Sukta 29
Rishi: Atharvanic tradition (hymn-family attribution uncertain in this excerpt)
Devata: Yama; Pitṛs (via svadhā)
Chandas: Mixed/irregular (AV narrative-prose-like metricality; not securely determinable from excerpt)
AV 3.29 ଏକ ଶବାନୁଷ୍ଠାନ-ଆଇନସମ୍ମତ “ମୁକ୍ତିଦାନ/ମୁକ୍ତିମୂଲ୍ୟ” ତର୍କକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ: ଯମଙ୍କ ଯେ ଦେୟ, ତାହା ସ୍ୱୀକୃତ ହୁଏ; ପରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଅର୍ପିତ ଦାନ—ବିଶେଷକରି ଧଳା ପାଦଯୁକ୍ତ ମେଢ଼ି/ଭେଡ଼ି—ମାଧ୍ୟମରେ ସେହି ଦେୟକୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କରି ପୂରଣ କରାଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ମୃତ୍ୟୁର ଦାବିରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏହି ସୂକ୍ତ ଦାନ ଓ ପ୍ରତିଗ୍ରହ (ଗ୍ରହଣ) କ୍ରିୟାକୁ କାମ (ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୟ ଇଚ୍ଛା/ସଙ୍କଳ୍ପ) ଉପରେ ଭିତ୍ତି କରି ପବିତ୍ର କରେ, ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ପିତୃଲୋକରେ ନିରାପଦ ସ୍ଥିତିର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
Mantras
Mantra 1
अविः। यद् राजा॑नो वि॒भज॑न्त इष्टापू॒र्तस्य॑ षोड॒शं य॒मस्या॒मी स॑भा॒सदः॑ । अवि॒स्तस्मा॒त् प्र मु॑ञ्चति द॒त्तः शि॑ति॒पात् स्व॒धा
ଯେତେବେଳେ ରାଜାମାନେ ଯମ ପାଇଁ—ସଭାସଦମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତ (ଯଜ୍ଞ ଓ ପୁଣ୍ୟକର୍ମ)ର ପୁଣ୍ୟର ଷୋଡଶମ ଭାଗ ବିଭାଜନ କରନ୍ତି, ସେଥିରୁ ଦତ୍ତ ଅବି (ମେଁଢି) (ମନୁଷ୍ୟକୁ) ମୁକ୍ତ କରେ; ଶ୍ୱେତପାଦୀ—ସ୍ୱଧା।
Mantra 2
सर्वा॒न् कामा॑न् पूरयत्या॒भव॑न् प्र॒भव॒न् भव॑न्। आ॒कू॒ति॒प्रोऽवि॑र्द॒त्तः शि॑ति॒पान्नोप॑ दस्यति
ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା—ଉଦ୍ଭବିତ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ସ୍ଥିର ହୋଇ—ଆକୂତି (ଇଚ୍ଛା) ପ୍ରେରିତ ଅବି, ଦତ୍ତ ଶ୍ୱେତପାଦୀ, ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ନାହିଁ।
Mantra 3
यो ददा॑ति शिति॒पाद॒मविं॑ लो॒केन॒ संमि॑तम्। स नाक॑म॒भ्यारो॑हति॒ यत्र॑ शु॒ल्को न क्रि॒यते॑ अब॒लेन॒ बली॑यसे
ଯେ ଲୋକମାନ୍ୟ ମାପଦଣ୍ଡରେ ପ୍ରମାଣିତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଶ୍ୱେତପାଦୀ (ଶିତିପାଦ) ଅବି (ମେଁଢ଼ି) ଦାନ କରେ—ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆରୋହଣ କରେ; ସେଠାରେ ଦୁର୍ବଳ ଲୋକ ବଳବାନଙ୍କ ଉପରେ ଶୁଲ୍କ/ଉଘରାଣି ଲାଗୁ କରେ ନାହିଁ।
Mantra 4
पञ्चा॑पूपं शिति॒पाद॒मविं॑ लो॒केन॒ संमि॑तम्। प्र॒दा॒तोप॑ जीवति पितॄ॒णां लो॒केऽक्षि॑तम्
ପାଞ୍ଚ ଅପୂପ (ପାଞ୍ଚ ପିଣ୍ଡ/କେକ) ସହିତ, ଲୋକମାନ୍ୟ ମାପଦଣ୍ଡରେ ପ୍ରମାଣିତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଶ୍ୱେତପାଦୀ (ଶିତିପାଦ) ଅବି (ମେଁଢ଼ି) ଯେ ଦାନ କରେ—ସେ ପିତୃଲୋକରେ ଅକ୍ଷୟ ଭାବେ ନିଶ୍ଚୟ ଜୀବିତ ରହେ।
