Sukta 20
Rishi: Atharvanic/Angiras-type martial seer tradition (consult Anukramaṇī for exact attribution).
Devata: Dundubhi (personified war-drum) / Indraic martial force by implication.
Chandas: Mixed; predominantly Triṣṭubh-like cadence in the long pāda sequence (AV battle hymns often loosen strict RV meters).
AV 5.20 ఒక యుద్ధమంత్రం. ఇందులో యుద్ధడంకా (దుందుభి)ని జీవంతమైన, చెక్క నుండి జనించిన మెరుపు-ఆయుధంగా పవిత్రీకరిస్తుంది; దాని గర్జన శత్రువుల ధైర్యాన్ని విరిచివేసి, వారి వరుసలను చెదరగొడుతుంది. డంకా-ధ్వనిని విశ్వవ్యాప్త ప్రతిధ్వనితోను, ఇంద్రుని యుద్ధబలంతోను సమానీకరించి, తమ పక్షాన్ని నిర్భయంగా, సమన్వయంతో, విజయవంతంగా చేయడం; శత్రుపక్షాన్ని కంపింపజేసి, గందరగోళపరచి, పారద్రోలడం ఈ సూక్త లక్ష్యం.
Mantras
Mantra 1
शत्रुसेनात्रासनम्। उ॒च्चैर्घो॑षो दुन्दु॒भिः स॑त्वना॒यन् वा॑नस्प॒त्यः संभृ॑त उ॒स्रिया॑भिः । वाचं॑ क्षुणुवा॒नो द॒मय॑न्त्स॒पत्ना॑न्त्सिं॒ह इ॑व जे॒ष्यन्न॒भि तंस्तनीहि
శత్రు-సేనను భయపెట్టేది—ఎత్తైన నాదంతో దుందుభి, బలంతో ముందుకు సాగుతుంది; వనస్పతి-జన్యమైనది, బాగా కుదించబడినది, పచ్చిచర్మం (ఉస్రియా)తో గట్టిగా బంధించబడినది. ధ్వని వెలువరించి, సపత్నులను అణచి, జయం కోరే సింహంలా—వారిమీద ఉరుములా నినదించు!
Mantra 2
सिं॒ह इ॑वास्तानीद् द्रु॒वयो॒ विब॑द्धोऽभि॒क्रन्द॑न्नृष॒भो वा॑सि॒तामि॑व । वृषा॒ त्वं वध्र॑यस्ते स॒पत्ना॑ ऐ॒न्द्रस्ते॒ शुष्मो॑ अभिमातिषा॒हः
సింహంలా ఇది గర్జించింది—దృఢంగా బంధించబడి, బాగా కట్టుబడి; వారిమీద కేకలేస్తూ, ఎద్దు మ్రోగినట్లుగా. నీవు వృషభుడవు; నీవు నీ సపత్నులను కూలదోస్తావు. నీ శౌర్యం ఇంద్రునిదే—అభిమాతి (శత్రు-దాడి)ను జయించేది.
Mantra 3
वृषे॑व यू॒थे सह॑सा विदा॒नो ग॒व्यन्न॒भि रु॑व संधनाजित्। शु॒चा वि॑ध्य॒ हृद॑यं॒ परे॑षां हि॒त्वा ग्रामा॒न् प्रच्यु॑ता यन्तु॒ शत्र॑वः
గుంపు మధ్య వృషభంలా, బలంతో మార్గాన్ని కనుగొని, గోధన-బహుమతిని కోరుతూ—ఓ సంధనాజిత్ (సన్నిహిత బంధంతో జయించినవాడా), వారిపై గర్జించు. మండే వేడితో ఇతరుల హృదయాన్ని ఛేదించు; తమ గ్రామాలను విడిచి, త్రోవ తప్పి, శత్రువులు దూరంగా వెళ్లిపోవుగాక.
