Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (hymn-family attribution uncertain in this excerpt)
Devata: Yama; Pitṛs (via svadhā)
Chandas: Mixed/irregular (AV narrative-prose-like metricality; not securely determinable from excerpt)
अथर्ववेदस्य ३.२९ सूक्ते अन्त्येष्टि-न्यायसदृशी “मुक्तिदान/प्रायश्चित्त-प्रतिदान” (रansom) भावना निरूप्यते। यमस्य देयम् अङ्गीकृत्य तत् सम्यगर्पितेन दानेन—विशेषतः श्वेतपादया मेष्याः (अजाया) समर्पणेन—परिवर्त्य तृप्तिं नीयते, येन मृत्योः अधिकारात् भयग्रस्तः पुरुषः विमुच्यते। दान-प्रतिग्रहयोः क्रियापि कामे (सङ्कल्पितेच्छायाम्) प्रतिष्ठाप्य पवित्रीक्रियते; अक्षयपुण्यं पितृलोकस्थैर्यं च प्रतिश्रूयते, स्वधया पितॄन् सन्तोषयन्।
Mantra 1
अविः। यद् राजा॑नो वि॒भज॑न्त इष्टापू॒र्तस्य॑ षोड॒शं य॒मस्या॒मी स॑भा॒सदः॑ । अवि॒स्तस्मा॒त् प्र मु॑ञ्चति द॒त्तः शि॑ति॒पात् स्व॒धा
यद् राजानो यमस्यामी सभासद इष्टापूर्तस्य षोडशं विभजन्ते, तस्माद् दत्तोऽविः शितिपात् स्वधा प्र मुञ्चति।
Mantra 2
सर्वा॒न् कामा॑न् पूरयत्या॒भव॑न् प्र॒भव॒न् भव॑न्। आ॒कू॒ति॒प्रोऽवि॑र्द॒त्तः शि॑ति॒पान्नोप॑ दस्यति
सर्वान् कामान् पूरयन्ती भवन् प्रभवन् भवन्, आकूतिप्रो दत्तोऽविः शितिपान् नोपदस्यति।
Mantra 3
यो ददा॑ति शिति॒पाद॒मविं॑ लो॒केन॒ संमि॑तम्। स नाक॑म॒भ्यारो॑हति॒ यत्र॑ शु॒ल्को न क्रि॒यते॑ अब॒लेन॒ बली॑यसे
यो ददाति शितिपादामविं लोकेन संमिताम्, स नाकम् अभ्यारोहति—यत्र दुर्बलेन बलीयसे शुल्को न क्रियते।
Mantra 4
पञ्चा॑पूपं शिति॒पाद॒मविं॑ लो॒केन॒ संमि॑तम्। प्र॒दा॒तोप॑ जीवति पितॄ॒णां लो॒केऽक्षि॑तम्
पञ्चापूपं शितिपादामविं लोकेन संमिताम् (दत्त्वा), प्रदातोप जीवति पितॄणां लोकेऽक्षितम्।
Mantra 5
पञ्चा॑पूपं शिति॒पाद॒मविं॑ लो॒केन॒ संमि॑तम्। प्र॒दा॒तोप॑ जीवति सूर्यामा॒सयो॒रक्षि॑तम्
पञ्चापूपं शितिपादामविं लोकेन संमिताम् (दत्त्वा), प्रदातोप जीवति सूर्यामासयोः पदेऽक्षितम्।
Mantra 6
इ॑रेव नो॑प दस्यति समुद्र॑इव प॑यो मह॑त्। देवउ॑सवासि॑नाविव शितिपा॑न्नो॑प दस्यति
इडैव न उप दस्यति समुद्र इव पयो महत्। देव-उषासिनाविव शितिपान् न उप दस्यति॥
Mantra 7
क इ॒दं कस्मा॑ अदा॒त् कामः॒ कामा॑यादात्। कामो॑ दा॒ता कामः॑ प्रतिग्रही॒ता कामः॑ समु॒द्रमा वि॑वेश । कामे॑न त्वा॒ प्रति॑ गृह्णामि॒ कामै॒तत् ते॑
क इदं कस्मा अदात्? कामः कामाय अदात्। कामो दाता कामः प्रतिग्रहीता; कामः समुद्रम् आविवेश। कामेन त्वा प्रति गृह्णामि; काम एतत् ते॥
Mantra 8
भूमि॑ष्ट्वा॒ प्रति॑ गृह्णात्व॒न्तरि॑क्षमि॒दं म॒हत्। माहं प्रा॒णेन॒ मात्मना॒ मा प्र॒जया॑ प्रति॒गृह्य॒ वि रा॑धिषि
भूमिष्ट्वा प्रति गृह्णात्वन्तरिक्षमिदं महत्। माहं प्राणेन मात्मना मा प्रजया प्रतिगृह्य वि राधिषि॥
It is used as a rakṣā hymn to avert or settle death’s claim by offering a formally constituted gift (notably a white-footed ewe, often with five cakes) and sealing it with svadhā and correct acceptance.
It presents death as having an allotted due; by giving that due in a regulated substitute form, the rite aims to satisfy the claim so the living person is ‘released’ from being taken.
It is a liturgical authorization for receiving a gift: by declaring Kāma (purposeful desire/will) as both giver and receiver, the transfer becomes ritually valid and oriented toward fulfilled aims and lasting merit.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.