Adhyaya 155: The Efficacy and Sacred Merit of Akrūra Tīrtha

Verse 1

अथाक्रूरतार्थप्रभावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि मर्त्यलोके सुदुर्लभम् ॥ अनन्तं विदितं तीर्थमचलं ध्रुवमव्ययम् ॥

ఇప్పుడు ఆక్రూరతీర్థ మహిమ. శ్రీవరాహుడు పలికెను—మర్త్యలోకములో అత్యంత దుర్లభమైన మరొక తీర్థమును మళ్లీ వివరిస్తాను; ‘అనంత’ అని ప్రసిద్ధి చెందినది, అచలము, ధ్రువము, అవ్యయము.

Verse 2

तत्र नित्यं स्थितो देवि लोकानां हितकाम्यया ॥ मां दृष्ट्वा मनुजा देवि मुक्तिभाजो भवन्ति ते ॥

ఓ దేవీ! లోకాల హితకాంక్షతో నేను అక్కడ నిత్యము స్థితుడనై ఉన్నాను. ఓ దేవీ! అక్కడ నన్ను దర్శించిన మనుజులు ముక్తికి పాత్రులగుదురు.

Verse 3

अयने विषुवे चैव तथा विष्णुपदीषु च ॥ अनन्तं तं समासाद्य मुच्यते सर्वपातकैः ॥

అయనములలో, విషువములలో, అలాగే విష్ణుపదీ దినములలో ఆ అనంత తీర్థాన్ని చేరినవాడు సమస్త పాపముల నుండి విముక్తుడగును।

Verse 4

अक्रूरेति च विख्यातं मम क्षेत्रं वसुन्धरे ॥ तत्र स्नात्वा महाभागे राहुग्रस्ते दिवाकरे ॥

ఓ వసుంధరా! నా క్షేత్రం ‘ఆక్రూర’ అని ప్రసిద్ధి. ఓ మహాభాగ్యవతీ! రాహుగ్రస్త దివాకరుడు (సూర్యగ్రహణం) ఉన్నప్పుడు అక్కడ స్నానం చేసి…

Verse 5

राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ तीर्थराजं हि चाक्रूरं गुह्यानां गुह्यमुत्तमम् ॥

మనవుడు రాజసూయ, అశ్వమేధ యాగముల ఫలముతో సమానమైన ఫలాన్ని పొందును; ఎందుకంటే ఆక్రూరం తీర్థరాజము, గుహ్యములలో అత్యుత్తమ గుహ్యము।

Verse 6

तत्स्नानात्फलमाप्नोति प्रयागस्नानजं फलम् ॥ अस्मिंस्तीर्थे पुरावृत्तं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

అక్కడ స్నానం చేయుటవలన ప్రయాగస్నాన ఫలము లభించును. ఓ వసుంధరా! ఈ తీర్థంలో పూర్వకాలంలో జరిగిన వృత్తాంతాన్ని వినుము।

Verse 7

नाम्ना तु सुधनो नाम मम भक्तः सदैव हि ॥ धनधान्यसमायुक्तः सुतयुक्तः सदैव हि ॥

అతని పేరు సుధనుడు; అతడు నిత్యం నా భక్తుడే. అతడు ధనధాన్యసంపన్నుడు, ఎల్లప్పుడూ పుత్ర-కుటుంబసమృద్ధితో యుక్తుడు।

Verse 8

बन्धुपुत्रकलत्रैश्च गृहे प्रीतिरनुत्तमा ॥ पुत्रदारसमेतस्य मयि भक्तिर्वसुन्धरे ॥

బంధువులు, కుమారులు, భార్యతో కూడి అతని గృహంలో అనుత్తమమైన ప్రీతి ఉంటుంది; అయినా, ఓ వసుంధరా, పిల్లలు‑భార్యతో ఉన్నప్పటికీ అతని భక్తి నాపైనే నిలుస్తుంది।

