचक्र चंचत्करचतुष्टयम् । कौस्तुभोद्भासितोरस्कं पीतकौशेयवाससम्

Bốn tay Ngài uyển chuyển cầm ốc tù và, hoa sen, chùy và đĩa thần; ngực Ngài rực sáng bởi bảo châu Kaustubha, và Ngài khoác y phục lụa vàng.

Verse 16

सुनीलेंदीवररुचिं सुस्निग्ध मधुराकृतिम् । नाभीह्रदलसत्पद्म सुपाटलरदच्छदम्

Hào quang của Ngài tựa đóa sen xanh thẫm; thân tướng mượt mà, dịu ngọt tuyệt mỹ. Từ hồ nơi rốn Ngài, hoa sen rực sáng; đôi môi đẹp che phủ hàm răng hồng tươi, thật khả ái.

Verse 17

दाडिमीबीजदशनं किरीटद्योतितांबरम् । देवेंद्रवंदितपदं सनकादिपरिष्टुतम्

Răng Ngài như hạt lựu; y phục Ngài rực sáng dưới quang huy của vương miện. Bàn chân Ngài được Đế Thích (Indra) đảnh lễ, và được Sanaka cùng các bậc tiên hiền nguyên thủy ca tụng.

Verse 18

दिव्यर्षिभिर्नारदाद्यैः परिगीतमहोदयम् । प्रह्लादाद्यैर्भागवतैः परिनंदितमानसम्

Vinh quang tối thượng của Ngài được các bậc thánh hiền thiên giới, khởi từ Nārada, ca ngợi bằng thánh ca. Tâm Ngài hoan hỷ, được các đại Bhāgavata—khởi từ Prahlāda—tán dương và chúc tụng.

Verse 19

धृतशार्ङ्गधनुर्दंडं दंडिताखिलदानवम् । मधुकैटभहंतारं कंसविध्वंससूचकम्

Ngài mang sức mạnh của cung Śārṅga như một trượng uy nghi, trừng trị hết thảy loài dạ-xoa, ác ma. Ngài là đấng diệt Madhu và Kaiṭabha, chính là điềm báo và sứ giả cho sự diệt vong của Kaṃsa.

Verse 20

कैवल्यं यत्परं ब्रह्म निराकारमगोचरम् । तं पुं मूर्त्या परिणतं भक्तानां भक्तिहेतुतः

Brahman tối thượng ấy—chính là Kaivalya, giải thoát tuyệt đối—vô tướng và vượt ngoài tầm của các căn. Nhưng chính Thực Tại ấy, vì hàng tín đồ, lại hiện thân thành hình tướng, làm nhân và chỗ nương cho lòng bhakti của họ.

Verse 21

वेदाविदुर्यदाकारं नैवोपनिषदोदितम् । ब्रह्माद्या न च गीर्वाणाश्चक्रे नेत्रातिथिं सतम्

Hình tướng ấy, ngay cả các Veda cũng không thể biết trọn vẹn, và các Upaniṣad cũng không thể tuyên thuyết đến cùng—dù là Phạm Thiên và chư thần, hay toàn thể thiên chúng, cũng không thể khiến Ngài trở thành “vị khách của đôi mắt” bền lâu (hoàn toàn hiện lộ và nắm bắt được).

Verse 22

प्रणनाम मुदायुक्तः क्षितिविन्यस्तमस्तकः । स ऋषिस्तं हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः

Tràn đầy hoan hỷ, đặt đầu xuống đất mà kính lễ, vị đại khổ hạnh hiền triết Agnibiṃdu cúi mình đảnh lễ Hṛṣīkeśa, Đấng Chủ tể các căn.

Verse 23

तुष्टाव परया भक्त्या मौलिबद्धकरांजलिः । अध्यस्तविस्तीर्णशिलं बलिध्वंसिनमच्युतम्

Với lòng sùng kính tối thượng, chắp tay nâng lên đến đỉnh đầu, ông ca tụng Acyuta—Đấng diệt Bali—đang an tọa trên phiến đá rộng.

Verse 24

तत्र पंचनदाभ्याशे मार्कंडेयादि सेविते । गोविंदमग्निबिंदुः स स्तुतवांस्तुष्टमानसः

Tại đó, gần Pañcanadā—nơi Mārkaṇḍeya và các bậc hiền triết khác thường lui tới—Agnibiṃdu với tâm hoan hỷ đã dâng lời tán tụng Govinda.

Verse 25

अग्निबिंदुरुवाच । ॐ नमः पुंडरीकाक्ष बाह्यांतः शौचदायिने । सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्

Agnibiṃdu thưa rằng: “Oṁ—kính lễ Ngài, bậc Puṇḍarīkākṣa mắt sen, Đấng ban sự thanh tịnh ngoài và trong; Ngài là Puruṣa vũ trụ, nghìn đầu, nghìn mắt, nghìn chân.”

Verse 26

नमामि ते पदद्वंद्वं सर्वद्वंद्वनिवारकम् । निर्द्वंद्वया धिया विष्णो जिष्ण्वादि सुरवंदित

Lạy đức Viṣṇu, con cúi đầu đảnh lễ đôi chân thánh của Ngài, đấng trừ diệt mọi nhị nguyên; với tâm trí vô đối đãi, con phụng thờ Ngài, bậc được Jiṣṇu (Indra) cùng chư thiên tôn kính lễ bái.

