Rig Veda 1.113.17 — Mandala 1, Sukta 113, Mantra 17
Sukta 1.113
Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)
Devata: Uṣas (with Agni/vahni as inner instrument)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
स्यूमना वाच उदियर्ति वह्निः स्तवानो रेभ उषसो विभातीः । अद्या तदुच्छ गृणते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि प्रजावत् ॥
Transliteration
syū́manā vā́ca úd iyarti váhniḥ stávāno rebhá uṣáso vibhātī́ḥ | adyā́ tád uccha gṛṇaté maghoni asmḗ ā́yur ní didīhi prajā́vat ||
Translation
ด้วยถ้อยคำแห่งแรงบันดาลใจอันเปี่ยมเต็ม เปลวไฟแห่งเจตจำนง (vahni) ผุดขึ้นสู่เบื้องบน; ผู้ขับสรรเสริญ (rebha) สาธยายสดุดีอุษัส (Uṣas) ผู้รุ่งเรือง. วันนี้ด้วยเถิด โอผู้เอื้อเฟื้อ โปรดส่องประกายเพื่อผู้ขับร้อง; โปรดสถาปนาในเราซึ่งอายุ (āyus) อันมั่นคง ที่อุดมด้วยบุตรหลานและพลังแห่งการเกิดงอก.
Word by Word
स्यूमनाkindly-minded, benevolent
स्यूमना:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootस्यूमन् (प्रातिपदिक) < सु-मनस् (सु + मनस्)
वाचःvoices, hymns
वाचः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
उद्up, forth
उद्:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग)
ईयर्तिsets in motion, raises
ईयर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootईर् (धातु) [ईर्/ईरय्]
वह्निःthe bearer/impeller; (here) the singer-priest, fire-like carrier
वह्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
स्तवानःpraising
स्तवानः:
कर्तृविशेषणम्
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → स्तव (कृदन्त-प्रातिपदिक)
रेभःthe singer, praiser
रेभः:
कर्तृ (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootरेभ (प्रातिपदिक)
उषसःof Dawn
उषसः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
विभातीःshining, radiant
विभातीः:
कर्तृविशेषणम्
TypeParticiple/Adjective
Rootवि-भा (धातु) → विभाति (कृदन्त/प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
तत्that (this hymn/utterance)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उच्छutter!, speak out!
उच्छ:
क्रिया
TypeVerb
Rootवच् (धातु) — वैदिक आज्ञार्थे विशेषरूपम् (उच्छ < उच्/वच्-आदेश)
गृणतेto the one who praises (the singer)
गृणते:
सम्प्रदान
TypeVerb
Rootगृ (धातु) / गृण् (स्तुतौ)
मघोनिO bountiful one (Dawn)
मघोनि:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative) / Epithet
Rootमघोनी (प्रातिपदिक) < मघवन्-स्त्री
अस्मेfor us, to us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
निdown, into; firmly
नि:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
दीदीहिset/establish; grant firmly (lit. make shine/strengthen)
दीदीहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (धातु) / दी (दीप्तौ) — वैदिके ‘दीदीहि’ (द्विरुक्त-आज्ञार्थः)
प्रजावत्with offspring, progeny-endowed
प्रजावत्:
कर्मविशेषणम्
TypeAdjective
Rootप्र-जा (प्रातिपदिक) → प्रजावत्
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.