Verse 9

गच्छन्ति दिवसास्तस्य मासाः संवत्सरास्तथा ॥ करोति गृहकृत्यानि धनोपायेन नित्यशः ॥

అతని రోజులు గడుస్తాయి; అలాగే నెలలు, సంవత్సరాలూ గడుస్తాయి; ధర్మసమ్మతమైన ఉపాధి ద్వారా సంపాదించిన ధనంతో అతడు నిత్యం గృహకార్యాలు నిర్వహిస్తాడు।

Verse 10

नित्यं कालं च कुरुते हरिपूजनमुत्तमम् ॥ पुष्पदीपप्रदानेन चन्दनेन सुगन्धिना ॥

అతడు నిత్యం తగిన సమయంలో హరిని ఉత్తమంగా పూజిస్తాడు—పుష్పాలు, దీపాలు సమర్పించి, సుగంధ చందనంతో కూడి।

Verse 11

उपहारॆण दिव्यॆन धूपॆन च सुगन्धिना ॥ एकादश्यां तु कुरुते पक्षयोरुभयोरपि ॥

దివ్య ఉపహారాలతోను, సుగంధ ధూపంతోను అతడు ఈ వ్రతాచరణను చేస్తాడు; ఏకాదశి నాడు—శుక్ల, కృష్ణ రెండు పక్షాలలోనూ—ఇదే విధంగా ఆచరిస్తాడు।

Verse 12

उपवासं तु कुरुते रात्रौ जागरणं तथा ॥ स गच्छति यथाकालमक्रूरं तीर्थमुत्तमम् ॥

అతడు ఉపవాసం చేస్తాడు, రాత్రి జాగరణం కూడా చేస్తాడు; మరియు తగిన సమయంలో ‘అక్రూర’ అనే ఉత్తమ తీర్థానికి వెళ్తాడు।

Verse 13

तत्रागत्य ममाग्रेऽसौ नृत्यते शुभदर्शनः ॥ सुधनस्तु वणिक्श्रेष्ठः कदाचिद्रात्रिजागरे ॥

అక్కడికి వచ్చి అతడు నా ముందర నర్తిస్తాడు—శుభదర్శనుడు. ఇక వాణిజ్యశ్రేష్ఠుడు సుధనుడు ఒకసారి రాత్రిజాగరణ సమయంలో…

Verse 14

चलमानो गृहीतस्तु चरणे ब्रह्मरक्षसा ॥ कृष्णवर्णी महाकाय ऊर्ध्वकेशो भयंकरः ॥

అలా కదులుతూ ఉండగా అతడిని ఒక బ్రహ్మరాక్షసుడు పాదంతో పట్టుకున్నాడు—కృష్ణవర్ణుడు, మహాకాయుడు, పైకి లేచిన జుట్టుతో, భయంకరుడు.

Verse 15

पादे गृहीत्वा वसुधे इदं वचनमब्रवीत् ॥

ఓ వసుధా! పాదాన్ని పట్టుకొని అతడు ఈ మాటలు పలికాడు.

Verse 16

राक्षसोऽहं वणिक्श्रेष्ठ वसामि वनमाश्रितः ॥ त्वामद्य भक्षयिष्यामि तृप्तिं यास्यामि शाश्वतीम् ॥

“ఓ వాణిజ్యశ్రేష్ఠా! నేను రాక్షసుణ్ని; అరణ్యాన్ని ఆశ్రయించి నివసిస్తున్నాను. ఈ రోజు నిన్ను భక్షించి శాశ్వత తృప్తిని పొందుతాను.”

Verse 17

सुधन उवाच ॥ प्रतीक्षस्व क्षणं मेऽद्य दास्यामि तव पुष्कलम् ॥ भक्षयिष्यसि मे गात्रं मिष्टान्नपरिपोषितम् ॥

సుధనుడు అన్నాడు—“ఈ రోజు క్షణమాత్రం నాకు వేచి ఉండు; నేను నీకు సమృద్ధిగా ఇస్తాను. ఆపై మిఠాయి అన్నంతో పోషితమైన నా దేహాన్ని నీవు భక్షిస్తావు.”

