Deity · Ramcharitmanas
Rama in the Ramcharitmanas
रामNamed in 1,259 verses
Speaks in 233 verses
In this book
Key chapters
The chapters where Rama matters most.
त्याग-दीक्षा का सोपान: राजधर्म, गृहधर्म और व्यक्तिगत आसक्ति का परित्याग करके ‘वन-मार्ग’ को ‘अंतर-मार्ग’ बनाना। इस काण्ड में राम का निष्कासन केवल कथा-घटना नहीं, साधक-चित्त का संस्कार है, जहाँ विरह, करुण
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’, चित्त का संस्कार, दृष्टि का शुद्धीकरण, और रूप-माधुर्य के द्वारा सगुण ब्रह्म में मन का स्थिरीकरण। इस काण्ड में कथा-श्रवण स्वयं साधना बनता है: बाल-लीला और मिथिला-लीला ‘आकर्
सोपान-प्रवेश: ‘दर्शन’ से ‘आसक्ति’ और ‘श्रद्धा’ से ‘वर-निश्चय’ तक। बालकाण्ड में भक्ति का जन्म ‘श्रवण-कीर्तन’ से नहीं, ‘साक्षात् रूप-दर्शन’ से भी होता है, नगर-नारी, बालक, मुनि-पत्नी, सबके हृदय में राम-रू
वन-मार्ग ‘अन्तर्मुख साधना’ का सोपान है: जहाँ गृह-धर्म की संरक्षा (राज्य/समाज) से हटकर साधक ‘विरह, भय, और विवेक’ के माध्यम से आसक्ति-छेदन करता है। यहाँ सीता-वियोग ‘जीव की आत्म-विस्मृति’ और राम का अन्वे
यह सोपान ‘सखा-धर्म’ और ‘वैराग्य-प्रबोधन’ का द्वार है: साधक-चित्त (सुग्रीव/वानर-समुदाय) को राज्य-भोग, भय, और प्रमाद से निकालकर ‘राम-काज’ में स्थिर करना। बालि-वध के बाद करुणा, ज्ञान, और नीति का संगम दिख
त्याग-धर्म का सोपान: राजधर्म, कुलधर्म और निजी प्रेम (स्नेह) के टकराव में ‘राम-आज्ञा’ को परम मानकर अहं-क्षय, शरणागति और निष्काम सेवा की सिद्धि। अयोध्या काण्ड साधक को ‘घर’ (सामाजिक भूमिका) के भीतर ही वै
यह सोपान ‘धर्म-संकट में भक्ति की परख’ है: राज-वैभव का द्वार खुलते ही त्याग का द्वार भी खुलता है। अयोध्या काण्ड में राम का ‘मर्यादा-पुरुषोत्तम’ रूप करुणा, धीरज, और पितृ-आज्ञा-पालन के द्वारा साधक को सिख
This sopāna is the ‘beauty of bhakti in motion’: devotion becomes effective action (sevā + śaraṇāgati). In the presented unit, the staircase-step is crossed through Vibhīṣaṇa’s renunciation of adharma
त्याग-धर्म की देहरी: राज-सुख और गृह-आसक्ति के बीच ‘राम-रजाइ’ (दैवी आज्ञा) को सर्वोच्च मानकर मन का राज्य ईश्वर को अर्पित करना। यह सोपान साधक को ‘स्व’ के अधिकार-बोध से निकालकर ‘सेवक-भाव’ और लोकहित-धर्म
राज्याभिषेक-उपरांत ‘धर्म-स्थापन’ और ‘भक्ति-स्थैर्य’ का सोपान: साधक के भीतर राम-राज्य (अन्तःकरण-राज्य) की प्रतिष्ठा, जहाँ सेवा, सत्संग, और नाम-स्मरण जीवन-व्यवस्था बनते हैं। यह चरण ‘फल-श्रुति’ द्वारा पा
Key episodes
Rama and Sita in the Flower Garden (Pushpavatika)
Ramcharitmanas 1.23-1.24
The Boatman Washes Rama's Feet (Kevat)
Ramcharitmanas 2.11
Every verse that names Rama
1,259 verses
- 1.1.1
1) Kłaniam się Vāṇī (Sarasvatī) i Vināyace (Gaṇeśowi), twórcom liter i ich skupionych znaczeń, estetycznej rozkoszy i metrów, oraz samym sprawcą pomyślnych początków. 2) Kłaniam się Bhavānī i Śańkarze, ucieleśnionym jako Wiara i Zaufanie…
- 1.1.3
Kłaniam się przed pyłem lotosowych stóp mojego guru, który ma wdzięczną woń, przyjemną słodycz i smak oddania. Jest to piękny proszek z korzenia nektaru, który niszczy całą rodzinę światowych dolegliwości. Jest to czysty popiół na ciele…
- 1.1.5
Pył ze stóp guru jest miękką i piękną collyrium, nektarem dla oczu, który niszczy wszelką wadę wzroku. Oczyszczywszy nim oczy rozeznania, opisuję czyny Ramy, które wyzwalają z cyklu narodzin i śmierci. Najpierw kłaniam się stóp braminów…
- 1.1.7
Owoc świętej kąpieli widać natychmiast: kruk staje się kukułką, czapla łabędziem. Niech nikt się nie dziwi na to słysząc; chwała świętego towarzystwa nie jest ukryta. Vālmīki, Nārada i mędrzec z dzbana, każdy opowiedział z własnych ust…
- 1.1.8
(3a) Kłaniam się świętym, których umysły są równe, nikt nie jest dla nich przyjacielem ani wrogiem. Jak gdyby piękne kwiaty trzymano w złączonych dłoniach, obie dłonie jednakowo są napełnione tym samym zapachem. (3b) O święci, prostego…