Mantra 4
सं॒जय॒न् पृत॑ना ऊ॒र्ध्वमा॑यु॒र्गृह्या॑ गृह्णा॒नो ब॑हु॒धा वि च॑क्ष्व । दैवीं॒ वाचं॑ दुन्दुभ॒ आ गु॑रस्व वे॒धाः शत्रू॑णा॒मुप॑ भरस्व॒ वेदः॑
యుద్ధాలను జయిస్తూ, ఆయుష్షును పైకి ఎత్తుతూ, గ్రహించదగినదాన్ని గ్రహిస్తూ—అనేక విధాలుగా దృష్టి విస్తరించు. ఓ దుందుభి, దైవ వాక్కుతో మ్రోగు; ఓ వేదాః (విధాతా), శత్రువులపై నీ ‘వేదః’ (జ్ఞాన-శక్తి)ను మోపి, వారిమీదికి మోసుకొనివచ్చెదవు.
Mantra 5
दु॒न्दु॒भेर्वाचं॒ प्रय॑तां॒ वद॑न्तीमाशृण्व॒ती ना॑थि॒ता घोष॑बुद्धा । नारी॑ पु॒त्रं धा॑वतु हस्त॒गह्या॑मि॒त्री भी॒ता स॑म॒रे व॒धाना॑म्
దుందుభి వాక్కు—ప్రేరితమై ధ్వనిస్తూ—దాన్ని విని, ఆశ్రయంలేని, ఘోష వల్ల బుద్ధి కలత చెందిన; ఆ శత్రు-స్త్రీ తన కుమారుని చేతిని పట్టుకొని పరుగెత్తుగాక—వధకుల సమరంలో భయపడుతూ.
Mantra 6
पूर्वो॑ दुन्दुभे॒ प्र व॑दासि॒ वाचं॒ भूम्याः॑ पृ॒ष्ठे व॑द॒ रोच॑मानः । अ॒मि॒त्र॒से॒नाम॑भि॒जञ्ज॑भानो द्यु॒मद् व॑द दुन्दुभे सू॒नृता॑वत्
ఓ దుందుభి! నీవు అగ్రగామిగా నీ వాణి (ధ్వని)ని వెలువరించుచున్నావు; భూమి పృష్ఠముపై ప్రకాశిస్తూ మ్రోగుము. శత్రుసేనను నలిపి, ఓ దుందుభి, ద్యుమంతమైన వాక్యము పలుకు—మంగళకరమైన, సత్యసంపన్నమైన (సూనృతా) వాణిని పలుకు.
Mantra 7
अ॒न्त॒रेमे नभ॑सी॒ घोषो॑ अस्तु॒ पृथ॑क् ते ध्व॒नयो॑ यन्तु॒ शीभ॑म्। अ॒भि क्र॑न्द स्त॒नयो॒त्पिपा॑नः श्लोक॒कृन्मि॑त्र॒तूर्या॑य स्व॒र्धी
ఈ రెండు ఆకాశాల మధ్య నీ ఘోష ఉండుగాక; నీ ధ్వనులు వేరువేరుగా వేగంగా వ్యాపించుగాక. ఉరుములా ఉప్పొంగుతూ వారి మీదకు క్రందనము చేయుము; మిత్రుని తూర్య-యుద్ధసంకేతార్థం కీర్తిని సృష్టిస్తూ, విజయప్రకాశము (స్వర్ధీ) పొందుము.
Mantra 8
धी॒भिः कृ॒तः प्र व॑दाति॒ वाच॒मुद्ध॑र्षय॒ सत्व॑ना॒मायु॑धानि । इन्द्र॑मेदी॒ सत्व॑नो॒ नि ह्व॑यस्व मि॒त्रैर॒मित्राँ॒ अव॑ जङ्घनीहि
పవిత్ర ధీశక్తులతో, విధిగా నిర్మితుడై, అతడు ప్రభావవంతమైన వాక్కును ప్రకటిస్తాడు; యోధుల ఆయుధాలను జాగృతం చేయి. ఇంద్రుని కోరే వీరా, ఇంద్రుని ఇక్కడికి ఆహ్వానించు; మిత్రులతో కలిసి అమిత్రులను కూలదోసి, అవును, పాదాలతో తొక్కి అణచివేయి.