Verse 27

यं स्तोतुं नाधिगच्छंति वाचो वाचस्पतेरपि । तमीष्टे क इह स्तोतुं भक्तिरत्र बलीयसी

Ngay cả lời của Vācaspati, chúa tể ngôn từ, cũng không thể vươn tới Ngài để tán dương đúng như thật; vậy ai ở đây dám mong ca tụng Ngài? Nhưng trong việc này, chính bhakti—lòng sùng kính—mới là sức mạnh lớn hơn.

Verse 28

अपि यो भगवानीशो मनःप्राचामगोचरः । समादृशैरल्पधीभिः कथं स्तुत्यो वचः परः

Làm sao Đấng Bhagavān, bậc Chúa Tể vượt ngoài tầm của tâm và giác quan, lại có thể được ca ngợi bởi những kẻ trí nhỏ như chúng con bằng lời lẽ hữu hạn?

Verse 29

यं वाचो न विशंतीशं मनतीह मनो न यम् । मनो गिरामतीतं तं कः स्तोतुं शक्तिमान्भवेत्

Lời nói chẳng thể chạm vào Đấng Chúa Tể ấy; ngay cả tâm trí nơi đây cũng không thể thấu hiểu Ngài. Ngài vượt ngoài cả tâm và ngôn—ai mới thật có năng lực tán dương Ngài?

Verse 30

यस्य निःश्वसितं वेदाः स षडंगपदक्रमाः । तस्य देवस्य महिमा महान्कैरवगम्यते

Các Veda chỉ là hơi thở ra của Ngài, cùng với sáu bộ phụ trợ (vedāṅga) và trật tự tụng đọc; vinh quang mênh mông của vị Thần ấy, ai và bằng cách nào có thể thật sự thấu hiểu?

Verse 31

अतंद्रितमनोबुद्धींद्रिया यं सनकादयः । ध्यायंतोपि हृदाकाशे न विंदंति यथार्थतः

Ngay cả các bậc Sanaka—tâm, trí và các căn luôn tỉnh giác—dẫu quán niệm Ngài trong “bầu trời nội tâm” của trái tim, vẫn không thể thấu đạt Ngài đúng như chân tướng.

Verse 32

नारदाद्यैर्मुनिवरैराबाल ब्रह्मचारिभिः । गीयमानचरित्रोपि न सम्यग्योधिगम्यते

Dẫu công hạnh của Ngài được các bậc đại ẩn sĩ như Nārada—những vị phạm hạnh từ thuở ấu thơ—ca tụng không ngừng, Ngài vẫn chẳng thể được hiểu thấu một cách trọn vẹn, đúng nghĩa.

Verse 33

तंसूक्ष्मरूपमजमव्ययमेकमाद्यं बह्माद्यगोचरमजेयमनंतशक्तिम् । नित्यं निरामयममूर्तमचिंत्यमूर्तिं कस्त्वां चराचर चराचरभिन्न वेत्ति

Lạy Ngài! Ngài vi tế, vô sinh, bất hoại, là Một và là Đầu tiên; vượt ngoài tầm với của cả Brahmā và chư vị khác; bất khả chiến bại, năng lực vô tận; thường hằng, vô bệnh, vô tướng mà mang tướng không thể nghĩ bàn—Đấng khác biệt với mọi loài động và bất động—ai có thể biết Ngài đúng như thật?

Verse 34

एकैकमेव तव नामहरेन्मुरारे जन्मार्जिताघमघिनां च महापदाढ्यम् । दद्यात्फलं च महितं महतो मखस्य जप्तं मुकुंदमधुसूदनमाधवेति

Lạy Hari, lạy Murāri! Chỉ một danh hiệu của Ngài cũng diệt trừ tội lỗi tích tụ qua bao đời và ban phú quý lớn lao; và khi trì tụng “Mukunda, Madhusūdana, Mādhava”, liền được quả báo tôn thắng như một đại tế lễ (mahā-yajña).

Verse 35

नारायणेति नरकार्णव तारणेति दामोदरेति मधुहेति चतुर्भुजेति । विश्वंभरेति विरजेति जनार्दनेति क्वास्तीह जन्म जपतां क्व कृतांतभीतिः

“Nārāyaṇa”, “Đấng đưa qua biển địa ngục”, “Dāmodara”, “Đấng diệt Madhu”, “Bốn tay”, “Đấng nâng đỡ vũ trụ”, “Đấng vô cấu”, “Janārdana”—ai trì niệm như vậy, thì nơi đâu còn tái sinh, và nơi đâu còn sợ hãi Tử thần?

Verse 36

ये त्वां त्रिविक्रम सदा हृदि शीलयंति कादंबिनी रुचिर रोचिषमंबुजाक्षम् । सौदामनीविलसितांशुकवीतमूर्ते तेपि स्पृशंति तव कांतिमचिंत्यरूपाम्

Hỡi Trivikrama! Ai hằng ấp ủ Ngài trong tim—mắt như hoa sen, rực sáng như áng mây mưa tuyệt mỹ, khoác y phục lóe chớp như tia sét—người ấy cũng được chạm đến quang huy của Ngài, dẫu Thánh tướng Ngài vốn bất khả tư nghì.

