
Sukta 1.143
Agni (including the form Apām Napāt)
Triṣṭubh (probable for RV 1.143; verse length supports triṣṭubh cadence)
ಈ ಎಂಟು ಋಚೆಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವು ಯಜ್ಞದ ಸದಾ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಋತ್ವಿಜನಾಗಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ವಸುಗಳಿಂದ ಧಾರಿತನಾಗಿ—ಅವನು ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಮವಾದ ಋತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜಲಮಯ ರಹಸ್ಯರೂಪವಾದ ಅಪಾಂ ನಪಾತ್ ಆಗಿಯೂ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಕಠೋರವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸುವ, ‘ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ’ವನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ, ಅಚಲವಾದ ರಕ್ಷಣಾವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 1
प्र तव्यसीं नव्यसीं धीतिमग्नये वाचो मतिं सहसः सूनवे भरे । अपां नपाद्यो वसुभिः सह प्रियो होता पृथिव्यां न्यसीददृत्वियः ॥
ನಾನು ಅಗ್ನಿಗೆ—ಸಹಸನ ಪುತ್ರನಿಗೆ—ವಾಕ್ಯದ ಮತಿ ರೂಪವಾದ, ಇನ್ನೂ ಬಲಿಷ್ಠವೂ ಸದಾ ನವೀನವೂ ಆದ ಧೀತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತೇನೆ. ಅಪಾಂ ನಪಾತ್, ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಿಯ ಹೋತೃ, ಪೃಥಿವಿಯಲ್ಲಿ ಋತುಗಳನ್ನು ತಿಳಿದ ಸತ್ಯ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಸನಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದನು—ಋತದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾ.
Mantra 2
स जायमानः परमे व्योमन्याविरग्निरभवन्मातरिश्वने । अस्य क्रत्वा समिधानस्य मज्मना प्र द्यावा शोचिः पृथिवी अरोचयत् ॥
ಅವನು ಪರಮ ವ್ಯೋಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಾಗ, ಅಗ್ನಿ ಮಾತರಿಶ್ವನಿಗೆ—ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ತರುವವನಿಗೆ—ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಕ್ರತು ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ವಲನೆಯ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ, ತನ್ನ ಶೋಚಿಷ್ನಿಂದ ದ್ಯಾವಾ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ—ಚೇತನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾ.
Mantra 3
अस्य त्वेषा अजरा अस्य भानवः सुसंदृशः सुप्रतीकस्य सुद्युतः । भात्वक्षसो अत्यक्तुर्न सिन्धवोऽग्ने रेजन्ते अससन्तो अजराः ॥
ಈ ಅಗ್ನಿಯ ತೇಜಸ್ಸು ಅಜರ; ಅವನ ಭಾನವಃ (ಕಿರಣಗಳು) ಸುಸಂದೃಶ—ಸುಪ್ರತೀಕ (ಸುಂದರ ಮುಖವಂತ) ಮತ್ತು ಸುದ್ಯುತ (ಪ್ರಭಾಮಯ). ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹರಿಯುವ ಸಿಂಧುಗಳು (ನದಿಗಳು) ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ, ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ಅವು ಕಂಪಿಸಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ—ಅಸಸಂತ (ಅಥಕದ) ಮತ್ತು ಅಜರ (ಅವಿನಾಶಿ).
Mantra 4
यमेरिरे भृगवो विश्ववेदसं नाभा पृथिव्या भुवनस्य मज्मना । अग्निं तं गीर्भिर्हिनुहि स्व आ दमे य एको वस्वो वरुणो न राजति ॥
ಭೃಗುಗಳು ಎಬ್ಬಿಸಿದ ಅಗ್ನಿ—ವಿಶ್ವವೇದಸ (ಸರ್ವಜ್ಞ)—ಪೃಥಿವಿಯ ನಾಭಿ, ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಭುವನದ ಮಧ್ಯ. ಅವನನ್ನು ಗೀರ್ಭಿಃ (ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ) ಪ್ರೇರಿಸಿ, ನಿಮ್ಮದೇ ದಮೆ (ಗೃಹ)ಕ್ಕೆ ಕರೆತನ್ನಿರಿ. ಅವನೇ ಒಬ್ಬನೇ ವಸುಗಳ (ಸಂಪತ್ತಿನ) ಮೇಲೆ ಆಳುತ್ತಾನೆ—ವರುಣನಂತೆ ರಾಜತಿ, ಋತ (ವಿಶ್ವಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧರಿಸಿ.
