Atharva Veda 5.20.4: Kanda 5, Anuvaka 2, Sukta 20, Mantra 4

Sukta 20

Sanskrit (Devanagari)

सं॒जय॒न् पृत॑ना ऊ॒र्ध्वमा॑यु॒र्गृह्या॑ गृह्णा॒नो ब॑हु॒धा वि च॑क्ष्व । दैवीं॒ वाचं॑ दुन्दुभ॒ आ गु॑रस्व वे॒धाः शत्रू॑णा॒मुप॑ भरस्व॒ वेदः॑

Recitation with translationAtharva Veda 5.20.4

IAST Transliteration

saṃjáyan pṛ́tanā ūrdhvám ā́yur gṛhyā́ gṛhṇānó bahudhā́ ví cakṣva | daivī́ṃ vā́caṃ dundubhé ā́ gurasva vedhā́ḥ śátrūṇām úpa bharasva védaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Conquering the battles, raising life on high, taking what is to be taken—look forth in manifold wise. With divine voice resound, O Drum; O Ordainer, bring thy knowing power upon the enemies.

Translation

యుద్ధాలను జయిస్తూ, ఆయుష్షును పైకి ఎత్తుతూ, గ్రహించదగినదాన్ని గ్రహిస్తూ—అనేక విధాలుగా దృష్టి విస్తరించు. ఓ దుందుభి, దైవ వాక్కుతో మ్రోగు; ఓ వేదాః (విధాతా), శత్రువులపై నీ ‘వేదః’ (జ్ఞాన-శక్తి)ను మోపి, వారిమీదికి మోసుకొనివచ్చెదవు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• संजयन्: conquering, winning (together/fully)
• संजयन्: Kartā (विशेषणरूपेण संबोधनस्य/कर्तुः)
• Type: Verb (participle)
• Root: सम् + जि (धातु) / जय (प्रातिपदिक)

• पृतनाः: battles, armies (hostile forces)
• पृतनाः: Karma
• Type: Noun
• Root: पृतना (प्रातिपदिक)

• ऊर्ध्वम्: upwards, aloft
• ऊर्ध्वम्: Karma/Goal (गत्यर्थे परिणामदिशा)
• Type: Adjective/Adverb
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक)

• आयुः: life, lifespan
• आयुः: Karma
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• गृह्याः: O householders / domestic (ones)
• गृह्याः: Sambodhana (addressed ones)
• Type: Adjective
• Root: गृह्य (प्रातिपदिक)

• गृह्णानः: taking, grasping
• गृह्णानः: Kartā (विशेषणरूपेण संबोधितस्य)
• Type: Verb (participle)
• Root: ग्रह् (धातु)

• बहुधा: in many ways, variously
• बहुधा: Adverbial (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: बहुधा (अव्यय; बहु + धा)

• वि: apart, distinctly, widely
• वि: Adverbial (direction/intensity)
• Type: Indeclinable (prefix/preverb)
• Root: वि (उपसर्ग)

• चक्ष्व: see!, behold!, look!
• चक्ष्व: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चक्ष् (धातु)

• दैवीम्: divine
• दैवीम्: Karma (वाचम् विशेषयति)
• Type: Adjective
• Root: दैवी (प्रातिपदिक; देव-सम्बन्धी)

• वाचम्: speech, utterance
• वाचम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)

• दुन्दुभे: O drum (war-drum)
• दुन्दुभे: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: दुन्दुभि (प्रातिपदिक)

• आ: towards, forth, fully
• आ: Adverbial (towards/fully)
• Type: Indeclinable (prefix/preverb)
• Root: आ (उपसर्ग)

• गुरस्व: resound!, roar!
• गुरस्व: Kriyā
• Type: Verb
• Root: गुर्/गॄ (धातु; ‘गर्जने/शब्दे’ वैदिक)

• वेधाः: the wise one / ordainer (knower)
• वेधाः: Kartā (भरस्व-क्रियायाः कर्तृ/सम्बोधन-सम्भावना)
• Type: Noun
• Root: वेधस्/वेधा (प्रातिपदिक; ‘विधातृ/ज्ञ’)

• शत्रूणाम्: of enemies
• शत्रूणाम्: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)

• उप: near, towards, against
• उप: Adverbial (near/against)
• Type: Indeclinable (prefix/preverb)
• Root: उप (उपसर्ग)

• भरस्व: bring!, bear!, carry (upon)
• भरस्व: Kriyā
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• वेदः: knowledge; the Veda (sacred lore)
• वेदः: Kartā/Instrument (भरस्व-क्रियायाः साधन/विषय-रूपेण; ‘वेदः’ = ज्ञान/वेद-शक्ति)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) / √विद् (धातु) से निष्पन्न

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angiras attribution (varies by anukramaṇī)

Devata: Dundubhi (war-drum), Daivī Vāk (divine speech)

Chandas: Triṣṭubh-like

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta