
Vastrapatha Kshetra Mahatmya
This section situates its māhātmya within the Prabhāsa sacred zone, focusing on the kṣetra called Vastrāpatha. The site is presented as a pilgrimage node (tīrtha-complex) where darśana of Bhava/Śiva is framed as exceptionally potent, and where ancillary rites—such as dāna (gifting), feeding of brāhmaṇas, and piṇḍadāna (memorial offerings)—are integrated into the devotional economy of the landscape.
19 chapters to explore.

दामोदरतीर्थ-रैवतकक्षेत्रमाहात्म्यम् (Damodara Tīrtha and Raivataka-Kṣetra Māhātmya)
முதல் அதிகாரத்தில் ஈசுவரன் வஸ்த்ராபதத்தின் “க்ஷேத்ர-கர்பம்” (உள்ளார்ந்த புனிதம்) பற்றி உரைக்கிறார்—ரைவதககிரி, சுவர்ணரேவா, புண்ணியத்தை அளிக்கும் குண்டங்கள், குறிப்பாக ம்ருகீகுண்டம்; அங்கு சிராத்தம் செய்தால் பித்ருக்கள் மிகுந்த திருப்தி அடைவார்கள். தேவி மேலும் விரிவாகக் கேட்க, ஈசுவரன் பழைய வரலாற்றைச் சொல்கிறார்—புனித கங்கைக் கரையில் அரசன் கஜன், மனைவி சங்கதையுடன் சுத்தி மற்றும் வழிபாட்டிற்காக வந்தான். அங்கே பத்ரரிஷி பிற தபஸ்விகளுடன் வந்து, காலம்-இடம்-விதி ஆகியவற்றால் “அக்ஷய” ஸ்வர்க்கம் எவ்வாறு பெறலாம் என்ற அரசனின் கேள்விக்கு விடை அளிக்கிறார். பத்ரரிஷி நாரத பரம்பரையை எடுத்துரைத்து, மாதந்தோறும் பல தீர்த்தங்களில் கிடைக்கும் சிறப்பு பலன்களைச் சொல்லி, இறுதியில் தாமோதர தீர்த்தத்துக்கு இணை இல்லை என அறிவிக்கிறார். கார்த்திக மாதத்தில், குறிப்பாக த்வாதசி மற்றும் பீஷ்மபஞ்சக காலத்தில், தாமோதர நீரில் ஸ்நானம் முதலியவை அபூர்வ பலனைத் தரும் எனக் கூறப்படுகிறது. பின்னர் சோமநாத-ரைவதக அருகிலுள்ள வஸ்த்ராபதத்தின் நிலவியல், கனிம வளம், புனித தாவர-விலங்குகள், தொடுதலால் விடுதலை தரும் மகிமை ஆகியவை விவரிக்கப்படுகின்றன. இலை-மலர்-நீர் அர்ப்பணம், அன்னதானம், தீபதானம், ஆலய நிர்மாணம், கொடி நிறுவல் போன்ற கர்மங்களின் பலச்ருதி படிப்படியாகச் சொல்லப்பட்டு, ஹரி (தாமோதரன்) மற்றும் பவ (சிவன்) இருவரையும் பக்தியுடன் வழிபட்டால் உயர்ந்த லோகங்கள் கிடைக்கும் என்ற இரட்டை பக்தி நெறி இணைக்கப்படுகிறது. இறுதியில் அரசன் கஜன் கார்த்திக யாத்திரை செய்து பல யாகங்கள், தவங்கள் நடத்த, தெய்வ விமானங்கள் வந்து அவன் உயர்வுலகத்திற்கு ஏறுகிறான். இதை வாசிப்போர்/கேட்போர் பாபநாசமும் பரமகதியும் பெறுவர் என்ற பலச்ருதியுடன் அதிகாரம் நிறைவடைகிறது.

Vastrāpathakṣetre Bhavadarśana–Yātrāphala (वस्त्रापथक्षेत्रे भवदर्शन–यात्राफल)
இந்த अध्यாயத்தில் ஈசுவரன் மகாதேவியிடம் பிரபாசக் கண்டத்தில் உள்ள ‘வஸ்த்ராபத’ க்ஷேத்திரத்தின் மகிமையை அறிவுறுத்துகிறார். அங்கே பவ/சிவன் ஸ்வயம்பூ ரூபமாகத் தங்கி, ஆதிப் பிரபு, நேரடியான ஸ்ருஷ்டிகர்த்தா–ஸம்ஹாரகன் என நிறுவப்படுகிறது. ஒருமுறை யாத்திரை செய்தாலே, அங்குள்ள தீர்த்தங்களில் ஸ்நானம் செய்து, விதிப்படி பூஜை செய்தால் க்ருதக்ருத்ய நிலை பெறலாம் என்று கூறப்படுகிறது. பவதரிசனத்தின் பலன் வாராணசி, குருக்ஷேத்திரம், நர்மதா தீரம் போன்ற புகழ்பெற்ற தலங்களின் பலனுக்கு ஒப்பாகவும், மேலும் விரைவில் பலன் தருவதாகவும் விளக்கப்படுகிறது; சைத்ரம், வைசாகம் மாதங்களில் தரிசனம் மறுபிறவி பந்தத்திலிருந்து விடுதலைக்கு வழி எனச் சுட்டுகிறது. கோ-தானம், பிராமண போஜனம், பிண்டதானம் ஆகியவை நீடித்த பலன் தரும் தர்மங்கள்; அவை பித்ருக்களுக்கு திருப்தி அளிக்கும் என கூறப்படுகிறது. இறுதியில் இந்த மாஹாத்ம்யத்தை கேட்பதே பாபநாசகமாகவும், மஹாயாகங்களுக்குச் சமமான பலன் தருவதாகவும் பலஸ்ருதி கூறி முடிகிறது.

