Adhyaya 2

Verse 1

सूत उवाच । ततो द्विजौः परिवृतं नारदं देवपूजितम् । अभिगम्योपजग्राह सर्वानथ स पाण्डवः

စူတက ပြောသည်– ထို့နောက် ပाण्डဝသည် နတ်တို့ကပင် ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကြသော နာရဒကို၊ ဒွိဇမုနိတို့ ဝိုင်းရံထားသည့်အကြားသို့ ချဉ်းကပ်ကာ အားလုံးကို သင့်လျော်စွာ နှုတ်ဆက်ကန်တော့하였다။

Verse 2

ततस्तं नारदः प्राह जयारातिधनंजय । धर्मे भवति ते बुद्धिर्देवेषु ब्राह्मणेषु च

ထို့နောက် နာရဒက သူ့အား ပြောသည်– «အို ဓနဉ္ဇယ၊ ရန်သူကို နှိမ်နင်းသူရေ၊ သင်၏ ဉာဏ်သည် ဓမ္မ၌ တည်နေ၏—နတ်တို့အပေါ်၌လည်း၊ ဗြာဟ္မဏတို့အပေါ်၌လည်း»။

Verse 3

कच्चिदेतां महायात्रां वीर द्वादशवारषिकीम् । आचरन्खिद्यसे नैवमथ वा कुप्यसे न च

အို သူရဲကောင်းရေ၊ ဆယ့်နှစ်နှစ်ကြာ မဟာတီर्थယာत्रာကို ဆောင်ရွက်နေစဉ် သင် မပင်ပန်းဘူးလား၊ သို့မဟုတ် မစိတ်ဆိုးဘူးလား။

Verse 4

मुनीनामपि चेतांसि तीर्थयात्रासु पांडव । खिद्यंति परिकृप्यंति श्रेयसां विघ्नमूलतः

အို ပाण्डဝရေ၊ တီर्थယာत्रာများတွင် မုနိတို့၏ စိတ်တောင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ စိုးရိမ်ကြေကွဲတတ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ကောင်းကျိုးအမြစ်ရင်း၌ပင် အတားအဆီးများ ပေါ်ပေါက်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 5

कच्चिन्नैतेन दोषेण समाश्लिष्टोऽसि पांडव । अत्र चांगिरसा गीतां गाथामेतां हि शुश्रुम

အို ပဏ္ဍဝ၊ ဤအပြစ်ကြောင့် သင် မချည်နှောင်မိသေးသလောဟု မေး၏။ ဤနေရာ၌ အင်္ဂိရသ မုနိက သီဆိုသော သင်ခန်းစာဂါထာကို ကျွန်ုပ်တို့ ကြားခဲ့၏။

Verse 6

यस्य हस्तौ च पादौ च मनश्चैव सुसंयतम् । निर्विकाराः क्रियाः सर्वाः स तीर्थफलमश्नुते

လက်နှင့်ခြေ၊ စိတ်ကိုပါ ကောင်းစွာထိန်းချုပ်ထားသူ၊ လှုပ်ရှားမှုအားလုံး မပြောင်းလဲမယွင်း၊ ကိလေသာကင်းသူ—ထိုသူသည် တီရ္ထယာတရား၏ အကျိုးကို အမှန်တကယ် ခံစားရ၏။

Verse 7

तदिदं हृदि धार्यं ते किं वा त्वं तात मन्यसे । भ्राता युधिष्ठिरो यस्य सखा यस्य स केशवः

ထို့ကြောင့် ဤသင်ခန်းစာကို သင်၏နှလုံး၌ ထိန်းသိမ်းထားလော့။ ချစ်သားရေ၊ သင်ဘယ်လိုထင်သနည်း—သင်၏အစ်ကိုမှာ ယုဓိဋ္ဌိရ ဖြစ်ပြီး၊ သင်၏မိတ်ဆွေမှာ ကေရှဝ ဖြစ်သည့်အခါ?

Verse 8

पुनरेतत्समुचितं यद्विप्रैः शिक्षणं नृणाम् । वयं हि धर्मगुरवः स्थापितास्तेन विष्णुना

ထို့ပြင် လူတို့ကို ဗြာဟ္မဏတို့က သင်ကြားပေးခြင်းသည် သင့်လျော်၏။ အကြောင်းမူကား ဗိဿဏုတော်ကိုယ်တိုင်က ထိုရာထူး၌ ကျွန်ုပ်တို့ကို ဓမ္မဂုရုများအဖြစ် တည်ထောင်ထားသောကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 9

विष्णुना चात्र श्रृणुमो गीतां गाथां द्विजान्प्रति

ထို့ပြင် ဤနေရာ၌ ဗိဿဏုတော်က ဒွိဇတို့ထံ ရည်ညွှန်း၍ သီဆိုသော ဂါထာတစ်ပုဒ်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ကြားရ၏။

Verse 10

यस्यामलामृतयशःश्रवणावगाहः सद्यः पुनाति जगदा श्वपचाद्विकुंठः । सोहं भवद्भिरुपलब्ध सुतीर्थकीर्तिश्छद्यां स्वबाहुमपि यः प्रतिकूलवर्ती

အညစ်အကြေးကင်း၍ အမရသော ကီရ్తိသတင်းကို ကြားနာခြင်း၌ မြုပ်နှံလျှင်—ဗိကုဏ္ဌဟု ခေါ်သော ထိုဘုရား၏ ဂုဏ်သတင်း—ကမ္ဘာလောကကို ချက်ချင်း သန့်စင်စေသည်၊ အနိမ့်ဆုံး အပြစ်သားတိုင်အောင်ပင်။ ထိုသူသည် ငါပင် ဖြစ်၏။ သင်တို့က စစ်မှန်သော သန့်ရှင်းရာတီရ္ထများ၏ ကီရ్తိဖြင့် ငါကို သိကြပြီး၊ ငါ၏ လက်တောင် သမ္မာဓမ္မကို ဆန့်ကျင်လျှင် ငါက ဖြတ်ပစ်မည်။