Verse 18

जागरं देवदेवस्य कर्तुमिच्छामि राक्षस ॥ मम व्रतं सार्वकाळं यज्जागर्मि हरेः पुरः ॥

హే రాక్షసా! దేవదేవునికి జాగరణం చేయాలని నేను కోరుతున్నాను. నా వ్రతం సర్వకాలం—హరి సన్నిధిలో నేను మేల్కొని ఉంటాను.

Verse 19

ततः खादिष्यसे गात्रं विनिवृत्तस्य जागरात् ॥ विष्णुतुष्ट्यै व्रतमिदमारब्धं सर्वकामदम् ॥

అప్పుడు జాగరణం ముగించి విరమించిన తరువాత నీవు నా దేహాన్ని భక్షించు. విష్ణువు తృప్తికై ఈ వ్రతం ప్రారంభించబడింది; ఇది సర్వకామదమని చెప్పబడుతుంది.

Verse 20

मा कुरु व्रतभङ्गं मे रक्षो नारायणस्य हि ॥ जागरे विनिवृत्ते तु मां भक्षय यथेप्सितम् ॥

హే రాక్షసా! నా వ్రతభంగం చేయకు; ఇది నారాయణునికి సంబంధించిన వ్రతం. జాగరణం ముగిసిన తరువాత మాత్రం నీవు కోరినట్లు నన్ను భక్షించు.

Verse 21

सुधनस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मरक्षः क्षुधार्दितः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं वणिजं प्रति सादरम् ॥

సుధనుని మాటలు విని, ఆకలితో బాధపడుతున్న బ్రహ్మరాక్షసుడు ఆ వాణిజునితో సాదరంగా మధుర వాక్యాలు పలికాడు.

Verse 22

मिथ्या प्रभाषसे साधो त्वं पुनः कथमेष्यसि ॥ को हि रक्षोमुखाद्भ्रष्टो मानुषो यो निवर्तते ॥

హే సజ్జనుడా! నీవు అబద్ధం మాట్లాడుతున్నావు—నీవు మళ్లీ ఎలా తిరిగి వస్తావు? రాక్షసుని నోట పడిన మనిషి ఎవడు తిరిగి వస్తాడు?

Verse 23

राक्षसस्य वचः श्रुत्वा स वणिग्वाक्यमब्रवीत् ॥ सत्यमूलं जगत्सर्वं सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥

రాక్షసుని మాటలు విని ఆ వణిక్ ఇలా అన్నాడు—సర్వ జగత్తుకు మూలం సత్యమే; అన్నీ సత్యంలోనే స్థిరంగా నిలిచివున్నాయి।

Verse 24

सिद्धिं लभन्ते सत्येन ऋषयो वेदपारगाः ॥ यद्यहं च वणिक् पूर्वं कर्मणा न हि दूषितः ॥

సత్యం ద్వారానే వేదపారగులైన ఋషులు సిద్ధిని పొందుతారు. నేను వణిక్ అయినా, పూర్వం కర్మదోషంతో కలుషితుడను కాను।

Verse 25

प्राप्तश्च मानुषो भावो विहितेनान्तरात्मना ॥ शृणु मत्समयं रक्षो येनाहं पुनरागमम् ॥

అంతరాత్మలో విధించబడిన నియమం వల్ల నాకు మానవస్థితి లభించింది. ఓ రక్షా, నేను మళ్లీ తిరిగి రావడానికి కారణమైన నా ఒప్పందాన్ని విను।

Verse 26

कृत्वा जागरणं तत्र नृत्यं कृत्वा यथासुखम् ॥ पुनरेष्याम्यहं रक्षो नासत्यं विद्यते मयि ॥

అక్కడ జాగరణం చేసి, ఇష్టానుసారం నృత్యం చేసి, ఓ రక్షా, నేను మళ్లీ వస్తాను; నాలో అసత్యం లేదు।

Verse 27

सत्येन दीयते कन्या सत्यं जल्पन्ति ब्राह्मणाः ॥ सत्योत्तीर्णा हि राजानः सत्येन वसुधा धृता ॥

సత్యం వల్లే కన్యాదానం జరుగుతుంది; బ్రాహ్మణులు సత్యమే పలుకుతారు. రాజులు సత్యంతోనే నిలబడతారు; సత్యంతోనే భూమి ధరించబడింది।

Verse 28

यमः सत्येन हरति सत्यादिन्द्रो विराजते ॥ तत्सत्यं मम नश्येत यद्यहं नागमे पुनः ॥

యముడు సత్యముచేత తన కర్తవ్యాన్ని నిర్వహిస్తాడు; సత్యమునుండే ఇంద్రుడు ప్రకాశిస్తాడు. నేను మళ్లీ రాకపోతే నా ఈ సత్యం నశించుగాక.

