Kanda 7
Prayers & Invocations
କାଣ୍ଡ ୭ ଅଥର୍ବଣୀୟ ଶୈଳୀର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହାରିକ ସୂକ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଅବ୍ୟାହତ ରଖେ—ଗୃହସମୃଦ୍ଧି, ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରତିକାର-କ୍ରିୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରି। ଏହାର ୧୨ ଅନୁବାକ ଜୁଡ଼ା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପୁନଃପୁନଃ କଲ୍ୟାଣକୁ ବ୍ରହ୍ମନ୍/ଆତ୍ମନ୍, ପ୍ରାଣ ଓ ଋତରେ ନିବିଡ଼ କରେ, ଏବଂ ଗୋଧନ, ଜନନଶକ୍ତି, ବିଜୟ ଓ ଯଜ୍ଞ-ସ୍ଥାନ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଛୋଟ ମନ୍ତ୍ର-ଚର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି-ତପସ୍, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକ-ସ୍ଥାପକ ପଦକ୍ଷେପ, ଏବଂ ଦିଗ୍-ରକ୍ଷା ପୁନରାବୃତ୍ତି ଭାବେ ସ୍ଥିରତାଦାୟକ ଶକ୍ତି ରୂପେ ଆସେ; ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ୟିତ ଚିକିତ୍ସା ଓ ଅପଶକୁନ-ପ୍ରତିହାର ପ୍ରୟୋଗ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
Anuvakas in Kanda 7
12 anuvakas (sections) to explore.
Anuvaka 1
ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ: ବ୍ରହ୍ମ/ଆତ୍ମାର ଆଶ୍ରୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଯଜ୍ଞ ଓ ଜୀବନ-ଯାତ୍ରା; ବାଣୀ, ପ୍ରାଣ ଓ ଋତ/ଧର୍ମର କୋସ୍ମିକ ନିୟମ ମାଧ୍ୟମରେ ରକ୍ଷାକାରୀ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ। ଉପବିଷୟ: ବାଚ୍ ବ୍ରହ୍ମ—ନାମକରଣ, ଋତର ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଫଳଦାୟକ ବାଣୀ; ଆତ୍ମା ଯଜ୍ଞର ନିଶ୍ଚୟକାରୀ ଓ ଅପକାର ବିରୋଧରେ ଦୃଢ଼ ଆଧାର (ଧାରୁଣ); ପ୍ରାଚୀନ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ସ୍ଥାପନ—ଆଦର୍ଶ ରୂପ; ପ୍ରାଣ/ବାୟୁ ହବି ବହନକାରୀ ଓ ବନ୍ଧନ ଶିଥିଳକାରୀ; ଅଦିତି–ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଆଶ୍ରୟ ଓ ରକ୍ଷା।
Anuvaka 2
ଦିବ୍ୟ ପ୍ରେରଣା, ସାମାଜିକ ଅଧିକାର, ଉର୍ବରତା ଓ ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ପୌଷ୍ଟିକ ସମୃଦ୍ଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ—ଘରୋଇ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ସଫଳତାକୁ ଦୃଢ଼ କରେ। ଉପଥିମଗୁଡ଼ିକ: ସରସ୍ୱତୀ ପୋଷଣ ଓ ଧନ-ଭଣ୍ଡାର ଦାତ୍ରୀ; ସବିତାଙ୍କ ‘ସତ୍ୟସବ’ (ସତ୍ୟ ପ୍ରେରଣା) ଇଚ୍ଛାକୁ ପଥଦର୍ଶନ କରି ସମ୍ପଦ ଆକର୍ଷଣ କରେ; ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ସଭା–ସମିତିରେ ସଫଳତା; ବର୍ଚସ୍ (ତେଜ) ଓ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାତ୍ମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା; ଧାତୃ ଓ ପ୍ରଜାପତି ପରି ବିଶ୍ୱ-‘ସ୍ଥାପକ’ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନର ସ୍ଥିରୀକରଣ।
Anuvaka 3
ଏହି ଅନୁବାକର ମୁଖ୍ୟ ଭାବ ହେଉଛି—ଯଜ୍ଞ-ସ୍ଥାନରେ ଆଲୋକ, ରାଜଶକ୍ତି ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକ-ସ୍ଥାପକ ତିନି ପଦକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଋତ (ବିଶ୍ୱ-ନିୟମ) କୁ ଦୃଢ଼ କରି ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି/ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷତା ଲାଭ କରାଯାଏ। ଉପଭାବଗୁଡ଼ିକ: ଆଦିତ୍ୟ/ଜ୍ୟୋତି ନୀତିମୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ଜ୍ଞାନମୟ ଆଲୋକ; ଦୁଷ୍ସ୍ୱପ୍ନ, ରାତ୍ରିଭୟ, ଦେମୋନିକ ଚାପ ଓ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ରୁ ରକ୍ଷା; ଦେବମାନେ ଯାହା ଜିତିଛନ୍ତି ସେହି ଲାଭକୁ ‘ପୌଷ୍ଟିକ’ ଭାବେ ଦାନ/ସ୍ଥିର କରା; ବିଷ୍ଣୁ–ବରୁଣ ଦେଶ-ସୀମାକୁ ଦୃଢ଼ କରୁଥିବା ଓ ଧର୍ମ-ନିୟମ ପାଳନକାରୀ; ଇଳା ଶୁଦ୍ଧିକର ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବ୍ରତ-ସମର୍ଥନ; ଉପକରଣ, ବେଦୀ ଓ ଯଜ୍ଞକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି।