Vastrāpathakṣetre Tīrtha-Saṅgrahaḥ (Catalogue of Tīrthas in Vastrāpatha)
இந்த அத்தியாயத்தில் ஈசுவரரின் வாக்காக வஸ்த்ராபதக் க்ஷேத்திரத்தின் தீர்த்தங்கள் சுருக்கமாகவும் அதிகாரபூர்வமாகவும் தொகுக்கப்படுகின்றன. தொடக்கத்தில் அங்கு தீர்த்தங்கள் “கோடிசः” என அளவிலாதவை என்று கூறி, விரிவை விடுத்து முக்கியமான இடங்களின் “சாரம்” மட்டும் கூறுவேன் எனத் தொகுப்புக் கொள்கை நிறுவப்படுகிறது. தாமோதரா நதி—சுவர்ணரேகை என்றும் நினைவுகூரப்படுவது—குறிப்பிடப்பட்டு, அதன் அருகில் பிரஹ்மகுண்டமும் பிரஹ்மேஸ்வர ஆலயமும் இருப்பதாகச் சொல்கிறது. பின்னர் காலமேகம், பவ/தாமோதர, இரண்டு கவ்யூதி தூரத்தில் உள்ள காளிகா, இந்திரேஸ்வர, ரைவத மற்றும் உஜ்ஜயந்த மலைகள், மேலும் கும்பீஸ்வர, பீமேஸ்வர ஆகிய சைவத் தலங்கள் வரிசையாகப் பட்டியலிடப்படுகின்றன. க்ஷேத்திரத்தின் அளவு ஐந்து கவ்யூதி எனக் கணக்கிடப்பட்டு, ம்ருகீகுண்டம் பாபநாசக தீர்த்தமாகச் சிறப்புறப் போற்றப்படுகிறது. முடிவில் இது திட்டமிட்ட சுருக்கத் தொகுப்பு எனக் கூறி, அந்தப் பகுதியின் ரத்ன/கனிம வளங்களுடனான தொடர்பையும் சுட்டி, புனிதப் புவியியலை வளப் புவியியலுடன் இணைத்து பதிவு செய்கிறது।

Dunnāvilla–Pātāla-vivara and the Sixteen Siddha-sthānas (दुन्नाविल्ले पातालविवरं सिद्धस्थानानि च)
இந்த अध्यாயத்தில் ஈசுவரன் தேவியிடம் உபதேசிக்கிறார்—மங்களஸ்திதி எனப்படும் இடத்திலிருந்து மேற்கே ஒரு யோஜனை தூரத்தில் ‘துன்னாவில்ல’ என்ற தீர்த்தம் உள்ளது; அங்கு செல்லும் குறுகிய யாத்திரை வழி கூறப்படுகிறது. அந்தத் தலத்தின் மகிமை பல அடுக்கான நினைவுக் கதைகளால் நிலைநிறுத்தப்படுகிறது. பீமன் மற்றும் ‘துன்னக’ எனும் பெயருடன் தொடர்புடைய பழங்கதை சொல்லப்படுகிறது—முன்பு அது உண்டுபோய் பின்னர் கைவிடப்பட்டதாகவும், அதுவே அந்த இடத்தின் புகழுக்குக் காரணமாகவும் கூறப்படுகிறது. பின்னர் ‘திவ்ய விவரம்’ எனும் திறப்பு வர்ணிக்கப்படுகிறது; அது பாதாளத்திற்குச் செல்லும் பெருவழி எனக் கூறி, க்ஷேத்திர வரைபடத்தில் உலக-புவியியலை இணைக்கிறது. இந்த பாதாளச் செய்தி முன்பு ‘பாதாளோத்தர சங்க்ரஹம்’ என்னும் தொகுப்பில் போதிக்கப்பட்டது என மேற்கோள் காட்டப்படுகிறது. அங்கு பல லிங்கங்களும் பதினாறு சித்தஸ்தானங்களும் இருப்பதால், அது செறிந்த சைவப் புனிதக் குழுமமாக விளங்குகிறது. இறுதியில் அந்த இடம் முன்பு பொன் சுரங்கமாக இருந்தது எனக் கூறி, மக்கள் ‘பூதி’ (செல்வம்/சித்தி) விருப்பத்தோடும் அங்கு செல்லலாம்—ஆனால் அது தீர்த்தயாத்திரையின் தர்மப் பாதையிலேயே அமைய வேண்டும் என அறிவுறுத்தப்படுகிறது.

गंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Gangeśvara Māhātmya—Account of the Glory of Gangeśvara)
இந்த அத்தியாயத்தில் ஈச்வரன் தேவிக்கு ‘மங்கள’ எனும் முன்தீர்த்தத்திலிருந்து மேற்கு நோக்கி யாத்திரை செல்லும் முறையை அறிவுறுத்துகிறார். யாத்திரிகன் கங்கா-ஸ்ரோதம் எனும் புனித நீரோட்டத்தையும் அங்குள்ள லிங்கத்தையும் அணுக வேண்டும்; “சுரார்க” என்ற சிறப்பு குறிப்பும் இடம்பெறுகிறது. யாத்திரை-பலன் விரும்புபவர் விதிப்படி அங்கு ஸ்நானம் செய்து, பிண்டதானம் நிறைவேற்றி, பிராமணர்களுக்கு அன்னதானம் செய்து தக்ஷிணையும் வழங்க வேண்டும். முடிவில் பலஸ்ருதி கூறுகிறது—இத்தீர்த்த மகிமைகள் கலியுகப் பாபக் குவியலை அழிக்கும்; வாசிப்பு/பாராயணம் மற்றும் கேட்பதும் பாபநாசகமாகும். மேலும், துர்புத்தியுள்ளவர்களுக்கு இதை அளிக்கக் கூடாது; பவிஷ்யத்தில் கூறப்பட்ட விதிமுறையின்படி முறையாகக் கேட்க வேண்டும் எனப் பாதுகாப்பு அறிவுறுத்தலும் உள்ளது.

Vastrāpatha Pilgrimage Circuit and the Etiology of the Deer-Faced Woman (वस्त्रापथ-तीर्थपरिक्रमा तथा मृगमुखी-आख्यान-प्रस्ताव)
இந்த अध्यாயத்தில் ஈசுவரன் மங்களாவிலிருந்து மேற்குத் திசைத் தீர்த்தயாத்திரை வரிசையை உரைக்கிறார்—சித்தேஸ்வர தரிசனம் சித்தி அளிப்பது, சக்ரதீர்த்தம் ‘கோடி தீர்த்தப் பலன்’ தருவது எனத் தெளிவாகக் கூறப்படுகிறது, மேலும் லோகேஸ்வரன் ஸ்வயம்பூ லிங்கமாக விளங்குகிறார். பின்னர் யாத்திரை யக்ஷவனத்திற்குச் சென்று, அங்கு யக்ஷேஸ்வரியை வேண்டுதலை நிறைவேற்றும் வரதாயினி தேவியாக வர்ணிக்கிறது. அதன் பின் வஸ்த்ராபதத்திற்குத் திரும்பி ரைவதக மலைப் பகுதி விரிவாகக் கூறப்படுகிறது—மிருகீகுண்டம் முதலான எண்ணற்ற தீர்த்தங்கள், அம்பிகா, பிரத்யும்ன, சாம்பா மற்றும் பிற சைவச் சான்றுகளுடன் பல தெய்வச் சன்னிதிகள் அங்கு இருப்பதாகச் சொல்லப்படுகிறது. உரையாடலில் பார்வதி முன்பு கேட்ட புனித நதிகள், மோக்ஷம் தரும் நகரங்களை நினைவுகூர்ந்து, வஸ்த்ராபதம் ஏன் சிறப்பெனவும், அங்கு சிவன் எவ்வாறு ஸ்வயம்பூவாக நிறுவப்பட்டார் எனவும் கேட்கிறாள். ஈசுவரன் காரணக் கதையைத் தொடங்குகிறார்: கான்யகுப்ஜத்தில் போஜ மன்னன் மான்களின் கூட்டத்தில் ஒரு மர்மமான மிருகமுகி பெண்ணை பிடித்து வருகிறான்; அவள் மௌனமாக இருக்கிறாள். புரோகிதர்கள் அவளை தபஸ்வி சாரஸ்வதரிடம் அழைத்துச் செல்லச் சொல்கிறார்கள்; அபிஷேகம் மற்றும் மந்திரவிதிகளால் அவளின் பேச்சும் நினைவும் திரும்புகின்றன. பின்னர் அவள் பல பிறவிகளின் கர்ம வரலாறு—அரசாட்சி, விதவைத்தனம், விலங்கு பிறவிகள், வன்முறை மரணச் சுட்டுக்கள், இறுதியில் ரைவதக/வஸ்த்ராபதத்தில் சங்கமம்—என விரித்து, இந்தக் க்ஷேத்திரமே சுத்தியும் விடுதலையும் தரும் முக்கியத் தளம் என நிறுவுகிறாள்.