Verse 29

परदारांस्तु यो गच्छेत्काममोहप्रपीडितः ।

కానీ కామమూ మోహమూ చేత నలిగిపోయి పరస్త్రీని ఆశ్రయించువాడు—

Verse 30

तस्य पापेन लिप्येऽहं यदि नायामि ते पुरः ॥

నేను నీ సమక్షమునకు రాకపోతే, ఆ పాపముచేత నేను కలుషితుడనగుదును.

Verse 31

दत्त्वा च भूमिदानं यो ह्यपकारं करोति च ॥ तेन पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥

భూమిదానం ఇచ్చి కూడా అపకారం చేయువాడు—నేను మళ్లీ రాకపోతే ఆ పాపముచేత నేను కలుషితుడనగుదును.

Verse 32

पूर्वं भुक्त्वा स्त्रियां यस्तु सुखमाप्य विहृत्य च ॥ द्वेषात्तां यदि चेज्जह्यात्तस्यायं मे भवत्वलम् ॥

ఏ పురుషుడు ముందుగా స్త్రీని అనుభవించి, సుఖము పొంది, క్రీడించి, తరువాత ద్వేషముతో ఆమెను విడిచిపెడతాడో—ఆ కర్మఫలం సంపూర్ణంగా నాకే కలుగుగాక.

Verse 33

पङ्क्तिभेदं तु यः कुर्यादेकपङ्क्त्याशिनां ध्रुवम् ॥ तस्य पापेन लिप्येऽहं नागन्ता यदि ते पुरः ॥

ఒకే పంక్తిలో భోజనం చేసే వారి మధ్య పంక్తిభేదం చేసేవాడు ఎవడైతే, నేను నీ ముందుకు రాకపోతే ఆ పాపంతో నేను లిప్తుడనగుదును।

Verse 34

अमावस्यां महारक्षः श्राद्धं कृत्वा स्त्रियां व्रजेत् ॥ तेन पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥

ఓ మహారక్షకా, అమావాస్యనాడు శ్రాద్ధం చేసి స్త్రీ వద్దకు వెళ్లేవాడు—నేను మళ్లీ రాకపోతే ఆ పాపంతో నేను లిప్తుడనగుదును।

Verse 35

अष्टाष्टमी त्वमावास्या उभे पक्षे चतुर्दशी ॥ अस्नातानां गतिं यास्याम्यहं वै नागमे पुनः ॥

అష్టమి, అష్టాష్టమి, అమావాస్య, అలాగే రెండు పక్షాల చతుర్దశి—నేను మళ్లీ రాకపోతే స్నానం చేయని వారి గతిని నేను పొందుదును।

Verse 36

गुरोर्भ्रातुः सुतस्यापि सख्युर्वै मातुलस्य च ॥ व्यवस्यति च यन्नारी यो मोहेन विमोहितः ॥

గురు, సోదరుడు, కుమారుడు, మిత్రుడు మరియు మేనమామ భార్య విషయంలో—మోహంతో మూర్ఛితుడై అటువంటి స్త్రీపై దురుద్దేశంతో సంకల్పించేవాడు ఎవడైతే।

Verse 37

तस्य पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ यस्तु कन्यां सकृद्दत्त्वा अन्यस्मै चेत्पुनर्ददेत ॥

నేను మళ్లీ రాకపోతే అతని పాపంతో నేను లిప్తుడనగుదును। మరియు ఎవడైతే ఒకసారి కన్యను ఇచ్చి, మళ్లీ మరొకరికి ఇస్తాడో—

Verse 38

तेन पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ राजयाजकयाज्याश्च ये च वै ग्रामयाजकाः ॥

