Anuvaka 1
ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ: ସୋମ-ଯଜ୍ଞରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରକେନ୍ଦ୍ରିକ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞକ୍ରମର ସୁସଂଗଠିତ ସିଦ୍ଧି, ବିଜୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଉପବିଷୟ: (1) ଶ୍ରୌତ ସୋମ-ଲିତୁର୍ଜି—ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ “ସ୍ଥାନ”କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଋତୁ/ଋତ (ଯଥାକ୍ରମ) ଅନୁସାରେ ପାନ କରାଇବା। (2) ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆପ୍ୟାୟନ/ଆବାହନ ଓ ସ୍ତୋମ (ସ୍ତୁତି)କୁ ଯଜ୍ଞଶକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା। (3) ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ଶୁଭ ପୁନଃକ୍ରମବିନ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଅଘ (ଅଶୁଭ-ଲକ୍ଷଣ/ହାନି) ନିବାରଣ। (4) ବୃତ୍ର/ଦସ୍ୟୁ-ପ୍ରକୃତିର ବାଧକମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରି ଦୋଷରହିତ ସମାପ୍ତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।
Suktas in Anuvaka 1
Sukta 1
AVŚ 20.1 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦରୁ ଗୃହୀତ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସ୍ତୁତି, ଯାହା ସୋମ-ଯଜ୍ଞ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ (ତାଙ୍କ ମରୁତ-ସହଚରମାନଙ୍କ ସହ, ଏବଂ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସହାୟତାରେ) ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ପାଇଁ ପଠିତ ହୁଏ। ମଧୁର ଚାପା ସୋମ ପାନ କରୁଥିବା ‘ବୃଷଭ’ ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଏହା ରକ୍ଷା, ବଳ, ଏବଂ କ୍ରିୟାର ସୁନିଷ୍ପାଦନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ। ଏହାର ଶକ୍ତି ଶ୍ରୌତ ତର୍କରେ ନିହିତ: ଯଥାଯଥ ସ୍ତୁତି ଓ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହୁତି ପାଖକୁ ଆଣେ, ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଆଗମନ ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁରକ୍ଷା ହୋଇଯାଏ।
Sukta 2
AV 20.2 ଏକ ଶ୍ରୌତ-ସୋମ ଆହ୍ୱାନକ୍ରମ, ଯେଉଁଥିରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଓ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପୌରୋହିତ୍ୟ “ସ୍ଥାନ” (ଯଥା ପୋତୃ, ଆଗ୍ନୀଧ୍ର) ନିକଟକୁ ଆସିବାକୁ ଏବଂ ଋତୁ—ଯଥାକାଳ/ଯଥାକ୍ରମରେ—ଚାପା ସୋମ ପାନ କରିବାକୁ ଅଧିକୃତ କରେ। ସ୍ଥାନନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଓ ସୁଷ୍ଟୁତି (ଭଲଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ/ଯଥାବିଧି ପାଠ) ଉପରେ ଜୋର ଦେଇ, ଏହା ଠିକ୍ ଲିତୁର୍ଜିକ ବଣ୍ଟନକୁ ଯଜ୍ଞସିଦ୍ଧିରେ ପରିଣତ କରେ—ସୋମଚାପାର ନିୟମିତତା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ, ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି।
Sukta 4
AV 20.4 ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ର ଶିପ୍ରିନଙ୍କୁ ସୋମ-ପୀଡନ ଯଜ୍ଞକୁ ଡାକିବା ପାଇଁ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆହ୍ୱାନ। ଏଥିରେ ଯଜମାନମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଦିଗକୁ ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରାଯାଇ, ପୀଡିତ ସୋମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରାଯାଏ। ସଜୀବ ପାନ-ଚିତ୍ରଣରେ—ସୋମ ପେଟରେ ଢାଳାଯାଉଛି, ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ଶରୀର ଓ ହୃଦୟ ପାଇଁ ମଧୁର କରାଯାଉଛି—ଦେବତାଙ୍କ ସନ୍ତୋଷକୁ ମାନବ ଲାଭରେ ପରିଣତ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ: ଶକ୍ତି, ବିଜୟ, ଏବଂ ଯଜମାନ ଓ ତାଙ୍କ ଦଳ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି।
Sukta 5
AV 20.5 ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର–ସୋମ ଶକ୍ତି-ସଞ୍ଚାର ସୂକ୍ତ; ଏଠାରେ ସୋମକୁ ଏମିତି ଶକ୍ତି ଭାବେ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି ଯେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କୁ ଆବୃତ କରି, ବିଜୟୀ ପ୍ରଭାବଶାଳୀତାକୁ ଚାଳିତ କରେ। ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅନୁରୋଧ କରେ ଯେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ପ୍ରେରଣା (ତାଙ୍କ ‘ଅଙ୍କୁଶ/ଗୋଡ଼’) ସୋମ-ପିଷକଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସାରିତ ହେଉ, ଧନ, ସାହସ ଓ ଯୁଦ୍ଧ-ଜୟୀ ସଙ୍କଳ୍ପ ଦାନ କରୁ, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ମନସ୍ ଯଜ୍ଞ-ବିଷୟ (କର୍ତ୍ତା/ଯଜମାନ) ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଉ।