Anuvaka 4
ଅଥର୍ବଣୀୟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଦୀକ୍ଷାମୟ ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ-ରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଏକାନ୍ତ ସ୍ନେହ/ଆସକ୍ତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଉପବିଷୟ: ଆୟୁଷ୍ୟ (ଦୀର୍ଘାୟୁ) ଆହ୍ୱାନ; ପୌଷ୍ଟିକ (ପୋଷଣ, ଗୋବୃଦ୍ଧି, ବୃଦ୍ଧି) କ୍ରିୟା; ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କୁ ଦୂର କରିବା ଓ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ଅପୋତ୍ରୋପାୟିକ ପ୍ରୟୋଗ; ଲେପ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବନ୍ଧନ-ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବଶୀକରଣ (ଆକର୍ଷଣ/ଧାରଣ); ଜଳ–ବର୍ଷା–ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ପୁନର୍ପୂରଣକାରୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଦେଖାଇବା। ବ୍ୟବହାରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ: ଦାମ୍ପତ୍ୟ/ଲୈଙ୍ଗିକ ଏକାନ୍ତତା ରକ୍ଷା, ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧୀଙ୍କୁ ହଟାଇବା ଇତ୍ୟାଦି।
Anuvaka 5
ଚନ୍ଦ୍ର-ଉର୍ବରତାର ଶକ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକମାନେ ଓ ବିଜୟ-ରକ୍ଷାକାରୀ ମିତ୍ରତା ମାଧ୍ୟମରେ ସମଗ୍ରତା ଓ ଲାଭ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ସିନୀବାଳୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭଧାରଣ, ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରସବ ଓ ସନ୍ତାନ-ସ୍ଥାପନ; ରାକାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ-ମରାମତି ଓ ଉର୍ବରତାର ପୁନଃସ୍ଥାପନ; କୁହୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅମାବାସ୍ୟାରେ କ୍ରିୟା-ସିଦ୍ଧି ଓ ଧନ-ବଣ୍ଟନ; ସୋମ–ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିକିତ୍ସା ଓ ପବିତ୍ରୀକରଣ; ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର–ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜୟ, ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଓ ଶତ୍ରୁ-ଯୋଜନା ଭଙ୍ଗ; ସାମାଜିକ ଶାନ୍ତି-ସ୍ଥାପନ।
Anuvaka 6
ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ: ପ୍ରାଣ-ସ୍ଥିରତା—ପ୍ରାଣ ପୁନଃସ୍ଥାପନ, ଦିଗ୍-ରକ୍ଷା ଓ ଶୁଭ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଗୃହର ସୁରକ୍ଷା। ଉପବିଷୟ: (1) ରକ୍ଷା—ଦିଗମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଦୁଷ୍ଟକର୍ମୀଙ୍କୁ ଦୂରେଇବା, (2) ସଂଜ୍ଞାନ—ନିଜ ପରିସର ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ସମ୍ମତି/ସମନ୍ୱୟ, (3) ଭୈଷଜ୍ୟ—ପ୍ରାଣ/ଅପାନକୁ ପୁନଃ ଆସନେ ବସାଇ ମୃତ୍ୟୁର ଆକର୍ଷଣକୁ ପ୍ରତିରୋଧ, (4) ବିଷହରଣ—ବୀରୁଦ୍ (ଔଷଧି) ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଷନାଶ, (5) ବାଚ୍/ଶ୍ରୁତି-ପୂଜା—ଋକ୍ ଓ ସାମନକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବାଣୀ ଭାବେ ସମ୍ମାନ, (6) ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ—ନିରାପଦ ଯାତ୍ରା ଓ ବାଧା-ରହିତ ପଥ।
Anuvaka 7
