Upanishads - Katha
Mukhya (Principal)Krishna Yajur Veda119 Verses

Katha

Mukhya (Principal)Krishna Yajur Veda

A Katha Upanishad (associada ao Krishna Yajurveda) é uma Upanishad principal que, em forma de diálogo entre Nachiketa e Yama, investiga a morte, o Atman e a libertação (moksha). O texto enfatiza o discernimento entre preyas (o prazer imediato) e shreyas (o bem supremo) como fundamento ético da vida espiritual. Pela alegoria da carruagem, explica o governo interior dos sentidos, da mente e do intelecto sob a orientação do Si mesmo. O Atman é descrito como não nascido, eterno e imperecível; sua realização dissipa medo e tristeza e conduz à libertação.

Start Reading

Key Teachings

Naciketā–Yama dialogue: death as a doorway to Self-knowledge, not merely an end

Śreyas vs preyas: ethical discernment as the foundation of spiritual life

Ātman is unborn, eternal, and distinct from body–mind; realization removes fear and grief

Chariot allegory: disciplined governance of senses and mind under buddhi guided by the Self

Hierarchy of inner faculties: sense-objects < senses < mind < intellect < the Great Self

Yoga as restraint and inward stillness; the “razor’s edge” path of steady practice

Critique of mere ritualism and intellectualism; knowledge must become direct realization

Mokṣa as freedom from saṃsāra through Self-realization; immortality as identity with the Self

Adhyayas

This Upanishad is organized into 2 adhyayas.

Adhyaya 1

No primeiro capítulo do Katha Upanishad, Nachiketa se estabelece como um buscador steadfast do conhecimento do Si Mesmo. Quando seu pai Vajashrava dá vacas velhas e sem valor em um sacrifício, Nachiketa pergunta três vezes: 'A quem me darás?' Com raiva, seu pai diz: 'Eu te dou à Morte.' Nachiketa viaja para a morada de Yama e espera três dias. Yama, ao retornar, concede três dádivas. A primeira é a reconciliação com seu pai, a segunda é o conhecimento do ritual do fogo sagrado, e a terceira é o conhecimento do que existe além da morte: o Si Mesmo existe ou não? Yama tenta tentar Nachiketa com prazeres mundanos, ninfas celestiais e poder ilimitado, mas Nachiketa rejeita tudo. Yama então ensina a sabedoria suprema: a distinção entre o bom (shreyas) e o agradável (preyas), a natureza eterna e não nascida do Si Mesmo, o poder de Om como ponte para a imortalidade, e a necessidade de um professor realizado para guiar o buscador na lâmina da navalha da realização do Si Mesmo.

Adhyaya 2

O segundo Adhyaya do Katha Upanishad descreve como o Criador tornou os sentidos voltados para fora, fazendo com que os humanos ignorem o Eu interior. Apenas o sábio, buscando a imortalidade, volta o olhar para dentro para perceber o Atman. O Eu é a verdadeira testemunha de todas as experiências sensoriais e dos estados de vigília e sonho. Realizar o Atman como o controlador interno e a essência de todos os seres conduz à liberdade do medo e da tristeza.

Verses of the Katha

119 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.

Verse 1.1.1

उशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ। तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस॥१॥

Vājaśravasa, desejando recompensas celestiais, doou toda a sua riqueza. Ele tinha um filho chamado Naciketā.

Śrāddha (faith) and Tyāga (renunciation)

Verse 1.1.2

तं ह कुमारं सन्तं दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धा आविवेश सोऽमन्यत ॥२॥

Ora, enquanto ele ainda era um jovem menino, e os presentes sacrificiais estavam sendo levados, a fé (śraddhā) entrou nele, e ele pensou assim.

Śraddhā (Faith) and Dāna (Charity/Sacrificial Giving)

Verse 1.1.3

पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रिया:। अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददन् ॥३॥

Elas beberam sua água, comeram sua grama, deram seu leite e estão desprovidas de força. Esses mundos são chamados 'sem alegria' (anandāḥ); aquele que dá tais (vacas) vai para esses mundos.