Mṛgīmukhī-ākhyāna and the Vastrāpatha–Swarnarekhā Tīrtha Discourse (मृगीमुखी-आख्यानम्)
இந்த அதிகாரத்தில் கர்மக் காரணம், உடல் மாற்றம், தீர்த்த மகிமை ஆகியவை உரையாடல் வழியாக விளக்கப்படுகின்றன. மான் முகம் போன்ற தோற்றமுள்ள ஒரு பெண்ணை அரசன் அவளது தோற்றக் காரணம் பற்றி கேட்கிறான். அவள் கங்கைக் கரையில் தவசி உத்தாலகன் தொடர்பான கர்ப்ப நிகழ்வைச் சொல்கிறாள்—தற்செயலான வீர்யபிந்து சம்பவமும் மானுடன் ஏற்பட்ட தொடர்பும் தான் அவளுக்கு மான்-முக நிலை வந்த காரணம்; ஆனால் அவள் உள்ளார்ந்த அடையாளம் மனிததே என விளக்குகிறாள். பின்னர் நெறி-கணக்கு வருகிறது—பல பிறவிகளில் அவள் கடைப்பிடித்த பத்தினித் தர்மமும், அரசன் முன்பிறவியில் க்ஷத்திரிய தர்மத்தைத் தவறியதாலும் பாபச் சேர்க்கை ஏற்பட்டது; அதற்கான பரிகாரம் பற்றியும் கூறப்படுகிறது. போர்க்களத்தில் வீரமரணம், தினசரி அன்னதானம்/தர்மச் சேவை, மேலும் பிரபாசத்தின் வஸ்த்ராபதம் உட்பட ஸ்வர்ணரேகா போன்ற தீர்த்தங்களில் உடலைத் துறத்தல் புண்ணியமென பட்டியலிடப்படுகிறது. அசரீரி வாக்கு அரசனின் கர்ம வரிசையைச் சொல்கிறது—முதலில் பாபபலன் அனுபவம், பின்னர் ஸ்வர்கப் பெறுதல். வழிமுறையும் தரப்படுகிறது—வஸ்த்ராபதத்தில் ஸ்வர்ணரேகா நீரில் ஒரு தலை/பொம்மை (பிரதிமை) விடப்பட்டால் அவளது முகம் மனிதமாகும். தூதர்/வாசல்காவலர் அனுப்பப்பட்டு காட்டில் அது கண்டெடுக்கப்பட்டு தீர்த்தத்தில் விதிப்படி விடப்படுகிறது; அந்தப் பெண் ஒரு மாதம் சாந்திராயண விரதம் செய்து, இறுதியில் தெய்வீக வர்ணனைக்கு ஏற்ற அழகிய மனித வடிவம் பெறுகிறாள். முடிவில் ஈசுவர வாக்கு க்ஷேத்திரத்தைப் புகழ்கிறது—இது நாடுகளிலும் காடுகளிலும் சிறந்தது; தேவர்கள், அரைத் தெய்வங்கள் நிறைந்தது; பவ (சிவன்) இங்கு நிரந்தரமாக நிலைபெற்றுள்ளார்; ஸ்நானம், சந்த்யா, தர்ப்பணம், ஸ்ராத்தம், புஷ்பார்ச்சனை ஆகியவற்றால் சம்சார பந்தம் நீங்கி ஸ்வர்காரோஹணம் கிடைக்கும்.

Suvarṇarekhā-tīrthotpatti and the Brahmā–Viṣṇu–Śiva Theological Discourse (Chapter 8)
இந்த அதிகாரத்தில் அரசன் போஜன், சாரஸ்வதரிடம் வஸ்த்ராபத-க்ஷேத்திரம், ரைவதக மலை, குறிப்பாக ‘சுவர்ணரேகா’ எனப்படும் நீரின் தோற்றம் மற்றும் அதன் பாவநாசகத் தூய்மைமையை விரிவாகக் கேட்கிறான். இச்சூழலில் பிரம்மா–விஷ்ணு–சிவன் இவர்களில் யார் பரமமாக நிறுவப்பட்டவர், தேவர்கள் ஏன் அந்தத் தீர்த்தத்தில் கூடுகின்றனர், நாராயணன் எவ்வாறு தாமே நேரில் வருவதாகச் சொல்லப்படுகிறது என்பதையும் வினவுகிறான். சாரஸ்வதர்—இந்தக் கதையைச் செவிமடுத்தாலே பாபம் குறையும் என்று கூறி, தீர்த்தவிவரத்தை சிருஷ்டி–பிரளயப் பின்னணியில் அமைக்கிறார். பிரம்மாவின் ஒரு நாளின் முடிவில் ருத்ரன் உலகை ஒடுக்குகிறான்; அப்போது திரிமூர்த்திகள் சிறிது நேரம் ஒன்றுபட்டதாகவும் பின்னர் வேறுபட்ட ரூபங்களாக வெளிப்படுவதாகவும் கூறப்படுகிறது. பிரம்மா படைப்பாளர், ஹரி பாதுகாவலன், ருத்ரன் சம்ஹாரகர் என்ற செயல்பங்கீடு விளக்கப்படுகிறது. பின்னர் கைலாசத்தில் பிரம்மா மற்றும் ருத்ரன் இடையே முன்னுரிமைத் தகராறு எழுகிறது; விஷ்ணு நடுவர் ஆகி அதை அமைதிப்படுத்துகிறார். விஷ்ணுவின் உபதேசம்—முன்னதாக ஒரே மகாதேவன் உலகத்திற்கப்பாற்பட்டவனாகவும், அதே நேரம் பிரபஞ்சத்தின் ஆதார-அதிபதியாகவும் உள்ளான் என்று நிறுவுகிறது. அதன்பின் பிரம்மா வேதநடையில் பல உபநாமங்களால் சிவனைப் போற்றுகிறார்; சிவன் அருளுடன் வரம் அளிக்கிறார். இவ்வாறு அடுத்ததாக வரும் சுவர்ணரேகா தீர்த்தத் தோற்ற விவரங்களுக்கு அடித்தளம் அமைக்கப்படுகிறது.