Verse 37

श्रीवत्सलांछनहरेच्युतकैटभारे गोविंदतार्क्ष्य रथकेशवचक्रपाणे । लक्ष्मीपते दनुजसूदन शार्ङ्गपाणे त्वद्भक्तिभाजि न भयंक्वचिदस्ति पुंसि

Hỡi Hari mang dấu Śrīvatsa; hỡi Acyuta gánh trọng trách diệt Kaiṭabha; hỡi Govinda, Keśava lấy Garuḍa làm xa giá, bậc cầm Luân; hỡi Lakṣmīpati, Đấng diệt Dānava, tay cầm cung Śārṅga—người nào hưởng phần bhakti nơi Ngài thì chẳng còn sợ hãi ở bất cứ đâu.

Verse 38

यैरर्चितोसि भगवंस्तुलसीप्रसूनैर्दूरीकृतैणमदसौरभदिव्यगंधैः । तानर्चयंति दिवि देवगणाःसमस्ता मंदारदामभिरलं विमलस्वभावान्

Hỡi Bhagavān! Ai thờ phụng Ngài bằng hoa tulasī—hương thơm thần diệu xua tan cả mùi xạ hương nồng—những người có bản tánh thanh khiết ấy, nơi cõi trời được toàn thể chư thiên tôn kính bằng tràng hoa mandāra.

Verse 39

यद्वाचि नाम तव कामदमब्जनेत्र यच्छ्रोत्रयोस्तव कथा मधुराक्षराणि । यच्चित्तभित्तिलिखितं भवतोस्ति रूपं नीरूपभूपपदवी नहि तैर्दुरापा

Hỡi Đấng mắt như hoa sen! Ai trên lời nói có Danh Ngài ban mãn nguyện; trong tai có chuyện Ngài với âm tiết ngọt lành; và trên vách tâm khắc ghi Thánh dung Ngài—với người ấy, địa vị của Vua Vô Tướng chẳng khó đạt được.

Verse 40

ये त्वां भजंति सततं भुविशेषशायिंस्ताञ्छ्रीपते पितृपतींद्र कुबेरमुख्याः । वृंदारका दिवि सदैव सभाजयंति स्वर्गापवर्गसुखसंततिदानदक्ष

Hỡi Śrīpati! Ai nơi trần thế hằng thờ phụng Ngài—Đấng an nằm trên bảo sàng kỳ diệu—người ấy ở cõi trời luôn được chư thiên tôn kính, do Chúa của Pitṛ, Indra và Kubera dẫn đầu; vì Ngài tối thắng trong việc ban dòng an lạc liên tục: cả lạc trời lẫn lạc giải thoát (apavarga).

Verse 41

ये त्वां स्तुवंति सततं दिवितान्स्तुवंति सिद्धाप्सरोमरगणा लसदब्जपाणे । विश्राणयत्यखिलसिद्धिदकोविना त्वां निर्वाणचारुकमलां कमलायताक्ष

Những ai không ngừng tán dương Ngài, cũng được các đoàn Siddha, Apsara và chư thiên rực rỡ ca ngợi—hỡi Đấng tay cầm hoa sen chói sáng. Ngoài Ngài ra, ai có thể ban mọi thành tựu và trao đóa sen đẹp của giải thoát, hỡi Chúa có đôi mắt như hoa sen?

Verse 42

त्वं हंसि पासि सृजसि क्षणतः स्वलीला लीलावपुर्धर विरिंचिनतांघ्रियुग्म । विश्वं त्वमेव परविश्वपतिस्त्वमेव विश्वस्यबीजमसि तत्प्रणतोस्मि नित्यम्

Trong khoảnh khắc, bằng chính trò chơi thiêng liêng của Ngài, Ngài hủy diệt, gìn giữ và sáng tạo—hỡi Đấng mang thân là Līlā, nơi đôi chân Ngài ngay cả Phạm Thiên cũng cúi đầu. Vũ trụ này chính là Ngài; Chúa Tối Thượng của vũ trụ cũng chính là Ngài; Ngài là hạt giống của mọi tồn tại. Vì thế con luôn đảnh lễ Ngài.

Verse 43

स्तोता त्वमेव दनुजेंद्ररिपो स्तुतिस्त्वं स्तुत्यस्त्वमेव सकलं हि भवानिहैकः । त्वत्तो न किंचिदपि भिन्नमवैमि विष्णो तृष्णां सदा कृणुहि मे भवजांभवारे

Hỡi kẻ thù của chúa tể loài Dānava! Người tán tụng chính là Ngài; lời tán tụng cũng là Ngài; và Đấng đáng tán tụng cũng chỉ là Ngài—vì thật ra ở đây tất cả chỉ là Ngài. Hỡi Viṣṇu, con không biết điều gì tách rời khỏi Ngài. Trong biển cả luân hồi của cõi hữu, xin giữ cho cơn khát của con luôn hướng về Ngài.