Verse 11

प्रियं च पार्थ ते ब्रूमो येषां कुशलकामुकः । सर्वे कुशलिनस्ते च यादवाः पांडवास्तथा

ထို့ပြင် ပာရ္ထာရေ၊ သင်နှစ်သက်မည့် စကားကို ငါတို့ ပြောမည်။ သင်ကောင်းကျိုးကို ဆန္ဒပြုသောသူတို့ အားလုံးသည် ကောင်းမွန်၍ ချမ်းသာကြသည်—ယာဒဝတို့လည်း၊ ပာဏ္ဍဝတို့လည်း ထိုနည်းတူပင်။

Verse 12

अधुना भीमसेनेन कुरूणामुपतापकः । शासनाद्धृतराष्ट्रस्य वीरवर्मा नृपो हतः

ယခုတင်ပင် ဘီမစေနက ကုရုတို့ကို နှိပ်စက်သူ ဘုရင် ဝီရဝර්မာကို ဓೃತရာෂ္ဌရ၏ အမိန့်ဖြင့် သတ်ဖြတ်လိုက်သည်။

Verse 13

स हि राज्ञामजेयोऽभूद्यथापूर्वं बलिर्बली । कंटकं कंटकेनेव धृतराष्ट्रो जिगाय तम्

အကြောင်းမူကား သူသည် ရှေးက အင်အားကြီး ဘလီကဲ့သို့ မင်းများအကြား မအနိုင်ယူနိုင်သူ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဓೃತရာෂ္ဌရက သူကို အခြားဆူးဖြင့် ဆူးကို ထုတ်သကဲ့သို့ အနိုင်ယူခဲ့သည်။

Verse 14

इत्यादिनारदप्रोक्तां वाचमाकर्ण्य फाल्गुनः । अतीव मुदितः प्राह तेषामकुशलं कुतः

နာရဒက ထိုသို့ ပြောသော စကားကို ကြားနာပြီးနောက် ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) သည် အလွန်ပျော်ရွှင်ကာ ပြန်လည်ဆိုသည်—“ထိုသူတို့အတွက် မကောင်းမှုသည် ဘယ်ကနေ ပေါ်လာနိုင်မည်နည်း?”

Verse 15

ये ब्राह्मणमते नित्यं ये च ब्राह्मणपूजकाः । अहं च शक्त्या नियतस्तीर्थानि विचरन्ननु

ဗြာဟ္မဏတို့၏ အကြံဉာဏ်ကို အစဉ်လိုက်နာသူများနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို ပူဇော်ကန်တော့သူများ—ငါလည်း မိမိအင်အားရှိသမျှအတိုင်း တီရ္ထသန့်ရှင်းရာများကို အစဉ်အမြဲ လှည့်လည်သွားလာမည်။

Verse 16

आगतस्तीर्थमेतद्धि प्रमोदोऽतीव मे हृदि । तीर्थानां दर्शनं धन्यमवगाहस्ततोऽधिकः

အမှန်တကယ် ငါသည် ဤသန့်ရှင်းသော တီရ္ထသို့ ရောက်လာပြီ၊ နှလုံးထဲတွင် ပျော်ရွှင်မှု အလွန်ပြည့်လျှံသည်။ တီရ္ထတို့ကို မြင်ရခြင်းပင် ကောင်းချီးဖြစ်သော်လည်း ထိုတွင် ရေချိုးနှစ်မြှုပ်ခြင်းက ပို၍ အကျိုးကြီးသည်။

Verse 17

माहात्म्यश्रवणं तस्मादौर्वोपि मुनिरब्रवीत् । तदहं श्रोतुमिच्छामि तीर्थस्यास्य गुणान्मुने

ထို့ကြောင့်ပင် ရှင်အော်ရဝ မုနိကလည်း တီရ္ထ၏ မဟာတ္မကို နားထောင်ခြင်းကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မုနိအရှင်၊ ဤတီရ္ထ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို ငါ နားထောင်လိုသည်။

Verse 18

एतेनैव श्राव्यमेतद्यत्त्वयांगीकृतं मुने । त्वं हि त्रिलोकीं विचरन्वेत्सि सर्वां हि सारताम्

ဤအကြောင်းကို အမှန်တကယ် ပြောကြားသင့်သည်၊ မုနိအရှင်၊ သင်က လက်ခံသဘောတူပြီးဖြစ်သောကြောင့်။ သင်သည် လောကသုံးပါးကို လှည့်လည်သွားလာသူဖြစ်၍ အရာအားလုံး၏ အနှစ်သာရကို သိမြင်ထားသည်။

Verse 19

तदेतत्सर्वतीर्थेभ्योऽधिकं मन्ये त्वदा हृतम्

ထို့ကြောင့် ဤတီရ္ထသည် တီရ္ထအားလုံးထက် ပိုမြင့်မြတ်သည်ဟု ငါ ယူဆသည်—ဤမဟာဂုဏ်ကို သင်က ထုတ်ဖော်ပေးခဲ့ခြင်းကြောင့်။

Verse 20

नारद उवाच । उचितं तव पार्थैतद्यत्पृच्छसि गुणिन्गुणान् । गुणिनामेव युज्यन्ते श्रोतुं धर्मोद्भवा गुणाः । साधूनां धर्मश्रवणैः कीर्तनैर्याति चान्वहम्

နာရဒ မိန့်တော်မူသည်– «အို ပါර්ထ၊ သင်သည် သီလရှိသူတို့၏ ကောင်းမြတ်သောဂုဏ်များကို မေးမြန်းခြင်းသည် သင့်လျော်၏။ ဓမ္မမှ ပေါက်ဖွားသောဂုဏ်တရားတို့ကို နားထောင်ရန် သီလရှိသူတို့သာ သင့်တော်ကြသည်။ ဓမ္မကို နေ့စဉ် နားထောင်ခြင်းနှင့် ဓမ္မကို ရွတ်ဆိုကီർത്തနာပြုခြင်းကြောင့် သာဓုတို့၏ဘဝသည် နေ့စဉ် တိုးတက်လာသည်»။