Vastrāpatha Tīrtha-Foundation and the Dakṣa-Yajña Cycle (वस्त्रापथतीर्थप्रतिष्ठा तथा दक्षयज्ञप्रसङ्गः)
இந்த அத்தியாயத்தில் பிரபாசப் பகுதியில் உள்ள வஸ்த்ராபத தீர்த்தம் எவ்வாறு நிலைபெற்ற புனிதத் தலமாக நிறுவப்பட்டது என்பதைக் பல கட்டத் தெய்வீகக் கதையாக்கமாக விளக்குகிறது. முதலில் பிரம்மா அதர்வவேத ஜபத்துடன் படைப்புச் சடங்கை நிகழ்த்த, ருத்ரன் வெளிப்படுதல் மற்றும் பல ருத்ரர்களாகப் பிரிதல்—சைவப் பன்மையின் அண்டவியல் அடித்தளம்—என்று கூறப்படுகிறது. பின்னர் தக்ஷ–சதி–சிவ மோதல்: சதி ருத்ரனுக்குக் கொடுக்கப்படுதல், தக்ஷனின் அவமதிப்பு அதிகரித்தல், சதியின் தன்னெரிப்பு, அதன் விளைவாக சாபச் சுழற்சி மற்றும் பின்னர் தக்ஷனின் மீள்நிறுவல் ஆகியவை வர்ணிக்கப்படுகின்றன. வீரபத்ரன் மற்றும் கணங்கள் யாகத்தை அழித்த நிகழ்வு, தகுதியானவரை வழிபாட்டில் இருந்து விலக்குதல் மற்றும் மரியாதை-நெறி மீறுதல் யாகத் தோல்விக்குக் காரணம் என்பதைக் கற்பிக்கிறது. அதன் பின் தத்துவ சமாதானமாக சிவனும் விஷ்ணுவும் சாரத்தில் அபேதம் எனச் சொல்லி, கலியுகத்தில் பக்தி நடைமுறை—தபஸ்வி சிவரூபத்திற்கு தானம், இல்லறத்தாரின் பூஜைமுறை முதலியவை—உபதேசிக்கப்படுகிறது. அந்தகனுடன் மோதல்கள், தேவியின் பல ரூபங்களின் இணைவு, இறுதியில் தெய்வ சன்னிதியின் இடநிலைப்படுத்தல்—வஸ்த்ராபதத்தில் பவ, ரைவதகத்தில் விஷ்ணு, மலைச் சிகரத்தில் அம்பா—என்று நிறுவப்படுகிறது. சுவர்ணரேகை புனிதப்படுத்தும் நதியாகக் கூறப்படுகிறது. பலश्रுதி பகுதியில் கேட்கவும் ஓதவும் செய்தால் சுத்தி, ஸ்வர்கப் பெறுதல்; சுவர்ணரேகையில் ஸ்நானம், ஸந்த்யா-ஸ்ராத்தம் செய்து பவனை வழிபட்டால் உயர்ந்த பலன் கிடைக்கும் எனத் தெரிவிக்கிறது.

वस्त्रापथकथानुक्रमः — Counsel to the King on Pilgrimage, Renunciation, and Household Restraint
இந்த अध्यாயத்தில் பார்வதி ரைவதக மலை, பவ (சிவன்) மற்றும் வஸ்த்ராபத தீர்த்தத்தின் மஹாத்மியத்தை வியப்புடன் கூறுகிறாள்; தெய்வவாக்கால் புனித நிலவியல் உறுதிப்படுகிறது. பின்னர் அவள்—மான் பெற்ற பின் போஜராஜா/ஜனேஸ்வரன் சரஸ்வத முனிவரைச் சந்தித்து என்ன செய்தான்—என்று கேட்கிறாள்; இதனால் இடமகிமையிலிருந்து நெறி-தர்மக் கதைக்கு கவனம் மாறுகிறது. ஈசுவரன் சமூக-உறவுத் தர்மத்தை விளக்குகிறார்: आदர்ஷ பெண் நற்குணமிக்க, மங்களகரமானவள்; ஆண்-பெண் இருவரின் உறவுக் கடமைகள் இல்லறத்தை நிலைநிறுத்தும் என்று கூறுகிறார். ராஜா அத்தகைய மனைவியைப் பெற்ற மகிழ்ச்சியில் சரஸ்வதரைத் தவவலமும் வெளிப்படுத்தும் ஞானமும் உடையவர் எனப் புகழ்கிறான்; சௌராஷ்டிரம், ரைவதகம், வஸ்த்ராபதத்தின் புகழ், உஜ்ஜயந்தத்தில் தேவர்கள் கூடும் நிகழ்வு, வாமனன்-பலியுடன் தொடர்புடைய புராணச் சுட்டுக்களையும் நினைவுகூர்கிறான். பின்னர் ராஜா அரசைத் துறந்து தீர்த்தயாத்திரை செய்து உயர்ந்த உலகங்களை அடைந்து இறுதியில் சிவதாமம் பெற விரும்புகிறான். முனிவர் கவலையுடன் அவனைத் தடுத்து—இல்லத்திலேயே தெய்வசன்னிதியும் தேவையான அனுஷ்டானங்களும் சாத்தியம்; ஆகவே அளவுக்கு மீறிய பயணவேட்கையை கட்டுப்படுத்த வேண்டும்—என்று அறிவுறுத்துகிறார். இவ்வாறு अध्यாயம் தீர்த்த ஆசையை ஒழுங்கான கட்டுப்பாடு மற்றும் நல்வழிகாட்டலுடன் இணைக்கிறது.

