Opening the text

ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ: ସୁଦୃଢ଼ ପରିସର-ରକ୍ଷା, ଯଥାଯଥ ଆହୁତି ଓ ବନ୍ଧନ-ମୋଚନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୃହ-ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ରିତୁଆଲ-ଜ୍ୟୋତିଷ ରକ୍ଷା; ସହିତ ଗଳା/ଲିମ୍ଫ ଗ୍ରନ୍ଥି-ସ୍ଫୀତି (ଗଣ୍ଡମାଳା/ଅପଚିତ) ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା। ଉପବିଷୟ: ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷୋଘ୍ନ ଆବରଣ ଓ ବସତି-ନିବାରଣ; ଯଜ୍ଞ-ଶୁଦ୍ଧତା—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯଥୋଚିତ ଭାଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଓ ତ୍ରୁଟି-ସଂଶୋଧନ; ଦୁଧ, ଗାଈ ଓ ଶୁଭ ଭାଗ (ଭଗ) ଦ୍ୱାରା ପଶୁ-ଗୃହ ସମୃଦ୍ଧି; ମୂଳ-ଶକ୍ତି ଓ ଶୋଷଣ/ବିଭେଦନ କ୍ରିୟା ସହ ଗଣ୍ଡମାଳା/ଅପଚିତ ସ୍ଫୀତି ପାଇଁ ଭୈଷଜ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା।
ଏହି ଏକମାତ୍ର ପଦର ରକ୍ଷୋଘ୍ନ ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବସତି/ଗ୍ରାମର ଚାରିପାଖେ ଜୀବନ୍ତ ଦୁର୍ଗ-ପ୍ରାଚୀର ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ—ଅଗ୍ନିମୟ ବୁଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରବଳତାରେ ସମୁଦାୟକୁ ଘେରି ରଖି। ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରେରିତ (ବିପ୍ର) ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସୀମା-ରେଖା ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଘେରାଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ମାନବ କିମ୍ବା ଦୈତ୍ୟ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ଦୂର କରିବା, ଭାଙ୍ଗିଦେବା ଓ ନିହତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ।
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତ ଯଜ୍ଞକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରେ—ଯଜମାନମାନଙ୍କୁ “ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଗକୁ ଦେଖ” ବୋଲି ଡାକି, ସେହି ଭାଗ ଯଥାରୂପେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚୁଥିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରାଏ। ପ୍ରସ୍ତୁତିର ତ୍ରୁଟି (ଭଲ ପକା ଓ ଭଲ ନ ପକା ହବିଷ) କୁ ମଧ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ କରି, ଏମିତି ଏକ ସଂଶୋଧନାତ୍ମକ ଅର୍ପଣ-ଭାବ ଦିଗରେ ନେଇଯାଏ ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ମଧ୍ୟାହ୍ନ ମୋଡ଼ ସମୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଏହାର ଶେଷରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୋମ-ପୀଡନର ଦଧି ପାନ କରିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ; ଏବଂ ଋତ (ଯଥାକ୍ରମ) ସହ ସମନ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧି, ଗୋ-ରକ୍ଷା ଓ ଯଜ୍ଞ-ସିଦ୍ଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ।
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଏକ ପୌଷ୍ଟିକ ହ୍ୟମ୍ନ, ଯାହା ଦୁଧ ଓ ଗାଈକୁ ‘ଭଗ’ (ଶୁଭ ଅଂଶ/ସୁଭାଗ୍ୟ)ର ବାହକ ଭାବେ ପବିତ୍ର କରେ ଏବଂ ଗୃହସମୃଦ୍ଧିକୁ ସବିତାଙ୍କ ନିୟମିତ କୋସ୍ମିକ ଗତି ଓ ଉଷାଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମୟ ଅଗ୍ରସରଣ ସହ ଯୋଡ଼େ। ଗର୍ମ ଦୁଧ (ଘର୍ମ) ଓ ସୁସଂରକ୍ଷିତ ଚରାଗାହର ଚିତ୍ରକଳ୍ପନା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ପ୍ରଚୁର ଦୁଧ-ଫଳନ, ସୁସ୍ଥ ଗୋଧନ, ଏବଂ ଫଳିଥିବା ଘରର ଶୁଭ ‘ସିଦ୍ଧି-ଚିହ୍ନ’ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ଦୈନିକ ଗୋପାଳନ ଓ ଅର୍ପଣ-ଆଚାରକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖୋଲା ‘ସ୍ୱର୍ଗର ଭଣ୍ଡାର’ ସହ ସମନ୍ୱୟ କରିବାରେ ଏହାର ଶକ୍ତି ଅଛି—ଯାହାରେ ପୋଷଣ ଏକାଧାରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହୋଇଯାଏ।
