Anuvaka 9
ଋତକୁ ସ୍ଥିର କରି ଜୀବନକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା—ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ନିୟମର ଯୁଗଳ ଧାରା ଓ ଆଥର୍ବଣୀୟ ଲକ୍ଷ୍ୟିତ ରକ୍ଷା (ସମୃଦ୍ଧି, ମୋଚନ, ଚିକିତ୍ସା, ଏବଂ ପ୍ରତିହାନି-ନିବାରଣ) ମାଧ୍ୟମରେ। ଉପବିଷୟ: ସୂର୍ଯ୍ୟ–ଚନ୍ଦ୍ର ଚକ୍ର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର/ଋତର ଆଧାର; ଅଗ୍ନି ଧନ-ସ୍ଥାପକ ଓ ଗୃହରକ୍ଷକ; ବରୁଣଙ୍କ ପାଶ—ପାପବୋଧ, ବନ୍ଧନ ଓ ସଂକୋଚରୁ ମୁକ୍ତି; ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ସ୍ୱସ୍ତି—ଗତିରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରା ଓ ବିଜୟ; ଇନ୍ଦ୍ର ସଦା ଡାକିହେବା ସହାୟକ ଓ ଉଦ୍ଧାରକ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ବ୍ୟାପ୍ତି—ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ଚିକିତ୍ସାରେ।
Suktas in Anuvaka 9
Sukta 81
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଯଜମାନଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଗଳ ଗତି ସହ ସମନ୍ୱୟ କରାଏ; ପୂର୍ବ–ପଶ୍ଚିମ ଗତି ଓ ଚକ୍ରାକାର ପୁନର୍ନବୀକରଣକୁ ଋତ (ବିଶ୍ୱ-ନିୟମ) ଏବଂ ପଞ୍ଜିକା/କାଳ-ସ୍ଥିରତାର ଆଧାର ଭାବେ ପ୍ରତିପାଦନ କରେ। ପରେ ସେହି କୋସ୍ମିକ ନିୟମିତତାକୁ ଗୃହସ୍ଥ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଲାଗୁ କରି—ବିଶେଷକରି ଦର୍ଶ (ଅମାବାସ୍ୟା) କ୍ଷଣରେ—ଧନ, ପଶୁଧନ, ସନ୍ତାନ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ବୃଦ୍ଧିରେ ‘ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସର୍ବତୋମୁଖୀ’ ହେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ।
Sukta 82
AV 7.82 ହେଉଛି ସମୃଦ୍ଧି-ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ଅଗ୍ନି-ସୂକ୍ତ, ଯାହା ଯଜ୍ଞକୁ ନିଜକୁ ଦୃଢ଼ କରି ଦାତା/ଯଜମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଧନ—ବିଶେଷକରି ଗୋଧନ, ଦୌଡ଼-ପୁରସ୍କାରର ଲାଭ, ଏବଂ “ଶୁଭ ଐଶ୍ୱର୍ୟ”—ସ୍ଥିର ଭାବେ ବସିବାକୁ କରେ। ଏହା ଆଚାର-ସଫଳତାକୁ ବିଶ୍ୱ-ନିୟମିତତା (ଉଷା → ସୂର୍ଯ୍ୟ → ଦିନ) ସହ ଯୋଡ଼ି, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞକୁ “ନେତୃତ୍ୱ” କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରେ; ଏବଂ ଘୃତଧାରା ପ୍ରଚୁର ଭାବେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବହେ—ଯିଏ ଆହୁତିର ବାହକ ଓ ଋତ/ଶୃଙ୍ଖଳାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା।
Sukta 83
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ମନ୍ତ୍ରରେ ଋତର ଅଧିପତି ଏବଂ ପାଶ (ନୂଆସ) ଧାରୀ ବରୁଣଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ—ଭକ୍ତକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ: ନୀତିଗତ ଦୋଷ/ପାପବୋଧ, ନ୍ୟାୟିକ-ସାମାଜିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଏବଂ ‘ବରୁଣଙ୍କ ବେଡ଼ି’ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିବା ଶାରୀରିକ ପୀଡ଼ା। ଶୁଦ୍ଧିକାରୀ ଜଳ ଓ ବରୁଣଙ୍କ ‘ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗୃହ’ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ, ଏହି ସୂକ୍ତ ଉପର-ମଧ୍ୟ-ତଳ—ତିନି ତଳର ବନ୍ଧନକୁ ନାମ କରି ଖୋଲିଦେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଅନାଗସ (ନିର୍ଦୋଷତା) ଓ ଅଦିତି-ସଦୃଶ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରେ।
Sukta 84