Vastrāpatha Yātrāvidhi and Kṣetra-Pramāṇa (वस्त्रापथ-यात्राविधिः क्षेत्रप्रमाणं च)
இந்த அதிகாரம் அரசன் எழுப்பும் வினாவைத் தொடர்ந்து நடைமுறை விதிகளாக அமைந்துள்ளது. முனிவரின் முன்னுரை கேட்ட அரசன், தீர்த்தயாத்திரைக்கு உரிய சுருக்கமான செயல்வழிமுறைகளை—எதை ஏற்க வேண்டும், எதைத் துறக்க வேண்டும், என்ன தானம் செய்ய வேண்டும், நோன்பு, நீராடல், சந்தியாவந்தனம், வழிபாடு, உறக்கம், இரவுக் ஜபம் ஆகியவற்றின் நியமங்கள் என்ன—என்று கேட்கிறான். சாரஸ்வத முனி சௌராஷ்டிரத்தில் ரேவதக/உஜ்ஜயந்த மலை அருகே யாத்திரை நடைபெறும் இடத்தைச் சுட்டி, கிரகபலன், சந்திரநிலை, நல்ல சகுனங்கள் ஆகியவற்றின் அடிப்படையில் புறப்பாட்டு விதியை விளக்குகிறார். பின்னர் மாத–திதிகளுக்கான ஒரு வழிபாட்டு காலவரிசையை கூறி, அஷ்டமி, சதுர்தசி, மாதாந்தம், பௌர்ணமி, சங்கிராந்தி, கிரகண காலங்களில் ‘பவ’ (சிவன்) வழிபாடு மிகுந்த பலன் தரும் என வலியுறுத்துகிறார். வைசாக பௌர்ணமியில் பவனின் வெளிப்பாடு, சுவர்ணரேகா நதியின் புனிதத் தோற்றம், உஜ்ஜயந்தத்துடன் தொடர்புடைய தீர்த்தநீரின் தூய்மைப் பெருமை ஆகியனவும் கூறப்படுகின்றன. அதன்பின் வஸ்த்ராபத க்ஷேத்திரத்தின் அளவு திசை எல்லைகள் மற்றும் யோஜன அளவுகளால் நிர்ணயிக்கப்பட்டு, அது உலக நலமும் முக்தியும் அளிக்கும் பகுதி எனப் புகழப்படுகிறது. இறுதியில் பாதயாத்திரை, கட்டுப்பட்ட உணவு, தவம், துன்பத் தாங்குதல் போன்ற படிப்படியான துறவுக் கட்டுப்பாடுகள் கூறப்பட்டு, பித்ரு உயர்வு, தெய்வ விமானப் பெறுதல் போன்ற உருவகங்கள், மேலும் கடும் பாவச்சுமை உடையவர்களும் இக்க்ஷேத்திரத்தில் நியமபூர்வமான பக்தியுடன் சிவஸ்மரணம் செய்தால் விடுதலை பெறுவர் என்ற உறுதியான பலश्रுதி வழங்கப்படுகிறது.

Vastrāpatha Tīrtha: Ritual Offerings, Śrāddha Protocols, and Ethical Restraints (वस्त्रापथतीर्थ-विधि-श्राद्ध-नियमाः)
இந்த அதிகாரத்தில் சாரஸ்வதர் வஸ்த்ராபத தீர்த்த யாத்திரை முறையையும் அதற்கான ஒழுக்க நிபந்தனைகளையும் விளக்குகிறார். யாத்திரிகன் கங்கைநீர், தேன், நெய், சந்தனம், அகுரு, குங்குமப்பூ, குக்குலு, வில்வ இலை, மலர்கள் போன்ற மங்களப் பொருட்களை எடுத்துச் சென்று, தூய்மையுடன் பாதயாத்திரை செய்து, தீர்த்தஸ்நானம் செய்த பின் சிவன்-விஷ்ணு-பிரம்மாவின் தரிசனம் மற்றும் பூஜை செய்ய வேண்டும். சரியான தரிசனமும் அர்ப்பணிப்பும் பந்தவிமோசனத்தையும் முக்தியையும் தரும் எனக் கூறப்படுகிறது. கூட்டுப் பயணம், ரதத்தில் தேவமூர்த்தியை நறுமணப் பொருட்களால் செய்து பிரதிஷ்டை செய்தல், இசை-நடனம்-தீபங்களுடன் விழா நடத்தல், மேலும் பொன், பசு, நீர், அன்னம், ஆடை, எரிபொருள், இனிய சொல் ஆகிய தானங்களின் சிறப்பும் சொல்லப்படுகிறது. பின்னர் கிரியாசுத்தி—பிராமணரின் உபதேசத்தை ஏற்றல், சந்த்யாவந்தனம், தர்பை-எள்ளு மற்றும் ஹவிஸ் அன்னம் பயன்பாடு, துளசி, சதபத்ர தாமரை, கற்பூரம், ஸ்ரீகண்டம் போன்ற அர்ப்பணப் பொருட்களின் விதிகளும் கூறப்படுகின்றன. அயனம், விஷுவம், சங்கிராந்தி, கிரகணம், மாதாந்தம், க்ஷயதிதி போன்ற காலங்களில் சங்கல்பமும் ஸ்ராத்தமும் விசேஷ பலன் தரும்; நதித் தீர்த்தங்களிலும் மகாதீர்த்தங்களிலும் பித்ருகர்மம் செய்தால் பித்ரு திருப்தி ஏற்பட்டு இல்லத்தில் மங்கள வளர்ச்சி (விருத்தி-ஸ்ராத்தம்) உண்டாகும் என வலியுறுத்தப்படுகிறது. காமம், கோபம், பேராசை, மயக்கம், மதம்/மயக்கம், பொறாமை, பழிச்சொல், அலட்சியம், துரோகம், சோம்பல், பரஸ்த்ரீகமனம், திருட்டு முதலிய தீய குணங்களைத் தவிர்க்க வேண்டும்; குற்றங்களை விட்டாலே தீர்த்தப் பலன் முழுமை பெறும், ஸ்நானம்-ஜபம்-ஹோமம்-தர்ப்பணம்-ஸ்ராத்தம்-பூஜை அனைத்தும் பயன் தரும். இறுதியில் பல தீர்த்தங்களின் பட்டியலுடன், அத்தகைய இடங்களில் உயிர் நீத்த மனிதரல்லாத உயிர்களும் சொர்க்கபோகத்திற்குப் பின் முக்தி அடைவார்கள்; தீர்த்தத்தை நினைத்தாலே பாபம் நாசம், ஆகவே தரிசன-பூஜை வாய்ப்பை இழக்காதீர் என்ற அறிவுரையுடன் அதிகாரம் நிறைவடைகிறது.