నేను మళ్లీ తిరిగి రాకపోతే, ఆ పాపంతో నేను లిప్తుడనగుదును—రాజయాజకులు, వారి యాజ్యులు, అలాగే గ్రామయాజకులవలె।

Verse 39

तेषां पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चोरे भग्नव्रते शठे ॥

నేను మళ్లీ రాకపోతే, వారి పాపంతో నేను లిప్తుడనగుదును—బ్రాహ్మణహంతకుడు, మద్యపుడు, దొంగ, వ్రతభంగకుడు, మోసగాడి పాపంతో।

Verse 40

या गतिस्तां प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ सुधनस्य वचः श्रुत्वा सन्तुष्टो ब्रह्मराक्षसः ॥

నేను మళ్లీ రాకపోతే, ఆ గతినే నేను పొందుదును. శ్రీవరాహుడు పలికెను—సుధనుని వచనములు విని బ్రహ్మరాక్షసుడు సంతుష్టుడయ్యెను।

Verse 41

उवाच मधुरं वाक्यं गच्छ शीघ्रं नमोऽस्तु ते ॥ ब्रह्मराक्षसमुक्तोऽसौ वणिक् तु दृढनिश्चयः ॥

అతడు మధుర వాక్యములు పలికెను—“శీఘ్రముగా వెళ్ళు; నీకు నమస్కారము.” బ్రహ్మరాక్షసుని నుండి విముక్తుడైన ఆ వణిక్ దృఢనిశ్చయుడై నిలిచెను।

Verse 42

पुनर्नृत्यति चैवाग्रे मम भक्तो व्यवस्थितः ॥ अथ प्रभातसमये नृत्यचित्तोऽति कोविदः ॥

నా భక్తుడు నా ముందర మళ్లీ నర్తించెను. ఆపై ప్రభాతకాలమున నృత్యమందే మనస్సు నిలిపి అతడు అత్యంత నిపుణుడయ్యెను।

Verse 43

पुनः पुनर्वै उच्चार्य नमो नारायणाय च ॥ निवृत्ते जागरे सोऽथ कालिन्दीसलिलाप्लुतः ॥

అతడు పదేపదే “నమో నారాయణాయ” అని ఉచ్చరించాడు; జాగరణం ముగిసిన తరువాత కాలిందీ (యమునా) జలాలలో స్నానం చేశాడు.

Verse 44

दृष्ट्वा मां दिव्यरूपं तु गतोऽसौ मथुरां पुरीम् ॥ दृष्टश्चाग्रे त्वहं तेन पुरुषो दिव्यरूपवान् ॥

నన్ను దివ్యరూపంలో దర్శించి అతడు మథురా నగరానికి వెళ్లాడు; అక్కడ అతని ముందే నేను దివ్యరూపధారి పురుషునిగా దర్శనమిచ్చాను.

Verse 45

स च पृष्टो मया देवि क्व भवान्प्रस्थितो द्रुतम् ॥ पुरुषस्य वचः श्रुत्वा सुधनो वाक्यमब्रवीत् ॥

అప్పుడు నేను అతనిని అడిగాను—“హే దేవి, నీవు ఇంత వేగంగా ఎక్కడికి బయలుదేరుతున్నావు?” ఆ పురుషుని మాటలు విని సుధనుడు సమాధానం చెప్పాడు.

Verse 46

जीवतो धर्ममाहात्म्यं मृते धर्मः कुतो यशः ॥ पुरुषस्य वचः श्रुत्वा स वणिग्वाक्यमब्रवीत् ॥ (५१) ॥ तत्र सत्यं वदिष्यामि यास्ये राक्षससन्निधौ ॥ आगतोऽहं महाभाग नर्तयित्वा यथासुखम् ॥

“జీవించి ఉన్నప్పుడే ధర్మమాహాత్మ్యం తెలిసేది; మరణించిన తరువాత ధర్మం ఎక్కడ, యశస్సు ఎక్కడ?” ఆ పురుషుని మాటలు విని ఆ వణికుడు ఇలా అన్నాడు—“అక్కడ నేను సత్యమే చెప్పుతాను; రాక్షసుని సన్నిధికి వెళ్తాను. ఓ మహాభాగ, నేను ఇష్టమొచ్చినట్లు నర్తించి వచ్చాను.”