Dāna-phala (Fruit of Charity) and Karmic Consequence

Verse 1.1.4

स होवाच पितरं तत् कस्मै मां दास्यतीति। द्वितीयं तृतीयं तं होवाच मृत्यवे त्वा ददामीति॥४॥

Ele disse ao seu pai: 'A quem você me dará?' Uma segunda vez, uma terceira vez, ele disse a ele: 'À Morte eu te dou.'

Vairagya (Dispassion) and Adhikari (Qualification for Knowledge)

Verse 1.1.5

बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः। किं स्विद्यमस्य कर्तव्यं यन्मयाद्य करिष्यति॥५॥

Entre muitos eu vou como o primeiro; entre muitos eu vou como o do meio. O que de fato de Yama deve ser feito hoje, isso eu realizarei.

Dharma and Vrata (Sacred Vow)

Verse 1.1.6

अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथापरे। सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिवाजायते पुनः॥६॥

Olhe para trás naqueles que vieram antes; olhe para frente naqueles que virão depois. Como o grão, um mortal amadurece; como o grão, ele nasce novamente.

Samsara and Punarjanma (Cycle of Birth and Death)

Verse 1.1.7

वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान्। तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम्॥

Vaishvanara [o deus do fogo] entra na casa como um hóspede brâmane. Para ele, realizam esta oferenda de paz: 'Tragam a água de Vaivasvata [Yama].'

Atithi Devo Bhava (Guest is God) - Sacred hospitality as spiritual practice

Verse 1.1.8

आशा प्रतीक्षे संगतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान्। एतद्वृड्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे॥८॥

Esperança e expectativa, associação com os verdadeiros, e todas as obras sacrificiais, filhos e gado, isto pertence à pessoa de pouca compreensão em cuja casa um hóspede brâmane permanece sem alimento.

Dharma of Hospitality (Atithi-dharma) and Spiritual Discrimination

Verse 1.1.9

तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मेऽनश्नन्ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः। नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन्स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात्प्रतित्रीन्वरान्वृणीष्व॥९॥

Ó Brâmane, já que você, um hóspede digno, permaneceu em minha casa por três noites sem alimento, homenagem a você, Ó Brâmane. Que o bem-estar seja meu. Portanto, escolha três dádivas em retorno.

Prayaschitta (Atonement) and Varaprada (Granting Boons)

Verse 1.1.10

शान्तसकल्पः सुमना यथा स्याद्वीतमन्युर्गौरवं माभि मृत्यो। त्वत्प्रसृष्टं माभिवदेत्प्रतीत एतत्त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥१०॥

Que eu me torne pacífico, de vontade controlada e de mente pura, livre da raiva, Ó Morte; e que eu não sinta grande medo. Como alguém que recebeu sua garantia, eu escolho a primeira destas três dádivas.

Shanti (Inner Peace) and Prasada (Divine Grace)

Verse 1.1.11

यथा पुरस्ताद् भविता प्रतीत औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः। सुखं रात्रीः शयिता वीतमन्युस्त्वां ददृशिवान्मृत्युमुखात्प्रमुक्तम् ॥११॥

Como alguém que recebeu garantia, Auddālaki Āruṇi será reconciliado comigo. Ele dormirá pacificamente através das noites, livre da ira, tendo-te visto liberto da boca da morte.

Pitr-Putra Sambandha (Father-Son Relationship) and Kshama (Forgiveness)

Verse 1.1.12

स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वां न जरया बिभेति। उभे तीर्त्वाशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१२॥

No mundo celestial não há medo algum; lá não se teme a velhice. Tendo transcendido tanto a fome quanto a sede, ultrapassando a tristeza, regozija-se no mundo celestial.

