Anuvaka 7
ପବିତ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ପୁନଃକେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବା—ଅଗ୍ନି-ତପସ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା, ହରାଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମନ୍/ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା, ଏବଂ ଅଶୁଭ ନିମିତ୍ତ ଓ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍କୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରିବା। ଉପଥିମ୍: ତପସ୍-ଜନକ, ଗୃହକେନ୍ଦ୍ର ଓ ଦୁରିତ-ନାଶକ ଭାବେ ଅଗ୍ନି; ଅଶୁଭ-ପକ୍ଷୀ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଓ ଦିନଚକ୍ର ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି/ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ; ‘ଭ୍ରଷ୍ଟ’ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଓ ପୁନଃଆହ୍ୱାନିତ ଶକ୍ତି (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଆତ୍ମନ୍, ଦ୍ରବିଣ)ର ରିତୁଆଲ ପୁନରୁଦ୍ଧାର; ଅପାମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭିଦ-ଆଧାରିତ ଶୋଧନ—ଶମଳ ନିଷ୍କାସନ ଓ ଶାପ-ପ୍ରତିଶାପ ନିବାରଣ; ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହୀତ ଆହୁତି ଓ ଗୃହର ସୁସ୍ଥିତି।
Suktas in Anuvaka 7
Sukta 61
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତପସ୍ (ଉଷ୍ମା, ଶାସିତ ଶକ୍ତି)ର ବହକ ଓ ଉତ୍ପାଦକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି। ‘ତାପ ଦେଇ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବା’ ନାମକ ଅଗ୍ନି-ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଶକ୍ତି ଜନ୍ମାଯାଏ। ଅଗ୍ନି ମାଧ୍ୟମରେ ତପସ୍ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି କର୍ତ୍ତାମାନେ ପୌଷ୍ଟିକ ଲାଭ—ଆୟୁଷ୍ୟ (ଦୀର୍ଘଜୀବନ), ମେଧା (ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି), ଏବଂ ଶ୍ରୁତି/ଖ୍ୟାତିରେ ଅନୁକୂଳ ସ୍ଥାନ—କାମନା କରନ୍ତି; ଯାହା ସାବଧାନ ଶ୍ରବଣ ଓ ଯଥାର୍ଥ ଯଜ୍ଞ-ଏକାଗ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ।
Sukta 62
ଏହି ଏକମାତ୍ର ଋଚାର ହ୍ୟମ୍ନରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବସତିର “ନାଭି” (ନାଭି)—ଅର୍ଥାତ୍ ଚୁଲ୍ହା/ଯଜ୍ଞକେନ୍ଦ୍ର—ରେ ସତ୍ପତି (ସଦ୍ଜନଙ୍କ ଅଧିପତି) ଏବଂ ପୁରୋହିତ-ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଛିଟକାଇ ଦିଏ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଝଲମଲା, ବୃଷଭ-ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁଦ୍ଧୀୟ ପ୍ରଭାବକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା, ଯୁଦ୍ଧ ଉସ୍କାଇବାମାନଙ୍କୁ “ପାଦତଳେ” ଅବସ୍ଥିତ କରି ଦମନ କରିବା, ଏବଂ ସମୁଦାୟର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭୂମିକୁ ଅଭେଦ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗ ଭାବେ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚାହେ।
Sukta 63
ଏହି ଏକମାତ୍ର ମନ୍ତ୍ରର ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦୁରିତନାଶନ—ଅପଦା ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ବିନାଶକ—ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ; ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପବିତ୍ର ଆସନରୁ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ତୁତି ସହ ତାଙ୍କୁ ଡାକାଯାଏ। ଏହାର ଶକ୍ତି ‘ପାରାୟଣ’—ପାର କରାଇବା—ଭାବନାରେ ନିହିତ: ଯୁଦ୍ଧଜୟୀ ଓ ଦୃଢ଼ ରକ୍ଷକ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପାସକଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଠିନ ପଥ ଉପରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପାର କରାଇ, ଅପଦାର ପାରେ ସ୍ଥାପିତ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ।
Sukta 64
AV 7.64 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ-ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା କଳା ଅଶୁଭ ପକ୍ଷୀ ନିକଟକୁ ଆସିବା, ବସିବା କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର କରିବାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଶୁଭତା ଓ ଦୋଷ (ଏନସ୍) କୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରେ। ଏହି ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱିମୁଖୀ ଶୋଧକକୁ ବ୍ୟବହାର କରେ—ଦୁରିତ ଧୋଇ ଦେବା ପାଇଁ ଆପଃ (ଜଳ) ଏବଂ ଏନସ୍ ଦଗ୍ଧ କରି ହଟାଇବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଗାର୍ହପତ୍ୟ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ସାଧକ ସୁରକ୍ଷିତ, ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଯଜ୍ଞୀୟ ଓ ସାମାଜିକ ପବିତ୍ରତାରେ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।
Sukta 65
