
Sukta 1.143
Agni (including the form Apām Napāt)
Triṣṭubh (probable for RV 1.143; verse length supports triṣṭubh cadence)
ఈ ఎనిమిది ఋచల సూక్తం యజ్ఞానికి ఎల్లప్పుడూ పునర్నవీకృతమయ్యే శక్తిగా అగ్నిని స్తుతిస్తుంది—భూమిపై ఋత్విజ్గా ఆసీనుడై, వసువులచే ఆధారింపబడి, విధి మరియు ఋతం (ṛta) ను స్థాపించేవాడిగా. అగ్నిని అతని జలమయ రహస్యరూపమైన అపాం నపాత్ (Apām Napāt) గా కూడా ఆహ్వానిస్తారు; అతడు అడ్డంకులను ఉగ్రంగా తొలగించేవాడు, ‘అరణ్యాలను శుభ్రం చేసేవాడు’; చివరికి, ఇమటించని కాపలాదారుడిగా అతనిని ప్రార్థించి, తప్పని రక్షణలతో ప్రజలను కాపాడమని వేడుకుంటారు.
Mantra 1
प्र तव्यसीं नव्यसीं धीतिमग्नये वाचो मतिं सहसः सूनवे भरे । अपां नपाद्यो वसुभिः सह प्रियो होता पृथिव्यां न्यसीददृत्वियः ॥
సహసుని సూనువైన అగ్నికి నేను మరింత బలమైన, ఎల్లప్పుడూ నూతనమైన ధీతిని, వాక్కు-మతిని సమర్పిస్తున్నాను. అపాం నపాత్ అయిన అతడు, వసువులతో కూడిన ప్రియ హోత, భూమిపై ఋత్విజుగా ఆసీనుడై—ఋతు-క్రమానుసారం యజ్ఞాన్ని సక్రమంగా స్థాపిస్తున్నాడు.
Mantra 2
स जायमानः परमे व्योमन्याविरग्निरभवन्मातरिश्वने । अस्य क्रत्वा समिधानस्य मज्मना प्र द्यावा शोचिः पृथिवी अरोचयत् ॥
అతడు పరమ వ్యోమంలో జన్మించినప్పుడు, అగ్ని మాతరిశ్వనునకు ప్రత్యక్షమవుతాడు. తన క్రతువు చేత, తన సమిధాన మహిమచేత, తన శోచిష్ జ్యోతితో ద్యావా-పృథివులను ప్రకాశింపజేస్తాడు.
Mantra 3
अस्य त्वेषा अजरा अस्य भानवः सुसंदृशः सुप्रतीकस्य सुद्युतः । भात्वक्षसो अत्यक्तुर्न सिन्धवोऽग्ने रेजन्ते अससन्तो अजराः ॥
ఇతని త్వేషాలు (తీవ్రశక్తులు) అజర—అక్షయమైనవి; ఇతని భానువులు (కిరణాలు) సుసంద్రుశ—సుందరంగా దర్శనమిచ్చేవి—సుప్రతీక (శోభన ముఖ/రూప) మరియు సుద్యుత్ (దీప్తి) గలవానివి. రాత్రి (అక్తు)ని దాటి నదులు ఉప్పొంగినట్లు, ఓ అగ్నీ, అవి కంపిస్తూ కదులుతాయి—అససంతః (అక్లాంత), అజర (అవినశ్వర)గా.
Mantra 4
यमेरिरे भृगवो विश्ववेदसं नाभा पृथिव्या भुवनस्य मज्मना । अग्निं तं गीर्भिर्हिनुहि स्व आ दमे य एको वस्वो वरुणो न राजति ॥
భృగువులు జాగృతం చేసిన ఆ అగ్నిని—విశ్వవేదస్ (సర్వజ్ఞుడు)ను—భూమి యొక్క నాభి, తన మహిమ (మజ్మనా) చేత భువనమునకు కేంద్రమైనవానిని—గీతులతో (గీర్భిః) నీ స్వగృహం (దమే) లోనికి ప్రేరేపించి ఆహ్వానించు. అతడొక్కడే వసువుల (ధనసంపదల) మీద రాజ్యమాడుతాడు—వరుణుని వలె—రాజస్వరూపంగా ప్రకాశిస్తాడు.