Svarga (Heavenly Realm) and Vimoksha (Liberation from Suffering)

Verse 1.1.13

स त्वमग्नि स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यों प्रब्रूहि त्वं श्रद्दधानाय मह्यम्। स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्त एतद् द्वितीयेन वृणे वरेण ॥१३॥

Tu, ó Morte, conheces aquele fogo que conduz ao céu. Ensina-o a mim, que estou cheio de fé. Aqueles que alcançam o mundo celestial participam da imortalidade. Este escolho como minha segunda dádiva.

Svargaloka (Heavenly World) and Amṛtatva (Immortality)

Verse 1.1.14

प्र ते ब्रवीमि तदु मे निवोध स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन्। अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥१४॥

Eu te direi; aprende-o de mim, ó Nachiketa, conhecendo o fogo que conduz ao céu. Sabe que esse fogo é a realização do mundo infinito e seu fundamento, oculto na caverna secreta do coração.

Guhā (Secret Cave of the Heart) and Anantaloka (Infinite World)

Verse 1.1.15

लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा। स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तमथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥१५॥

Ele lhe ensinou o fogo que é a origem dos mundos, quais tijolos há, quantos são, e como são dispostos. E ele repetiu exatamente como foi ensinado. Então a Morte, satisfeita, falou-lhe novamente.

Guru-Śiṣya Paramparā (Teacher-Student Lineage) and Yajña (Sacrificial Ritual)

Verse 1.1.16

तमब्रवीत्प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददामि भूयः। तवैव नामा भवितायमग्निः सृक्ङां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥१६॥

Satisfeito, o de grande alma disse-lhe: 'Hoje concedo-te outra dádiva. Este fogo levará teu nome; aceita este colar de contas de múltiplas formas.'

Ishvara Prasada (Divine Grace)

Verse 1.1.17

त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत्तरति जन्ममृत्यू। ब्रह्मजज्ञ देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥१७॥

Tendo alcançado a união tríplice através dos três fogos de Naciketa, o realizador da ação tríplice transcende o nascimento e a morte. Tendo conhecido Brahman, a divindade adorável, e tendo firmemente apreendido esta paz, alcança o estado supremo.

Moksha (Liberation from Samsara)

Verse 1.1.18

त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं विद्वांश्चिनुते नाचिकेतम्। स मृत्युपाशानृ पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१८॥

Tendo conhecido este conhecimento tríplice de Naciketa, e tendo escolhido Naciketa desta maneira, o sábio, tendo afastado os laços da morte diante de si, transcende a tristeza e regozija-se no mundo celestial.

Jivanmukti (Liberation while Living)

Verse 1.1.19

एष तेऽग्निर्नचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण। एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासस्तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥१९॥

Este é aquele fogo, ó Naciketas, que conduz ao céu, que escolheste pela segunda dádiva. As pessoas proclamarão este fogo como teu. Ó Naciketas, escolhe a terceira dádiva.

Vaisvanara Agni - Sacred fire as a means to svarga (heavenly realms)

Verse 1.1.20

येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्येऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके। एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वरस्तृतीयः॥२०॥

Há esta dúvida sobre o homem quando morre: alguns dizem 'ele existe', outros dizem 'ele não existe'. Isso eu desejaria saber, ensinado por ti. Esta é a terceira das dádivas.

Atman (the Self) and Paraloka-vidya (knowledge of the afterlife)

Verse 1.1.21

देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुविज्ञेयमणुरेष धर्मः। अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैनम् ॥२१॥

Mesmo pelos deuses isto foi duvidado nos tempos antigos; pois este dharma não é facilmente conhecido, sendo sutil. Ó Naciketas, escolhe outro dom. Não me pressiones mais. Não me peças isto.

Atma-jnana (Self-knowledge) - The subtle nature of ultimate reality that transcends ordinary comprehension

Verse 1.1.22

देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल त्वं च मृत्यो यत्र सुविज्ञेममात्थ। वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥२२॥

Mesmo pelos deuses isto tem sido duvidado, ó Morte; e tu o explicaste bem onde é difícil de compreender. Outro orador como tu não se encontra, nem qualquer outro dom igual a este.