AV 7.74 ହେଉଛି ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ଚିକିତ୍ସା-ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଗ୍ରନ୍ଥିଜ ସ୍ଫୀତି (ଗଣ୍ଡମାଳା/ଅପଚିତ) କୁ ଭାଙ୍ଗି ଛିଣ୍ଡାଇବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ—ଏହି ରୋଗକୁ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ମୂଳ ଓ ମନ୍ତ୍ରର ଭେଦକ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା “ଚିରି ଭାଗ କରିଦିଆଯାଇପାରେ” ବୋଲି ଧରାଯାଇଛି। ଶାରୀରିକ ଔଷଧ (ମୂଳ, ବିଶେଷକରି କୃଷ୍ଣା ନାମକ ଉଦ୍ଭିଦ-ଶକ୍ତି) ସହ, ଏହି ସୂକ୍ତ ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧ ପରି ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବନାକୁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରେ, ଯାହା ରୋଗକୁ ବଢ଼ାଇପାରେ। ଶେଷରେ, ଗୃହ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଓ ନିୟମିତ ବ୍ରତାଚରଣରେ କୁଶଳତାକୁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଏ।
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଦୁଇ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ସୂକ୍ତଟି ଗୋଧନ ପାଇଁ ରକ୍ଷା-ସମୃଦ୍ଧିର ମନ୍ତ୍ର: ଚରାଇକୁ ଯିବା ପଥରେ ଓ ପାଣିପିଆ ସ୍ଥାନରେ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରେ, ଏବଂ ଗୋଶାଳା ଓ ଗୃହାସନକୁ ଦୃଢ଼ କରେ। ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ବିନାଶକ ଭାବେ ନୁହେଁ, ସଚେତନ ପାଳକ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ; ତାଙ୍କ ‘ଶସ୍ତ୍ର/ମିସାଇଲ’ ଅପମାର୍ଜକ ସୀମାରେଖା ରୂପେ ପରିଧି ଗଢ଼େ। ଜଳଦେବୀମାନେ ଓ ଉପକାରୀ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ଝୁଣ୍ଡ ଓ ମାଲିକଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପରିଶୋଧନ, ଅଭିଷେକ ଓ ବଳବତୀ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ।
AV 7.76 ଏକ ଭୈଷଜ୍ୟ ସୂକ୍ତ, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଗଣ୍ଡମାଳା-ପ୍ରକାର ଗଳ/ଲିମ୍ଫ ଗ୍ରନ୍ଥିର ସ୍ଫୀତିକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ ଗଳାଇବା ଓ ଶୁଷ୍କ କରି ନିବାରଣ କରିବା। ରୋଗକୁ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କରି ତାହାକୁ ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ କରି ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରିବାର ମନ୍ତ୍ର-ବଳ ଦିଆଯାଇଛି। ଲବଣ (ଲବଣ)କୁ ସହାୟକ ଶୋଷକ ଓ ପବିତ୍ରକାରୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି; ଏହି ଚର୍ମ ଆଥର୍ବଣିକ ଚିକିତ୍ସା-ତର୍କ ଅନୁସାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉପଦ୍ରବକ ରୋଗ-ଏଜେଣ୍ଟମାନଙ୍କୁ ତାଡ଼ି ଦେଇ ଶରୀରୀୟ ସମଗ୍ରତା ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରେ।