Verse 44

इति स्तुत्वा हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः । तस्थौ तूष्णीं ततो विष्णुरुवाच वरदो मुनिम्

Tán dương Hṛṣīkeśa như vậy xong, đại khổ hạnh Agnibindu đứng lặng yên. Bấy giờ Viṣṇu, Đấng ban ân huệ, liền nói với vị hiền triết.

Verse 45

श्रीविष्णुरुवाच । अग्निबिंदो महाप्राज्ञ महता तपसांनिधे । वरं वरय सुप्रीतस्तवादेयं न किंचन

Śrī Viṣṇu phán: “Hỡi Agnibindu, bậc đại trí, kho tàng của đại khổ hạnh—hãy chọn một ân phúc. Ta rất hoan hỷ; không điều gì của ngươi là Ta không thể ban.”

Verse 46

अग्निबिंदुरुवाच । यदि प्रीतोसि भगवन्वैकुंठेश जगत्पते । कमलाकांत तद्देहि यदिह प्रार्थयाम्यहम्

Agnibindu thưa: “Nếu Ngài hoan hỷ, ôi Đấng Thế Tôn—Chúa tể Vaikuṇṭha, Chủ của muôn loài, người phối ngẫu của Kamalā—xin ban cho con điều con đang khẩn cầu nơi đây.”

Verse 47

कृतानुज्ञोथ हरिणा भ्रूभंगेन स तापसः । कृतप्रणामो हृष्टात्मा वरयामास केशवम्

Bấy giờ vị khổ hạnh ấy, chỉ nhờ một cái nhíu mày mà được Hari chuẩn thuận, liền đảnh lễ; lòng hân hoan, ông tiến đến cầu xin Keśava ban ân phúc.

Verse 48

भगवन्सर्वगोपीह तिष्ठ पंचनदे ह्रदे । हिताय सर्व जंतूनां मुमुक्षूणां विशेषतः

Lạy Đấng bao trùm khắp, xin Ngài lưu trú nơi đây, tại hồ Pañcanada, vì lợi ích của mọi chúng sinh, đặc biệt cho những ai cầu giải thoát (mokṣa).

Verse 49

लक्ष्मीशे न वरो मह्यमेष देयोऽविचारतः । नान्यं वरं समीहेहं भक्तिं च त्वपदांबुजे

Lạy Lakṣmīśa, đối với con chỉ có một ân ban này; xin ban ngay không do dự. Con chẳng cầu ân huệ nào khác, chỉ cầu bhakti nơi đôi chân sen của Ngài.

Verse 50

इति श्रुत्वा वरं तस्याग्निबिंदोर्मधुसूदनः । प्रीतः परोपकारार्थं तथेत्याहाब्धिजापतिः

Nghe lời cầu xin ấy của Agnibindu, Madhusūdana hoan hỷ; vì lợi ích cho người khác, Đức Chúa—phu quân của Nữ thần sinh từ biển cả—phán: “Tathāstu, hãy được như vậy.”

Verse 51

श्रीविष्णुरुवाच । अग्निबिंदो मुनिश्रेष्ठ स्थास्याम्यहमिह ध्रुवम् । काशीभक्तिमतां पुंसां मुक्तिमार्गं समादिशन्

Đức Śrī Viṣṇu phán: “Hỡi Agnibindu, bậc tối thượng trong các hiền triết, Ta sẽ ngự tại đây vững bền không đổi, để chỉ dạy con đường giải thoát cho những người một lòng sùng kính Kāśī.”

Verse 52

मुने पुनः प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूहि ददामि ते । अतीव मम भक्तोसि भक्तिस्तेस्तु दृढा मयि

“Hỡi hiền triết, một lần nữa Ta hoan hỷ. Hãy nói điều ban phước; Ta sẽ ban cho ngươi. Ngươi là kẻ sùng kính Ta vô cùng—nguyện lòng bhakti của ngươi đối với Ta được kiên cố.”

Verse 53

आदावेव हि तिष्ठासुरहमत्र तपोनिधे । ततस्त्वया समभ्यर्थि स्थास्याम्यत्र सदैव हि

“Hỡi kho báu của khổ hạnh, ngay từ thuở ban đầu Ta đã định ngự tại đây. Rồi khi ngươi khẩn cầu, Ta nhất định sẽ ở lại nơi này mãi mãi.”

Verse 54

प्राप्य काशीं सुदुर्मेधाः कस्त्यजेज्ज्ञानवान्यदि । अनर्घ्यं प्राप्य माणिक्यं हित्वा काचं क ईहते

Đã đến được Kāśī rồi, ai—nếu thật là người trí—lại nỡ rời bỏ? Đã được viên hồng ngọc vô giá, ai lại vứt đi mà ham thứ thủy tinh tầm thường?

Verse 55

अल्पीयसा श्रमेणेह वपुषो व्ययमात्रतः । अवश्यं गत्वरस्याशु यथामुक्तिस्तथा क्व हि

Tại đây, với nỗ lực rất nhỏ—thậm chí chỉ bằng việc buông bỏ thân xác vốn sớm phải rời đi—còn nơi nào đạt giải thoát chắc chắn và mau chóng như thế?