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତିନି-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ସୂକ୍ତଟି ଏକ ରକ୍ଷା-ଚିକିତ୍ସାମୟ ମନ୍ତ୍ର; ଏଥିରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କ୍ଷତ୍ରଭୃତ୍ (ସାମ୍ରାଜ୍ୟୀୟ ରକ୍ଷାର ବହନକର୍ତ୍ତା) ଭାବେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି ଗୃହକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରିବା, ରୋଗକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବା, ଏବଂ ପ୍ରାଣାଧାର (ଗୟ) ଓ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ପରେ ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କ୍ଷତ୍ର ଓ ଓଜସ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ କରିବା ଓ ବିସ୍ତୃତ, ନିରାପଦ ପରିସର ଗଢ଼ିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ, ଶେଷରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଭାବେ ହଂକାଇ ଦେବାର ଚିତ୍ରମୟ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଉପସଂହାର ହୁଏ। ଏଭଳି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧିକର ପରିଧି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧମୟ ସଫାୟା ମିଶି ରୋଗ ଓ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଗୃହଲୋକ ସ୍ଥାପନ କରେ।
Sukta 85
ଏହି ଏକ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ପୌଷ୍ଟିକ ସୂକ୍ତରେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କୁ—ଦ୍ରୁତ, ଦେବ-ପ୍ରେରିତ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧଜୟୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ—ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ: ଅକ୍ଷତ ଗତି, ନିରାପଦ ଯାତ୍ରା ଓ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାମୟ ଗତିରେ ସଫଳତା। ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କୁ “ଅରିଷ୍ଟନେମି” (ଅକ୍ଷତ ନେମି/ନାଭିଯୁକ୍ତ) ଏବଂ “ତରୁତାର ରଥାନାମ୍” (ରଥମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା) ବୋଲି ସ୍ତୁତି କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଯାତ୍ରା, ଦୌଡ଼ ଓ ସାମରିକ ଗମନାଗମନ ପାଇଁ ଅପମାର୍ଜନାତ୍ମକ ସୁରକ୍ଷା-କବଚ ଭାବେ କାମ କରେ।
Sukta 86
ଏହି ଏକ-ଶ୍ଲୋକୀ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ସୂକ୍ତଟି ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୌଷ୍ଟିକ ଆହ୍ୱାନ, ଯେଉଁଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ତ୍ରାତୃ (ରକ୍ଷକ) ଓ ଅବିତୃ (ସହାୟକ) ଭାବେ ଡାକାଯାଇଛି, ଏବଂ “ପ୍ରତ୍ୟେକ ଡାକରେ” (ହାବେ-ହାବେ) ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଆହ୍ୱାନ କରିହେବାର ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଶକ୍ତି ସଂକେନ୍ଦ୍ରିତ ନାମୋଚ୍ଚାରଣରେ—ଶୂର, ଶକ୍ର, ପୁରୁହୂତ, ମଘବନ—ଏବଂ ଶେଷରେ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ସ୍ୱସ୍ତି (କଲ୍ୟାଣ, ଶୁଭ ସୁରକ୍ଷା) ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସିଧା ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Sukta 87
