Anuvaka 5
ଚନ୍ଦ୍ର-ଉର୍ବରତାର ଶକ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକମାନେ ଓ ବିଜୟ-ରକ୍ଷାକାରୀ ମିତ୍ରତା ମାଧ୍ୟମରେ ସମଗ୍ରତା ଓ ଲାଭ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ସିନୀବାଳୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭଧାରଣ, ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରସବ ଓ ସନ୍ତାନ-ସ୍ଥାପନ; ରାକାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ-ମରାମତି ଓ ଉର୍ବରତାର ପୁନଃସ୍ଥାପନ; କୁହୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅମାବାସ୍ୟାରେ କ୍ରିୟା-ସିଦ୍ଧି ଓ ଧନ-ବଣ୍ଟନ; ସୋମ–ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିକିତ୍ସା ଓ ପବିତ୍ରୀକରଣ; ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର–ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜୟ, ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଓ ଶତ୍ରୁ-ଯୋଜନା ଭଙ୍ଗ; ସାମାଜିକ ଶାନ୍ତି-ସ୍ଥାପନ।
Suktas in Anuvaka 5
Sukta 41
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଦୁଇ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ସୂକ୍ତରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ/ଶ୍ୟେନ—ଦ୍ରୁତଗାମୀ, ତୀକ୍ଷ୍ଣଦୃଷ୍ଟି ଦିବ୍ୟ ପକ୍ଷୀ—କୁ ଉପକାରକ ବାହକ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି, ଯିଏ ନିର୍ଜନ ଭୂମି, ଜଳ ଓ ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ଭାବେ ଶୁଭ ଭାବରେ ପହଞ୍ଚେ। ଏହା ଏକ ସୁରକ୍ଷାମୂଳକ ‘ସଫଳ ପରିବହନ’ ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ କାମ କରେ—ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ଶକ୍ତି/ବରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଆଣିବାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ ଏବଂ ହରାଇ ନିଆଯାଇଥିବା ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ପୁନଃ ଫେରାଇ ଦିଏ, ପିତୃମାନଙ୍କ (ପିତୃ) ଅନୁମୋଦନର ସ୍ଥିରତା ସହ।
Sukta 42
AV 7.42 ହେଉଛି ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ରର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ସୋମ ଓ ରୁଦ୍ର—ଯୁଗଳ ଦେବଶକ୍ତି—କୁ ଦିବ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ଏଥିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନିୟତ ଭାବେ ଘୁରୁଥିବା ଉପଦ୍ରବ/ରୋଗ (ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବ) କୁ ଦୂର କରିବାକୁ, ନିରୃତି (ବିପତ୍ତି/ବିନାଶ) କୁ ଦୂର ଦେଶକୁ ହଂକାଇଦେବାକୁ, ଏବଂ ଶରୀର ଓ ଗୃହସ୍ଥାଳୀକୁ ଲଗି ରହେ ବୋଲି ଧାରଣା କରାଯାଇଥିବା ‘ଏନସ’ (କୃତ ଦୋଷ/ପାପ) ର ବନ୍ଧନଶକ୍ତିକୁ ଢିଲା କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ଏହି ସୂକ୍ତର ଶକ୍ତି ଦୁଇମୁଖୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରହିଛି—ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ବାହାରକୁ ହଂକାଇବା ଓ ପାପକୁ ଶରୀରୀୟ ବନ୍ଧନ ଭଳି ଧରାଯାଇଥିବା ଗଠନରୁ ଭିତରେ ଭିତରେ ଖୋଲିଦେବା।
Sukta 43
ଏକମାତ୍ର ମନ୍ତ୍ରର ଏହି ସୂକ୍ତରେ ବାଚ୍ (ବାଣୀ)ଙ୍କୁ ଏମିତି ଶକ୍ତି ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଛି, ଯେ ସେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ—ଦୁଇ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇପାରନ୍ତି; ଏବଂ ତାଙ୍କର କୃପାମୟ ରୂପ ହିଁ ପ୍ରବଳ ହେଉ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି। ଏହା ଆଥର୍ବଣୀୟ ମନ୍ତ୍ର-ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରି, ମଣିଷ ଭିତରେ ଅନେକ ‘ବାଣୀ/ସ୍ୱର’ ଥିବାକୁ ଦର୍ଶାଏ ଏବଂ ଧ୍ୱନିକୁ ଶାସିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରଣ ହାନିକାରକ ନୁହେଁ, ରକ୍ଷାକାରୀ ହୁଏ।
Sukta 44
ଏହି ଏକ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଯୁଗଳ ପରାକ୍ରମକୁ ଅଜେୟ ବିଜେତା ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ବିଜୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାଜୟ କିମ୍ବା ହାନିକୁ ରୋକେ। ଏହା ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଦେବସମ୍ମତ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ‘ହଜାର’ର ‘ତ୍ରିବିଧ ବଣ୍ଟନ’ (ଲୁଟ, ଗୋଧନ, ବଳ, କିମ୍ବା ସମ୍ପଦ) ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଚିତ୍ରଣ କରେ, ଯାହା ତାଙ୍କର ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧୀ ଉତ୍ସାହରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।
Sukta 45
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଦୁଇ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ସୂକ୍ତଟି ଏକ ସାମାଜିକ-ଚିକିତ୍ସାମୂଳକ ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ଈର୍ଷ୍ୟା (ଇର୍ଷା/ଜେଲସି) କୁ ଜ୍ୱଳନଶୀଳ ଓ କ୍ଷତିକାରକ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି ଏବଂ ତାହାକୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଭେଷଜ (ଔଷଧ/ପ୍ରତିକାର) କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ବକ୍ତା ଦୂରରୁ ପ୍ରତିକାରକୁ “ଆଣି” ନେଇଆସେ—ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସାଧାରଣ ମାନବ ଲୋକରୁ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁରୁ ମଧ୍ୟ—ତାପରେ ଈର୍ଷ୍ୟାକୁ ଆକର୍ଷି ଉଠାଇ ବାହାର କରି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ କାଠି/ଅଙ୍ଗାର ପରି ନିବାଇ ଦେବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ସାମାଜିକ ଶାନ୍ତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ପୁନଃସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।