Dāna-Śīla and Gṛhastha-Niyama: Ethical Guidelines and Merit of Gifts (Chapter 13)
இந்த அதிகாரத்தில் ஸாரஸ்வதர் இல்லறத்தார்க்கு சுத்தியும் மங்கள முன்னேற்றமும் தரும் நடைமுறை தர்மநெறிகளை உபதேசிக்கிறார். சுப–அசுப கர்மக் கலவையைத் தாண்டுவது தொடர்ந்த நற்கருமமின்றி கடினம் எனக் கூறி, தினசரி/காலாந்தரக் கடமைகளை வரிசைப்படுத்துகிறார்—மீண்டும் மீண்டும் ஸ்நானம், ஹரி-ஹர வழிபாடு, உண்மையும் நன்மையும் தரும் பேச்சு, திறனுக்கேற்ப தானம், பிறர்நிந்தை மற்றும் காமவழுக்கலைத் தவிர்த்தல், மேலும் மதுபானம், சூதாட்டம், சண்டை, வன்முறை ஆகியவற்றில் கட்டுப்பாடு. காலவிசேஷங்களில் விரத-அனுஷ்டானங்களைச் சொல்லி, விதிப்படி செய்யப்பட்ட ஸ்நானம், தானம், ஜபம், ஹோமம், தேவபூஜை, த்விஜார்ச்சனை ஆகியவற்றின் பலன் ‘அக்ஷயம்’ என வலியுறுத்துகிறார். பின்னர் தான வகைகள் விரிவாகக் கூறப்படுகின்றன—கோதானம், காளை/குதிரை/யானை தானம், வீடு, பொன்-வெள்ளி, நறுமணப் பொருட்கள், அன்னம், யாகப் பொருட்கள், பாத்திரங்கள், ஆடைகள், பயண உதவி, தொடர்ந்து அன்னதானம் முதலியவை. ஒவ்வொரு தானத்திற்கும் பாபவிமோசனம், ஸ்வர்க வாகனப் பெறுதல், யமபாதையில் பாதுகாப்பு போன்ற பலன்கள் இணைக்கப்படுகின்றன. மேலும் ஸ்ராத்த நெறி—அழைக்க வேண்டியவர்களின் தகுதி, ஸ்ரத்தையின் அவசியம், துறவியரும் விருந்தினரும் மரியாதை பெறுதல்—என நிர்ணயித்து, இறுதியில் வரவிருக்கும் ‘யாத்திரா விதி’க்கு முன்னுரை செய்து அதிகாரம் நிறைவடைகிறது.

Somēśvara-liṅga-prādurbhāva and Vastrāpatha Puṇya (सोमेश्वरलिङ्गप्रादुर्भावः)
இந்த அத்தியாயத்தில் வஸ்த்ராபதத்தின் புண்ணிய அதிகாரமும் சோமேஸ்வர லிங்கத்தின் பிராதுர்பாவமும் கூறப்படுகின்றன. சரஸ்வத முனிவர், சுவர்ணரேகா நதிக்கரையில் வசிஷ்டர் செய்த கடுந்தவத்தை விவரிக்கிறார்; அங்கே ருத்ரன் தோன்றி ‘சந்திரன்-நட்சத்திரங்கள் நிலைக்கும் வரை’ சிவன் அங்கேயே தங்குவான் என்று வரம் அளிக்கிறார். அந்தத் தலத்தில் நீராடி வழிபடுவோர்க்கு தொடர்ந்து பாபநாசம் உண்டாகும் என அறிவிக்கப்படுகிறது. பின்னர் பலியின் உலகளாவிய ஆட்சியின் பின்னணி வருகிறது. போரும் யாகமும் இல்லாத உலகைக் கண்டு நாரதர் அதிருப்தியடைந்து இந்திரனைத் தூண்டுகிறார்; ஆனால் பிரகஸ்பதி யுக்தியை அறிவித்து விஷ்ணுவை அழைக்கச் சொல்கிறார். அதன் பின் வாமன அவதாரம் சுராஷ்டிரம் வந்து முதலில் சோமேஸ்வரனை வழிபடத் தீர்மானித்து கடும் விரதங்களை மேற்கொள்கிறார்; சிவன் ஸ்வயம்பூ லிங்கமாக வெளிப்படுகிறார். அந்த லிங்கம் தன் முன்னே நிலைத்திருக்க வேண்டுமென வாமனர் வேண்டுகிறார்; பலश्रுதியில் ஒருமுக வழிபாட்டால் பிரம்மஹத்த்யை முதலான மகாபாதகங்களிலிருந்து விடுதலை, தெய்வலோகங்களைத் தாண்டி ருத்ரலோகப் பிராப்தி, மேலும் இந்தத் தோற்றக் கதையைச் செவிமடுத்தாலே பாபநாசம் என கூறப்படுகிறது.

श्रीदामोदरमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of Dāmodara at Raivataka and the Suvarṇarekhā Tīrtha)
இந்த அத்தியாயத்தில் சாரஸ்வதரின் உரையின்படி, பூஜை விதி-ஞானம் பெற்ற வாமனன் எனும் பிராமணன் ரைவதக மலையின் செழுமையான வனத்தில் பயணிக்கிறான். அங்கு பலவகை மரங்களும் ‘சுப நிழல்’ தரும் மரங்களும் விரிவாக வர்ணிக்கப்படுகின்றன; அவற்றை காண்பதாலேயே பாபநாசம் உண்டாகும் என கூறப்படுகிறது. சிகரத்தை அணுகும்போது அவன் ஐந்து பயங்கர க்ஷேத்ரபாலர்களை சந்திக்கிறான்; தவவலிமையால் அவர்களின் தெய்வநிலையை உணர்ந்து, புனிதப் பகுதியின் நுழைவு ஒழுங்கும் பாதுகாப்பும் கருதி மகாதேவன் அவர்களை நிறுவியதை அறிகிறான். அவர்கள் தங்கள் பெயர்களைச் சொல்கிறார்கள்—ஏகபாத, கிரிதாருண, மேகநாத, சிம்ஹநாத, காலமேக—மற்றும் உலகநல வரம் அளித்து குறிப்பிட்ட இடங்களில் நிலைபெற ஒப்புக்கொள்கிறார்கள்: மலைப் பக்கவாட்டு, சிகரம், பவானி-சங்கரப் பகுதி, வஸ்த்ராபத முன்புறம், சுவர்ணரேகை கரை. பின்னர் தாமோதர மாஹாத்மியம் கூறப்படுகிறது. சுவர்ணரேகை ‘சர்வ தீர்த்தமயி’ எனப் புகழப்பட்டு, போகம்–மோட்சம் அளிப்பவள், நோய்-வறுமை-பாபங்களை நீக்குபவள் என விளக்கப்படுகிறது. கார்த்திக விரதமும் பீஷ்ம பஞ்சகமும் விதிக்கப்படுகின்றன—ஸ்நானம், தீபதானம், நைவேத்யம், ஆலயச் சடங்குகள், ஜாகரணம், ஸ்ராத்தம், பிராமண போஜனம் மற்றும் ஏழை-பலவீனர்க்கு உதவி. பலன் கூறலில், ஸ்நானம், தாமோதர தரிசனம், ஜாகரண பக்தி மூலம் பெரும் பாவிகளும் விடுபடுவர்; அலட்சியர்கள் ஹரிலோகத்தை அடையார். இறுதியில் இந்த புராணக் கதையைப் படித்தலும் கேட்டலும் ரட்சகமென உறுதிப்படுத்தப்படுகிறது.