Verse 47

विष्णवे लोकनाथाय चागतो हरिजागरात् ॥ इदं शरीरं मे रक्षो भक्षयस्व यथेप्सितम्

“హరి జాగరణం నుండి వచ్చి లోకనాథుడైన విష్ణువుని శరణు పొందాను. ఓ రాక్షసా, నా ఈ శరీరాన్ని నీకు నచ్చినట్లు భక్షించు.”

Verse 48

यथान्यायं विधानॆन यथा वा तव रोचते ॥ नोक्तपूर्वं मया।असत्यं कदाचिदपि राक्षस

న్యాయోచితంగా, విధివిధానంతో—లేదా నీకు నచ్చినట్లుగా—హే రాక్షసా, నేను ఎప్పుడూ అసత్యం పలికినవాడిని కాను.

Verse 49

तेन सत्येन मां भुङ्क्ष्व ब्रह्मराक्षस दारुण ॥ वणिजस्तु वचः श्रुत्वा ततोऽसौ ब्रह्मराक्षसः

ఆ సత్యబలంతో నన్ను భక్షించు, హే భయంకర బ్రహ్మరాక్షసా. వ్యాపారి మాటలు విని ఆ బ్రహ్మరాక్షసుడు (తదుపరి) చర్యకు దిగాడు.

Verse 50

उवाच मधुरं वाक्यं सुधनं तदनन्तरम् ॥ साधु तुष्टोऽस्मि भद्रं ते सत्यं धर्मश्च पालितः

అనంతరం అతడు సుధనునితో మధురంగా పలికాడు—“సాధు! నేను తృప్తుడను; నీకు మంగళం కలుగుగాక. సత్యమూ ధర్మమూ పరిరక్షించబడ్డాయి.”

Verse 51

वणिक् त्वं चातिविज्ञस्तु यस्य ते गतिरीदृशी ॥ जागरस्य समस्तस्य मम पुण्यं प्रयच्छ वै

హే వణిజా, నీ గతి ఇలాంటిదైనందున నీవు అత్యంత వివేకవంతుడవు. ఈ సమస్త జాగరణపు పుణ్యాన్ని నాకు నిజంగా ప్రసాదించు.

Verse 52

सत्यपुण्यप्रभावेन यथाहं मुक्तिमाप्नुयाम् ॥ सुधन उवाच॥ नाहं दास्यामि ते पुण्यं नृत्यस्य नरभोजन

“సత్యపుణ్య ప్రభావంతో నేను మోక్షాన్ని పొందునట్లు.” సుధనుడు అన్నాడు—“నేను నీకు నా పుణ్యాన్ని ఇవ్వను, ఓ నర్తకా, నరభోజనా!”

Verse 53

अर्द्धं वाथ समस्तं वा प्रहरं चार्द्धमेव वा ॥ सुधनस्य वचः श्रुत्वा अब्रवीद्ब्रह्मराक्षसः

“సగం గానీ, మొత్తం గానీ; ఒక ప్రహరం గానీ, లేదా అర్ధప్రహరం మాత్రమే గానీ.” సుధనుని మాటలు విని బ్రహ్మరాక్షసుడు పలికెను.

Verse 54

केन त्वं कर्मदोषेण राक्षसत्वमुपागतः ॥ यत्ते गुह्यं महाभाग सर्वं तत्कथयस्व मे

ఏ కర్మదోషం వల్ల నీవు రాక్షసత్వాన్ని పొందితివి? ఓ మహాభాగ, నీకు సంబంధించిన గూఢమైనదంతా నాకు పూర్తిగా చెప్పుము.

Verse 55

सुधनस्य वचः श्रुत्वा विहसित्वाह राक्षसः ॥ किं त्वं मां च विजानासि प्रतिवासी ह्यहं तव

సుధనుని మాటలు విని రాక్షసుడు నవ్వి ఇలా అన్నాడు—“నన్ను గుర్తించలేవా? నేను నిజంగా నీ పొరుగువాడనే.”