- 1.1.15
Gdy Stwórca udziela takiego rozeznania, wówczas umysł porzuca wady i oddaje się cnocie. Jednakże z mocy czasu, usposobienia i karmy nawet dobrzy, pod wpływem Prakryti, czasem ulegają i nie dochowują dobroci. Tak jak to naprawiają…
- 1.1.16
Planety, zioła, woda, wiatr i tkanina, gdy połączone z niepomyślnymi lub pomyślnymi wpływami, stają się na świecie albo szkodliwe, albo zbawienne; rozeznający znają różnicę. Światło i ciemność są same w sobie podobne; Opatrzność oddzieliła…
- 1.1.17
Istnieją cztery rodzaje narodzin i osiemdziesiąt cztery lakh gatunków istot żywych, zamieszkujących wodę, ląd i przestrzeń niebiańską. Wiedząc, że cały świat jest przeniknięty Sitą i Ramą, składam im wszystkim pokłon z złączonymi dłońmi. O…
- 1.1.19
Drwiny złych przyniosą mi pożytek; albowiem kruk nazywa słodki głos kukułki chrapliwym. Czapla śmieje się z łabędzia, a żaba z czataki; tak źli o nieczystym umyśle śmieją się z czystej mowy. Ci, którzy nie mają smaku do poezji ani miłości…
- 1.2.21
W tym dziele znajduje się szlachetne imię Ramy, najoczyszczające, esencja Puran i Wed. Jest ono siedzibą wszystkiego, co pomyślne, i niszczycielem tego, co niepomyślne, imię, które Śiwa, niszczyciel Tripury, powtarza wraz z Umą. Nawet…
- 1.2.23
Mój wiersz, połączony ze sławą Ramy, wyda się wszystkim bardzo drogi. Czy ktoś zastanawia się, jaki to rodzaj drewna, gdy pochodzi z wzgórz Malaja? Jest czczony ze względu na swoje powiązanie z gajami drzewa sandałowego. Krowa jest ciemna…
- 1.2.25
Przełotną zręcznością nawiercone, są nanizane na szlachetną nić czynów Ramy; i cnotliwi noszą je na nieskalanym sercu, ozdobę niezrównanego piękna i miłości.
- 1.2.26
Ci, którzy rodzą się w tym strasznym wieku Kali, są krukami w swoich czynach, choć przybierają postać łabędzi. Idą złymi ścieżkami, porzuciwszy drogę Wed; są ucieleśnieniem oszustwa i naczyniami brudu Kali. Oszuści, którzy nazywają się…
- 1.2.28
Wszyscy znają chwałę Pana, a jednak nikt nie potrafił powstrzymać się od mówienia o niej. W tej sprawie Wedy podały taki powód: mówiły na wiele sposobów o potędze nabożeństwa. Jest Jeden, bez pragnienia, bezpostaciowy, bez imienia…
- 1.2.30
W ten sposób, ukazując mojemu umysłowi jego własną siłę, opowiem piękną historię Pana Raghuów. Było wielu najwybitniejszych poetów, Vyasa i inni, którzy z czcią opowiadali chwalebną sławę Hariego. Kłaniam się przed ich lotosowymi stopami…
- 1.2.31
Ponownie kłaniam się przed Saradą, boginią mowy, i przed Gangesem, rzeką bogów: oboje są równie święci, a ich czyny są urocze. Jedna odpuszcza grzech przez kąpiel i picie; druga odpuszcza niewiedzę przez to, że się ją opowiada i słucha.…
- 1.2.33
Oddaję cześć miastu Ayodhya, niezwykle świętemu, oraz rzece Sarayu, która niszczy skazy wieku Kali. Następnie składam hołd mężczyznom i kobietom miasta, do których Pan żywił niemałą miłość. Oszczerców Sity uwolnił od ich gór grzechów, i…
- 1.2.34
Wielbię króla Awadh, którego miłość do stóp Ramy była prawdziwa; rozłączony z Ramą, przyjacielem pokornych, odrzucił własne drogie ciało jak źdźbło słomy.
- 1.2.35
Kłaniam się Widezie (królowi Dżanace) z całym jego domem, w którego sercu leży głęboka, ukryta miłość do stóp Ramy. Pośród jogi i królewskiej rozkoszy trzymał ją ukrytą; ale na sam widok Ramy ona lśniła objawiona. Najpierw pozdrawiam stopy…
- 1.2.36
Kłaniam się Hanumanowi, synowi Wiatru, który jest ogniem dla lasu przewrotnych i skarbnicą prawdziwej mądrości; w pałacu którego serca mieszka Śri Rama, Niosący łuk i strzały.