Sukta 42
Sukta 4.42
Vāmadeva Gautama (hymn RV 4.42 traditionally associated with Vāmadeva; dialogic/self-declaratory style)
Varuṇa (self-proclamation; royal aspect)
Triṣṭubh (probable)
ऋग्वेदस्य ४.४२ सूक्तं स्वघोषणात्मकं विशिष्टं च; अत्र काव्यवक्ता वरुणस्य राजत्वाधिकारं वहन् ऋतस्य धारणं, सार्वभौम्यं, सर्वव्यापिनीं रक्षणशक्तिं च प्रतिपादयति। सूक्ते इन्द्रोऽपि शक्तिक्षेत्रे समाहूयते; वरुणस्य धर्म-राजन्यशासनं इन्द्रस्य जयबलं च—यद् अपः/नद्यः प्रमुञ्चति—परस्परं विरोध्य पूरयति। अस्य प्रयोजनं देवाधिकारस्य वैधतां दृढीकर्तुं, यजमानानां च दीर्घकालिकां समृद्धिं (रायीम्), रक्षां, अक्षयां बहुलतां च सुनिश्चितुं भवति।
Mantras
Mantra 2
अहं राजा वरुणो मह्यं तान्यसुर्याणि प्रथमा धारयन्त । क्रतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कृष्टेरुपमस्य वव्रेः ॥
अहं राजा वरुणः; मह्यं तानि असुर्याणि प्रथमा धारयन्त। क्रतुं सचन्ते वरुणस्य देवाः; राजामि कृष्टेरुपमस्य वव्रेः॥
Mantra 4
अहमपो अपिन्वमुक्षमाणा धारयं दिवं सदन ऋतस्य । ऋतेन पुत्रो अदितेॠतावोत त्रिधातु प्रथयद्वि भूम ॥
अहमपो अपिन्वम् उक्षमाणा; धारयं दिवं सदन ऋतस्य। ऋतेन पुत्रो अदितेः ऋतावान्; उत त्रिधातु प्रथयद् वि भूम॥
Mantra 6
अहं ता विश्वा चकरं नकिर्मा दैव्यं सहो वरते अप्रतीतम् । यन्मा सोमासो ममदन्यदुक्थोभे भयेते रजसी अपारे ॥
अहं ता विश्वा चकारं; न कश्चिद् ममातिरिक्तं दैव्यं सहो वरते—अप्रतितम्। यदा मां सोमासो ममदन्ति, यदा चोक्त्थानि मां समुत्थापयन्ति, तदा उभे रजसी अपारेषु देशेषु कम्पेते।
Mantra 7
विदुष्टे विश्वा भुवनानि तस्य ता प्र ब्रवीषि वरुणाय वेधः । त्वं वृत्राणि शृण्विषे जघन्वान्त्वं वृताँ अरिणा इन्द्र सिन्धून् ॥
विदुष्टे विश्वा भुवनानि तस्य; तस्मात्, हे वेधः, तत् वरुणाय प्र ब्रवीषि। त्वम् इन्द्र, जघन्वान्, वृत्राणि शृण्विषे; त्वं वृता अरिणाः सिन्धून्।
Mantra 8
अस्माकमत्र पितरस्त आसन्त्सप्त ऋषयो दौर्गहे बध्यमाने । त आयजन्त त्रसदस्युमस्या इन्द्रं न वृत्रतुरमर्धदेवम् ॥
अस्माकम् अत्र पितरस् त आ आसन्—सप्त ऋषयः—दौर्गहे बध्यमानॆ। ते आयजन्त, त्रसदस्युम् अस्याः प्रजायाः अजनयन्—इन्द्रं न वृत्रतुरम्, अर्धदेवम्।
Mantra 10
राया वयं ससवांसो मदेम हव्येन देवा यवसेन गावः । तां धेनुमिन्द्रावरुणा युवं नो विश्वाहा धत्तमनपस्फुरन्तीम् ॥
रा॒या व॒यं स॑स॒वांसो॑ मदेम ह॒व्येन॑ दे॒वा यव॑सेन॒ गाव॑ः । तां धे॒नुमि॑न्द्रावरुणा यु॒वं नो॑ वि॒श्वाहा॑ धत्त॒मन॑पस्फुरन्तीम् ॥
Frequently Asked Questions
It is a poetic, revelatory style where the seer speaks with the deity’s authority to proclaim Varuṇa’s sovereignty and the supremacy of ṛta (cosmic and moral order).
Varuṇa is primary in the hymn’s royal self-proclamation, but Indra appears as a complementary power—especially as the one who breaks Vṛtra and releases the rivers—culminating in requests to Indra–Varuṇa together.
It is an image for an unfailing stream of nourishment and prosperity—abundance that keeps giving without slipping away—asked to be established permanently in the worshippers’ life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.