Verse 56

अग्निदत्तस्तु वै नाम छान्दसो ब्राह्मणोत्तमः ॥ इष्टकांस्तु हरन्नित्यं परकीयांश्च सर्वदा

నా పేరు అగ్నిదత్త; నేను ఛాందసుడను, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడను. అయినా నేను ఎల్లప్పుడూ ఇతరుల ఇటుకలను నిత్యం దొంగిలించేవాడిని.

Verse 57

मृतस्सुगृहकामेन राक्षसत्वमुपागतः ॥ मया त्वं हि यथा प्राप्त उपकारं कुरुष्व मे ॥

మంచి గృహాభిలాషతో మరణించి నేను రాక్షసత్వాన్ని పొందాను. ఇప్పుడు నీవు నా చేరువకు వచ్చితివి; కనుక నాకు ఉపకారం చేయుము.

Verse 58

एकविश्रामपुण्यं मे देहि त्वं वणिगुत्तम ॥ कृपया तु समायुक्तो वणिग्वचनमब्रवीत् ॥

“ఓ శ్రేష్ఠ వణిక్, నాకు ఒక్క విశ్రాంతి పుణ్యాన్ని దయచేయి.” కరుణతో కూడిన వణిక్ అట్లు పలికెను.

Verse 59

साधु राक्षस दत्तं ते एकनृत्यं मया तव ॥ एकनृत्यप्रभावेण राक्षसो मुक्तिमागतः ॥

“సాధు, ఓ రాక్షసా! నీకు నేను ఒక్క నృత్యాన్ని దానమిచ్చితిని.” ఆ ఒక్క నృత్య ప్రభావంతో రాక్షసుడు ముక్తిని పొందెను.

Verse 60

श्रीवराह उवाच ॥ सुधनस्तु ततो देवि विश्वरूपं जनार्दनम् ॥ अग्रतस्तु स्थितं देवं दृष्ट्वाऽसौ धरणीं गतः ॥

శ్రీవరాహుడు పలికెను—అనంతరం, ఓ దేవీ, సుధనుడు ముందర నిలిచిన విశ్వరూప జనార్దన దేవుని చూచి భూమిపై పడెను.

Verse 61

उवाच मधुरं वाक्यं देवदेवो जनार्दनः ॥ चतुर्भुजो दिव्यतनुः शङ्खचक्रगदाधरः ॥

దేవదేవుడు జనార్దనుడు—చతుర్భుజుడు, దివ్యతనువు, శంఖచక్రగదాధారి—మధురమైన వాక్యములు పలికెను.

Verse 62

विमानवरमारुह्य मम लोकं व्रजस्व च ॥ इत्युक्त्वा माधवो देवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥

“ఈ శ్రేష్ఠ విమానమును అధిరోహించి నా లోకమునకు వెళ్ళుము.” అని చెప్పి దేవుడు మాధవుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యెను.

Verse 63

एष तीर्थप्रभावो वै कथितस्ते वसुन्धरे ॥ अक्रूराच्च परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति ॥

హే వసుంధరా! ఈ తీర్థ మహిమను నీకు వివరించితిని. అక్రూర తీర్థమునకు మించిన తీర్థము గతములో లేదు, భవిష్యత్తులోనూ ఉండదు.

Verse 64

तस्य तीर्थप्रभावेण सुधनो मुक्तिमाप्तवान् ॥ द्वादशी शुक्लपक्षे तु कुमुदस्य च वा भवेत् ॥

ఆ తీర్థ ప్రభావముచేత సుధనుడు మోక్షమును పొందెను. అది శుక్లపక్ష ద్వాదశిన—కుముద మాసములో గాని, లేక ఇతర విధముగానీ—ఉండవచ్చును.

