
Sukta 2.29
Gṛtsamada (Bhārgava)
Ādityas (especially Varuṇa and Mitra)
Triṣṭubh
এই সাত-মন্ত্ৰৰ ত্ৰিষ্টুভ্ সূক্তত গৃৎসমদে আদিত্যসকলক—বিশেষকৈ মিত্ৰ আৰু বৰুণক—ঋত (বিশ্ব আৰু নৈতিক শৃঙ্খলা)ৰ ৰক্ষক হিচাপে আহ্বান কৰি গোপন দোষ আৰু অন্তৰৰ বিচ্যুতি দূৰত ৰাখিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। কবিয়ে দয়া, সত্যৰ “মধ্যম পথ”ত সঠিক পথনির্দেশ, আৰু অন্তৰ্নিহিত বীৰশক্তিৰে ধাৰিত ‘বৃহৎ’ (বিশাল) সমৃদ্ধি আৰু ‘বৃহৎ’ সাৰ্বজনীন বাক্/সমষ্টিগত বাণীত অবিৰত অংশগ্ৰহণ কামনা কৰে।
Mantra 1
धृतव्रता आदित्या इषिरा आरे मत्कर्त रहसूरिवागः । शृण्वतो वो वरुण मित्र देवा भद्रस्य विद्वाँ अवसे हुवे वः ॥
ধৃতব্ৰত আদিত্যসকল, ইষিৰা তেজস্বী শক্তিসকল—গোপন দোষ, যি গোপন প্ৰবৃত্তিৰ দৰে সৰি ফুৰে, তাক মোৰ পৰা দূৰতে ৰাখা। শুনা, হে দেৱ বৰুণ-মিত্ৰ; ভদ্ৰৰ জ্ঞানী হৈ, সহায়ৰ বাবে মই তোমালোকক আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 2
यूयं देवाः प्रमतिर्यूयमोजो यूयं द्वेषांसि सनुतर्युयोत । अभिक्षत्तारो अभि च क्षमध्वमद्या च नो मृळयतापरं च ॥
হে দেৱাসকল, আপোনালোকেই অগ্ৰগামী প্ৰজ্ঞা, আপোনালোকেই বল। দূৰলৈকে আমাৰ দ্বেষ-বিদ্বেষসমূহক আপোনালোকেই তাড়াই দিওঁ। অধিক্ষত্তা (অধিপতি) ৰূপে আমাৰ প্ৰতি সহিষ্ণু হওঁক; আজি আৰু পৰৱৰ্তী কালতো আমাক কৃপা কৰি আৰোগ্য দিওঁক।
Mantra 3
किमू नु वः कृणवामापरेण किं सनेन वसव आप्येन । यूयं नो मित्रावरुणादिते च स्वस्तिमिन्द्रामरुतो दधात ॥
তেনেহ’ আপোনালোকৰ বাবে আমি আন উপায়ে কি কৰিম? কেৱল বাহ্য লাভ-সফলতাৰে কি কৰিব? হে মিত্র-বৰুণ, হে অদিতি—আপোনালোকেই আমাৰ বাবে স্বস্তি স্থাপন কৰক; আৰু হে ইন্দ্ৰ, মৰুতসকলসহ, সেই কল্যাণ দৃঢ় কৰি দিয়া।
Mantra 4
हये देवा यूयमिदापयः स्थ ते मृळत नाधमानाय मह्यम् । मा वो रथो मध्यमवाळृते भून्मा युष्मावत्स्वापिषु श्रमिष्म ॥
হে দেৱাসকল, নিশ্চয় আপোনালোকেই সতেজতাৰ আপঃ (জলসমূহ); ক্লান্ত আৰু চাপে পিষ্ট মোৰ প্ৰতি কৃপা কৰক। ঋত (সত্য-ঋত)ৰ মধ্যম পথৰ পৰা আপোনালোকৰ ৰথ যেন বিচ্যুত নহয়; আপোনালোকৰ সৈতে থকা সিদ্ধি-প্ৰাপ্তিত আমি যেন ক্লান্ত নহওঁ।
Mantra 5
प्र व एको मिमय भूर्यागो यन्मा पितेव कितवं शशास । आरे पाशा आरे अघानि देवा मा माधि पुत्रे विमिव ग्रभीष्ट ॥
তোমালোকৰ মাজত এজনেই যেন মোৰ ওপৰত বহুত দোষ মাপি দিলে—যেনে পিতাই জুৱাৰী পুত্ৰক শাসন কৰে। হে দেৱসকল, পাষবোৰ দূৰ হওক, অঘ-অমঙ্গলবোৰো দূৰ হওক; পাখি-ধৰাৰ দৰে চিকাৰ ধৰি লোৱাৰ দৰে, পুত্ৰৰ ওপৰত ধৰি মোক নধৰিবা।
Mantra 6
अर्वाञ्चो अद्या भवता यजत्रा आ वो हार्दि भयमानो व्ययेयम् । त्राध्वं नो देवा निजुरो वृकस्य त्राध्वं कर्तादवपदो यजत्राः ॥
হে যজ্য দেৱসকল, আজি আমাৰ ফালে মুখ ঘুৰাওক, যাতে মই হৃদয়ত ভয় লৈ তোমালোকৰ আশ্ৰয়ত মুক্তি পাওঁ। হে দেৱসকল, নীচ-চোৰা নেকুৰা-বলৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰা; হে যজ্যসকল, পতনৰ কৰ্তা (পতন ঘটোৱা) জনৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰা।
Mantra 7
माहं मघोनो वरुण प्रियस्य भूरिदाव्न आ विदं शूनमापेः । मा रायो राजन्त्सुयमादव स्थां बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
হে বরুণ, দানশীল প্ৰিয় মঘোনৰ সান্নিধ্য মই যেন নেহেৰুৱাওঁ, আৰু শূন্যতা-অভাবত নপৰোঁ। হে ৰাজন, সু-নিয়মিত সমৃদ্ধিৰ পথৰ পৰা মই যেন সৰি নপৰোঁ; সু-বীৰ অন্তঃশক্তিসম্পন্ন হৈ, বিদথ-সভাত আমি বৃহৎ (বৃহদ্) কথা কওঁ।
The hymn praises the Ādityas, with special focus on Mitra and Varuṇa—deities who uphold ṛta (truth and right order) and oversee both social and moral law.
It asks them to keep away hidden or “secret” fault, to be gracious to one under pressure, and to guide the worshipper on the true middle path without falling into error or loss.
It means speaking with clarity and greatness in the community or ritual assembly—truthful, expansive speech that reflects alignment with ṛta and is supported by inner strength (suvīra).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.