Sukta 46

Mantra 1

प्र होता जातो महान्नभोविन्नृषद्वा सीददपामुपस्थे । दधिर्यो धायि स ते वयांसि यन्ता वसूनि विधते तनूपाः ॥

యజ్ఞపు పురోహితుడిగా ఆయన మహానుగా జన్మించాడు; ఉన్నత లోకాల జ్ఞాత; మనుష్యుల మధ్య అంతర్యామి శక్తివలె ఆయన జలాల ఒడిలో ఆసీనుడవుతాడు. ఆధారంగా దృఢంగా స్థాపితుడైనవాడు—అతడే మీ గమనాలను నియమిస్తాడు; విధాతకు (ఆరాధకునికి) వసువులను (సంపదలను) అందించి, దేహధారిని కాపాడే తనూపా అవుతాడు.

Mantra 2

इमं विधन्तो अपां सधस्थे पशुं न नष्टं पदैरनु ग्मन् । गुहा चतन्तमुशिजो नमोभिरिच्छन्तो धीरा भृगवोऽविन्दन् ॥

జలాల సామూహిక ఆసనమైన సధస్థలో ఈ అగ్నిని విధిగా నిర్మించి, వారు అతడిని పోయిన పశువులా పాదముద్రల వెంట అనుసరించారు. గుహలో దాగి, రహస్యగతితో కదిలే అతడిని—నమస్కారాలతో అన్వేషిస్తూ ధీరులైన ఉశిజ్ (అగ్ని-అన్వేషకులు) భృగువులు కనుగొన్నారు.

Mantra 3

इमं त्रितो भूर्यविन्ददिच्छन्वैभूवसो मूर्धन्यघ्न्यायाः । स शेवृधो जात आ हर्म्येषु नाभिर्युवा भवति रोचनस्य ॥

ఈ అగ్నిని త్రితుడు వెదుకుతూ సమృద్ధిగా కనుగొన్నాడు—అతడు విస్తృతదీప్తిమంతుడు, అఘ్న్యా (అవధ్య గావు/ప్రకాశ-గావు) యొక్క శిరస్సుపై స్థాపితుడు. జన్మించి, గృహాలలో క్షేమానికి వృద్ధి చెందుతాడు; రోచన (దీప్తిలోకం) యొక్క యువ నాభికేంద్రంగా అవుతాడు.

Mantra 4

मन्द्रं होतारमुशिजो नमोभिः प्राञ्चं यज्ञं नेतारमध्वराणाम् । विशामकृण्वन्नरतिं पावकं हव्यवाहं दधतो मानुषेषु ॥

నమస్కారకర్మలతో ఉశిజ్ (జ్వాలాన్వేషకులు) ఆనందదాయక హోతృ (అగ్ని)ని నిర్మించారు—యజ్ఞాన్ని ముందుకు నడిపించువాడు, అధ్వర (యజ్ఞమార్గ)ములకు నేత. అతనిని ప్రజలకై పావకుడు, సత్య నిర్వాహకుడిగా చేసి, మనుష్యుల మధ్య హవ్యవాహకుని స్థాపించారు.

Mantra 5

प्र भूर्जयन्तं महां विपोधां मूरा अमूरं पुरां दर्माणम् । नयन्तो गर्भं वनां धियं धुर्हिरिश्मश्रुं नार्वाणं धनर्चम् ॥

వారు ముందుకు తెస్తారు మహా-విజయశక్తిని—ఋషి-దర్శనానికి విస్తారమైన ధామాన్ని; బలవంతులు ఆ అమూఢుని ధరిస్తారు, అనేక పురముల ప్రాచీన ఆధారమైనవానిని. వన-గర్భం (అరణ్యాల గూఢ భ్రూణం)ను నడిపిస్తూ, ధియా (చింతన)ను యోగంలో జోడిస్తారు—పీతదాడి గల, శిథిలంకాని శక్తిలా, ధన-స్తోత్రసంపన్నుడు.