Sukta 6
AV 20.6 ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ, ଯାହା ପୂର୍ବତନ ଋଗ୍ବେଦୀୟ ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତରୁ ଗୃହୀତ ହୋଇ ଅଥର୍ବବେଦ ସଂଗ୍ରହରେ ଯଜ୍ଞର ଅଗ୍ରଗତି ଓ ନିର୍ଦୋଷ ସମାପ୍ତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପୁନଃବ୍ୟବହୃତ। ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକେ, ସୋମ ଓ ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବଳବତୀ କରେ, ଏବଂ ଏହିପରି ଭାବେ ବାଧା ଦୂର କରି, ସାମୂହିକ ରକ୍ଷାକୁ ସ୍ଥିର କରି, ଯଜମାନ ଓ ଯଜ୍ଞ-ସଭା ପାଇଁ “ଦ୍ୟୁମ୍ନ” (ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଗୌରବ) ପ୍ରବାହିତ କରେ।
Sukta 7
AV 20.7 ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦରୁ ଗୃହୀତ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବିଜୟୀ ଉଦୟକୁ ଆଧାର କରି ଅଘ (କ୍ଷତି, ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ, ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବ) କୁ ପଛକୁ ହଟାଇ ଶୁଭ ଶୃଙ୍ଖଳା ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅପତ୍ରାସକ ଗତି ମୁଖ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସୂକ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପକାରୀ ମିତ୍ରତା ଓ ସୋମପୋଷିତ ଶକ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ସୁରକ୍ଷା, ବଳ, ଏବଂ ଗୃହସମୃଦ୍ଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ପ୍ରୟୋଗରେ ଏହା ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଶାନ୍ତି-ପାଠ ଭାବେ କାମ କରେ—ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଆଲୋକ, ବାଧା ଉପରେ ସଠିକ୍ ପଥ।
Sukta 8
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତଟି ସୋମ-ଆହ୍ୱାନ ଓ ଆହୁତି-ସୂତ୍ର; ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ “ପୁରାତନ ପଦ୍ଧତି”ରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା, ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବଳବତୀ କରିବା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଯଜମାନଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି ପକ୍ଷରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରିବା। ଏହା ଦୃଶ୍ୟ ଶୁଭତା (“ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରକଟ କର”) ଓ ବିଜୟ-ରକ୍ଷା ଚାହେ, ବିଶେଷକରି ଗୋ-ଧନ/ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହଟାଇବା; ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଓ ‘ସ୍ୱାହା’ ସହ ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାକୁ ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ କରେ।
Sukta 9
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତ (ଋଗ୍ବେଦରୁ ଗୃହୀତ, ଅଥର୍ବବେଦ ୨୦ରେ ସଂରକ୍ଷିତ) ଧନଦାତା ଓ ଆକ୍ରମଣ-ଦମନକାରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଯଜମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ—ଯେପରି ଗାଈମାନେ ବଛା ପାଖକୁ ଭିଡ଼ି ଆସନ୍ତି। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ମୃତ ଶୌର୍ୟ-ପ୍ରତିମାନକୁ ସକ୍ରିୟ କରେ—ପୂର୍ବତନ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଦିଆ ସହାୟତା ଓ ଜଳମୋଚନର ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ କାର୍ଯ୍ୟ—ଯାହା ରକ୍ଷାମୟ, ବିଜୟ-ରଙ୍ଗିତ ଧାରା ସହିତ ସମୃଦ୍ଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ।
Sukta 10
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର-ସ୍ତୁତି ସ୍ତୋମ (ସ୍ତୁତି)କୁ ବିଜୟୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଚାଲୁ କରେ—“ମଧୁ-ମିଠା” ସ୍ତୁତିଗୀତ ରଥମାନଙ୍କ ପରି ଉଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ହୋଇ ଯଜମାନଙ୍କୁ ଧନ, ପୁରସ୍କାର ଓ ଅକ୍ଷୟ ସହାୟତା ଦିଗକୁ ବହନ କରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଠକୁ କଣ୍ୱ, ଭୃଗୁ, ଆୟବ ପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି-ବଂଶମାନଙ୍କ ସହ ସମନ୍ୱୟ କରି, ଏହି ସୂକ୍ତ କ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରାମାଣିକ କରେ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି-ଦାୟକ ପ୍ରଭାବକୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କରେ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.