Verse 65

तस्मिन्स्नातस्य वसुधे राजसूयफलṃ भवेत् ॥ कार्त्तिकीं समनुप्राप्य तत्तीर्थे तु वसुन्धरे ॥

హే వసుధే! అక్కడ స్నానము చేసినవానికి రాజసూయ యాగఫలము లభించును. మరియు కార్త్తిక మాసము వచ్చినపుడు, అదే తీర్థమున, హే వసుంధరా, …

Verse 66

वृषोत्सर्गं नरः कुर्वंस्तारयेत्सकुलोद्भवान् ॥ श्राद्धं यः कुरुते सुभ्रु कार्तिक्यां प्रयतो नरः ॥

వృషోత్సర్గ కర్మను చేయు పురుషుడు తన కులములో జన్మించిన వారందరినీ తరింపజేయును. మరియు నియమపూర్వకుడై కార్త్తికమున శ్రాద్ధము చేయువాడు, హే సుభ్రూ, …

Verse 67

पितरस्तारितास्तेन सदैव प्रपितामहाः

అతనిచేత పితరులు తరింపబడుదురు; అలాగే ప్రపితామహులు కూడా నిత్యము తరింపబడుదురు.

Verse 68

मानकूटं तुलाकूटं न करोति स कर्हिचित् ॥ एवं च वसतस्तस्य बहवो वत्सरा गताः

అతడు కొలతల్లో మోసం చేయడు, తూకంలో కూడా కపటము చేయడు. ఈ విధంగా ధర్మంగా జీవిస్తూ ఉండగా అతనికి అనేక సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి.

Verse 69

तत्र जागरणं कृत्वा प्रभाते तव सन्निधौ ॥ आगमिष्याम्यहं शीघ्रमादित्योदयनं प्रति

అక్కడ జాగరణం చేసి, ఉదయాన్నే మీ సన్నిధిలో నేను త్వరగా వస్తాను—సూర్యోదయ సమయానికి.

Verse 70

स्वर्गमिच्छन्ति सत्येन मोक्षः सत्येन लभ्यते ॥ सत्येन सूर्यस्तपति सोमः सत्येन राजते

సత్యంతోనే స్వర్గాన్ని కోరుతారు; సత్యంతోనే మోక్షం లభిస్తుంది. సత్యంతో సూర్యుడు తపిస్తాడు, సత్యంతో చంద్రుడు ప్రకాశిస్తాడు.

Verse 71

अभिगच्छति मन्दात्मा तत्पापं मे भवेत् तदा ॥ राजपत्नीं ब्रह्मपत्नीं विधवां योऽभिगच्छति

ఏదైనా మూర్ఖబుద్ధి గలవాడు వారిని సమీపిస్తే, ఆ సమయంలో ఆ పాపం నాపై పడుతుంది. రాజు భార్యను, బ్రాహ్మణుని భార్యను లేదా విధవను సమీపించే వాడు…

Verse 72

अहं गच्छामि त्वरितो ब्रह्मराक्षससन्निधौ ॥ निवारयामास तदा न गन्तव्यं त्वयानघ

“నేను త్వరగా బ్రహ్మరాక్షసుని సన్నిధికి వెళ్తున్నాను.” అప్పుడు అతన్ని ఆపారు—“ఓ నిర్దోషుడా, నీవు అక్కడికి వెళ్లకూడదు.”

Verse 73

एकनृत्यस्य मे पुण्यं दद त्वं वणिगुत्तम ॥ सुधन उवाच ॥ नाहं दास्यामि ते पुण्यं यथोक्तं च समाचर

“ఓ శ్రేష్ఠ వాణిజ్యుడు, ఒక నృత్యపు పుణ్యాన్ని నాకు ఇవ్వు.” సుధనుడు అన్నాడు—“నేను నీకు నా పుణ్యాన్ని ఇవ్వను; శాస్త్రోక్తంగా చెప్పినట్లే విధిగా ఆచరించు.”

Verse 74

सुधनः सशरीरोऽपि सकुटुम्बो दिवं ययौ ॥ विमानवरमारुह्य विष्णोर्लोकं जगाम ह

సుధనుడు శరీరంతోనే, కుటుంబంతో కూడి స్వర్గానికి వెళ్లాడు. ఉత్తమ విమానాన్ని అధిరోహించి నిజంగా విష్ణులోకానికి చేరాడు.