Verse 21

पापानामसदालापैरायुर्याति यथान्वहम् । तदहं कीर्तयिष्यामि तीर्थस्यास्य गुणान्बहून्

«အပြစ်ရှိသူတို့သည် အကျိုးမဲ့စကားပြောဆိုခြင်းကြောင့် နေ့စဉ် အသက်တာကို ဖြုန်းတီးသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ယခု ဤသန့်ရှင်းသော တီရ္ထ၏ ဂုဏ်တရားများကို များစွာ ငါက ရွတ်ဆိုဖော်ပြမည်»။

Verse 22

यथा श्रुत्वा विजानासि युक्तमंगीकृतं मया । पुराहं विचरन्पार्थ त्रिलोकीं कपिलानुगः

«သင် နားထောင်ပြီး သိမြင်နိုင်စေရန်—ငါ၏ သဘောတူညီမှုသည် သင့်လျော်ကြောင်း—အို ပါර්ထ၊ ယခင်က ငါသည် ကပိလကို လိုက်လျှောက်၍ သုံးလောကကို လှည့်လည်ခဲ့၏»။

Verse 23

गतवान्ब्रह्मणो लोकं तत्रापश्यं पितामहम् । स हि राजर्षिदेवर्षिमूर्तामूर्तैः सुसंवृतः

«ငါသည် ဘြဟ္မာ၏ လောကသို့ ရောက်သွား၍ ထိုနေရာ၌ ပိတামဟကို မြင်တွေ့ခဲ့၏။ ထိုသူသည် ရာဇဣသီနှင့် ဒေဝဣသီတို့—ရုပ်ရှိသူနှင့် ရုပ်မဲ့သူတို့ဖြင့် ကောင်းစွာ ဝန်းရံခံထားရ၏»။

Verse 24

विभाति विमलो ब्रह्मा नक्षत्रैरुडुराडिव । तमहं प्रणिपत्याथ चक्षुषा कृतस्वागतः

«သန့်ရှင်းသော ဘြဟ္မာသည် ကြယ်များအလယ်ရှိ လမင်းကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၏။ ငါသည် ထိုသူအား ဦးချ၍ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ သူသည် ကြင်နာသဘောတူသော မျက်စိအကြည့်ဖြင့် ငါ့ကို ကြိုဆိုတော်မူ၏»။

Verse 25

उविष्टः प्रमुदितः कपिलेन सहैव च । एतस्मिन्नंतरे तत्र वार्तिकाः समुपागताः

ကပိလနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်စွာ ထိုင်နေစဉ်၊ ထိုခဏတွင်ပင် သတင်းဆောင် သံတမန်တို့သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြ၏။

Verse 26

प्रहीयंते हि ते नित्यं जगद्द्रष्टुं हि ब्रह्मणा । कृतप्रणामानथ तान्समासीनान्पितामहः

သူတို့သည် လောကများကို ကြည့်ရှုရန် ဗြဟ္မာက အမြဲတမ်း စေလွှတ်တော်မူသောသူများ ဖြစ်ကြ၏။ ထို့နောက် ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) သည် ပူဇော်ဦးညွှတ်ပြီး ထိုင်နေသော သူတို့ကို မြင်၍ မိန့်တော်မူ၏။

Verse 27

चक्षुषामृतकल्पेन प्लावयन्निव चाब्रवीत् । कुत्र कुत्र विचीर्णं वो दृष्टं श्रुतमथापि वा

အမြင်သည် အမృతကဲ့သို့ ဖြစ်၍ သူတို့ကို ရေချိုးပေးသကဲ့သို့ မိန့်တော်မူ၏— “သင်တို့ ဘယ်ဘယ်နေရာများသို့ လှည့်လည်သွားခဲ့သနည်း။ လမ်းခရီးတွင် ဘာကို မြင်ခဲ့သနည်း၊ သို့မဟုတ် ကြားခဲ့သနည်း။”

Verse 28

किंचिदेवाद्भुतं ब्रूत श्रवणाद्येन पुण्यता । एवमुक्ते भगवता तेषां यः प्रवरो मतः

“ကြားရုံဖြင့်ပင် ကုသိုလ်ရစေမည့် အံ့ဩဖွယ်တစ်စုံတစ်ရာကို ပြောကြလော့။” ဟု ဘုရားသခင် မိန့်တော်မူသဖြင့်၊ သူတို့အနက် အထူးမြတ်ဆုံးသူက ရှေ့သို့ ထွက်လာ၏။

Verse 29

सुश्रवानाम ब्रह्माणं प्रणिपत्येदमूचिवान् । प्रभोरग्रे च विज्ञप्तिर्यथा दीपो रवेस्तथा

သုश्रဝါ (Suśravā) အမည်ရှိသူက ဗြဟ္မာအား ပျပ်ဝပ်ကန်တော့၍ ဤသို့ လျှောက်တင်၏— “အရှင်ဘုရား၊ အရှင်ရှေ့၌ ကျွန်ုပ်၏ အစီရင်ခံချက်သည် နေရောင်ရှေ့က မီးအိမ်ကဲ့သို့သာ ဖြစ်ပါသည်။”

Verse 30

तथापि खलु वाच्यं मे परार्थं प्रेरितेन ते । मुनिः कात्यायनोनाम श्रुत्वा धर्मान्पुनर्बहून्

သို့သော်လည်း သင်၏တိုက်တွန်းမှုကြောင့် အမြင့်မြတ်သောရည်ရွယ်ချက်အတွက် ငါပြောရမည်။ ကာတ်ယာယန အမည်ရှိ မုနိတစ်ပါးသည် ဓမ္မသင်ခန်းစာများကို ထပ်ခါထပ်ခါ များစွာ ကြားနာပြီးနောက်…

Verse 31

सारजिज्ञासया तस्थावेकांगुष्ठः शतं समाः । ततः प्रोवाच तं दिव्या वाणी कात्यायन श्रृणु