Verse 56

विनिमय्य जराजीर्णं देहं पार्थिवमत्र वै । प्राज्ञाः किमु न गृह्णीयुरमृतं नैर्जरं वपुः

Sau khi đổi bỏ nơi đây thân xác trần thế đã mòn mỏi vì tuổi già, lẽ nào bậc trí không nhận lấy thân amṛta, bất hoại, vô tử?

Verse 57

न तपोभिर्न वा दानैर्न यज्ञैर्बहुदक्षिणैः । अन्यत्र लभ्यते मोक्षो यथा काश्यां तनु व्ययात्

Không phải nhờ khổ hạnh, không phải nhờ bố thí, cũng không phải nhờ tế lễ với nhiều lễ vật; ở nơi khác không được giải thoát như ở Kāśī—chỉ do thân này lìa bỏ mà thôi.

Verse 58

अपि योगं हि युंजाना योगिनो यतमानसाः । नैकेनजन्मना मुक्ताः काश्यां मुक्ता वपुर्व्ययात्

Ngay cả các du-gi hành trì yoga với tâm điều phục cũng không nhiều người được giải thoát chỉ trong một đời; nhưng tại Kāśī, họ được giải thoát nhờ sự lìa bỏ thân này.

Verse 59

इदमेव महादानमिदमेव महत्तपः । इदमेव व्रतं श्रेष्ठं यत्काश्यां म्रियते तनुः

Chính điều này là đại bố thí, chính điều này là đại khổ hạnh; chính điều này là lời nguyện tối thắng: thân này được chết tại Kāśī.

Verse 60

स एव विद्वाञ्जगति स एव विजितेंद्रियः । स एव पुण्यवान्धन्यो लब्ध्वा काशीं न यस्त्यजेत्

Trong thế gian, chỉ người ấy thật là bậc trí, chỉ người ấy chế ngự các căn; chỉ người ấy có phước và đáng chúc tụng—người đã được Kāśī mà không rời bỏ.

Verse 61

तावत्स्थास्याम्यहं चात्र यावत्काशी मुने त्विह । प्रलयेपि न नाशोस्याः शिवशूलाग्र सुस्थितेः

Hỡi bậc hiền triết, chừng nào Kāśī còn tồn tại nơi đây, Ta cũng sẽ an trụ tại đây. Ngay cả lúc đại hoại (pralaya), Kāśī này cũng không bị tiêu diệt, vì đứng vững trên mũi đinh ba của Śiva.

Verse 62

इत्याकर्ण्य गिरं विष्णोरग्निबिंदुर्महामुनिः । प्रहृष्टरोमा प्रोवाच पुनरन्यं वरं वृणे

Nghe lời của Viṣṇu, đại hiền giả Agnibindu hoan hỷ đến nỗi lông tóc dựng đứng. Rồi ngài lại thưa: “Con xin chọn thêm một ân huệ nữa.”

Verse 63

मापते मम नाम्नात्र तीर्थे पंचनदे शुभे । अभक्तेभ्योपि भक्तेभ्यः स्थितो मुक्तिं सदादिश

Bạch Đấng Tối Thượng, tại thánh địa Pañcanada cát tường này, xin cho nơi đây mang danh của con. Và Ngài an trụ tại đây, xin hằng ban giải thoát—cho người có bhakti, và cả kẻ thiếu bhakti nữa.

Verse 64

येत्र पंचनदे स्नात्वा गत्वा देशांतरेष्वपि । नरा पंचत्वमापन्ना मुक्तिं तेभ्योपि वै दिश

Và những người đã tắm tại Pañcanada rồi đi đến các xứ khác—nếu về sau họ chết ở nơi khác—xin cũng ban giải thoát cho họ.

Verse 65

येतु पंचनदे स्नात्वा त्वां भजिष्यंति मानवाः । चलाचलापि द्वैरूपा मा त्याक्षीच्छ्रीश्च तान्नरान्

Còn những người sau khi tắm ở Pañcanada mà thờ phụng Ngài—nguyện Śrī (Lakṣmī), tuy có hai tính: khi biến động khi bền vững, cũng chẳng bao giờ rời bỏ họ.

Verse 66

श्रीविष्णुरुवाच । एवमस्त्वग्निबिंदोत्र भवता यद्वृतंमुने । त्वन्नाम्नोऽर्धेन मे नाम मया सह भविष्यति

Śrī Viṣṇu phán: “Hãy như vậy, hỡi Agnibindu. Này bậc hiền triết, như điều ngươi đã chọn tại đây, danh xưng của Ta sẽ kết hợp với một nửa danh xưng của ngươi, cùng với Ta.”

Verse 67

बिंदुमाधव इत्याख्या मम त्रैलोक्यविश्रुता । काश्यां भविष्यति मुने महापापौघ घातिनी

“Này hiền triết, tại Kāśī sẽ có danh hiệu của Ta là ‘Bindu-Mādhava’, lừng danh khắp ba cõi—đấng diệt trừ những dòng lũ tội lỗi lớn lao.”

Verse 68

ये मामत्र नराः पुण्याः पुण्ये पंचनदे ह्रदे । सदा सपर्ययिष्यंति तेषां संसारभीः कुतः

“Những người hiền thiện, tại đây nơi hồ thiêng Pañcanada, luôn thờ phụng Ta—thì làm sao nỗi sợ luân hồi (saṃsāra) còn có thể ở nơi họ?”