Adhyāya 16: Narasiṃha-Guardianship, Ujjayanta Ascent, and Śivarātri Vrata Protocols at Vastrāpatha
இந்த அத்தியாயத்தில் அரசன், வாமனர் காட்டில் தனியாகச் செய்த செயல்களின் காரணத்தை வினவுகிறான். சாரஸ்வதர் கூறுவது: வாமனர் ரைவதகத்திற்கு சென்று சுவர்ணரேகா நதியில் நீராடி, அர்ப்பணங்களுடன் வழிபாடு செய்தார். அச்சமூட்டும் ஆனால் அழகான வனத்தில் அவர் மனத்தால் ஹரியை நினைத்தபோது நரசிம்மர் தோன்றி பாதுகாப்பளித்தார்; தீர்த்தவாசிகளை என்றும் காக்கவும், தாமோதரரின் முன் நிலைத்திருக்கவும் வாமனர் வேண்டினார். பின்னர் வாமனர் தாமோதரரையும் பவனாகிய சிவனையும் வணங்கி வஸ்த்ராபதம் சென்று, உஜ்ஜயந்த மலைக்கண்டு “சூக்ஷ்ம தர்மங்கள்” பற்றி சிந்திக்கிறார்—சிறிய நற்பண்புகளும் பக்தியுடனான கவனமும் பெரும் பலன் தரும். அவர் சிகரத்துக்கு ஏறி ஸ்கந்தமாதா அம்பையின் வழிபாட்டைக் கண்டு, சங்கர தரிசனமும் பெறுகிறார். சிவன் அவருக்கு செல்வாக்கு வளர்ச்சி, வேதமும் கலைகளிலும் தேர்ச்சி, நிலையான சித்தி ஆகிய வரங்களை அளித்து, வஸ்த்ராபதத் தீர்த்தங்களை ஆய்வு செய்யுமாறு ஆணையிடுகிறார். ருத்ரன் திசைதோறும் உள்ள தீர்த்த-லிங்கங்களை விளக்குகிறார்—தெய்வீக குளம், ஜாலி வனம், தரிசனமட்டும் பிரம்மஹத்தியை அழிக்கும் மண் லிங்கம்; குபேர/தனத தொடர்புடைய லிங்கம், ஹேரம்ப-கண லிங்கம், சித்ரகுப்தீஸ்வரர், பிரஜாபதி நிறுவிய கேதாரம். இந்திர–லுப்தகன் சிவராத்திரி நிகழ்வும் இடம் பெறுகிறது: வேட்டைக்காரன் இரவெங்கும் விழித்திருப்பதால் விண்ணுலக மரியாதை பெறுகிறான்; இந்திரன், யமன், சித்ரகுப்தன் பக்தியுடன் அங்கு வந்து, ஐராவதத்தின் பாதச்சுவடிலிருந்து உஜ்ஜயந்தில் நிரந்தர நீரூற்று தோன்றுகிறது. இறுதியில் சிவராத்திரி விரத விதிமுறை—ஆண்டுதோறும் அல்லது சுருக்கமாக, உபவாச-நீராட்டு நியமங்கள், எண்ணெய் குளியல்/மதம்/சூதாட்டம் தடை, தீபதானம், இரவு ஜாகரணத்தில் ஜபம்-பாடல், விடியற்காலை பூஜை, துறவிகள் மற்றும் பிரம்மச்சாரிகளுக்கு அன்னதானம், விரத முடிவில் பசு மற்றும் பாத்திராதி தானம்; பலனாக சுத்தி, புண்ணியம், மங்களச் செழிப்பு கூறப்படுகிறது।

नारद–बलिसंवादः, रैवतकोत्पत्तिः, विष्णुवल्लभव्रतविधानम् (Nārada–Bali Dialogue, Origin of Raivataka, and the Viṣṇuvallabha Vrata)
இந்த अध्यாயத்தில் அரசனின் வினாவால் உரை தொடங்கி, முனிவரின் கூறுகையால் நாரதர் பலியின் அரசவைக்கு செல்லும் நிகழ்வு விளக்கப்படுகிறது. நெருங்கும் வாமன அவதாரத்தால் தைத்ய–தேவ மோதல் உருவாகினாலும், குரு-மரியாதை குலையாமல் நெறி-அரசியல் சிக்கலை எவ்வாறு தீர்ப்பது என்பதைக் கூறுகிறது. பலி தைத்ய தலைவர்களுடன் அமிர்தம், ரத்தினங்கள், ஸ்வர்க சலுகைகள் ஆகியவற்றின் சமமற்ற பகிர்வை விமர்சிக்கிறான்; அங்கே மோகினி நிகழ்வை நினைவூட்டி, தெய்வத் தந்திரம், சுயம்வர ஒழுங்கு, எல்லை மீறல் தடை ஆகிய சமூக ஒழுங்குகள் சுட்டப்படுகின்றன. பின்னர் நாரதர் பலிக்கு (1) பிராமணர்களை மதித்து போற்றும் தர்மம், (2) அரச தர்மக் குணங்களின் பட்டியலுடன் அரசியல் நெறி, (3) ரைவதகத் திருத்தலத்தின் மகிமை நோக்கி மனதை திருப்புதல் ஆகிய ஆலோசனைகளை அளிக்கிறார். தொடர்ந்து ரைவதக/ரேவதி குண்டத்தின் தோற்றக் கதை, ரேவதி நட்சத்திரத்தின் மறுவமைப்பு கூறப்படுகிறது. அங்கே விஷ்ணுவல்லப விரத விதி நிறுவப்படுகிறது—பால்குண சுக்ல ஏகாதசியில் உபவாசம், ஸ்நானம், மலர்களால் பூஜை, இரவு விழிப்பு கதாச்ரவணத்துடன், பழங்களுடன் பிரதட்சிணை, தீபதானம், கட்டுப்பட்ட உணவு. இறுதியில் வாமனன் வருகைக்குப் பின் பலியின் நாட்டில் தோன்றும் அபசகுனங்கள், தைத்ய–தேவ மோதல், அமைதிக்காக அனைத்தையும் தானமாக்கும் பிராயச்சித்த யாகம் ஆகியவை கூறப்பட்டு, வழிபாடு–அரசாட்சி–பிரபஞ்ச மாற்றம் ஒரே போதனையாக இணைக்கப்படுகிறது.