အနှစ်သာရကို သိလိုသောဆန္ဒဖြင့် သူသည် ခြေချောင်းတစ်ချောင်းပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ ရာနှစ်တိုင်တိုင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဒေဝဝါဏီတစ်သံက ပြော၏—“ကာတ်ယာယန၊ နားထောင်လော့”။

Verse 32

पुण्ये सरस्वतीतीरे पृच्छ सारस्वतं मुनिम् । स ते सारं धर्मसाध्यं धर्मज्ञोऽभिवदिष्यति

“ပုဏ္ဏမြတ်သော စရஸဝတီမြစ်ကမ်း၌ စာရသွဝတ မုနိကို မေးလော့။ ဓမ္မကို သိမြင်သူဖြစ်သော ထိုသူသည် ဓမ္မအားဖြင့် ပြီးမြောက်ရမည့် အနှစ်သာရကို သင့်အား ကြေညာပေးလိမ့်မည်။”

Verse 33

इति श्रुत्वा मुनिवरो मुनिश्रेष्ठमुपेत्य तम् । प्रणम्य शिरसा भूमौ पप्रच्छेदं हृदि स्थितम्

ထိုသို့ ကြားနာပြီးနောက် မုနိမြတ်သည် မုနိအထွဋ်အမြတ်ထံ ချဉ်းကပ်သွား၏။ မြေပြင်သို့ ခေါင်းချ၍ ပူဇော်ကာ မိမိနှလုံး၌ ကြာရှည်တည်နေသော မေးခွန်းကို မေးမြန်းလေ၏။

Verse 34

सत्यं केचित्प्रशंसंतितपः शौचं तथा परे । सांख्यं केचित्प्रशंसंति योगमन्ये प्रचक्षते

အချို့က သစ္စာကို ချီးမွမ်းကြ၏။ အခြားသူတို့က တပဿနှင့် သန့်ရှင်းမှုကို မြှောက်တင်ကြ၏။ အချို့က စာံခ္ယကို ချီးမွမ်းကြပြီး အခြားသူတို့က ယောဂကို အမြင့်ဆုံးလမ်းဟု ဆိုကြ၏။

Verse 35

क्षमां केचित्प्रशंसंति तथैव भृशमार्ज्जवम् । केचिन्मौनं प्रशंसंति केचिदाहुः परं श्रुतम्

အချို့က ခံနိုင်ရည် (ခမာ) ကို ချီးမွမ်းကြပြီး၊ ထို့အတူ အလွန်တည်ကြည်ဖြောင့်မတ်မှုကိုလည်း ချီးမွမ်းကြသည်။ အချို့က တိတ်ဆိတ်မှုကို ချီးမွမ်းကြ၍၊ အချို့ကတော့ သြတိ (Śruti—ဝေဒသဒ္ဓာ) သည် အမြင့်ဆုံးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 36

सम्यग्ज्ञानं प्रशंसंति केचिद्वैराग्यमुत्तमम् । अग्निष्टोमादिकर्माणि तथा केचित्परं विदुः

အချို့က မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာကို ချီးမွမ်းကြသည်။ အချို့က အမြင့်ဆုံး မကပ်ငြိမှု (ဝైరागျ) ကို ချီးမွမ်းကြသည်။ အခြားသူများက အဂ္နိဋ္ဌိုမ စသည့် ယဇ္ဈပူဇာကర్మများနှင့် ဆင်တူသော အလုပ်များကို အမြင့်ဆုံးဟု သိမြင်ကြသည်။

Verse 37

आत्मज्ञानं परं केचित्समलोष्टाश्मकांचनम् । इत्थं व्यवस्थिते लोके कृत्याकृत्यविधौ जनाः

အချို့က အတ္တမဉာဏ် (အတ္မာကို သိမြင်ခြင်း) ကို အမြင့်ဆုံးဟု ထင်ကြသည်—မြေတုံး၊ ကျောက်တုံးနှင့် ရွှေကို တူညီစွာ မြင်သကဲ့သို့။ ထိုသို့ လောက၌ အခြေအနေတည်ရှိနေသဖြင့် လူတို့သည် လုပ်သင့်မလုပ်သင့် အမှုအရာ၌ ကွဲပြားကြသည်။

Verse 38

व्यामोहमेव गच्छंति किं श्रेय इति वादिनः । यदेतेषु परं कृत्यम् नुष्ठेयं महात्मभिः

‘အကျိုးအမြတ်အမှန်က ဘာလဲ’ ဟု အငြင်းပွားသူတို့သည် ရှုပ်ထွေးမှုထဲသို့သာ ကျရောက်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအရာများအနက် အမြင့်ဆုံးသော တာဝန်ကို မဟာသတ္တဝါတို့က ကျင့်သုံးရမည်။

Verse 39

वक्तुमर्हसि धर्मज्ञ मम सर्वार्थसाधकम्

အို ဓမ္မကို သိမြင်သူရေ၊ ကျွန်ုပ်အတွက် အရာအားလုံးကို ပြည့်စုံစေသော အကြောင်းအရာကို ပြောကြားပေးရန် သင့်တော်ပါသည်။

Verse 40

सारस्वत उवाच । यन्मां सरस्वती प्राह सारं वक्ष्यामि तच्छृणु । छायाकारं जगत्सर्वमुत्पत्तिक्षयधर्मि च । वारांगनानेत्रभंगस्वद्वद्भंगुरमेव तत्

သာရသွဝတက ပြောသည်— စရஸဝတီ မိခင်က ငါ့အား ပြောကြားခဲ့သော အနှစ်သာရကို ယခု ငါကြေညာမည်၊ နားထောင်လော့။ ဤလောကလုံးသည် အရိပ်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်း၏ သဘောရှိသည်။ ၎င်းသည် အပျော်အပါးမိန်းမ၏ မျက်စောင်းတစ်ချက်ကဲ့သို့ လျင်မြန်၍ ပျက်လွယ်ပင် ဖြစ်၏။

