Sukta 46

Mantra 1

प्र होता जातो महान्नभोविन्नृषद्वा सीददपामुपस्थे । दधिर्यो धायि स ते वयांसि यन्ता वसूनि विधते तनूपाः ॥

Agni pandit ke roop mein paida hua. Woh bada hai aur uncha jaanta hai. Logon ke beech baithta hai, paani ke paas. Jo sthir hai, woh tumhare kaam sambhalta hai. Tumhare shareer ki raksha karta hai aur dhan laata hai.

Mantra 2

इमं विधन्तो अपां सधस्थे पशुं न नष्टं पदैरनु ग्मन् । गुहा चतन्तमुशिजो नमोभिरिच्छन्तो धीरा भृगवोऽविन्दन् ॥

Paani ke beech mein Agni ko bana rahe the. Woh kho gaya tha jaise koi jaanwar. Log uske nishan dekh ke dhundne lage. Woh gufa mein chupa hua tha, chup-chap ke hil raha tha. Bhrigu naam ke log jinhone dhyaan se dhundha, unhone usey pa liya. Yeh woh log the jo pakke the apne kaam mein.

Mantra 3

इमं त्रितो भूर्यविन्ददिच्छन्वैभूवसो मूर्धन्यघ्न्यायाः । स शेवृधो जात आ हर्म्येषु नाभिर्युवा भवति रोचनस्य ॥

Trita naam ka rishi ne bahut dhundhne ke baad Agni ko paya. Woh chamak raha tha, upar se dikh raha tha jaise koi chamakdi gaay ka sir. Woh paida hoke gharon mein accha hoone laga. Woh roshni wali duniya ka beej ban gaya, jaise koi naya jawan beej.

Mantra 4

मन्द्रं होतारमुशिजो नमोभिः प्राञ्चं यज्ञं नेतारमध्वराणाम् । विशामकृण्वन्नरतिं पावकं हव्यवाहं दधतो मानुषेषु ॥

Agni ko logon ne banaya puja ke liye. Yeh woh hai jo havan mein aage chalata hai, sabko sahi raasta dikhata hai. Logon ke liye usey saaf karne wala banaya, jo samagri le ke aata hai. Insanon ke beech mein usey sthapit kiya.

Mantra 5

प्र भूर्जयन्तं महां विपोधां मूरा अमूरं पुरां दर्माणम् । नयन्तो गर्भं वनां धियं धुर्हिरिश्मश्रुं नार्वाणं धनर्चम् ॥

Agni ko aage le ke aate hain, jo bahut taqatwar hai. Yeh woh sthan hai jahan rishi log apni soch rakhte hain. Purane samay se yeh pakka hai, jaise koi mazboot killa. Jungle mein chupa hua beej hai yeh, soch ko jaise gaadi mein baandh ke rakha ho. Yeh peela daadhi wali taqat hai jo kabhi hilta nahi, aur gaane se bhara hai.

Mantra 6

नि पस्त्यासु त्रितः स्तभूयन्परिवीतो योनौ सीददन्तः । अतः संगृभ्या विशां दमूना विधर्मणायन्त्रैरीयते नॄन् ॥

Gharon mein Trita ne usey pakka kiya. Woh andar baitha hua tha, jaise kisi kokh mein lapeta hua ho. Wahan se logon ko ikatha karke, ghar ka malik logon ko sahi kaam mein lagata hai. Woh unhe sahi dhang se kaam karata hai, jaise kisi gaadi mein ghode ko joot mein daal ke chalaya jaye.

Mantra 7

अस्याजरासो दमामरित्रा अर्चद्धूमासो अग्नयः पावकाः । श्वितीचयः श्वात्रासो भुरण्यवो वनर्षदो वायवो न सोमाः ॥

Agni ki aag kabhi purani nahi hoti. Yeh ghar ki raah dikhata hai. Dhuwan ke saath chamakta hai aur sab saaf karta hai. Jaldi sulagta hai aur tez chalta hai. Jungle mein baitha hai hawa ki tarah, Soma ki tarah chalta hai.

Mantra 8

प्र जिह्वया भरते वेपो अग्निः प्र वयुनानि चेतसा पृथिव्याः । तमायवः शुचयन्तं पावकं मन्द्रं होतारं दधिरे यजिष्ठम् ॥

Agni apni jeebh se shabd aage badhata hai. Apne mann se dharti ki baatein samajhta hai. Log use bithate hain jo sab saaf karta hai. Yeh aag khushi dene wali hai aur puja mein sabse badi madad karti hai.

Mantra 9

द्यावा यमग्निं पृथिवी जनिष्टामापस्त्वष्टा भृगवो यं सहोभिः । ईळेन्यं प्रथमं मातरिश्वा देवास्ततक्षुर्मनवे यजत्रम् ॥

Aasman aur dharti ne Agni ko paida kiya. Paani aur Bhrigu rishiyon ne use banaya. Bhagwan ne pehle use banaya jo sabse pyara hai. Matarishvan ne use insaan ke liye laya. Yeh aag puja ke kaam aati hai.

Mantra 10

यं त्वा देवा दधिरे हव्यवाहं पुरुस्पृहो मानुषासो यजत्रम् । स यामन्नग्ने स्तुवते वयो धाः प्र देवयन्यशसः सं हि पूर्वीः ॥

Bhagwan ne tumhe puja ka le karne wala banaya. Log tumhe bahut chahte hain. Agni, jo tumhari stuti karta hai use aage badhao. Bhagwan ki taraf jao aur purani khushiyan uske liye jodo.