Verse 69

वसुस्वरूपिणी लक्ष्मीर्लक्ष्मीर्निर्वाणसंज्ञिका । तत्पार्श्वगा सदा येषां हृदि पंचनदे ह्यहम्

“Lakṣmī, đấng mang hình tướng của phú quý (vasu), và Lakṣmī được gọi là ‘Nirvāṇa’—luôn đứng kề bên những ai mà trong tim họ, Ta ngự tại đây nơi Pañcanada.”

Verse 70

यैर्न पंचनदं प्राप्य वसुभिः प्रीणिता द्विजाः । आशुलभ्यविपत्तीनां तेषां तद्वसुरोदिति

“Nhưng những ai chưa đến Pañcanada mà không làm hài lòng các dvija (brāhmaṇa) bằng vasu—tức của bố thí—thì tai ương mau chóng phát sinh; với họ, ‘Vasu’ (phúc lộc/tài sản) ấy bị mất.”

Verse 71

त एव धन्या लोकेस्मिन्कृतकृत्यास्त एव हि । प्राप्य यैर्मम सांनिध्यं वसवो मम सात्कृताः

Trong đời này, thật phúc thay—và quả đã viên mãn—là những ai đạt được sự hiện diện gần gũi của Ta, và vì Ta mà tôn kính, cúng dường các Vasu đúng theo pháp nghi.

Verse 72

बिंदुतीर्थमिदं नाम तव नाम्ना भविष्यति । अग्निबिंदो मुनिश्रेष्ठ सर्वपातकनाशनम्

Bến tắm thiêng này sẽ được gọi là ‘Bindu-tīrtha’ theo chính danh của ngài. Ôi Agni-bindu, bậc hiền thánh tối thượng, nơi ấy diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 73

कार्तिके बिंदुतीर्थे यो ब्रह्मचर्यपरायणः । स्नास्यत्यनुदिते भानौ भानुजात्तस्य भीः कुतः

Ai trong tháng Kārtika, chuyên tâm giữ hạnh brahmacarya, tắm tại Bindu-tīrtha khi mặt trời chưa mọc—hỡi con của Thái Dương—làm sao nỗi sợ còn có thể ở nơi người ấy?

Verse 74

अपि पापसहस्राणि कृत्वा मोहेन मानवः । ऊर्जे धर्मनदे स्नातो निष्पापो जायते क्षणात्

Dẫu con người vì mê lầm đã gây nên hàng ngàn tội lỗi, nhưng chỉ cần tắm nơi sông Dharmanadī trong thời Ūrja (Kārtika) thì trong khoảnh khắc liền trở nên vô tội.

Verse 75

यावत्स्वस्थोस्ति देहोयं यावन्नेंद्रियविक्लवः । तावद्व्रतानि कुर्वीत यतो देहफलं व्रतम्

Chừng nào thân này còn khỏe mạnh và các căn chưa suy yếu, thì nên thực hành các vrata; vì quả lành của thân người đạt được nhờ sự trì giữ vrata.

Verse 76

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । उपवासेन देहोयं संशोध्यो शुचिभाजनम्

Bằng cách chỉ ăn một bữa mỗi ngày, giữ phép ăn bữa tối (naktavrata), chỉ nhận thức ăn đến mà không cầu xin, và bằng sự trai giới—thân này, chiếc bình dành cho sự thanh tịnh, nên được gột rửa và tinh luyện.

Verse 77

कृच्छ्रचांद्रायणादीनि कर्तव्यानि प्रयत्नतः । अशुचिः शुचितामेति कायो यद्व्रतधारणात्

Những khổ hạnh như Kṛcchra và Cāndrāyaṇa v.v. nên được thực hành với nỗ lực; vì nhờ giữ giới nguyện (vrata), ngay cả thân bất tịnh cũng đạt đến sự thanh tịnh.

Verse 78

व्रतैः संशोधिते देहे धर्मो वसति निश्चलः । अर्थकामौ सनिर्वाणौ तत्र यत्र वृष स्थितिः

Khi thân được thanh lọc bởi các giới nguyện, Dharma an trú nơi ấy không lay chuyển; và nơi Con Bò của chính đạo được thiết lập, ở đó có artha và kāma, và cả niết-bàn/giải thoát (mokṣa) cũng hiện hữu.

Verse 79

तस्माद्व्रतानि सततं चरितव्यानि मानवैः । धर्मसान्निध्य कर्तृणि चतुर्वर्गफलेप्सुभिः

Vì thế, con người nên luôn thực hành các giới nguyện—nhất là những ai mong cầu quả của bốn mục tiêu đời sống; bởi giới nguyện làm phát sinh sự gần gũi và sự hiện diện của Dharma.

Verse 80

सदा कर्तुं न शक्नोति व्रतानि यदि मानवः । चातुर्मास्यमनुप्राप्य तदा कुर्यात्प्रयत्नतः

Nếu một người không thể thực hành giới nguyện mọi lúc, thì khi đến mùa Cāturmāsya, hãy chuyên cần thực hiện với nỗ lực đặc biệt.