Mantra 9
सं॒क्रन्दनः॑ प्रव॒दो धृ॒ष्णुषे॑णः प्रवेद॒कृद् ब॑हु॒धा ग्रा॑मघो॒षी। श्रेयो॑ वन्वा॒नो व॒युना॑नि वि॒द्वान् की॒र्तिं ब॒हुभ्यो॒ वि ह॑र द्विरा॒जे
యుద్ధనాదాన్ని రేపేవాడు, ప్రకటించేవాడు, ధైర్యసేన కలవాడు; అనేక విధాలుగా ముందుజ్ఞానాన్ని కలిగించేవాడు, గ్రామమంతా మార్మోగేవాడు. శ్రేయస్సును కోరుతూ, వ్యూహాలను బాగా తెలిసినవాడై—హే ద్విరాజే (ద్వి-తేజస్సు గల అధిపతీ), అనేకుల మధ్యనుండి కీర్తిని వెలికి తీసి మోసుకెళ్లు.
Mantra 10
श्रेयः॑केतो वसु॒जित् सहीयान्त्संग्राम॒जित् संशि॑तो॒ ब्रह्म॑णासि । अं॒शूनि॑व॒ ग्रावा॑धि॒षव॑णे॒ अद्रि॑र्ग॒व्य॑न् दु॑न्दु॒भेऽधि॑ नृत्य॒ वेदः॑
శ్రేయస్సు సూచకచిహ్నం కలవాడు, వసు (ధనం) జయించేవాడు, మరింత బలవంతుడు; సంగ్రామజేత, పదును పెట్టబడినవాడు—బ్రహ్మం (మంత్రబలం) చేత నీవు అట్లా అయ్యావు. కిరణాల వలె, అధిషవణంలో పీడించే రాయైన గ్రావా పీడనంలో నడుస్తుంది—గోవులను కోరే అద్రి; హే తెలిసినవాడా, దుందుభి మీద నర్తించు.
Mantra 11
श॒त्रू॒षाण् नी॒षाड॑भिमातिषा॒हो ग॒वेष॑णः॒ सह॑मान उ॒द्भित्। वा॒ग्वीव॒ मन्त्रं॒ प्र भ॑रस्व॒ वाचं॒ सांग्रा॑मजित्या॒येष॒मुद् व॑दे॒ह
ఓ నాయకా! శత్రువుల దాడులను అణచివేసేవాడా, గోవులను అన్వేషించేవాడా, జయించేవాడా, చీల్చుకొని ముందుకు ఉద్భవించేవాడా—వాక్స్వామి వలె మంత్రాన్ని వెలికి తెమ్ము; వాక్యాన్ని వెలికి తెమ్ము. సంగ్రామజయార్థం దీనిని గట్టిగా ఉచ్చరించు.
Mantra 12
अ॒च्यु॒त॒च्युत् स॒मदो॒ गमि॑ष्ठो॒ मृधो॒ जेता॑ पुरए॒तायो॒ध्यः । इन्द्रे॑ण गु॒प्तो वि॒दथा॑ नि॒चिक्य॑द्धृ॒द्द्योत॑नो द्विष॒तां या॑हि॒ शीभ॑म्
అచ్యుతునికూడా కదిలించేవాడా, యుద్ధంలో ముందుకు సాగడంలో అత్యంత వేగవంతుడా; వైరం లో జేత, అగ్రగామి, యోధుడికి తగినవాడా—ఇంద్రుని రక్షణలో, సభా-విచారాల్లో వివేకవంతుడై, హృదయాన్ని ప్రకాశింపజేసేవాడై—ద్వేషించే శత్రువులపై నీవు శీఘ్రంగా దూసుకుపో.
Frequently Asked Questions
Primarily the dundubhi (war-drum) as a personified power whose sound is treated like thunder; Indra is invoked by implication and explicitly near the end as the guardian of victory.
It is a battle-oriented (abhicārika/saṅgrāmika) charm: its goal is to intimidate and scatter an enemy force, strengthen one’s own side, and drive a swift, protected advance.
By reciting while striking and tuning the war-drum at the time of forming ranks and advancing. The ritual logic is that the mantra installs coercive power into the drum’s roar, making it a weapon of morale and coordination.
Ask anything about Sukta 20 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.