Adhyatma Vidya (Knowledge of the Self)

Verse 1.1.23

शतायुषः पुत्रपौत्रान् वृणीष्व बहून् पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान्। भूमेर्महदायतनं वृणीष्व स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥२३॥

Escolhe filhos e netos de cem anos, muitos rebanhos, elefantes, ouro e cavalos. Escolhe uma grande extensão de terra, e tu mesmo vive tantos outonos quanto desejares.

Kama (Worldly Desires) vs. Moksha (Liberation)

Verse 1.1.24

एतत्तुल्यं यदि मन्यसे वरं वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च। महाभूभौ नचिकेतस्त्वमेधि कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥२४॥

Se consideras algum dom igual a este, escolhe riqueza e longa vida. Ó Naciketas, sê um grande governante da terra; eu te farei um desfrutador de todos os desejos.

Viveka (Discrimination) between Preya (Pleasant) and Shreya (Good)

Verse 1.1.25

ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान् कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व। इमा रामाः सरथाः सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः। आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरणं मानुप्राक्षीः॥

Quaisquer desejos que sejam difíceis de obter no mundo mortal, pede todos esses desejos conforme tua vontade. Estas mulheres com carruagens e atendentes não são obtíveis pelos homens. Por estas, que me foram concedidas, desfruta. Ó Naciketas, não perguntes sobre a morte.

Vairagya (dispassion) and the rejection of worldly desires for higher spiritual knowledge

Verse 1.1.26

श्वो भावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत् सर्वेन्द्रियाणां जरयन्ति तेजः। अपि सर्वम् जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्यगीते॥

Aquelas coisas que são do amanhã, ó mortal, fazem definhar o vigor de todos os sentidos. Mesmo toda a vida é curta na verdade. Teus são os veículos, teus são a dança e o canto.

Anityata (impermanence) of worldly life and the fleeting nature of sensory pleasures

Verse 1.1.27

न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वा। जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं वरस्तु मे वरणीयः स एव॥

Um ser humano não pode ser satisfeito pela riqueza. Obteremos riqueza se te virmos. Viveremos enquanto tu governares. Aquele dom só deve ser escolhido por mim.

Mumukshutva (intense desire for liberation) and the supremacy of spiritual knowledge over material wealth

Verse 1.1.28

अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन्मर्त्यः क्वधःस्थः प्रजानन्। अभिध्यायन्वर्णरतिप्रमोदानतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥२८॥

Tendo-se aproximado do estado imperecível dos imortais, o mortal que definha, onde poderia permanecer abaixo? Sabendo isto, quem se deleitaria numa longa vida, enquanto deseja os prazeres da beleza e do amor?

Amṛtatva (Immortality) vs. Martya (Mortality)

Verse 1.1.29

यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो यत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत्। योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥२९॥

Aquilo sobre o que há dúvida na questão da morte, e o que reside no grande além, dize-nos isso. Este dom entrou num lugar oculto; portanto, Naciketas não escolhe outro dom.

Paraloka Vidya (Knowledge of the Beyond) and Atma-jnana

Verse 1.2.1

अन्यच्छेयोऽन्यदुतैव प्रेयस्ते उभे नानार्भे पुरुषं सिनीतः। तयोः श्रेय आददानस्य साधु भवति हीयतेऽर्थाद्य उ प्रेयो वृणीते ॥१॥

O bem é uma coisa, o agradável é outra; ambos prendem uma pessoa a diferentes metas. Destes dois, escolher o bem conduz ao bem-estar, mas escolher o agradável faz perder a meta.

Shreya vs. Preya - The fundamental Vedantic discrimination between the beneficial and the pleasurable

Verse 1.2.2

श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेतस्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः। श्रेयो हि धीरोऽभिप्रेयसो वृणीते प्रेयो मन्दो योगक्षेमाद् वृणीते॥

Tanto o bem (śreya) quanto o agradável (preya) aproximam-se do ser humano. O sábio, tendo-os considerado bem, distingue entre eles. O sábio de fato escolhe o bem em vez do agradável; o tolo escolhe o agradável por causa da segurança e prosperidade mundanas.