Sukta 46
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ଗୃହ୍ୟ ସୂକ୍ତରେ ସିନୀବାଳୀଙ୍କୁ ଗର୍ଭଧାରଣ, ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରସବ ଏବଂ ଗୃହରେ ସନ୍ତାନସନ୍ତତିର ସ୍ଥିର ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଦିବ୍ୟ ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ସରଳ ଆହୁତି-ଅର୍ପଣ ଓ ସିଧା ପ୍ରଶଂସା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ବନ୍ଧ୍ୟତ୍ୱ ଦୂର କରିବା, “ବହୁ ସନ୍ତାନ” ଲାଭ କରିବା, ଏବଂ ବିବାହିକ ସମୃଦ୍ଧି (ଯୋଗ୍ୟ ପତି)କୁ ଜନନଶକ୍ତି ଓ ସଫଳ ସମୃଦ୍ଧି (ରାଧସ) ସହ ସମନ୍ୱୟ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ।
Sukta 47
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୌଷ୍ଟିକ ସୂକ୍ତରେ ଅମାବାସ୍ୟା-ରାତ୍ରି ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଶୁଭ ଚନ୍ଦ୍ରଶକ୍ତି ‘କୁହୂ’ଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଯଜ୍ଞକୁ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କୁ ସମଗ୍ର, ପସନ୍ଦ-ଭରା ଧନ-ସମ୍ପଦ ‘ନିୟୋଜନ/ବଣ୍ଟନ’ କରିଦେବା ପାଇଁ। ‘ଜୋହବୀମି’ ଭାବରେ ପୁନଃପୁନଃ ଡାକ ଓ ସେ ହବିଷ୍ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା ମାଧ୍ୟମରେ, ସୂକ୍ତଟି ରାୟସ୍-ପୋଷ (ସମୃଦ୍ଧିର ବୃଦ୍ଧି) ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର-ପୁତ୍ର (ବୀର) ଦାନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ। ଏହାର ଶକ୍ତି ଘରୋଇ ଆହୁତିକୁ କୁହୂଙ୍କ ଗ୍ରାହ୍ୟ, ଉର୍ବରତା-ବାହକ ରୂପ ସହ ସମନ୍ୱୟ କରିବାରେ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚୁରତା ଓ ବଂଶଧାରା ଉଭୟ ଏକାସାଥିରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ।
Sukta 48
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ସୂକ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଓ ପ୍ରଜନନଶକ୍ତିର ଦେବୀ ରାକାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଯାହା ଛିଦ୍ରିତ କିମ୍ବା କଟାଯାଇଛି, ତାହାକୁ ସେ “ସିଇ” ଦେଇ ଶରୀରକୁ ପୁଣି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ସେହି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଏକ ସବଳ ବୀର-ପୁତ୍ର ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଶାରୀରିକ ଅଖଣ୍ଡତା ଓ ଗୃହସମୃଦ୍ଧିର ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି।
Sukta 49
AV 7.49 ଦେବପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ—ମୁଖ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀମାନଙ୍କୁ—ଏକ ସାମୂହିକ ରକ୍ଷାଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ଯେ ସେମାନେ ଆକ୍ରମଣ, ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା ଓ ପୁରସ୍କାର-ଲାଭରେ “ଆମକୁ ଆଗକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ”। ଅନାମା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନାମିତ ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନଙ୍କୁ (ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ଅଗ୍ନେୟୀ, ବରୁଣାଣୀ, ଅଶ୍ୱିନୀ) ଡାକି, ଏହି ସୂକ୍ତ ଆଶ୍ରୟଦାୟିନୀ ଶାନ୍ତି (ଶର୍ମ) ଓ ଶୁଭ ଋତ-ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସକ୍ରିୟତା—ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାସମୟ (ଋତୁ) ସହିତ—କୁ ଚାହେ, ଯାହା ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳକୁ ଆବର୍ତ୍ତିତ କରୁଥିବା ଏକ ବିଶ୍ୱ ଆବରଣ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ।
Sukta 50
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ବିଜୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ମନ୍ତ୍ର-ଚର୍ମ; ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଲାଭ ଆକର୍ଷଣ କରେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଓ କୌଶଳକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ, ଏବଂ ରାଜସଭା କିମ୍ବା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପୁରୁହୂତଙ୍କ ବିଜୟୀ ଶକ୍ତିକୁ ‘ସମସ୍ତ’ (ବିଶ୍ୱେ) ସହାୟକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି; ଭାଗକୁ ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ-ବଣ୍ଟନକାରୀ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି, ଯେପରି ଧନ ଓ ଜିତ “ହାତରେ” ଆସେ। ଏହା ଅପଭାଗ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ—ଦୁଷ୍ଟମନ ଯୋଜନା, ଭୁଖ, ଏବଂ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀର ‘ତିଆରି କରା’ ଲାଭ (କୃତ)—ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିପାଳକଙ୍କ ଲାଭରେ ପରିଣତ କରେ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.