ପବିତ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ପୁନଃକେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବା—ଅଗ୍ନି-ତପସ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା, ହରାଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମନ୍/ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା, ଏବଂ ଅଶୁଭ ନିମିତ୍ତ ଓ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍କୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରିବା। ଉପଥିମ୍: ତପସ୍-ଜନକ, ଗୃହକେନ୍ଦ୍ର ଓ ଦୁରିତ-ନାଶକ ଭାବେ ଅଗ୍ନି; ଅଶୁଭ-ପକ୍ଷୀ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଓ ଦିନଚକ୍ର ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି/ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ; ‘ଭ୍ରଷ୍ଟ’ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଓ ପୁନଃଆହ୍ୱାନିତ ଶକ୍ତି (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଆତ୍ମନ୍, ଦ୍ରବିଣ)ର ରିତୁଆଲ ପୁନରୁଦ୍ଧାର; ଅପାମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭିଦ-ଆଧାରିତ ଶୋଧନ—ଶମଳ ନିଷ୍କାସନ ଓ ଶାପ-ପ୍ରତିଶାପ ନିବାରଣ; ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହୀତ ଆହୁତି ଓ ଗୃହର ସୁସ୍ଥିତି।
Anuvaka 8
ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ: ସୁଦୃଢ଼ ପରିସର-ରକ୍ଷା, ଯଥାଯଥ ଆହୁତି ଓ ବନ୍ଧନ-ମୋଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୃହ-ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ରିତୁଆଲ-ଜ୍ୟୋତିଷ ରକ୍ଷା; ସହିତ ଗଳା/ଲିମ୍ଫ ଗ୍ରନ୍ଥି-ସ୍ଫୀତି (ଗଣ୍ଡମାଳା/ଅପଚିତ) ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା। ଉପବିଷୟ: ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷୋଘ୍ନ ଆବରଣ ଓ ବସତି-ନିବାରଣ; ଯଜ୍ଞ-ଶୁଦ୍ଧତା—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଥୋଚିତ ଭାଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଓ ତ୍ରୁଟି-ସଂଶୋଧନ; ଦୁଧ, ଗାଈ ଓ ଶୁଭ ଭାଗ (ଭଗ) ଦ୍ୱାରା ପଶୁ-ଗୃହ ସମୃଦ୍ଧି; ମୂଳ-ଶକ୍ତି ଓ ଶୋଷଣ/ବିଭେଦନ କ୍ରିୟା ସହ ଗଣ୍ଡମାଳା/ଅପଚିତ ସ୍ଫୀତି ପାଇଁ ଭୈଷଜ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା।
Anuvaka 9
ଋତକୁ ସ୍ଥିର କରି ଜୀବନକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା—ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ନିୟମର ଯୁଗଳ ଧାରା ଓ ଆଥର୍ବଣୀୟ ଲକ୍ଷ୍ୟିତ ରକ୍ଷା (ସମୃଦ୍ଧି, ମୋଚନ, ଚିକିତ୍ସା, ଏବଂ ପ୍ରତିହାନି-ନିବାରଣ) ମାଧ୍ୟମରେ। ଉପବିଷୟ: ସୂର୍ଯ୍ୟ–ଚନ୍ଦ୍ର ଚକ୍ର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର/ଋତର ଆଧାର; ଅଗ୍ନି ଧନ-ସ୍ଥାପକ ଓ ଗୃହରକ୍ଷକ; ବରୁଣଙ୍କ ପାଶ—ପାପବୋଧ, ବନ୍ଧନ ଓ ସଂକୋଚରୁ ମୁକ୍ତି; ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ସ୍ୱସ୍ତି—ଗତିରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରା ଓ ବିଜୟ; ଇନ୍ଦ୍ର ସଦା ଡାକିହେବା ସହାୟକ ଓ ଉଦ୍ଧାରକ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ବ୍ୟାପ୍ତି—ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ଚିକିତ୍ସାରେ।
Anuvaka 10
ଇନ୍ଦ୍ରକେନ୍ଦ୍ରିତ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବିଜୟ—ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମନ୍ତ୍ର-ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସୁନିଶ୍ଚିତ; ଏହା ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ସ୍ଥିର କରେ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ଉପବିଷୟ: ସୁତ୍ରାମା-ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟହୀନତା ଓ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷାର ନିଶ୍ଚୟକ; ଶତ୍ରୁବିରୋଧୀ ଅଭିଚାର—ନିଷ୍କାସନ, ବାଧା ଭଙ୍ଗ, ହୃଦୟ/ଦେହର କ୍ଷତି-ପୀଡାର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ; ଗୃହସ୍ଥ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶୁଭ ବସୋବାସକୁ ‘ଧ୍ରୁବ’ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ; ଯଜ୍ଞର ଶୁଦ୍ଧତା—ବର୍ହିଷ/ହବିଷ ପ୍ରେଷଣ ଓ ବେଦୀ-ପରିବେଷ୍ଟନ; ସମ୍ମତି ଓ ନେତୃତ୍ୱ—ସାମ୍ମନସ୍ୟର ସ୍ଥାପନ।