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅପାମାର୍ଗ-ସୂକ୍ତଟି ଶାପ-ନିବାରଣ ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣର ଏକ ସଂକୁଚିତ ମନ୍ତ୍ର: ଉଦ୍ଭିଦଟିକୁ ଜୀବନ୍ତ, ନୀତିଗତ ଭାବେ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ବିରୋଧୀ ଅଭିଶାପ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ “ମଳିନତା” (ଶମଳ) କୁ ଦୂର କରେ। ତିନିଟି ଅନୁଷ୍ଟୁଭ ପଦ୍ୟରେ ଅପାମାର୍ଗଙ୍କୁ ବାହ୍ୟ ଶାପ ଖେଦାଇବାକୁ, ନିଜ ଅପକର୍ମ ଧୋଇଦେବାକୁ, ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ, ବନ୍ଧନକାରୀ ଉପାଦାନ ସହ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଲାଗିଥିବା ଦୂଷଣ ହଟାଇବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Sukta 66
ଏହି ଏକ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ମନ୍ତ୍ରଟି “ଭ୍ରଷ୍ଟ” ବ୍ରହ୍ମନ୍କୁ—ମନ୍ତ୍ର-ଶକ୍ତି ଓ ଯଜ୍ଞୀୟ କ୍ରିୟାକ୍ଷମତାକୁ—ସ୍ମରଣ କରେ, ଯାହା ଖୋଲା ପରିବେଶରେ (ମଧ୍ୟାକାଶ, ପବନ, ଗଛ, ଝାଡ଼-ଜଙ୍ଗଲ) ଭ୍ରମଣ କରିଯାଇଛି। ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇପାରେ ସେହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ନାମ କରି ଏବଂ ତାହାକୁ ଫେରିଆସିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର କର୍ତ୍ତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାଦାୟକ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଶକ୍ତିକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା ପୁଣି “ଧରି” ଯାଏ।
Sukta 67
ଏହି ଏକ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ପୁନରୁଦ୍ଧାରକ ସୂତ୍ର ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ହରାଇଯାଇଥିବା କିମ୍ବା କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ—ବୀର୍ୟ/ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ), ଆତ୍ମତ୍ୱ (ଆତ୍ମନ୍), ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି (ଦ୍ରବିଣ), ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୀୟ ତେଜ/ବ୍ରହ୍ମ-ଶକ୍ତି (ବ୍ରାହ୍ମଣ/“ବ୍ରହ୍ମ-ଶକ୍ତି”)—ପୁନଃ ଡାକି ଆଣେ। ଏହା ଆହୁରି ଧୀଷ୍ଣ୍ୟ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ ଯେ ସମସ୍ତ କିଛିକୁ ‘ନିଜ ଯଥାସ୍ଥାନ’ରେ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରନ୍ତୁ, ଯାହାରୁ ଏହି ସୂକ୍ତଟି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପୁନର୍ଗଠନର ମନ୍ତ୍ର ଓ ଗୃହ୍ୟ-ଆଚାରର ପୁନଃବ୍ୟବସ୍ଥାପନାର ମନ୍ତ୍ର—ଦୁହେଁ ହୋଇଯାଏ।
Sukta 68
AV 7.68 ହେଉଛି ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରିଥିବା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତ, ଯାହା ଗ୍ରହୀତ ଆହୁତି ଅର୍ପଣ କରିବା ଏବଂ ସନ୍ତାନ-ସନ୍ତତି ଦ୍ୱାରା ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ। ଏହା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ‘ନିୟମ/ବିଧାନ’କୁ ଗୃହସ୍ଥ ସମୃଦ୍ଧି ସହ ଯୋଡ଼େ, ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ‘ମୁଖ’ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଆହୁତିକୁ ସେମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ରୀତି ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଥିବାର ସ୍ପଷ୍ଟ ସମ୍ବନ୍ଧ ସ୍ଥାପନ କରେ। ଶେଷରେ ଦେବୀଙ୍କ କୃପାଦୃଷ୍ଟି ତଳେ ରହିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ରୀତିକୁ ମୁଦ୍ରିତ କରେ।
Sukta 69
ଏହି ଏକମାତ୍ର ମନ୍ତ୍ରର ଶାନ୍ତି-ସୂକ୍ତରେ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଉପକାରୀ ଶକ୍ତିମାନେ—ବାତ (ପବନ), ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦିନମାନେ, ରାତ୍ରିମାନେ ଓ ଉଷା (ପ୍ରଭାତ)—ଜପକର୍ତ୍ତାଙ୍କ କଳ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଏକତ୍ର ଭାବେ ଅନୁକୂଳ ହେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ (ବାତ), ଉଷ୍ମା ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି (ସୂର୍ଯ୍ୟ), ଏବଂ ସମୟର ସୁରକ୍ଷିତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମ (ଦିନ/ରାତ୍ରି/ଉଷା) ଉପରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଏହା ଅଦୃଶ୍ୟ ବିପଦ—ବିଶେଷକରି ରାତ୍ରି ସହ ସଂପୃକ୍ତ—ଶାନ୍ତ କରି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସୁଭାଗ୍ୟକୁ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
Sukta 70
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଭିଚାରିକ ସୂକ୍ତଟି ଏକ ବାଧ୍ୟକାରୀ ମନ୍ତ୍ର—ଶତ୍ରୁ ବ୍ୟକ୍ତି (କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି)ଙ୍କୁ ଆଚାରାନୁଷ୍ଠାନରେ ‘ବାନ୍ଧି’ ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ମୁଖକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଓ ନିର୍ବାକ କରିବା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବା ପାଇଁ। ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଘୋର ରୂପକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି; ‘ମନ୍ୟୁ’ (କ୍ରୋଧ) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଶତ୍ରୁର ହବି/ଆଜ୍ୟକୁ ଆଘାତ କରି ତାଙ୍କର କ୍ରିୟାକୁ ସିଦ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାରୁ ରୋକେ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.