Verse 81

भूशय्या ब्रह्मचर्यं च किंचिद्भक्ष्यनिषेधनम् । एकभक्तादि नियमो नित्यदानं स्वशक्तितः

Người giữ giới nguyện nên nằm đất, giữ phạm hạnh (brahmacarya), kiêng một số món ăn; thực hành các điều luật như chỉ thọ một bữa mỗi ngày, và hằng ngày bố thí tùy theo khả năng của mình.

Verse 82

पुराणश्रवणं चैव तदर्थाचरणं पुनः । अखंडदीपोद्बोधश्च महापूजेष्टदैवते

Nên lắng nghe các Purāṇa và lại thực hành đúng theo ý nghĩa của chúng; giữ ngọn đèn bất tuyệt luôn sáng, và cử hành đại lễ cúng dường lên vị thần hộ mệnh (iṣṭa-devatā) của mình.

Verse 83

प्रभूतांकुरबीजाढ्ये देशे चापि गतागतम् । यत्नेन वर्जयेद्धीमान्महाधर्मविवृद्धये

Bậc trí giữ giới nguyện nên cẩn trọng tránh việc đi lại vô ích—nhất là nơi dồi dào mầm non và hạt giống—để đại dharma được tăng trưởng.

Verse 84

असंभाष्या न संभाष्याश्चातुर्मास्य व्रतस्थितैः । मौनं चापि सदा कार्यं तथ्यं वक्तव्यमेव वा

Những người an trụ trong giới nguyện Cāturmāsya không nên đàm thoại với kẻ không xứng đáng để đối thoại; hãy luôn giữ im lặng, hoặc nếu nói thì chỉ nói lời chân thật.

Verse 85

निष्पावांश्च मसूरांश्च कोद्रवान्वर्जयेद्व्रती । सदा शुचिभिरास्थेयं स्प्रष्टव्यो नाव्रती जनः

Người giữ giới nguyện nên tránh đậu niṣpāva, đậu lăng và hạt kodrava; hãy luôn ở trong hội chúng thanh tịnh, và cũng chớ chạm đến người không giữ giới nguyện.

Verse 86

दंतकेशांबरादीनि नित्यं शोध्यानि यत्नतः । अनिष्टचिंता नो कार्या व्रतिना हृद्यपि क्वचित्

Răng, tóc, y phục và các thứ tương tự phải được tẩy sạch hằng ngày với sự cẩn trọng. Người giữ giới nguyện không nên khởi lên ý nghĩ xấu ác hay điềm dữ—dù chỉ trong lòng—vào bất cứ lúc nào.

Verse 87

द्वादशस्वपि मासेषु व्रतिनो यत्फलं भवेत् । चातुर्मास्यव्रतभृतां तत्फलं स्यादखंडितम्

Phước quả mà người giữ giới nguyện có thể đạt được trong đủ mười hai tháng—chính phước quả ấy trở nên trọn vẹn, không gián đoạn đối với người trì giữ đại nguyện Cāturmāsya.

Verse 88

चतुर्ष्वपि च मासेषु न सामर्थ्यं व्रते यदि । तदोर्जे व्रतिना भाव्यमप्यब्दफलमिच्छता

Nếu không đủ khả năng trì nguyện trọn bốn tháng, thì người giữ giới nguyện, mong cầu phước quả của cả năm, ít nhất hãy trì nguyện trong tháng Ūrja (Kārtika).

Verse 89

अव्रतः कार्तिको येषां गतो मूढधियामिह । तेषां पुण्यस्य लेशोपि न भवेत्सूकरात्मनाम्

Những kẻ trí tối để tháng Kārtika trôi qua mà không giữ một giới nguyện nào, thì không phát sinh dù chỉ một mảy phước đức; họ được nói là kẻ mang tâm hồn loài heo.

Verse 90

कृच्छ्रं वा चातिकृच्छ्रं वा प्राजापत्यमथापि वा । संप्राप्ते कार्तिके मासि कुर्याच्छक्त्याति पुण्यवान्

Khi tháng Kārtika đến, người nhiều công đức nên tùy sức mà thực hành khổ hạnh kṛcchra, atikṛcchra, hoặc pháp sám hối prājāpatya.

Verse 91

एकांतरं व्रतं कुर्यात्त्रिरात्र व्रतमेव वा । पंचरात्रं सप्तरात्रं संप्राप्ते कार्तिके व्रती

Khi tháng thiêng Kārtika đã đến, người giữ giới nguyện nên hành trì trai giới cách nhật, hoặc nguyện ba đêm; hay cũng có thể thọ nguyện năm đêm hoặc bảy đêm.

Verse 92

पक्षव्रतं वा कुर्वीत मासोपोषणमेव वा । नोर्जो वंध्यो विधातव्यो व्रतिना केनचित्क्वचित्

Có thể thọ nguyện nửa tháng, hoặc trai giới suốt cả tháng. Nhưng hạnh nguyện Ūrja (Kārtika) chớ bao giờ để thành vô ích—dù bởi người thọ nguyện nào, vào lúc nào, theo cách nào.

Verse 93

शाकाहारं पयोहारं फलाहारमथापि वा । चरेद्यवान्नाहारं वा संप्राप्ते कार्तिके व्रती

Khi Kārtika đến, người thọ nguyện có thể dùng rau, hoặc dùng sữa, hoặc dùng trái cây; hay sống bằng thức ăn từ lúa mạch, theo đúng kỷ luật của giới nguyện.