Mantra 5
न यो वराय मरुतामिव स्वनः सेनेव सृष्टा दिव्या यथाशनिः । अग्निर्जम्भैस्तिगितैरत्ति भर्वति योधो न शत्रून्त्स वना न्यृञ्जते ॥
ಅವನು ವರಾಯ (ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು) ಇಲ್ಲ—ಮರುತಗಳ ಸ್ವನ (ಘೋಷ)ದಂತೆ, ಸೇನೆಯಂತೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಂತೆ, ದಿವ್ಯ ಅಶನಿ (ವಜ್ರ)ಯಂತೆ. ತೀಕ್ಷ್ಣ ಜಂಭೈಃ (ದವಡೆಗಳು)ಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಭಕ್ಷಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಯೋಧನಂತೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸುತ್ತಾನೆ—ಒಳಗಿನ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾ ವನಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 6
कुविन्नो अग्निरुचथस्य वीरसद्वसुष्कुविद्वसुभिः काममावरत् । चोदः कुवित्तुतुज्यात्सातये धियः शुचिप्रतीकं तमया धिया गृणे ॥
ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ವೀರಸತ್ ಆಗ್ನಿ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ವೀರನಾಗುವನೇ? ಅವನು ವಸು (ಶುಭ ಸಂಪತ್ತು) ಆಗಿ, ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸತ್ಯಕಾಮವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವನೇ? ಪ್ರೇರಕನಾದ (ಚೋದಃ) ಅವನು ನಮ್ಮ ಧಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಸಾಧನೆಗೆ ತಳ್ಳುವನೇ? ಶುಚಿ-ಪ್ರತೀಕ (ಪವಿತ್ರ ತೇಜೋಮುಖ)ನಾದ ಅವನನ್ನು ನಾನು ಈ ಅಭಿಲಾಷಾಮಯ ಧಿಯದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 7
घृतप्रतीकं व ऋतस्य धूर्षदमग्निं मित्रं न समिधान ऋञ्जते । इन्धानो अक्रो विदथेषु दीद्यच्छुक्रवर्णामुदु नो यंसते धियम् ॥
ಘೃತಪ್ರತೀಕ, ಋತದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಧೂರ್ಷದ (ಸ್ಥಿರ)ವಾಗಿ ಆಸೀನನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ಮಿತ್ರನಂತೆ—ಸಮಿಧೆಯಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗಿ, ಅಕ್ರ (ವಂಗಿಸದ), ವಿದಥಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತನಾಗಿ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಶುಕ್ರವರ್ಣಾ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ) ಪ್ರೇರಿತ ಧಿಯವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತುತ್ತಾನೆ.
Mantra 8
अप्रयुच्छन्नप्रयुच्छद्भिरग्ने शिवेभिर्नः पायुभिः पाहि शग्मैः । अदब्धेभिरदृपितेभिरिष्टेऽनिमिषद्भिः परि पाहि नो जाः ॥
ಅಪ್ರಯುಚ್ಛನ್ (ಅವಿರತ) ಅಗ್ನೇ, ಅಪ್ರಯುಚ್ಛದ್ (ಅವಿರತ) ರಕ್ಷಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ—ಶಿವ (ಮಂಗಳ) ಮತ್ತು ಶಗ್ಮ (ಬಲಿಷ್ಠ) ಪಾಯುಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು. ಅದಬ್ಧ (ಮೋಸಗೊಳ್ಳದ) ಮತ್ತು ಅದೃಪಿತ (ವಿಫಲವಾಗದ) ರಕ್ಷಣೆಗಳಿಂದ, ಇಷ್ಟ (ಇಚ್ಛಿತ)ನಾದ ನೀನು, ಅನಿಮಿಷದ್ (ಅನಿಮೇಷ) ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಜಾಃ—ನಮ್ಮ ಜನರೂ ಜನ್ಮಗಳನ್ನೂ—ಸುತ್ತುವರಿದು ಕಾಪಾಡು.
Agni is praised—especially as the sacrificial fire (Hotṛ) and in the mysterious form Apām Napāt, the “Child of the Waters.”
It asks Agni to establish the rite in right order, destroy obstacles and hostile forces, and protect the people with steady, unfailing guardianship.
It points to a hidden, radiant fire-principle associated with the waters—Agni as a secret source of life and light that can emerge and act powerfully in the world.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.