Verse 41

धनायुर्यौवनं भोगाञ्जलचंद्रवदस्थिरान् । बुद्ध्या सम्यक्परामृश्य स्थाणुदानं समाश्रयेत्

ဥစ္စာ၊ အသက်တာ၊ လူငယ်ဘဝနှင့် အပျော်အပါးတို့သည် ရေထဲရှိ လမင်းရိပ်ကဲ့သို့ မတည်မြဲ။ ဉာဏ်ဖြင့် ကောင်းစွာ ဆင်ခြင်ပြီး စ္ဌာဏု (ရှီဝ) ထံသို့ ဒါနပြုခြင်း၌ ခိုလှုံသင့်၏။

Verse 42

दानवान्पुरुषः पापं नालं कर्तुमिति श्रुतिः । स्थाणुभक्तो जन्ममृत्यू नाप्नोतीति श्रुति स्तथा

သမ္မာကျမ်းက ဆိုသည်— ဒါနရှိသူသည် အပြစ်ကို ကျူးလွန်ရန် မတတ်နိုင်။ ထို့အတူ သမ္မာကျမ်းက ဆိုသည်— စ္ဌာဏု (ရှီဝ) ကို भक्तိဖြင့် ကိုးကွယ်သူသည် မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းကို မရောက်မီဟု။

Verse 43

सावर्णिना च गाथे द्वे कीर्तिते श्रृणु ये पुरा । वृषो हि भगवान्धर्मो वृषभो यस्य वाहनम्

ရှေးကာလတွင် သာဝဏ္ဏိက ရွတ်ဆိုခဲ့သော ဂါထာ နှစ်ပုဒ်ကို နားထောင်လော့။ «ဓမ္မသည် အရှင်မြတ်သော နွားတော်ပင် ဖြစ်၏; နွားကို ယာဉ်တော်အဖြစ် ထားသူသည်…»

Verse 44

पूज्यते स महादेवः स धर्मः पर उच्यते । दुःखावर्ते तमोघोरे धर्माधर्मजले तथा

ထို မဟာဒေဝ (မဟာဒေဝ) ကို ပူဇော်ရမည်—ဤသည်ပင် အမြင့်ဆုံး ဓမ္မဟု ကြေညာထား၏။ ဒုက္ခ၏ လှိုင်းဝဲအတွင်း၊ ကြောက်မက်ဖွယ် အမှောင်ထဲ၌၊ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ၏ ရေစီးထဲ၌ လောကသားတို့ လှုပ်ရှားလှန်လှောခံရသော်လည်း၊ အရှင်တော်တစ်ပါးတည်းသာ ခိုလှုံရာ ဖြစ်၏။

Verse 45

क्रोधपंके मदग्राहे लोभबुद्बदसंकटे । मानगंभीरपाताले सत्त्वयानविभूषिते

ဒေါသ၏ရွံ့ထဲ၌၊ မူးယစ်မောဟ၏မိကျောင်းအလယ်၌၊ လောဘ၏ဖ泡လှိုင်းကြမ်းကြုတ်သောအန္တရာယ်၌၊ မာန၏နက်ရှိုင်းသောအောက်လောက၌—ဤသံသရာသမုဒ္ဒရာသည်ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်၏၊ စတ္တဝ၏ «ယာဉ်» ဖြင့်အလှဆင်ထားသော်လည်း။

Verse 46

मज्जंतं तारयत्येको हरः संसारसागरात् । दानं वृत्तं व्रतं वाचः कीर्तिधर्मौ तथायुषः

သံသရာသမုဒ္ဒရာထဲ၌ နစ်မြုပ်နေသူကို ဟရ (ရှီဝ) တစ်ပါးတည်းသာ ကယ်တင်နိုင်သည်။ ဒါန၊ သီလ၊ ဝရတ၊ စည်းကမ်းရှိသောစကား၊ ကောင်းသောဂုဏ်သတင်းနှင့် ဓမ္မ—အရွယ်တော်တိုင်အောင်—ထိုအရှင်ထံ အားကိုးခြင်းဖြင့် ထောက်ပံ့၍ ပြည့်စုံလာသည်။

Verse 47

परोपकरणं कायादसारात्सारमुद्धरेत् । धर्मे रागः श्रुतौ चिंता दाने व्यसनमुत्तमम्

ပျက်စီးလွယ်သော ကိုယ်ခန္ဓာမှ အနှစ်သာရကို ဆွဲထုတ်ရမည်—အခြားသူတို့ကို ကူညီပံ့ပိုးခြင်း။ ဓမ္မကို ချစ်မြတ်နိုးခြင်း၊ သာသနာတော်ကြားနာသင်ယူရာ၌ စဉ်းစားဆင်ခြင်ခြင်း၊ နှင့် ဒါနပေးကမ်းခြင်းကို အမြင့်မြတ်ဆုံးသော «စွဲလမ်းမှု» အဖြစ်ထားခြင်း—ဤတို့သည် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

Verse 48

इंद्रियार्थेषु वैराग्यं संप्राप्तं जन्मनः फलम् । देशेऽस्मिन्भारते जन्म प्राप्य मानुष्यमध्रुवम्

အာရုံခံအရာဝတ္ထုတို့အပေါ် မကပ်ငြိခြင်း (ဝိရာဂ) သည် မွေးဖွားလာခြင်း၏ အမှန်တကယ်သော အကျိုးဖြစ်သည်။ ဤဘာရတပြည်၌ မွေးဖွား၍ မတည်မြဲသော လူ့ဘဝကို ရရှိပြီးနောက်—အမြင့်မြတ်သော ရည်မှန်းချက်သို့ ကြိုးပမ်းသင့်သည်။

Verse 49

न कुर्यादात्मनः श्रेयस्तेनात्मा वंचतश्चिरम् । देवासुराणां सर्वेषां मानुष्यमतिदुर्लभम्

မိမိ၏ အကျိုးစစ်ကို မရှာဖွေမလုပ်ဆောင်လျှင် မိမိကိုယ်ကို အချိန်ကြာကြာ လှည့်ဖြားနေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ဒေဝနှင့် အသူရ အားလုံးအတွက်ပင် လူ့ဘဝရခြင်းသည် အလွန်ရှားပါး၍ ရခက်ခဲသည်။