AV 7.77 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ମରୁତ-ସୂକ୍ତ, ଯାହା ଅପତ୍ରୋପାୟିକ ଓ ବନ୍ଧନ-ମୋଚନ ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ: ଏଥିରେ ମରୁତମାନଙ୍କୁ “ଦାହକ/ତାପମୟ” ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ, ଯଜମାନ/ରୋଗୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁଜନିତ ଅପକାରକୁ ଭସ୍ମ କରି ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ଏହା ଶତ୍ରୁର ବନ୍ଧନକୁ ପୁନଃ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଫେରାଇ ଦିଏ ଏବଂ ‘ଏନସ’ (ଅପରାଧ/ଅଶୌଚ/ପୀଡା) ର ‘ପାଶ’ ଯଜମାନ କିମ୍ବା ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯାଉ—ଏହିପରି ମୋଚନ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ସୂକ୍ତର ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ମରୁତ-ତପସ—ଶୋଧକ ଓ ଦଣ୍ଡଦାୟକ ତାପ—ଯାହା ମରୁତମାନଙ୍କ ଦଳୀୟ ରକ୍ଷା ଓ ଶୀଘ୍ର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ସହ ଯୁକ୍ତ।
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ସୂକ୍ତ ଏକ ରିତୁଆଲ “ଖୋଲିବା/ଅନ୍ତ୍ୟାଇବା” କାର୍ଯ୍ୟ କରେ—ବନ୍ଧନ, ଯୋକ, ଗଠି ଓ ବାନ୍ଧନକୁ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଢିଲା କରି ମୁକ୍ତ କରେ, ଯାହା କାରାବାସ, କ୍ଲେଶ କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବାନ୍ଧନର ପ୍ରତୀକ। ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତ ହେବା ସହିତସହିତ, ଦିବ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ “ଯୋକ୍ତ” କରି ଏହି ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ସ୍ଥିର କରାଯାଏ, ଯାହାର ଫଳରେ ଲାଭାନ୍ବିତ ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ଷତ୍ର-ସଦୃଶ ରକ୍ଷାଶକ୍ତି, ଶୁଭତା ଓ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଦୁଇ ଗତିରେ—ମୁକ୍ତି ଓ ପୁନଃ-ଶକ୍ତିଦାନ—ଅଗ୍ନି ଶୋଧକ ଏବଂ ନୂତନ, ଅବନ୍ଧ ଅବସ୍ଥାର ନିଶ୍ଚୟକ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତରେ ଅମାବାସ୍ୟା (ନୂଆଚନ୍ଦ୍ର ରାତି)କୁ ଜୀବନ୍ତ ଦେବୀ-ଶକ୍ତି ଭାବେ ପବିତ୍ର କରାଯାଇଛି—ଯାହାର ମଧ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ ସମବେତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଯାହାଠାରୁ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି ‘ଦୋହନ’ କରାଯାଇପାରେ। ହବିଷ୍ ଅର୍ପଣ କରି ଏବଂ ଧନ-ସଂଗ୍ରାହିଣୀ ରାତ୍ରୀ/ଅମାବାସ୍ୟାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପାଠକ ଯଜ୍ଞ-ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ପୋଷଣ (ଊର୍ଜ), ପୁଷ୍ଟି, ଧନ (ରୟି) ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସନ୍ତାନ (ସୁବୀର) ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ଏହାର ଶକ୍ତି ଏଥିରେ ଯେ, ସୀମାନ୍ତ ନୂଆଚନ୍ଦ୍ର ରାତିକୁ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଦିବ୍ୟ ସାନ୍ନିଧ୍ୟର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧାରକ ଭାବେ ଦେଖାଇ ଗୃହ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ଭୌତିକ ଭାବେ ଫଳବତୀ କରେ।
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ (ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର)କୁ ବିଜୟୀ, ସମସ୍ତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ଏକ ବିଶ୍ୱଜନୀନ ଶକ୍ତି ଭାବେ ପବିତ୍ର କରେ—ଯାହାରେ ଦେବତାମାନେ ବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଯଜ୍ଞୀୟ ପ୍ରଚୁରତାରେ ଆନନ୍ଦ କରିପାରନ୍ତି। ଏହା ସଠିକ୍ ଚନ୍ଦ୍ର-ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଆହୁତିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତା (ପୂର୍ଣ୍ଣତା), ସମୃଦ୍ଧି, ଇଚ୍ଛାପୂର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ନେଇଯାଉଥିବା ପୁଣ୍ୟ ସହ ଯୋଡ଼େ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.