Sukta 113

Mantra 1

इदं श्रेष्ठं ज्योतिषां ज्योतिरागाच्चित्रः प्रकेतो अजनिष्ट विभ्वा । यथा प्रसूता सवितुः सवायँ एवा रात्र्युषसे योनिमारैक् ॥

นี่คือแสงอันประเสริฐยิ่งในบรรดาแสงทั้งหลาย ได้มาถึงแล้ว—ผู้พิสดาร ผู้มีญาณแจ่มชัด ได้บังเกิดในความกว้างใหญ่ของนาง ดุจผู้ถูกให้กำเนิดเพื่อแรงขับของสวิตฤ ฉะนั้นราตรีจึงมอบครรภ์ให้แก่อุษา—รุ่งอรุณ

Mantra 2

रुशद्वत्सा रुशती श्वेत्यागादारैगु कृष्णा सदनान्यस्याः । समानबन्धू अमृते अनूची द्यावा वर्णं चरत आमिनाने ॥

นางผู้ขาวสว่าง ผู้รุ่งเรือง ทั้งพร้อมด้วยลูกโคอันส่องประกาย ได้มาถึงแล้ว; ส่วนความมืดดำได้จากไปจากที่นั่งของนาง สองพี่น้องอมตะ ผู้ผูกพันด้วยสายเดียวกัน เคลื่อนไปตามลำดับ ท่องผ่านสีสันของตนโดยไม่ถูกทำร้าย

Mantra 3

समानो अध्वा स्वस्रोरनन्तस्तमन्यान्या चरतो देवशिष्टे । न मेथेते न तस्थतुः सुमेके नक्तोषासा समनसा विरूपे ॥

หนทางของพี่น้องหญิงทั้งสองเป็นหนทางเดียวและไร้ที่สุด; ทว่าแต่ละนางดำเนินไปตามวิถีของตนบนรอยทางเดียวกัน โดยมีบัญญัติศักดิ์สิทธิ์ (ṛta) เป็นผู้นำ. นางทั้งสองไม่ปะทะกัน ไม่หยุดนิ่งอยู่แห่งใด: ราตรีและอรุณ (อุษัส) มีเจตนาเดียวกัน เคลื่อนไปข้างหน้า—รูปต่างกัน แต่ใจรวมเป็นหนึ่ง.

Mantra 4

भास्वती नेत्री सूनृतानामचेति चित्रा वि दुरो न आवः । प्रार्प्या जगद्व्यु नो रायो अख्यदुषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥

นางผู้ส่องประกาย เป็นผู้นำแห่งวาจาอันสัตย์งาม (sūnṛtā) ก็ปรากฏเด่นชัด; นางผู้พิสดารได้เปิดประตูทั้งหลายให้เราอย่างกว้างขวาง. เมื่อแตะต้องและขับเคลื่อนโลกให้ดำเนินไป นางทำให้ความอุดมสมบูรณ์แห่งภาวะปรากฏแก่เรา: อรุณ (อุษัส) ได้ปลุกเร้าสรรพโลกทั้งปวงให้ตื่นขึ้น.

Mantra 5

जिह्मश्ये चरितवे मघोन्याभोगय इष्टये राय उ त्वम् । दभ्रं पश्यद्भ्य उर्विया विचक्ष उषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥

เพื่อให้ทั้งผู้คดและผู้ตรงดำเนินไปอย่างถูกต้อง โอ้ผู้เอื้อเฟื้อ ท่านนำความรื่นรมย์และความมั่งคั่งอันเป็นที่ปรารถนามาให้. แก่ผู้ที่เห็นเพียงน้อย ท่านประทานทัศนะอันกว้างไกล: อรุณ (อุษัส) ได้ปลุกเร้าสรรพโลกทั้งปวงให้ตื่นขึ้น.

Mantra 7

एषा दिवो दुहिता प्रत्यदर्शि व्युच्छन्ती युवतिः शुक्रवासाः । विश्वस्येशाना पार्थिवस्य वस्व उषो अद्येह सुभगे व्युच्छ ॥

ดูเถิด ธิดาแห่งฟ้าสวรรค์ได้ปรากฏต่อหน้าเรา—กำลังรุ่งอรุณมา เป็นสาวน้อยผู้เยาว์วัย นุ่งห่มด้วยรัศมีอันผ่องใส โอ อุษัส (รุ่งอรุณ) ผู้เป็นนายเหนือทรัพย์สมบัติทั้งปวงแห่งแผ่นดิน ผู้เป็นมงคล ขอจงรุ่งขึ้น ณ ที่นี้ในวันนี้เพื่อเราอย่างบริบูรณ์เถิด

Mantra 8

परायतीनामन्वेति पाथ आयतीनां प्रथमा शश्वतीनाम् । व्युच्छन्ती जीवमुदीरयन्त्युषा मृतं कं चन बोधयन्ती ॥

