
Sukta 2.29
Gṛtsamada (Bhārgava)
Ādityas (especially Varuṇa and Mitra)
Triṣṭubh
ഈ ഏഴ് ഋക്കുകളുള്ള ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തുതിയിൽ ഗൃത്സമദൻ ആദിത്യന്മാരെ—പ്രധാനമായി മിത്രനും വരുണനും—ഋതത്തിന്റെ (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയവും നൈതികവുമായ ക്രമം) രക്ഷകരായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കുറ്റവും അന്തർവ്യതിയാനവും ദൂരെയാക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. കവി കരുണയും, സത്യത്തിന്റെ “മധ്യമാർഗ്ഗ”ത്തിൽ ശരിയായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും, കൂടാതെ ഉള്ളിലെ വീരശക്തിയാൽ നിലനിൽക്കുന്ന “ബൃഹത്” (വിശാല)മായ സമൂഹവാണിയിലും സമൃദ്ധിയിലും തുടർച്ചയായ പങ്കാളിത്തവും അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
धृतव्रता आदित्या इषिरा आरे मत्कर्त रहसूरिवागः । शृण्वतो वो वरुण मित्र देवा भद्रस्य विद्वाँ अवसे हुवे वः ॥
ധൃതവ്രതനായ ആദിത്യരേ! ഇഷിര—ഉത്സുകശക്തികളേ—മറഞ്ഞ പ്രേരണപോലെ നീങ്ങുന്ന രഹസ്യദോഷത്തെ എന്നിൽ നിന്നു ദൂരെയാക്കുവിൻ. ഹേ ദേവന്മാരായ വരുണനും മിത്രനും! നിങ്ങൾ കേൾക്കുവിൻ; ഭദ്രത്തെ അറിയുന്നവരായി, സഹായത്തിനായി ഞാൻ നിങ്ങളെ ഹ്വാനിക്കുന്നു.
Mantra 2
यूयं देवाः प्रमतिर्यूयमोजो यूयं द्वेषांसि सनुतर्युयोत । अभिक्षत्तारो अभि च क्षमध्वमद्या च नो मृळयतापरं च ॥
ഹേ ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളാണ് പ്രേരകമായ പ്രജ്ഞ; നിങ്ങളാണ് ഓജസ് (ബലം). ഞങ്ങളുടെ ദ്വേഷങ്ങളെ ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ നിങ്ങൾ അകറ്റുന്നു. അധിപതികളായി ഞങ്ങളോടു ക്ഷമയും സഹനവും കാണിക്കുവിൻ; ഇന്നും പിന്നെയും ഞങ്ങളോടു കൃപചെയ്ത് ഞങ്ങളെ ശാന്തിപ്പിക്കുകയും രോഗശമനം നൽകുകയും ചെയ്യുവിൻ.
Mantra 3
किमू नु वः कृणवामापरेण किं सनेन वसव आप्येन । यूयं नो मित्रावरुणादिते च स्वस्तिमिन्द्रामरुतो दधात ॥
അപ്പോൾ ഞങ്ങൾ നിങ്ങള്ക്കായി മറ്റേതെങ്കിലും മാർഗ്ഗത്തിൽ എന്തു ചെയ്യാൻ കഴിയും? വെറും പുറംലാഭം കൊണ്ടെന്തു? ഹേ മിത്ര-വരുണനും അദിതിയും, ഞങ്ങൾക്ക് സ്വസ്തി (ക്ഷേമം) സ്ഥാപിക്കുവിൻ; ഹേ ഇന്ദ്രാ, മരുത്തുകളോടുകൂടെ, ആ കല്യാണം ദൃഢമാക്കുവിൻ.