Viveka (discrimination) between Śreya (the spiritually beneficial) and Preya (the immediately pleasant)

Verse 1.2.3

स त्वं प्रियान् प्रियरूपांश्च कामानभिध्यायन्नचिकेतोऽत्यस्त्राक्षीः। नैतां सृष्टिं वित्तमयीमवाप्तो यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः॥

Tu, ó Nachiketa, tendo refletido sobre os objetos desejáveis e os desejos em suas formas aprazíveis, os rejeitaste. Não aceitaste esta criação geradora de riqueza na qual muitos seres humanos se afundam.

Vairagya (dispassion) and the rejection of worldly desires for higher spiritual pursuit

Verse 1.2.4

दूरमेते विपरीत विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता। विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवोऽलोलुपन्त॥

Distantes e divergentes são estes dois: a ignorância (avidya) e o que é conhecido como conhecimento (vidya). Considero Nachiketa como alguém que deseja o conhecimento. Os muitos desejos não te seduziram.

The fundamental opposition between Avidya (ignorance) and Vidya (knowledge) as mutually exclusive paths

Verse 1.2.5

अविद्यायामन्तरे वर्तमानः स्वयं धीराः पण्डितम्मन्यमानाः। दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः॥५॥

Permanecendo no meio da ignorância, considerando-se sábios e eruditos, os iludidos vagueiam como cegos conduzidos por cegos, girando repetidamente.

Avidya (Ignorance) and the delusion of intellectual pride

Verse 1.2.6

न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम्। अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे॥६॥

O além não se manifesta diante do tolo, que está iludido pelo fascínio da riqueza e permanece descuidado. Pensando 'só este mundo existe, não há outro', ele cai repetidamente sob meu domínio.

Samsara and material delusion (vitta-moha)

Verse 1.2.7

श्रवणायापि बहुरभिर्यो न लक्ष्यः श्रृण्वन्तोपि बहवो यं न विद्युः। आश्चर्यो वक्ता कुशलोस्य लब्धाश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः॥७॥

Aquilo que não é percebido mesmo por muitos que ouvem, e que muitos que ouvem não conhecem: maravilhoso é quem fala, hábil é quem encontra, maravilhoso é quem conhece, bem instruído pelo hábil.

Atman - the difficulty of Self-realization and rarity of true knowledge

Verse 1.2.8

न नरेणावरेण प्रोक्त एष सुविज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः। अनन्यप्रोक्ते गतिरत्र नास्ति अणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥८॥

Este [Ser] não pode ser alcançado pela instrução de uma pessoa inferior, nem pode ser facilmente conhecido quando ponderado de muitas formas. Quando ensinado por alguém que não tem outra [identidade], não há outro caminho aqui. Pois é mais sutil que o sutil, além do raciocínio lógico, além da medida.

Guru-Shishya Parampara (Teacher-Student Lineage) and the necessity of a realized teacher for Self-knowledge

Verse 1.2.9

नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ। यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ्नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥९॥

Esta compreensão não pode ser alcançada através do raciocínio; é declarada por outro [mestre] apenas para o conhecimento claro, ó querido. Aquilo que alcançaste: firme na verdade: tu és de fato. Que obtenhamos um questionador como Nachiketa.

Prapatti (surrender to divine truth) and the value of sincere spiritual inquiry

Verse 1.2.10

जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत्। ततो मया नाचिकेतश्चितोऽग्निः अनित्यैर्द्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥१०॥

Sei que o tesouro é impermanente, pois o eterno não pode ser alcançado através de meios impermanentes. Portanto, acendi o fogo de Nachiketa; através de coisas impermanentes, alcancei o eterno.

Nitya-Anitya Viveka (discrimination between eternal and ephemeral) - a key qualification for spiritual seeking

Verse 1.2.11

कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम्। स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा धृत्या धीरो नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ॥११॥

Tendo visto a realização do desejo, o fundamento do mundo, a infinitude do sacrifício, a margem distante da ausência de medo, o grande hino, o fundamento que se estende amplamente, o sábio Nachiketa, com firmeza, liberou [seus desejos].