Verse 94

नित्यनैमित्तिकं स्नानं कुर्यादूर्जे व्रती नरः । ब्रह्मचर्यं चरेदूर्जे महाव्रतफलार्थवान्

Trong Ūrja (Kārtika), người giữ nguyện nên tắm gội thanh tịnh hằng ngày và tắm theo nghi thức đúng thời. Trong Ūrja, hãy hành brahmacarya để cầu quả báo của đại nguyện.

Verse 95

बाहुलं ब्रह्मचर्येण यः क्षिपेच्छुचिमानसः । समस्तं हायनं तेन ब्रह्मचर्यकृतं भवेत्

Ai với tâm thanh tịnh mà trải qua những ngày dài của Ūrja bằng hạnh brahmacarya, thì đối với người ấy, trọn cả năm như đã sống trong phạm hạnh.

Verse 96

यस्तु कार्तिकिकं मासमुपवासैः समापयेत् । अप्यब्दमपि तेनेह भवेत्सम्यगुपोषितम्

Ai hoàn mãn tháng Kārtika bằng các kỳ trai giới, thì ngay tại đời này người ấy được xem như đã giữ trai giới đúng pháp trọn vẹn suốt cả một năm.

Verse 97

शाकाहारपयोहारैरूर्जों यैरतिवाहितः । अखंडिता शरत्तेन तदाहारेण यापिता

Những ai trải qua Ūrja (Kārtika) chỉ dùng rau và sữa, thì chính nhờ chế độ ấy mà trọn mùa thu được duy trì liên tục, không gián đoạn.

Verse 98

पत्रभोजी भवेदूर्जे कांस्यं त्याज्यं प्रयत्नतः । यो व्रती कांस्यभोजी स्यान्न तद्व्रतफलं लभेत्

Trong Ūrja (Kārtika) nên dùng lá làm đồ đựng khi thọ thực, và phải hết sức tránh đồ đồng thiếc. Người giữ giới nguyện mà ăn bằng đồ đồng thiếc thì không được quả báo của giới nguyện ấy.

Verse 99

कांस्यस्य नियमे दद्यात्कांस्यं सर्पिः प्रपूरितम् । ऊर्जे न भक्षयेत्क्षौद्रमतिक्षुद्रगतिप्रदम्

Nếu giữ quy tắc tránh đồ đồng thiếc, hãy bố thí một vật đựng bằng đồng thiếc được rót đầy bơ sữa tinh khiết (ghee). Trong Ūrja (Kārtika) chớ ăn mật ong, vì nó đưa đến cảnh giới hết sức thấp kém.

Verse 100

मधुत्यागे घृतं दद्यात्पायसं च सशर्करम् । अभ्यंगेऽभ्यवहारे च तैलमूर्जे विवर्जयेत्

Khi từ bỏ mật ong, hãy bố thí bơ sữa tinh khiết (ghee) và món cơm sữa ngọt (pāyasa) cùng đường. Trong Ūrja (Kārtika) nên tránh dầu, cả khi xoa thân lẫn khi dùng làm thực phẩm.

Verse 110

पापांधकारसंक्रुद्धः कार्तिके दीपदानतः । क्रोधांधकारितमुखं भास्करिं स न वीक्षते

Kẻ bị bóng tối tội lỗi vây bủa, nhờ dâng cúng đèn trong tháng Kārttika, sẽ không còn phải nhìn thấy mặt trời có dung nhan bị màn tối của sân hận che phủ nữa.

Verse 120

एकादशीं समासाद्य प्रबोधकरणीं मम । बिंदुतीर्थकृतस्नानो रात्रौ जागरणान्वितः

Khi đến ngày Ekādaśī làm nên sự tỉnh thức của Ta, sau khi tắm gội tại Bindu-tīrtha, người ấy thực hành thức canh (jāgaraṇa) suốt đêm.

Verse 130

तस्माद्द्वेषो न कर्तव्यो विश्वेशे परमात्मनि । विश्वेश द्वेषिणां पुंसां प्रायश्चित्तं यतो नहि

Vì thế, chớ nuôi lòng oán ghét đối với Viśveśvara, Đấng Paramātman; bởi kẻ ghét Viśveśa thì quả thật không có sự sám hối chuộc tội (prāyaścitta).

Verse 140

आनंदकाननं पुण्यं पुण्यं पांचनदं ततः । ततोपि मम सान्निध्यमग्निबिंदो महामुने

Ānandakānana là nơi thánh thiện; Pañcanada còn thánh thiện hơn nữa. Nhưng vượt trên cả hai là sự hiện diện gần kề của Ta, hỡi đại hiền Agnibindu.

Verse 145

भविष्याण्यपि कानीह तानि मे कथयाच्युत । यानि संपूज्यते भक्ताः प्राप्स्यंति कृतकृत्यताम्

Hỡi Acyuta, xin hãy nói cho ta biết nơi đây còn những điều thánh thiện nào sẽ đến nữa—những điều mà khi được tôn thờ đúng pháp, các tín đồ sẽ đạt sự viên mãn của mục đích đời người.