Mantra 4
हये देवा यूयमिदापयः स्थ ते मृळत नाधमानाय मह्यम् । मा वो रथो मध्यमवाळृते भून्मा युष्मावत्स्वापिषु श्रमिष्म ॥
ഹേ ദേവന്മാരേ, സത്യമായും നിങ്ങളാണ് തൃപ്തിയും പുതുമയും നൽകുന്ന ആപഃ (ജലങ്ങൾ). അമർത്ഥത്തിൽ പീഡിതനായി പരിശ്രമിക്കുന്ന എനിക്കു കൃപചെയ്യുവിൻ. നിങ്ങളുടെ രഥം ഋത (സത്യ-ക്രമം)ത്തിന്റെ മദ്ധ്യമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോകരുതേ; നിങ്ങളോടുകൂടെ ലഭിക്കുന്ന സിദ്ധികളിൽ ഞങ്ങൾ ക്ഷീണിക്കാതിരിക്കട്ടെ.
Mantra 5
प्र व एको मिमय भूर्यागो यन्मा पितेव कितवं शशास । आरे पाशा आरे अघानि देवा मा माधि पुत्रे विमिव ग्रभीष्ट ॥
നിങ്ങളിൽ ഒരുത്തൻ എനിക്കായി വളരെ കുറ്റം അളന്നുവെച്ചു—ചൂതാടുന്ന മകനെ പിതാവ് ശാസിക്കുന്നതുപോലെ. ദേവന്മാരേ, പാശങ്ങൾ ദൂരെയാകട്ടെ, അഘങ്ങൾ ദൂരെയാകട്ടെ; പക്ഷിവേട്ടക്കാരൻ ഇരയെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ, പുത്രനിൽ എന്നെ പിടിച്ചെടുക്കരുതേ.
Mantra 6
अर्वाञ्चो अद्या भवता यजत्रा आ वो हार्दि भयमानो व्ययेयम् । त्राध्वं नो देवा निजुरो वृकस्य त्राध्वं कर्तादवपदो यजत्राः ॥
ഇന്ന് ഞങ്ങളിലേക്കു തിരിഞ്ഞുവരുവിൻ, യജത്ര ദേവന്മാരേ; ഹൃദയത്തിൽ ഭയപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഞാൻ നിങ്ങളിൽ അഭയം കൊണ്ടു മോചനം പ്രാപിക്കട്ടെ. ദേവന്മാരേ, വൃകസദൃശമായ ശക്തിയുടെ രഹസ്യഘാതത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കുവിൻ; യജത്രരേ, വീഴ്ച വരുത്തുന്ന കർത്താവിൽ നിന്നുമെ ഞങ്ങളെ കാക്കുവിൻ.
Mantra 7
माहं मघोनो वरुण प्रियस्य भूरिदाव्न आ विदं शूनमापेः । मा रायो राजन्त्सुयमादव स्थां बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ഹേ വരുണാ, മഘവന്റെ പ്രിയനായ, ധാരാളം ദാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ പ്രിയ സാന്നിധ്യം ഞാൻ നഷ്ടപ്പെടാതെ, ശൂന്യതയിലും ദാരിദ്ര്യത്തിലുമേക്ക് വീഴാതിരിക്കട്ടെ. ഹേ രാജൻ, സമൃദ്ധിയുടെ സുസംയമിത പാതയിൽ നിന്ന് ഞാൻ വഴുതിപ്പോകാതിരിക്കട്ടെ; വಿದഥത്തിൽ ഞങ്ങൾ മഹത്തിനെ ഉച്ചരിക്കട്ടെ, അന്തർവീര്യത്തോടെ സുവീരരായി.
The hymn praises the Ādityas, with special focus on Mitra and Varuṇa—deities who uphold ṛta (truth and right order) and oversee both social and moral law.
It asks them to keep away hidden or “secret” fault, to be gracious to one under pressure, and to guide the worshipper on the true middle path without falling into error or loss.
It means speaking with clarity and greatness in the community or ritual assembly—truthful, expansive speech that reflects alignment with ṛta and is supported by inner strength (suvīra).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.