Anuvaka 11
ଏହି ଅନୁବାକର ମୂଳ ଭାବ ହେଉଛି ରକ୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧିମୁଖୀ ମନ୍ତ୍ର-ଚର୍ମ, ଯାହା ଅଶୁଭ ଶକ୍ତିକୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରି ଧର୍ମସମ୍ମତ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରେ ଏବଂ ଗୃହ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଜୀବନର କୁଶଳ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଉପବିଷୟଗୁଡ଼ିକ: ସ୍ୱପ୍ନଜନିତ ଅପଶକୁନ ଶାନ୍ତିକରଣ ଓ ଅଶୌଚ ନିବାରଣ; ଆଘାତ ଓ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁରୁ ଆତ୍ମରକ୍ଷା; ଧର୍ମମୟ କ୍ଷତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଶାସନ ଓ ସମୁଦାୟର ଉନ୍ନତି; ବରୁଣଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଧର୍ମସମ୍ମତ ଦାନ (ଗୋଦାନ, ବୃଦ୍ଧି) ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧି; ଦୈବ୍ୟ ବାଚ୍ (ସତ୍ୟନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ବାଣୀ) ଓ ଠିକ୍ ପ୍ରଣୀତି (ପଥପ୍ରଦର୍ଶନ) ସହ ସମନ୍ୱୟ; ଏବଂ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ-ଶୋଧନ।
Anuvaka 12
ମୂଳ ବିଷୟ: ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଅଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଓ ଦୋଷକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା, ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା, ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହ ସୁରକ୍ଷାଶକ୍ତିକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା। ଉପବିଷୟ: (1) ପୌଷ୍ଟିକ କ୍ରିୟା—ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମରେ ଜନନଶୀଳ ଜୀବନଶକ୍ତିକୁ ଠିକ୍ ଦିଗକୁ ନେବା/ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା। (2) ପାପନାଶନ—ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ ଓ ସପ୍ତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧିକରଣ। (3) ଅଭିଚାର—ଚିହ୍ନିତ ଶତ୍ରୁକୁ ଅକ୍ଷମ କରି ଅପମାନିତ କରିବା। (4) ତେଜସ୍/ବର୍ଚସ୍ ପରିଚାଳନା—ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଠାରୁ ଶକ୍ତି ଆହରଣ କରି ନିଜ ପାଇଁ ବଳବର୍ଦ୍ଧନ। (5) ପାପୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ (ଅଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ) ଓ ଜନ୍ମସଂଲଗ୍ନ ଦୋଷକୁ ବାହାର କରିଦେବା।
Frequently Asked Questions
Kāṇḍa 7 primarily serves household and public welfare through short charms: prosperity (cattle, fertility, rain), protection of person/home, and shānti measures against omens, impurity, and hostile speech—grounded in ṛta and prāṇa.
Indra is prominent for protection and victory; Agni appears as tapas and purification; Viṣṇu’s strides function as world-fixing stabilization; alongside brahman/ātman, prāṇa, and directional guardians that secure life and ritual space.
Its hymns are notably compact and practical, suited to quick domestic and protective applications—installations, counter-omens, prosperity rites, and targeted healing—often as modular formulas within broader Atharvanic ritual work.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.