
Sukta 1.142
Dīrghatamas Āucathya (traditional for this adjoining Agni hymn cluster; attribution may vary by tradition)
Agni
Gāyatrī (probable for RV 1.142.1; verify by syllable count)
ఈ సూక్తం ప్రధానంగా యజ్ఞారంభంలో చేసే అగ్ని-ఆహ్వానం. అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేసి, దేవతలను తీసుకురావాలని, కర్మ యొక్క “ప్రాచీన సూత్రం/తంతువు”ను విస్తరించాలని, దివ్య శక్తులను బర్హిస్ (యజ్ఞ తృణం)పై ఆసీనులుగా చేయాలని ప్రార్థించబడుతుంది. లితుర్గి విస్తరించేకొద్దీ, రాత్రి-ఉషస్సు వంటి సహాయక దేవతలు ఋత (కోస్మిక్ క్రమం) యొక్క రక్షకులుగా స్వాగతించబడతారు; చివరికి స్వాహా ద్వారా ఫలప్రదమైన హవిస్సును ఆస్వాదించేందుకు ప్రధాన అతిథులు ఆహ్వానించబడతారు.
Mantra 1
समिद्धो अग्न आ वह देवाँ अद्य यतस्रुचे । तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं सुतसोमाय दाशुषे ॥
సమిద్ధుడవైన అగ్నీ, నేడు దేవులను ఇక్కడికి వాహించు; యతస్రుచ్—యథావిధిగా కదిలే స్రుచ్ (హవిర్ చెంచా) కలవాడా. సుతసోమార్థం, దాశుష్ (దానకర్త/యజమాని) నిమిత్తం, ఆ ప్రాచీన తంతు—యజ్ఞకర్మ పరంపరను—విస్తరింపుము.
Mantra 2
घृतवन्तमुप मासि मधुमन्तं तनूनपात् । यज्ञं विप्रस्य मावतः शशमानस्य दाशुषः ॥
హే తనూనపాత్, ఘృతవంత—ఘృతసమృద్ధ—మధుమంత—మధురరససంపన్న—ఈ హవికి సమీపించు. విప్రుని మావంత (సమృద్ధ/బలవంత) యజ్ఞాన్ని—శశమాన (సంయమంలో స్థిరమైన) దాశుష్దీ—దృఢపరచి, ఉన్నతం చేయి.
Mantra 3
शुचिः पावको अद्भुतो मध्वा यज्ञं मिमिक्षति । नराशंसस्त्रिरा दिवो देवो देवेषु यज्ञियः ॥
శుచి, పావక, అద్భుత—కార్యంలో ఆశ్చర్యకరుడు—మధువుతో యజ్ఞాన్ని మేళవిస్తాడు. నరాశంసుడు, త్రిరా దివః—దివ్యలోకం నుండి త్రివిధంగా—వచ్చే దేవుడు, దేవేషు యజ్ఞియ (యజ్ఞార్హ) దేవుడై స్థిరపడతాడు.
Mantra 4
ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रमिह प्रियम् । इयं हि त्वा मतिर्ममाच्छा सुजिह्व वच्यते ॥
హే అగ్నీ, స్తుతింపబడినవాడా, జాగృతుడా, ఇంద్రుణ్ణి ఇక్కడికి—చిత్ర (దీప్తిమంతుడైన), ప్రియమైనవాడిగా—తేగలవు. ఎందుకంటే నా మతి (ఆలోచన-శక్తి) నిన్నే పిలుస్తోంది, హే సుజిహ్వా, వాక్ (వాక్కు) సమ్యక్గా ఉచ్చరింపబడునట్లు.
Mantra 5
स्तृणानासो यतस्रुचो बर्हिर्यज्ञे स्वध्वरे । वृञ्जे देवव्यचस्तममिन्द्राय शर्म सप्रथः ॥
సువ్యవస్థిత స్వధ్వర యజ్ఞంలో, మేము బర్హి (యజ్ఞాసనం) పరచి, స్రుచులను (ఆహుతి చెంచాలు) యథానియంత్రణలో ఉంచుతూ, ఇంద్రునికై దేవ-వాచస్ యొక్క అత్యంత విస్తారమైన రూపాన్ని—విస్తీర్ణ శర్మ (శాంతి-రక్షణ)—సిద్ధం చేస్తాము.
Mantra 6
वि श्रयन्तामृतावृधः प्रयै देवेभ्यो महीः । पावकासः पुरुस्पृहो द्वारो देवीरसश्चतः ॥
ఋతంతో వృద్ధిపొందిన, పావకమైన, పురుస్పృహమైన ఆ మహతీ దేవీ ద్వారాలు—దేవులకై ముందుపథం సిద్ధమగునట్లు—విస్తారంగా తెరచుకొనుగాక; అవి వెనుకకు అంటిపెట్టుకోక, అవరోహించే శక్తులకు మార్గాన్ని విముక్తం చేయుగాక.
