Sukta 42
Sukta 4.42
Vāmadeva Gautama (hymn RV 4.42 traditionally associated with Vāmadeva; dialogic/self-declaratory style)
Varuṇa (self-proclamation; royal aspect)
Triṣṭubh (probable)
ఋగ్వేదం 4.42 ఒక విశిష్టమైన స్వయంఘోషణాత్మక సూక్తం; ఇందులో కవితా-వాణి వరుణుని రాజాధికారంతో పలుకుతుంది—ఋతం (విశ్వ క్రమం), సార్వభౌమాధిపత్యం, సమస్తాన్ని ఆవరించే సంరక్షణను నిలబెట్టేదిగా. ఈ సూక్తం శక్తి పరిధిలో ఇంద్రుని కూడా ప్రవేశపెడుతుంది; వరుణుని నైతిక-రాజకీయ పాలనను, నదులను విడుదల చేసే ఇంద్రుని విజయబలంతో పోల్చి, పరస్పర పూరకంగా చూపుతుంది. దీని ఉద్దేశ్యం దైవిక న్యాయబద్ధతను ధృవీకరించి, ఉపాసకులకు దీర్ఘకాలిక సంపద (రాయీ), రక్షణ, మరియు ఎప్పటికీ తగ్గని సమృద్ధిని ప్రసాదించడం.
Mantras
Mantra 2
अहं राजा वरुणो मह्यं तान्यसुर्याणि प्रथमा धारयन्त । क्रतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कृष्टेरुपमस्य वव्रेः ॥
నేను రాజా వరుణుడు; నా కొరకు ఆద్య ఆసుర్య శక్తులు ఆ మహత్తర కార్యాలను ధారించాయి. దేవులు వరుణుని క్రతు (సంకల్పం/విధానం)తో అనుసంధానమై ఉంటారు; నేను ప్రజలను పాలిస్తాను—పరమ ఆవరణమైన వవ్రి లో ఆవృతుడనై.
Mantra 4
अहमपो अपिन्वमुक्षमाणा धारयं दिवं सदन ऋतस्य । ऋतेन पुत्रो अदितेॠतावोत त्रिधातु प्रथयद्वि भूम ॥
నేను జలాలను ఉప్పొంగించాను, ఉక్షమా (వృద్ధి)ను పోయుచూ; ఋత యొక్క సదనంలో దివ్ (స్వర్గం)ను ధారించాను. ఋతచేత—అదితి పుత్రుడు, ఋతావాన్—అతడు త్రిధాతు (త్రివిధ ఆధారం)ను విస్తరించి, భూమిని విశాలం చేశాడు.
Mantra 6
अहं ता विश्वा चकरं नकिर्मा दैव्यं सहो वरते अप्रतीतम् । यन्मा सोमासो ममदन्यदुक्थोभे भयेते रजसी अपारे ॥
ఆ సమస్త కర్మలను నేను చేసితిని; నన్ను మించిన, అపరాజితమైన దైవ సహస్సును ఎవరూ ఎన్నుకోలేరు. సోమధారలు నన్ను మత్తుగా ఉల్లాసపరచినప్పుడు, ఉక్తాలు (స్తోత్రాలు) నన్ను ఉద్ధరించినప్పుడు, అతి దూరాంతాల వరకు విస్తరించిన రెండు రజసులు కంపిస్తాయి.
Mantra 7
विदुष्टे विश्वा भुवनानि तस्य ता प्र ब्रवीषि वरुणाय वेधः । त्वं वृत्राणि शृण्विषे जघन्वान्त्वं वृताँ अरिणा इन्द्र सिन्धून् ॥
నీ విషయమును సమస్త భువనములు తెలిసికొనియున్నవి; అందుచేత, హే వేదస్ (జ్ఞాని), నీవది వరుణునికి ప్రకటించి పలుకుదువు. నీవు, ఇంద్రా—వధకుడవై—వృత్రులను ఛేదించుదువు; నీవే ఆవరించబడిన సింధువులను (నదులను) విముక్తం చేయుదువు.
Mantra 8
अस्माकमत्र पितरस्त आसन्त्सप्त ऋषयो दौर्गहे बध्यमाने । त आयजन्त त्रसदस्युमस्या इन्द्रं न वृत्रतुरमर्धदेवम् ॥
ఇక్కడ, మా క్షేత్రములోనే, నీ పితరులు స్థాపితులై యుండిరి—సప్త ఋషులు—దుర్గ్రహ (గ్రహించుటకు కఠినమైనది) బంధింపబడుచుండగా. అప్పుడు వారు యజ్ఞము చేసి, ఈ వంశపు త్రసదస్యువును నిర్మించిరి—ఇంద్రుని వలె, వృత్ర-తుర (వృత్రవిజేత), అర్ధదేవ (అర్ధ-దైవ) శక్తిగా.
Mantra 10
राया वयं ससवांसो मदेम हव्येन देवा यवसेन गावः । तां धेनुमिन्द्रावरुणा युवं नो विश्वाहा धत्तमनपस्फुरन्तीम् ॥
హవ్యము (ఆహుతి) ద్వారా రా॒యి—సమృద్ధి/పూర్ణత—ను గెలిచి మేము ఆనందించుదుము; దేవశక్తులు మరియు వెలుగుని గోవులు (గావః) పోషకమైన వృద్ధి (యవస) చేత వర్ధిల్లునుగాక. హే ఇంద్ర–వరుణా, పాలు కురిపించే ఆ ధేనువు—సమృద్ధి ప్రవాహ మూలము—ను మా లోనికి సర్వకాలము స్థాపించండి; అది అచ్యుతమై, ఎప్పుడూ జారిపోని, క్షీణించని దిగా ఉండుగాక.
Frequently Asked Questions
It is a poetic, revelatory style where the seer speaks with the deity’s authority to proclaim Varuṇa’s sovereignty and the supremacy of ṛta (cosmic and moral order).
Varuṇa is primary in the hymn’s royal self-proclamation, but Indra appears as a complementary power—especially as the one who breaks Vṛtra and releases the rivers—culminating in requests to Indra–Varuṇa together.
It is an image for an unfailing stream of nourishment and prosperity—abundance that keeps giving without slipping away—asked to be established permanently in the worshippers’ life.
Ask anything about Sukta 42 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.