Mantra 5
न यो वराय मरुतामिव स्वनः सेनेव सृष्टा दिव्या यथाशनिः । अग्निर्जम्भैस्तिगितैरत्ति भर्वति योधो न शत्रून्त्स वना न्यृञ्जते ॥
అతడు వెనుకాడడు—మరుతుల స్వన (గర్జన) వలె; విడిచిపెట్టబడిన సేన వలె; దివ్య అశని (వజ్రం/మెరుపు) వలె. పదునైన దవడలతో అగ్ని గ్రసించి భక్షిస్తాడు; యోధుడిలా శత్రువులను కూలదోస్తాడు—అడవుల్లో అంతర్గత అడ్డంకులను తొలగించి మార్గాన్ని శుద్ధి చేస్తాడు.
Mantra 6
कुविन्नो अग्निरुचथस्य वीरसद्वसुष्कुविद्वसुभिः काममावरत् । चोदः कुवित्तुतुज्यात्सातये धियः शुचिप्रतीकं तमया धिया गृणे ॥
మన కొరకు అగ్ని—ఉచ్ఛారణ-స్తోత్రంలో ఆసీనుడైన వీరుడు—(మనకు) వసువుగా అవుతాడా? వసువులతో కలిసి మన సత్య కామాన్ని తీరుస్తాడా? ఆ ప్రేరకుడు మన ధియలను విజయసాధనకై ముందుకు నడిపిస్తాడా? శుచి-ప్రతీకం (పవిత్ర ముఖముగలవాడు) అయిన అతనిని నేను ఈ ఆకాంక్షామయ ధియతో స్తుతిస్తున్నాను.
Mantra 7
घृतप्रतीकं व ऋतस्य धूर्षदमग्निं मित्रं न समिधान ऋञ्जते । इन्धानो अक्रो विदथेषु दीद्यच्छुक्रवर्णामुदु नो यंसते धियम् ॥
ఘృత-ప్రతీకం, ఋతస్య ధూర్షదం (ఋత పునాదిలో ఆసీనుడు) అయిన అగ్ని—మిత్రుని వలె—సమిధతో ప్రజ్వలింపబడతాడు; క్రమంలో స్థాపింపబడతాడు. అతడు ప్రజ్వలించినప్పుడు, అక్ర (వంకరలేని/అచల), విదథాలలో దీద్యచ్ఛు (దీప్తిమంతుడు)గా, మన కొరకు శుక్ర-వర్ణా (ప్రకాశవర్ణ) ప్రేరిత ధియను పైకి ఎత్తుతాడు.
Mantra 8
अप्रयुच्छन्नप्रयुच्छद्भिरग्ने शिवेभिर्नः पायुभिः पाहि शग्मैः । अदब्धेभिरदृपितेभिरिष्टेऽनिमिषद्भिः परि पाहि नो जाः ॥
హే అగ్నీ, అప్రయుచ్ఛన్—అప్రయుచ్ఛద్ రక్షణలతో—నీ శివమైన, శగ్మ (బలమైన) పాయువులతో మమ్మల్ని కాపాడు. అదబ్ధ (మోసపోని), అదృపిత (విఫలంకాని) రక్షణలతో, హే ఇష్ట, అనిమిషద్ (ఇమేయని) జాగ్రత్తతో, మా జనులను మరియు జన్మాలను చుట్టుముట్టి రక్షించు.
Agni is praised—especially as the sacrificial fire (Hotṛ) and in the mysterious form Apām Napāt, the “Child of the Waters.”
It asks Agni to establish the rite in right order, destroy obstacles and hostile forces, and protect the people with steady, unfailing guardianship.
It points to a hidden, radiant fire-principle associated with the waters—Agni as a secret source of life and light that can emerge and act powerfully in the world.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.