वामनयोगोपदेशः, तत्त्वनिर्णयः, बलियज्ञ-त्रिविक्रमप्रसंगश्च (Vāmana’s Yogic Instruction, Tattva Taxonomy, and the Bali–Trivikrama Episode)
அத்தியாயம் 18 வஸ்த்ராபதம் எனும் மகாதீர்த்தக் களத்தில் வாமனர் வந்தபோது அவர் செய்த செயல்களைப் பற்றி அரசன் கேட்ட வினாவால் தொடங்குகிறது. சாரஸ்வதர் வாமனரின் கட்டுப்பாடான அனுஷ்டானத்தை விளக்குகிறார்—ஸ்வர்ணரேகை நீரில் ஸ்நானம், பவ (சிவன்) வழிபாடு, பத்மாசனத்தில் நிலைத்திருத்தல், இந்திரிய நிக்ரகம், மௌனம், சுவாச ஒழுங்குபடுத்தல். பின்னர் பிராணாயாமத்தின் பெயர்கள்—பூரக, ரேசக, கும்பக—தெளிவுபடுத்தப்பட்டு, யோகஞானம் சேர்க்கப்பட்ட குற்றங்களை நீக்கி சுத்தியை அளிக்கும் என கூறப்படுகிறது. அடுத்து ஈச்வரன் சாங்க்ய முறையில் தத்துவ நிர்ணயம் செய்கிறான்—இருபத்தைந்தாம் தத்துவமான புருஷன் வரை வகைப்படுத்தி, எண்ணிக்கைக்கு அப்பாற்பட்ட பரமாத்ம சாக்ஷாத்காரத்திற்கும் சுட்டிக்காட்டுகிறான். நாரதர் வருகையுடன் தெய்வச் செயல்கள், பிரபஞ்ச ஒழுங்கு, அவதார வரிசை (மத்ஸ்யம் முதல் நரசிம்ஹம் முதலியவை) விரிவடைகிறது; பிரஹ்லாத–ஹிரண்யகசிபு நிகழ்வு அசைக்க முடியாத பக்தி மற்றும் தத்துவத் தரிசனத்தின் எடுத்துக்காட்டாக அமைகிறது. பின்னர் கதை பலி யாகத்துக்கு மாறுகிறது—பலியின் தானவிரதம், சுக்ரரின் எச்சரிக்கை, வாமனர் மூன்று அடிகள் நிலம் கேட்பது, திரிவிக்ரமனின் விஸ்வரூபத் தோற்றம். கங்கை விஷ்ணுவின் பாதோதகம் எனப் போற்றப்பட்டு, புனித நீரின் மகிமை கூறி, அறிவு–வழிபாடு–ஒழுக்கமான சாதனை மூலம் சுத்தியும் முக்தியும் கிடைக்கும் என முடிவுறுகிறது.

वामन-त्रिविक्रमसंवादः, बलिसुतलबन्धनं, दीपोत्सव-प्रशंसा (Vāmana/Trivikrama Dialogue, Bali in Sutala, and the Praise of a Lamp-Festival)
இந்த அத்தியாயம் உரையாடல் வடிவில் தத்துவ-தர்மப் பொருளை விளக்குகிறது. அரசன் கேட்டதற்கு சரஸ்வதர் கூறுவது: யாகம் முடிந்த பின் ஹரி (வாமனன்/திரிவிக்ரமன்) பலியிடம் ‘மூன்றாம் அடியின்’ மீதமுள்ள கடன் (ணம்) குறித்து நினைவூட்டுகிறார்—அதாவது வாக்குறுதி அளித்த தானத்தை நீதியுடன் நிறைவேற்றுதல் தர்மம். பலியின் மகன் பாணன், சிறு வாமனராகக் கேட்டு பின்னர் விஸ்வரூபமாக மூன்றாம் அடியை எடுப்பது நியாயமா? உண்மை பரிமாற்றமும் சாதுக்களின் ஒழுக்கமும் எப்படியிருக்க வேண்டும்? என்று கேள்வி எழுப்புகிறான். ஜனார்தனன் காரணங்களுடன் பதிலளிக்கிறார்: அளவோடு தான் கேட்டார்; பலி அதை ஏற்றான்; ஆகவே இது அநியாயமல்ல, பலிக்கே நன்மை. இதனால் பலிக்கு சுதல/மகாதலத்தில் வாசம் கிடைக்கிறது; வருங்கால ஒரு மன்வந்தரத்தில் இந்திரப் பதவி பெறும் வாக்குறுதியும் அளிக்கப்படுகிறது. திரிவிக்ரமன் பலியை சுதலத்தில் வாழுமாறு ஆணையிட்டு, பலியின் இதயத்தில் தாம் எப்போதும் இருப்பதாகவும், மீண்டும் நெருக்கம் நிலைக்கும் என்றும் உறுதி செய்கிறார். மேலும் தீபங்களுடன் தொடர்புடைய ஒரு மங்கள விழா பற்றியும் புகழப்படுகிறது—பலியின் பெயருடன் இணைந்த இந்த தீபோத்ஸவம் கூட்டுப் பூஜை, சமூக நலன் ஆகியவற்றை வளர்க்கும் என கூறப்படுகிறது. இறுதி பலश्रுதி: நினைவு, கேள்வி, பாராயணம் பாவத்தை குறைக்கும்; சிவன் மற்றும் கிருஷ்ணன் மீது பக்தி நிலைபெறும்; பாராயணம் செய்பவருக்கு உரிய தானம் வழங்க வேண்டும்; அசிரத்தையுள்ளவர்களுக்கு இந்த ரகசியத்தை பகிர வேண்டாம் என எச்சரிக்கிறது.
Vastrāpatha is portrayed as a central and beloved locus of Prabhāsa where Bhava/Śiva is directly present; the site’s glory is anchored in the immediacy of divine darśana and the completeness (kṛtakṛtyatā) attributed to pilgrimage there.
Merits include rapid accrual of tīrtha-fruit through bathing and visitation, equivalence to major pan-Indian pilgrimages, and soteriological benefits such as release from adverse post-mortem states when devotion and rites are performed with steadiness.
Rather than a multi-episode legend cycle in this excerpt, the section’s core narrative claim is theological: Bhava as the self-born lord stationed at Prabhāsa, with Vastrāpatha identified as a privileged site for encountering that presence.