Mantra 7
आ भन्दमाने उपाके नक्तोषासा सुपेशसा । यह्वी ऋतस्य मातरा सीदतां बर्हिरा सुमत् ॥
సుపేశసులైన రాత్రి మరియు ఉషా తమ సంగమస్థానానికి సమీపంగా వచ్చి, కలిసి ప్రకాశించుగాక. ఋతస్య మహాబలమైన ఆ రెండు మాతలు—సుమతి, శుభభావంతో పవిత్ర బర్హిపై ఆసీనులగుదురు గాక.
Mantra 8
मन्द्रजिह्वा जुगुर्वणी होतारा दैव्या कवी । यज्ञं नो यक्षतामिमं सिध्रमद्य दिविस्पृशम् ॥
మంద్రజిహ్వలైన, దృఢంగా స్తుతించువారు, దైవ్య కవి-శక్తులైన ఆ రెండు హోతలు—మాకోసం ఈ యజ్ఞాన్ని యజించుగాక; ఇది నేడు సిద్ధ్రము, దివిస్పృశ్ (స్వర్గస్పర్శి).
Mantra 9
शुचिर्देवेष्वर्पिता होत्रा मरुत्सु भारती । इळा सरस्वती मही बर्हिः सीदन्तु यज्ञियाः ॥
దేవేష్వర్పితమైన శుచి హోత్రా—మరుత్సు భారతీ—మరియు ఇళా, మహీ సరస్వతీ—ఈ యజ్ఞియ శక్తులు బర్హిపై ఆసీనులగుదురు గాక.
Mantra 10
तन्नस्तुरीपमद्भुतं पुरु वारं पुरु त्मना । त्वष्टा पोषाय वि ष्यतु राये नाभा नो अस्मयुः ॥
ఆ అద్భుతమైన, శీఘ్ర-సహాయక శక్తి మా కోసం బహువిధ ఆశ్రయంగా కావాలి; తన స్వభావం వల్లనే బహు-సమృద్ధిగా ఉండాలి. త్వష్టా దానిని మా పోషణ-వృద్ధి కోసం విస్తరింపజేయుగాక; మరియు ఈ పరిపూర్ణత-నాభి ద్వారా మమ్మల్ని రయి—ఆధ్యాత్మిక సంపద—తో బంధించి, మాపై విముఖుడవకుండుగాక.
Mantra 11
अवसृजन्नुप त्मना देवान्यक्षि वनस्पते । अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरः ॥
ఓ వనస్పతే, నీ స్వభావం చేతనే విడిచిపెట్టి ముందుకు నడిపిస్తూ దేవులకు యజనం చేయుము. ఎందుకంటే దేవులలో మేధావి దేవుడైన అగ్ని హవ్యాలను సుసంపన్నం చేసి, వాటిని పాకించి ఉన్నత శక్తులకు తగినదిగా చేస్తాడు.
Mantra 12
पूषण्वते मरुत्वते विश्वदेवाय वायवे । स्वाहा गायत्रवेपसे हव्यमिन्द्राय कर्तन ॥
ఊర్ధ్వ ఆహ్వానంలో పోషణ్వత్ పూషణునికి, మరుత్వత్ మరుత్-శక్తికి, విశ్వదేవులకు, మరియు వాయవే—ప్రాణ-వాయువుకు—హవ్యాన్ని అర్పించండి. పవిత్ర ‘స్వాహా’ ఘోషతో, గాయత్ర-వేపస్—కంపించే గాయత్రీ-ప్రేరణ—ద్వారా, ఇంద్రునికై హవ్యాన్ని రూపుదిద్దండి.
Mantra 13
स्वाहाकृतान्या गह्युप हव्यानि वीतये । इन्द्रा गहि श्रुधी हवं त्वां हवन्ते अध्वरे ॥
స్వాహా చేత సిద్ధమైన హవ్యాల దగ్గరకు రా; వాటిని స్వీకరించి ఆనందించు. ఓ ఇంద్రా, రా; మా హవాన్ని విను—అధ్వర యజ్ఞంలో జనులు నిన్నే ఆహ్వానిస్తారు.
It is an opening-invocation hymn: Agni is kindled and asked to bring the gods, establish the rite’s correct order, and help the offerings reach the divine powers.
Night and Dawn are praised as paired goddesses who embody the daily rhythm of Ṛta (cosmic order). Their presence symbolizes renewal, right timing, and harmony in the sacrifice.
It is a ritual metaphor: the sacrifice is like a woven work. Agni is asked to extend the traditional, time-tested sequence correctly so the yajña proceeds without break or error.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.