Mantra 6

नि पस्त्यासु त्रितः स्तभूयन्परिवीतो योनौ सीददन्तः । अतः संगृभ्या विशां दमूना विधर्मणायन्त्रैरीयते नॄन् ॥

పస్త్యా (నివాసస్థాన)ములలో త్రితుడు దృఢమై, యోనిలో పరివీతుడై, అంతరంలో కూర్చుంటాడు. అక్కడి నుండి, విశ్ (ప్రజలు)ను సమీకరించి, దమూనా (గృహాధిపతి) ఋత-ధర్మ యంత్ర/యోగములచే నరులను నడిపిస్తాడు—వారిని క్రమబద్ధ కార్యంలో ప్రవేశింపజేస్తూ.

Mantra 7

अस्याजरासो दमामरित्रा अर्चद्धूमासो अग्नयः पावकाः । श्वितीचयः श्वात्रासो भुरण्यवो वनर्षदो वायवो न सोमाः ॥

ఆయన అగ్నులు—అజరాలు, గృహానికి మార్గదర్శకులు—ధూమంతో జ్వలించి పవిత్రం చేస్తాయి. ప్రజ్వలనంలో ప్రకాశవంతాలు, గమనంలో శీఘ్రాలు, ఉప్పొంగే వేగంలో ఉత్సుకాలు—అవి అరణ్యంలో ఆసీనమవుతాయి; వాయువుల వలె, అలాగే సోమ-శక్తుల వలె సత్త్వంలో ప్రవహిస్తాయి.

Mantra 8

प्र जिह्वया भरते वेपो अग्निः प्र वयुनानि चेतसा पृथिव्याः । तमायवः शुचयन्तं पावकं मन्द्रं होतारं दधिरे यजिष्ठम् ॥

తన జిహ్వతో అగ్ని వాక్కు యొక్క కంపనాన్ని ముందుకు నడిపిస్తాడు; తన చైతన్యంతో భూమి-స్వభావంలోని వివేకాలను వెలికి తెస్తాడు. అతనినే అన్వేషకులు స్థాపిస్తారు—శుచిగా, పావకంగా—మంద్ర హోతాగా, యజ్ఞంలో అత్యంత సమర్థుడిగా.

Mantra 9

द्यावा यमग्निं पृथिवी जनिष्टामापस्त्वष्टा भृगवो यं सहोभिः । ईळेन्यं प्रथमं मातरिश्वा देवास्ततक्षुर्मनवे यजत्रम् ॥

ద్యావా మరియు పృథివి జన్మనిచ్చిన ఆ అగ్నిని; ఆపః, త్వష్టృ, భృగువులు తమ శక్తులతో మలిచారు. దేవులు మొదట ఆ ఈళేన్య—ఆరాధ్య—వానిని చెక్కారు; మాతరిశ్వన్ అతనిని మనువుకోసం తీసుకొచ్చాడు—యజత్ర, అర్పణయోగ్యుడు.

Mantra 10

यं त्वा देवा दधिरे हव्यवाहं पुरुस्पृहो मानुषासो यजत्रम् । स यामन्नग्ने स्तुवते वयो धाः प्र देवयन्यशसः सं हि पूर्वीः ॥

హే అగ్నీ! దేవులు నిన్ను హవ్యవాహుడు (ఆహుతి-వాహకుడు)గా స్థాపించారు—అనేకులు ఆకాంక్షించేవాడు, మనుష్యులకు యజ్యుడు. నీ గమనంలో స్తుతించువానికి జీవన-సమృద్ధులు (వయః) ప్రసాదించు. దేవమార్గం వైపు సాగి, అతనికోసం పూర్వకాలపు అనేక యశస్సులను సమీకరించు; గతంలో నిల్వైన సాధనలను వర్తమాన आरोహణలో జాగృతం చేయు.