Sukta 41
Sukta 9.41
Soma Pavamāna (streams/forces of Soma)
अयं लघुः पवमानसूक्तः सोमं पवित्रेण धावन्तं शुद्धं स्तौति। स पवित्रं प्रति वेगेन प्रवहन् तमसो ‘स्य कृष्णं चर्म’ इव अपाकरोति, दीप्ताम् अयास्यां शक्तिं प्रकाशयति। यजमानान् प्रति बहुपोषेण प्रवाहं याचते—पशुभिः, हिरण्यवद्भासया, अश्वैः, जयबलैश्च—तथा शान्तिदायिना रक्षावेष्टनेन तान् परितो रक्षतु। अस्य सूक्तस्य प्रयोजनं याज्ञिकं (सोमाभिषवस्य बलवर्धनम्) आध्यात्मिकं च (सोमरसेन चेतसः प्रसादनम्) इति।
Mantras
Mantra 1
प्र ये गावो न भूर्णयस्त्वेषा अयासो अक्रमुः । घ्नन्तः कृष्णामप त्वचम् ॥
प्र यान्ति गावो न भूर्णयः—त्वेषा अयासः शक्तयः; अक्रामुः, घ्नन्तः कृष्णाम् अप त्वचम्—तमसः आवरणम्।
Mantra 2
सुवितस्य मनामहेऽति सेतुं दुराव्यम् । साह्वांसो दस्युमव्रतम् ॥
सुवितस्य मनामहे; दुराव्यं सेतुम् अति तरामः। साह्वांसो वयम् अव्रतं दस्युम्—अन्तःस्थितं सत्यकर्मविरोधिनं बलम्—अभिभवामः।
Mantra 3
शृण्वे वृष्टेरिव स्वनः पवमानस्य शुष्मिणः । चरन्ति विद्युतो दिवि ॥
वृष्टेरिव पवमानस्य शुष्मिणः सोमस्य स्वनः श्रूयते। दिवि विद्युतः चरन्ति—उच्चचेतसि जाग्रतशक्तेः केतवः।
Mantra 4
आ पवस्व महीमिषं गोमदिन्दो हिरण्यवत् । अश्वावद्वाजवत्सुतः ॥
आ पवस्व, इन्दो, महीम् इषम्; गोमत् हिरण्यवत्। अश्वावत् वाजवत् सुतः—कर्मणे निष्पीडितः।
Mantra 5
स पवस्व विचर्षण आ मही रोदसी पृण । उषाः सूर्यो न रश्मिभिः ॥
स पवस्व विचर्षण आ मही रोदसी पृण; उषाः सूर्यो न रश्मिभिः, तथा अस्माकं समग्रं भावं दीप्तिधाराभिः प्लावय।
Mantra 6
परि णः शर्मयन्त्या धारया सोम विश्वतः । सरा रसेव विष्टपम् ॥
परि नः शर्मयन्त्या धारया सोम विश्वतः; रसेव विशुद्धसाररूपेण अस्माकं विष्टपं सर्वतः प्रवह।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he flows in purified streams, drives away darkness, and brings nourishment, wealth, strength, and protective peace to the worshippers.
It is a metaphor for purification: as Soma is strained, he casts off impurity; spiritually, it points to removing inner ignorance and obscurity.
It is suited to recitation during soma pressing and straining, when the juice is purified and offered, while praying for prosperity and shelter for the community.
Ask anything about Sukta 41 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.