ଏହି ଏକ-ଶ୍ଲୋକୀ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ସୂକ୍ତରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ଅଗ୍ନି (ଅଗ୍ନି), ଜଳ, ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାକାରୀ ଔଷଧି ଓ ଲତା-ଗୁଳ୍ମରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ‘ସୁସଂଗଠିତ’ କରିଥିବା ବିଶ୍ୱ-ନିୟନ୍ତା ଭାବେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ପାଠକ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରେ, ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ-ଔଷଧର ଚିକିତ୍ସାଶକ୍ତିକୁ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଓ ସକ୍ରିୟ କରେ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଏକ ଶାନ୍ତି-ସୂତ୍ର ଭାବେ କାମ କରି, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାକୃତିକ ମାଧ୍ୟମ ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟକରୁଥିବା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଚିକିତ୍ସକରେ ପରିଣତ କରେ।
Sukta 88
ଏହି ଏକ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ମନ୍ତ୍ର ସର୍ପବିଷକୁ ଏକ ସକ୍ରିୟ ଶତ୍ରୁଶକ୍ତି ଭାବେ ଧରି ତାହାକୁ ଦୂର କରେ—“ଶତ୍ରୁ” ବିଷ ସହ ବିଷ ମିଶାଇ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛି ବୋଲି ଦେଖାଇ, ପୀଡିତ ଦେହରୁ ତାହାକୁ ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ। ଗରୁତ୍ମାନ/ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ (ଗରୁଡ଼)ଙ୍କ ଅନ୍ତି-ସର୍ପ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅପୋତ୍ରୋପାୟିକ ଆଦେଶ ଭାବେ କାମ କରେ—ବିଷକୁ ବାହାର କର, ସର୍ପ-ଏଜେନ୍ସି ଉପରେ ତାହାକୁ ଫେରାଇ ଦେ, ଏବଂ ଆକ୍ରମଣକୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କର।
Sukta 89
ଏହି ଚାରି-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ସୂକ୍ତଟି ଏକ ପୌଷ୍ଟିକ-ଭୈଷଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଜ୍ୱାଳନ-ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଚସ୍ (ଦୀପ୍ତିମୟ ଜୀବନଶକ୍ତି), ପ୍ରଜା (ସନ୍ତାନ-ସମୃଦ୍ଧି) ଏବଂ ଆୟୁସ୍ (ଦୀର୍ଘାୟୁ) ସ୍ଥାପନ କରେ। ଏଥିରେ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ଓ ପୋଷଣର ଚିତ୍ରକଳ୍ପନା (ଦିବ୍ୟ ଜଳ, ଦୁଗ୍ଧମୟ ସାର) ସହ ଅଗ୍ନି-ଯଜ୍ଞର ପରିଚୟ (ଇନ୍ଧନ/ସମିଧା/ତେଜ) ଏକତ୍ର ହୋଇଛି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଶ୍ୱେ ଦେବାଃଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ସାକ୍ଷୀ-ଅନୁମୋଦକ ରୂପେ ଡାକି ଏହି ଲାଭିତ ସ୍ଥିତି ଓ ଜୀବନଶକ୍ତି ଯେଣୁ ହାରାଇ ନଯାଉ, ସେଥିପାଇଁ ଦିବ୍ୟ ଅନୁମୋଦନ ଚାହେ।
Sukta 90
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ତିନି-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ସୂକ୍ତଟି ଏକ ସଂହତ ଆଥର୍ବଣିକ ମନ୍ତ୍ର-ପ୍ରୟୋଗ, ଯାହା ଦୁଇଟି ସଂଲଗ୍ନ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାଏ: ପ୍ରଥମେ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀର ଶକ୍ତି ଓ ତେଜକୁ ଭାଙ୍ଗି ତାଙ୍କର ସଞ୍ଚିତ ପ୍ରଭାବ/ଧନକୁ କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା; ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, “ଯାହା ଟାଣି ହୋଇଛି ତାହାକୁ ଢିଲା କରିବା” ଏବଂ “ଯାହା ଉଠିଛି ତାହାକୁ ନମାଇ ଦେବା” ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ପୁରୁଷ ଜନନାଙ୍ଗ-ସମସ୍ୟାକୁ ସାଧାରଣ କରିବା—ଅର୍ଥାତ୍ ବେଦନାଦାୟକ ଟାଣ/ତଣାପୋଡ଼ କିମ୍ବା ବିକାରକୁ ସଠିକ୍ କରିବା। ଏହାର ଶକ୍ତି ପ୍ରଧାନତଃ ମନ୍ତ୍ରବାଣୀ (ବାଚ୍)ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ବଳରେ ନିହିତ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ର/ବରୁଣ-ଶୈଳୀର ଅଧିକାର ସହ ବାଧ୍ୟକାରୀ, କାଟୁଆ ଚିତ୍ରଣ ଓ ସିଧା ଶାରୀରିକ ଆଦେଶ ବ୍ୟବହାର କରେ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.