Mantra 5
पञ्चा॑पूपं शिति॒पाद॒मविं॑ लो॒केन॒ संमि॑तम्। प्र॒दा॒तोप॑ जीवति सूर्यामा॒सयो॒रक्षि॑तम्
ପାଞ୍ଚ ଅପୂପ (ପାଞ୍ଚ ପିଣ୍ଡ/କେକ) ସହିତ, ଲୋକମାନ୍ୟ ମାପଦଣ୍ଡରେ ପ୍ରମାଣିତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଶ୍ୱେତପାଦୀ (ଶିତିପାଦ) ଅବି (ମେଁଢ଼ି) ଯେ ଦାନ କରେ—ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଅକ୍ଷୟ ଭାବେ ନିଶ୍ଚୟ ଜୀବିତ ରହେ।
Mantra 6
इ॑रेव नो॑प दस्यति समुद्र॑इव प॑यो मह॑त्। देवउ॑सवासि॑नाविव शितिपा॑न्नो॑प दस्यति
ଯେପରି ଇଡା (ଇଳା) ଆମକୁ ପୋଷଣ ଦିଏ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ମହାନ ଦୁଧ ସଦୃଶ ପୟଃ ଦିଏ, ସେପରି ଦିବ୍ୟ ଉଷା-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ପରି ଶ୍ୱେତପାଦ (ଶିତିପାନ) ଆମକୁ ଦାନ-ବରଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 7
क इ॒दं कस्मा॑ अदा॒त् कामः॒ कामा॑यादात्। कामो॑ दा॒ता कामः॑ प्रतिग्रही॒ता कामः॑ समु॒द्रमा वि॑वेश । कामे॑न त्वा॒ प्रति॑ गृह्णामि॒ कामै॒तत् ते॑
ଏହା କିଏ ଦେଲା, ଏବଂ କାହାକୁ ଦିଆଗଲା? କାମ (ଇଚ୍ଛା) ଦେଲା—କାମର ନିଜ ପୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ। କାମ ଦାତା, କାମ ଗ୍ରାହକ; କାମ ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। କାମଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି; ହେ କାମ, ଏହା ତୁମ ପାଇଁ।
Mantra 8
भूमि॑ष्ट्वा॒ प्रति॑ गृह्णात्व॒न्तरि॑क्षमि॒दं म॒हत्। माहं प्रा॒णेन॒ मात्मना॒ मा प्र॒जया॑ प्रति॒गृह्य॒ वि रा॑धिषि
ପୃଥିବୀ ତୁମକୁ ପୁନଃ ଗ୍ରହଣ କରୁ; ଏହି ମହାନ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁ। ତୁମେ ମୋତେ ଆଶ୍ରୟରେ ନେଇ—ମୋ ପ୍ରାଣରେ ନୁହେଁ, ମୋ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପରେ ନୁହେଁ, ମୋ ପ୍ରଜାରେ ନୁହେଁ—ମୋତେ ବିନାଶ କରନି।
Frequently Asked Questions
It is used as a rakṣā hymn to avert or settle death’s claim by offering a formally constituted gift (notably a white-footed ewe, often with five cakes) and sealing it with svadhā and correct acceptance.
It presents death as having an allotted due; by giving that due in a regulated substitute form, the rite aims to satisfy the claim so the living person is ‘released’ from being taken.
It is a liturgical authorization for receiving a gift: by declaring Kāma (purposeful desire/will) as both giver and receiver, the transfer becomes ritually valid and oriented toward fulfilled aims and lasting merit.
Ask anything about Sukta 29 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