Verse 50

तत्संप्राप्य तथा कुर्यान्न गच्छेन्नरकं यथा । सर्वस्य मूलं मानुष्यं तथा सर्वार्थसाधकम्

ဤလူ့ဘဝကို ရရှိပြီးနောက် နရကသို့ မကျရအောင် အကျင့်ကို မှန်ကန်စွာ ပြုရမည်။ လူ့ဘဝသည် အရာအားလုံး၏ အမြစ်ဖြစ်၍ အမှန်တရားသော ရည်မှန်းချက်အားလုံးကို ပြည့်စုံစေသော လမ်းလည်း ဖြစ်သည်။

Verse 51

यदि लाभे न यत्नस्ते मूलं रक्ष प्रयत्नतः । महता पुण्यमूल्येन क्रीयते कायनौस्त्वया

အကျိုးအမြတ် ထပ်မံရရန် မကြိုးစားနိုင်သော်လည်း အနည်းဆုံး မူလအရင်းအမြစ်ကို ကြိုးစားကာကွယ်လော့။ ဤ “ကိုယ်ခန္ဓာ၏ လှေ” သည် စုဆောင်းထားသော ပုဏ္ဏ (puṇya) အလွန်ကြီးမားသော တန်ဖိုးဖြင့် သင်က ဝယ်ယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 52

गंतुं दुःखोदधेः पारं तर यावन्न भिद्यते । अविकारिशरीरत्वं दुष्प्राप्यं वै ततः

ဒုက္ခပင်လယ်၏ တစ်ဖက်ကမ်းသို့ ရောက်ရန်၊ ဤအရာ (ဤကိုယ်) မပျက်စီးသေးခင် အချိန်မီ ကူးလော့။ အကြောင်းမူကား နောက်တစ်ဖန် ပြောင်းလဲမှုကင်းသော ကိုယ်ခန္ဓာကို ရရှိခြင်းသည် အလွန်ခက်ခဲသည်။

Verse 53

नापक्रामति संसारादात्महा स नराधमः । तपस्तप्यन्ति यतयो जुह्वते चात्र यज्विनः । दानानि चात्र दीयंते परलोकार्थमादरात्

သံသရာ (saṃsāra) မှ မဆုတ်ခွာသူသည် မိမိအတ္တကို သတ်သူဖြစ်၍ လူတို့အနက် အနိမ့်ဆုံးပင် ဖြစ်သည်။ ဤလောက၌ ယတိတို့သည် တပသ (austerity) ကို ကျင့်ကြံကြပြီး၊ ယဇ္ဝင်တို့သည် အဟုတိ (oblations) ကို လောင်းလှူကြ하며၊ ပရလောကအကျိုးအတွက် လေးစားစွာ ဒါနများကို ပေးလှူကြသည်။

Verse 54

कात्यायन उवाच । दानस्य तपसो वापि भगवन्किं च दुष्करम् । किं वा महत्फलं प्रेत्य सारस्वत ब्रवीहि तत्

ကာတ်ယာယနက ပြောသည်—“အို ဘုရားရှင်၊ ဒါန (dāna) နှင့် တပသ (tapas) တို့အနက် အမှန်တကယ် ခက်ခဲသော အရာသည် မည်သည်နည်း။ သေပြီးနောက် အကြီးမားဆုံး အကျိုးကို ပေးသော အရာသည် မည်သည်နည်း။ အို စာရသ္ဝတ (Sārasvata)၊ ထိုအကြောင်းကို ပြောပြပါ”။

Verse 55

सारस्वत उवाच । न दानाद्दुष्करतरं पृथिव्यामस्ति किंचन । मुने प्रत्यक्षमेवैतद्दृश्यते लोकसाक्षिकम्

သာရသွတက ပြော၏—«ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် ဒါနပြုခြင်းထက် ပိုခက်ခဲသောအရာ မရှိ။ အို မုနိ၊ ဤအရာကို တိုက်ရိုက်မြင်ရပြီး လောကတစ်လောကလုံးက သက်သေဖြစ်သည်»။

Verse 56

परित्यज्य प्रियान्प्राणान्धनार्थे हि महाभयम् । प्रविशंति महालोभात्समुद्रमटवीं गिरिम्

ဓနအတွက် မိမိချစ်မြတ်နိုးသောအသက်ကိုတောင် စွန့်လွှတ်ကာ၊ ကြီးမားသောလောဘကြောင့် လူတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ်အန္တရာယ်များထဲသို့ ဝင်ကြသည်—ပင်လယ်၊ တောအုပ်၊ တောင်တန်းတို့သို့။

Verse 57

सेवामन्ये प्रपद्यंते श्ववृत्तिरिति या स्मृता । हिंसाप्रायां बहुक्लेशां कृषिं चैव तथा परे

အချို့က စေဝာလုပ်ငန်းကို လက်ခံကြသည်—သမ္မတီတွင် ‘ခွေးကဲ့သို့သောအသက်မွေးဝမ်းကျောင်း’ ဟုဆိုသောအရာ။ အခြားသူတို့ကလည်း အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် ဒုက္ခပင်ပန်းမှုများစွာပါသော လယ်ယာလုပ်ငန်းကို လုပ်ကြသည်။

Verse 58

तस्य दुःखार्जितस्येह प्राणेभ्योपि गरीयसः । आयासशतलब्धस्य परित्यागः सुदुष्करः

ဤလောက၌ ဒုက္ခပင်ပန်းကာ ရရှိလာသော ဓနသည် အသက်ထက်တောင် တန်ဖိုးထားရသောအရာဖြစ်သဖြင့်၊ အားထုတ်မှုရာချီဖြင့် ရလာသောအခါ အထူးသဖြင့် စွန့်လွှတ်ရန် အလွန်ခက်ခဲသည်။