Vairagya (dispassion) and Brahman as the ultimate refuge

Verse 1.2.12

तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम्। अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥१२॥

Aquele que é difícil de ver, oculto, penetrado no íntimo, colocado na caverna, habitando no lugar secreto, antigo, tendo conhecido essa divindade através da yoga do eu interior, o sábio transcende a alegria e a tristeza.

Adhyatma Yoga (inner spiritual practice) and transcendence of dualities

Verse 1.2.13

एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेतमाप्य। स मोदते मोदनीयँ हि लब्ध्वा विवृतँ सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥१३॥

Tendo ouvido isto e compreendido plenamente, o mortal, tendo extraído este dharma sutil, o alcança. Ele se regozija, tendo obtido aquilo que é digno de alegria. Considero que Nachiketa alcançou a morada revelada.

Sravana (hearing) and realization leading to supreme bliss

Verse 1.2.14

अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात्कृताकृतात् । अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत्पश्यसि तद्वद ॥१४॥

Além do dharma, além do adharma, além deste (reino) do feito e do não-feito; além do passado e além do futuro, aquilo que vês, isso me diz.

Ātman/Brahman as transcending karma and time (akartṛtva, nityatva)

Verse 1.2.15

सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति । यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं संग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥१५॥

Aquela meta que todos os Vedas proclamam, e da qual todas as austeridades falam; desejando a qual praticam brahmacharya, essa meta te digo brevemente: 'Om', isto.

Praṇava (Oṃ) as symbol/support (ālambana) of Brahman; sādhanā toward mokṣa

Verse 1.2.16

एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्म एतद्ध्येवाक्षरं परम् । एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥१६॥

Pois este é verdadeiramente o Brahman imperecível (akshara); este é verdadeiramente o Supremo imperecível. Tendo conhecido este imperecível, qualquer coisa que alguém deseje, disso ele participa.

Akṣara Brahman; praṇava as gateway to the imperishable; siddhi/fulfillment through right knowledge/meditation

Verse 1.2.17

एतदालम्बनं श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम्। एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते॥१७॥

Este apoio é o melhor, este apoio é o supremo. Tendo conhecido este apoio, glorifica-se no mundo de Brahman.

Brahman as the ultimate support (ālambana)

Verse 1.2.18

न जायते म्रियते वा विपश्चिन्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित्। अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥१८॥

O sábio não nasce, nem morre; este não veio de lugar algum, nem se tornou ninguém. Não-nascido, eterno, perene, antigo, não é morto quando o corpo é morto.

Atman - the eternal, unborn Self

Verse 1.2.19

हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम्। उभौ तौ न विजानीतो नायमन्ति न हन्यते॥१९॥

Se o matador pensa 'eu mato', se o morto pensa 'eu sou morto', ambos não compreendem. Este não mata, nem é morto.

Akartṛtva - the non-doership of the Self

Verse 1.2.20

अणोरणीयान्महतो महीयानात्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम्। तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुप्रसादान्महिमानमात्मनः ॥२०॥

Menor que o pequeno, maior que o grande, o Eu está sentado no coração deste ser vivente. Aquele que está livre de desejos O vê, tornando-se livre da tristeza, pela graça do Criador, a glória do Eu.

Atman - The immanent Self that transcends all limitations of size and form

Verse 1.2.21

आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः। कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥२१॥

Sentado, Ele viaja para longe; deitado, Ele vai a toda parte. Quem senão eu pode conhecer esse Deus que se deleita em Si mesmo e está além do deleite?

Sarvaga-Atman - The all-pervading Self that moves without moving, omnipresent consciousness

Key episodes

  1. Nachiketa and Yama

    Adhyayas 1-2

    With Vajashravasa, Nachiketa and Yama

Ask anything about the Katha Upanishad

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play