Sukta 29
Sukta 2.29
Gṛtsamada (Bhārgava)
Ādityas (especially Varuṇa and Mitra)
Triṣṭubh
ଏହି ସାତ-ମନ୍ତ୍ରୀ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ସୂକ୍ତରେ ଗୃତ୍ସମଦ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ—ବିଶେଷତଃ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ—ଋତ (ବିଶ୍ୱ ଓ ନୀତିକ ଶୃଙ୍ଖଳା)ର ପାଳକ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରି ଗୁପ୍ତ ଦୋଷ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବିଚ୍ୟୁତିକୁ ଦୂରେ ରଖିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। କବି କୃପା, ସତ୍ୟର “ମଧ୍ୟମ ପଥ”ରେ ଠିକ୍ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ, ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବୀରଶକ୍ତିରେ ଧାରିତ ‘ବୃହତ୍’ (ବିଶାଳ) ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସାମୁଦାୟିକ ବାଣୀରେ ଅବିରତ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଚାହାନ୍ତି।
Mantras
Mantra 1
धृतव्रता आदित्या इषिरा आरे मत्कर्त रहसूरिवागः । शृण्वतो वो वरुण मित्र देवा भद्रस्य विद्वाँ अवसे हुवे वः ॥
ଧୃତବ୍ରତ ଆଦିତ୍ୟମାନେ! ଇଷିର—ଉତ୍କଟ ଶକ୍ତିମାନେ—ଗୁପ୍ତ ପ୍ରେରଣା ପରି ଚଳୁଥିବା ରହସ୍ୟମୟ ଦୋଷକୁ ମୋଠାରୁ ଦୂରେ ରଖ। ହେ ଦେବ ବରୁଣ ଓ ମିତ୍ର! ତୁମେ ଶୁଣ; ଭଦ୍ରର ଜ୍ଞାତା ହୋଇ, ସହାୟତା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ହ୍ୱାନ କରୁଛି।
Mantra 2
यूयं देवाः प्रमतिर्यूयमोजो यूयं द्वेषांसि सनुतर्युयोत । अभिक्षत्तारो अभि च क्षमध्वमद्या च नो मृळयतापरं च ॥
ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମେ ହିଁ ପ୍ରେରକ ପ୍ରଜ୍ଞା; ତୁମେ ହିଁ ଓଜସ୍ (ବଳ)। ତୁମେ ଆମ ଦ୍ୱେଷମାନଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ହିଁ ହଟାଇଦିଅ। ଅଧିପତିରୂପେ ଆମ ପ୍ରତି କ୍ଷମା ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର; ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପରେ ମଧ୍ୟ ଆମ ଉପରେ କୃପା କରି ଆମକୁ ଶାନ୍ତି ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦିଅ।
Mantra 3
किमू नु वः कृणवामापरेण किं सनेन वसव आप्येन । यूयं नो मित्रावरुणादिते च स्वस्तिमिन्द्रामरुतो दधात ॥
ତେବେ ଆମେ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ କ’ଣ କରିପାରିବୁ? କେବଳ ଉପରିପଟ ଲାଭରେ କ’ଣ? ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ ଓ ଅଦିତି, ଆମ ପାଇଁ ସ୍ୱସ୍ତି (କ୍ଷେମ) ସ୍ଥାପନ କର; ଏବଂ ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମରୁତମାନଙ୍କ ସହ, ସେଇ କଲ୍ୟାଣକୁ ଦୃଢ଼ କର।
Mantra 4
हये देवा यूयमिदापयः स्थ ते मृळत नाधमानाय मह्यम् । मा वो रथो मध्यमवाळृते भून्मा युष्मावत्स्वापिषु श्रमिष्म ॥
ହେ ଦେବମାନେ, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ହିଁ ତୃପ୍ତି ଓ ତାଜାପନ ଦେଇଥିବା ଆପଃ (ଜଳମାନେ)। ଚାପରେ ପିଡ଼ିତ ହୋଇ ପରିଶ୍ରମ କରୁଥିବା ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କର। ତୁମ ରଥ ଋତ (ସତ୍ୟ-ବ୍ୟବସ୍ଥା)ର ମଧ୍ୟମାର୍ଗରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ନ ହେଉ; ଏବଂ ତୁମ ସହିତ ଥିବା ସିଦ୍ଧିମାନଙ୍କରେ ଆମେ କ୍ଲାନ୍ତ ନ ହେଉ।
Mantra 5
प्र व एको मिमय भूर्यागो यन्मा पितेव कितवं शशास । आरे पाशा आरे अघानि देवा मा माधि पुत्रे विमिव ग्रभीष्ट ॥
ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ମୋ ପାଇଁ ବହୁ ଦୋଷ ମାପି ରଖିଛି—ଯେପରି ପିତା ଜୁଆରି ପୁଅକୁ ଶାସନ କରେ। ହେ ଦେବମାନେ, ପାଶ ଦୂରେ ରହୁ, ଅଘ (ପାପ) ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ରହୁ; ପକ୍ଷୀ-ଧରାଳି ଯେପରି ଶିକାରକୁ ଧରେ, ସେପରି ପୁତ୍ର ଉପରେ ମୋତେ ଧରିବେ ନାହିଁ।
Mantra 6
अर्वाञ्चो अद्या भवता यजत्रा आ वो हार्दि भयमानो व्ययेयम् । त्राध्वं नो देवा निजुरो वृकस्य त्राध्वं कर्तादवपदो यजत्राः ॥
ଆଜି ଆମ ପାଖକୁ ମୁହଁ ଫେରାଅ, ହେ ଯଜତ୍ର ଦେବମାନେ; ହୃଦୟରେ ଭୟଭୀତ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ମୁକ୍ତି ପାଉ। ହେ ଦେବମାନେ, ବୃକ-ସଦୃଶ ବଳର ଗୁପ୍ତ ଘାତରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ହେ ଯଜତ୍ରମାନେ, ପତନ କରାଉଥିବା କର୍ତ୍ତାରୁ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
Mantra 7
माहं मघोनो वरुण प्रियस्य भूरिदाव्न आ विदं शूनमापेः । मा रायो राजन्त्सुयमादव स्थां बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ହେ ବରୁଣ, ମଘବନଙ୍କ ପ୍ରିୟ—ବହୁଦାତା—ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ମୁଁ ହରାଇ ନ ଦେଉଁ, ଏବଂ ଶୂନ୍ୟତା ଓ ଅଭାବରେ ନ ପଡ଼ିଯାଉଁ। ହେ ରାଜନ, ସମୃଦ୍ଧିର ସୁୟମିତ ପଥରୁ ମୁଁ ଖସି ନ ପଡ଼ୁଁ; ଆମେ ବିଦଥରେ ‘ବୃହତ୍’କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା, ଅନ୍ତର୍ବୀର୍ୟରେ ସୁବୀର ହୋଇ।
Frequently Asked Questions
The hymn praises the Ādityas, with special focus on Mitra and Varuṇa—deities who uphold ṛta (truth and right order) and oversee both social and moral law.
It asks them to keep away hidden or “secret” fault, to be gracious to one under pressure, and to guide the worshipper on the true middle path without falling into error or loss.
It means speaking with clarity and greatness in the community or ritual assembly—truthful, expansive speech that reflects alignment with ṛta and is supported by inner strength (suvīra).
Ask anything about Sukta 29 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.