นางติดตามรอยทางของผู้จากไป และก้าวนำหน้าผู้ที่จะมา—ดำรงอยู่เนืองนิตย์ในลำดับอันไม่สิ้นสุด ครั้นรุ่งอรุณ นางปลุกเร้าผู้มีชีวิตให้ตื่นขึ้น นางไม่ปลุกความตายใดๆ เลย หากแต่เรียกพลังชีวิตให้ลุกขึ้น

Mantra 9

उषो यदग्निं समिधे चकर्थ वि यदावश्चक्षसा सूर्यस्य । यन्मानुषान्यक्ष्यमाणाँ अजीगस्तद्देवेषु चकृषे भद्रमप्नः ॥

โอ อุษัส เมื่อท่านทำให้อัคนี (Agni ไฟ) ถูกจุดให้ลุกโชน เมื่อท่านเปิดแผ่การเห็นของสุริยะ (Sūrya ดวงอาทิตย์); เมื่อท่านเร้าใจมนุษย์ผู้กำลังตระเตรียมเครื่องบูชา—เมื่อนั้นท่านย่อมกระทำกิจอันเป็นมงคลท่ามกลางเหล่าเทพ บรรลุผลอันเกื้อกูล

Mantra 10

कियात्या यत्समया भवाति या व्यूषुर्याश्च नूनं व्युच्छान् । अनु पूर्वाः कृपते वावशाना प्रदीध्याना जोषमन्याभिरेति ॥

ฤดูกาลของนางมีขอบเขตเพียงใด—ทั้งเหล่าที่รุ่งแล้ว และเหล่าที่กำลังจะรุ่งในบัดนี้? นางโหยหาและเคลื่อนไปอย่างสอดคล้องกับเหล่าอรุณก่อนหน้า; นางส่องประกายเจิดจ้า แล้วก้าวต่อไปพร้อมกับเหล่าอื่น ๆ เพื่อแสวงหาความยินยอมอันชื่นบานของฤทธานุภาพทั้งหลาย.

Mantra 11

ईयुष्टे ये पूर्वतरामपश्यन्व्युच्छन्तीमुषसं मर्त्यासः । अस्माभिरू नु प्रतिचक्ष्याभूदो ते यन्ति ये अपरीषु पश्यान् ॥

เขาทั้งหลายได้ล่วงไปแล้ว—เหล่ามนุษย์ผู้เคยเห็นอรุณก่อนหน้าเมื่อมันรุ่งขึ้น. บัดนี้นางก็ปรากฏแก่เราดุจตอบคืน; แต่ผู้ที่แม้เห็นอยู่ก็ยังอยู่ไกลโพ้นนั้น ย่อมผ่านเลยไป.

Mantra 12

यावयद्द्वेषा ऋतपा ऋतेजाः सुम्नावरी सूनृता ईरयन्ती । सुमङ्गलीर्बिभ्रती देववीतिमिहाद्योषः श्रेष्ठतमा व्युच्छ ॥

ขับไล่ความชัง นางผู้พิทักษ์แห่ง ṛta และผู้บังเกิดจาก ṛta; นางนำผืนคลุมแห่งพระกรุณามา และปลุกถ้อยคำสัตย์จริงให้เคลื่อนไหว. ทรงไว้ซึ่งท่วงทำนองอันเป็นมงคลและวิถีแห่งเทพทั้งหลาย โอ้อรุณผู้ประเสริฐยิ่ง จงรุ่งขึ้น ณ ที่นี้ในวันนี้เถิด.

Mantra 13

शश्वत्पुरोषा व्युवास देव्यथो अद्येदं व्यावो मघोनी । अथो व्युच्छादुत्तराँ अनु द्यूनजरामृता चरति स्वधाभिः ॥

แต่ครั้งดึกดำบรรพ์ อุษัส (Uṣas) เทวีแห่งอรุณได้ส่องประกายออกมาแล้ว; และวันนี้ด้วย โอ้ผู้เอื้อเฟื้อ ท่านได้เปิดเผยโลกนี้ให้ปรากฏ ครั้นเมื่อเธอรุ่งแล้ว เธอก็ดำเนินไปตามวันคืนที่ตามมา—ไม่ชรา ไม่ตาย—ด้วยพลังอันเป็นของตนเอง (svadhā).