Verse 59

यद्ददाति यदश्नाति तदेव धनिनो धनम् । अन्ये मृतस्य क्रीडंति दारैरपि धनैरपि

ဓနရှိသူက ပေးလှူသမျှနှင့် စားသုံးသမျှသာ သူ၏ အမှန်တကယ်သော ဓနဖြစ်သည်။ သူသေသွားသောအခါ ကျန်ရစ်သမျှကို အခြားသူတို့က ကစားသလို သုံးစွဲကြသည်—မိသားစုကိုလည်း၊ ဓနကိုလည်း။

Verse 60

अहन्यहनि याचंतमहं मन्ये गुरुं यथा । मार्जनं दर्पणस्येव यः करोति दिनेदिने

နေ့စဉ်နေ့တိုင်း တောင်းခံသူကို ငါသည် ဆရာတော်ကဲ့သို့ မှတ်ယူ၏။ မှန်ကို နေ့တိုင်း ပွတ်သန့်စင်သကဲ့သို့၊ သူသည် လူကို နေ့စဉ် ကိုယ်စိတ်သန့်စင်စေ၏။

Verse 61

दीयमानं हि नापैति भूय एवाभिवर्धते । कूप उत्सिच्यमानो हि भवेच्छुद्धो बहूदकः

ပေးကမ်းသောအရာသည် မလျော့နည်းဘဲ ပိုမိုတိုးပွားလာ၏။ ရေတွင်းကို မကြာခဏ ဖြည့်တင်းလျှင် သန့်ကြည်၍ ရေပြည့်ဝလာသကဲ့သို့။

Verse 62

एकजन्मसुखस्यार्थे सहस्राणि विलापयेत् । प्राज्ञो जन्मसहस्रेषु संचिनोत्येकजन्मनि

ဘဝတစ်ဘဝ၏ ပျော်ရွှင်မှုအတွက် အကျိုးအမြတ်ထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖြုန်းတီးနိုင်၏။ သို့သော် ပညာရှိသည် ဘဝတစ်ဘဝတည်းတွင်ပင် မွေးဖွားထောင်ပေါင်းများစွာကို ထောက်ပံ့မည့် ကုသိုလ်ကို စုဆောင်း၏။

Verse 63

मूर्खो हि न ददात्यर्थानिह दारिद्र्यशंकया । प्राज्ञस्तु विसृजत्यर्थानमुत्र तस्य शंकया

မိုက်မဲသူသည် ဆင်းရဲမည်ကို ကြောက်၍ ဤလောက၌ ဥစ္စာမပေးကမ်း။ ပညာရှိမူကား အလွန်လောက၌ ဆင်းရဲမည်ကို ကြောက်၍ ဥစ္စာကို စွန့်လွှတ်ပေးကမ်း၏။

Verse 64

किं धनेन करिष्यंति देहिनो भंगुराश्रयाः । यदर्थं धनमिच्छंति तच्छरीरमशाश्वतम्

ခန္ဓာရှိသူတို့သည် ပျက်လွယ်သော အခြေခံပေါ်တွင် အားထားနေကြရာ ဥစ္စာဖြင့် ဘာကို ပြုနိုင်မည်နည်း။ ဥစ္စာကို လိုချင်ကြသည်မှာ ဤခန္ဓာအတွက်ပင် ဖြစ်သော်လည်း ဤခန္ဓာသည် မတည်မြဲ။

Verse 65

अक्षरद्वयमभ्यस्तं नास्तिनास्तीति यत्पुरा । तदिदं देहिदेहिति विपरीतमुपस्थितम्

ယခင်က လေ့ကျင့်ခဲ့သော စာလုံးနှစ်လုံးသံပြန်မှာ «မရှိ၊ မရှိ» ဟူ၍ ဖြစ်၏။ ယခုတော့ ထိုသံပြန်တူညီသည်ပင် ပြောင်းပြန်ဖြစ်ကာ «ပေးပါ၊ ပေးပါ!» ဟူ၍ ပေါ်လာ၏။

Verse 66

बोधयंति च यावंतो देहीति कृपणं जनाः । अवस्थेयमदानस्य मा भूदेवं भवानपि

လူအများက ကပ်စေးနည်းသူကို «ပေးပါ» ဟု မည်မျှပင် သတိပေးကြစေကာမူ မပေးခြင်း၏ အရှက်အကြောက်သည် မပျောက်။ သင်လည်း ထိုကံကြမ္မာမျိုး မဖြစ်ပါစေနှင့်။

Verse 67

दातुरेवोपकाराय वदत्यर्थीति देहि मे । यस्माद्दाता प्रयात्यूर्ध्वमधस्तिष्ठेत्प्रतिग्रही

တောင်းခံသူက «လိုအပ်သည်—ကျွန်ုပ်အား ပေးပါ» ဟု ပြောသည်မှာ ပေးသူ၏ အကျိုးအတွက်ပင် ဖြစ်၏။ အကြောင်းမှာ ပေးသူသည် အထက်သို့ မြင့်တက်သော်လည်း လက်ခံသူသာမန်သည် အောက်၌ ကျန်ရစ်၏။

Verse 68

दरिद्रा व्याधिता मूर्खाः परप्रेष्यकराः सदा । अदत्तदानाज्जायंते दुःखस्यैव हि भाजनाः

ဆင်းရဲခြင်း၊ နာမကျန်းခြင်း၊ ဉာဏ်မတောက်ပခြင်းနှင့် အမြဲတမ်း အခြားသူတို့၏ အမိန့်အောက်တွင် နေရခြင်းတို့သည် ဒါနကို မပေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုသူတို့သည် ဒုက္ခ၏ အိုးအိမ်သာ ဖြစ်လာကြ၏။

Verse 69

धनवंतमदातारं दरिद्रं वाऽतपस्विनम् । उभावंभसि मोक्तव्यौ कंठे बद्धा महाशिलाम्

ချမ်းသာသော်လည်း မပေးသူနှင့် ဆင်းရဲသော်လည်း တပဿာမကျင့်သူ—နှစ်ဦးစလုံးကို လည်ပင်းတွင် ကျောက်တုံးကြီးချည်ကာ ရေထဲသို့ ပစ်ချသင့်၏။