Mantra 14

व्यञ्जिभिर्दिव आतास्वद्यौदप कृष्णां निर्णिजं देव्यावः । प्रबोधयन्त्यरुणेभिरश्वैरोषा याति सुयुजा रथेन ॥

ด้วยเครื่องประดับอันเรืองรอง นางส่องออกมาจากที่พำนักแห่งสวรรค์; เทวีได้สลัดผ้าคลุมสีดำทิ้งไป ปลุกทุกสิ่งด้วยม้าแดงของนาง อุษัสเสด็จมา บนรถศึกที่เทียมอย่างดี

Mantra 15

आवहन्ती पोष्या वार्याणि चित्रं केतुं कृणुते चेकिताना । ईयुषीणामुपमा शश्वतीनां विभातीनां प्रथमोषा व्यश्वैत् ॥

นำพาการหล่อเลี้ยงและความอุดมอันพึงปรารถนามา นางตั้งธงแห่งแสงอันน่าอัศจรรย์—รู้ตัวและหยั่งรู้ อุษัสองค์แรกได้ส่องประกาย เป็นแบบอย่างอันมั่นคงแก่รุ่งอรุณทั้งปวงที่มาแล้วและที่จะมา แก่ผู้ส่องสว่างทั้งหลาย

Mantra 16

उदीर्ध्वं जीवो असुर्न आगादप प्रागात्तम आ ज्योतिरेति । आरैक्पन्थां यातवे सूर्यायागन्म यत्र प्रतिरन्त आयुः ॥

ลมหายใจแห่งชีวิตของเรา (asu) ได้ผุดขึ้นตรงแล้ว; ความมืดได้ถอยไปข้างหน้า และแสงสว่างก็มา. หนทางสำหรับสุริยะได้ถูกเปิดให้เดินทาง; เราได้ถึงที่ซึ่งอายุ (āyus) ได้รับการค้ำจุนและยืดยาว.

Mantra 17

स्यूमना वाच उदियर्ति वह्निः स्तवानो रेभ उषसो विभातीः । अद्या तदुच्छ गृणते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि प्रजावत् ॥

ด้วยถ้อยคำแห่งแรงบันดาลใจอันเปี่ยมเต็ม เปลวไฟแห่งเจตจำนง (vahni) ผุดขึ้นสู่เบื้องบน; ผู้ขับสรรเสริญ (rebha) สาธยายสดุดีอุษัส (Uṣas) ผู้รุ่งเรือง. วันนี้ด้วยเถิด โอผู้เอื้อเฟื้อ โปรดส่องประกายเพื่อผู้ขับร้อง; โปรดสถาปนาในเราซึ่งอายุ (āyus) อันมั่นคง ที่อุดมด้วยบุตรหลานและพลังแห่งการเกิดงอก.

Mantra 18

या गोमतीरुषसः सर्ववीरा व्युच्छन्ति दाशुषे मर्त्याय । वायोरिव सूनृतानामुदर्के ता अश्वदा अश्नवत्सोमसुत्वा ॥

อุษัส (Uṣas) เหล่านั้นซึ่งฉายออกเพื่อมนุษย์ผู้ถวายทาน—มั่งคั่งด้วยรัศมี (gomatī) และครบพร้อมด้วยวีรพลังทั้งปวง (sarvavīrā). ดุจถ้อยคำอันจริงงาม (sūnṛtā) ของวายุ (Vāyu) ที่พวยพุ่งกว้างไกลในกระแสอันยกสูง—ขอให้เขาโดยการคั้นโสม (Soma-sutva) ได้บรรลุถึงนางเหล่านั้น ผู้ประทานพลังงานแห่งอำนาจอันรวดเร็ว.

Mantra 19

माता देवानामदितेरनीकं यज्ञस्य केतुर्बृहती वि भाहि । प्रशस्तिकृद्ब्रह्मणे नो व्युच्छा नो जने जनय विश्ववारे ॥

มารดาแห่งเทพทั้งหลาย พระพักตร์ของอทิติ (Aditi) ธงชัยแห่งยัญญะ—โอ้ผู้ยิ่งใหญ่กว้างไกล จงส่องประกายออกมาเถิด ผู้ก่อเกิดคำสรรเสริญอันชอบธรรมเพื่อพรหมัน (brahman) ของเรา จงรุ่งอรุณเพื่อเราเถิด; จงให้กำเนิดในหมู่ชนของเรา ซึ่งความอุดมสมบูรณ์แห่งสิ่งพึงปรารถนาทั้งปวง.

Mantra 20

यच्चित्रमप्न उषसो वहन्तीजानाय शशमानाय भद्रम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

สิ่งสำเร็จอันน่าอัศจรรย์ใดๆ ที่อุษัส (Uṣas) เหล่าอรุณนำพามา เป็นความดีแก่ผู้บูชาผู้เพียรพยายาม—ขอให้มิตระ (Mitra) และวรุณะ (Varuṇa) ทรงเพิ่มพูนสิ่งนั้นแก่เรา; และขอให้อทิติ (Aditi) สินธุ (Sindhu) ผู้ไหลริน แผ่นดิน และฟ้าสวรรค์ด้วยเถิด.