Verse 70

शतेषु जायते शूरः सहस्रेषु च पंडितः । वक्ता शतसहस्रेषु दाता जायेत वा न वा

ရာချီထဲတွင် သူရဲကောင်းတစ်ဦး မွေးဖွားလာတတ်၏; ထောင်ချီထဲတွင် ပညာရှိတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းတတ်၏။ သိန်းချီထဲတွင် စကားပြောကျွမ်းကျင်သူ ပေါ်လာသော်လည်း—အမှန်တကယ် အလှူရှင်ကတော့ မွေးဖွားလာနိုင်သော်လည်း မလာနိုင်လည်း ရှိ၏။

Verse 71

गोभिर्विप्रैश्च वेदैश्च सतीभिः सत्यवादिभिः । अलुब्धैर्दानशीलैश्च सप्तभिर्धार्यते मही

မြေကြီးကို ခုနစ်ပါးက ထောက်တည်ထား၏—နွားများ၊ ဗြာဟ္မဏများ၊ ဝေဒများ၊ သီလရှင်မများ၊ သစ္စာပြောသူများ၊ လောဘမရှိသူများ၊ နှင့် အလှူဒါနကို ချစ်မြတ်နိုးသူများ။

Verse 72

शिबिरौशीनरोङ्गानि सुतं च प्रियमौरसम् । ब्राह्मणार्थमुपाकृत्य नाकपृष्ठमितो गतः

ဩရှီနရ၏သား ရှိဘိသည် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအတွက် မိမိ၏ ကိုယ်အင်္ဂါများနှင့် ချစ်မြတ်နိုးသော ကိုယ်မွေးသားကိုပါ ပူဇော်အပ်နှံ၍ ဤလောကမှ ထွက်ခွာကာ ကောင်းကင်ဘုံ၏ အမြင့်သို့ ရောက်လေ၏။

Verse 73

प्रतर्द्दनः काशिपति प्रदाय नयने स्वके । ब्राह्मणायातुलां कीर्तिमिह चामुत्र चाश्नुते

ကာရှီ၏အရှင် ပရတဒ္ဒနသည် မိမိ၏ မျက်စိနှစ်လုံးကို ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား ပေးလှူခြင်းဖြင့် ဤလောကနှင့် နောက်လောက နှစ်ပါးလုံးတွင် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဂုဏ်သတင်းကို ရရှိလေ၏။

Verse 74

निमी राष्ट्रं च वैदेहो जामदग्न्यो वसुंधराम् । ब्राह्मणेभ्यो ददौ चापि गयश्चोर्वीं सपत्तनाम्

ဝိဒေဟ နိမိသည် မိမိ၏ နိုင်ငံကို လှူဒါန်းခဲ့၏; ဇာမဒဂ္နျ (ပရာရှုရာမ) သည် မြေကြီးတစ်ပြင်လုံးကို လှူခဲ့၏; ဂယလည်း မြေယာနှင့် ထိုမြေမှ ဆက်စပ်ဝင်ငွေများပါ အပါအဝင် ဗြာဟ္မဏတို့အား ပေးအပ်ခဲ့၏။

Verse 75

अवर्षति च पर्जन्ये सर्वभूतनिवासकृत् । वसिष्ठो जीवयामास प्रजापतिरिव प्रजाः

မိုးတိမ်တို့ မိုးမရွာသည့်အခါ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ နေရာတည်ရာကို ကာကွယ်သူ ဝသိဋ္ဌသည် ပရဇာပတိကဲ့သို့ ပြည်သူတို့ကို ထောက်ပံ့ကာ အသက်ပြန်ရှင်စေ하였다။

Verse 76

ब्रह्मदत्तश्च पांचाल्यो राजा बुद्धिमतां वरः । निधिं शंखं द्विजाग्र्येभ्यो दत्त्वा स्वर्गमवाप्तवान्

ပညာရှိတို့အနက် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သော ပာဉ္စာလ မင်း ဘြဟ္မဒတ္တသည်၊ “သင်္ခ” ဟုခေါ်သော ဓနကို ဒွိဇအမြတ်တို့အား လှူဒါန်းပြီးနောက် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်하였다။

Verse 77

सहस्रजिच्च राजर्षिः प्राणानिष्टान्महायशाः । ब्राह्मणार्थे परित्यज्य गतो लोकाननुत्तमान्

ဂုဏ်သတင်းကြီးသော ရာဇဣသီ သဟသ္ရဇစ်သည်၊ ဗြာဟ္မဏတို့အကျိုးအတွက် မိမိချစ်မြတ်နိုးသော အသက်ကိုတောင် စွန့်လွှတ်၍ အထူးမြတ်သော လောကများသို့ သွားရောက်하였다။

Verse 78

एते चान्ये च बहवः स्थाणोर्दानेन भक्तितः । रुद्रलोकं गता नित्यं शान्तात्मानो जितेन्द्रियाः

ဤသူတို့နှင့် အခြားများစွာတို့သည် စ္ဌာဏု (ရှီဝ) ထံသို့ ဘက္တိဖြင့် လှူဒါန်းခြင်းကြောင့် ရုဒ္ရလောကသို့ အမြဲတမ်း ရောက်ကြပြီး၊ စိတ်ငြိမ်းချမ်း၍ အင်ဒြိယတို့ကို အနိုင်ယူထားကြသည်။

Verse 79

एषां प्रतिष्ठिता कीर्तिर्यावत्स्थास्यति मेदिनी । इति संचिंत्य सारार्थी स्थाणुदानपरो भव

သူတို့၏ ကီရ్తိသည် မြေကြီးတည်ရှိသမျှ တည်မြဲနေမည်။ ထိုသို့ စဉ်းစား၍ အမြင့်ဆုံးအနှစ်သာရကို ရှာဖွေသူရေ—စ္ဌာဏု (ရှီဝ) ထံသို့ လှူဒါန်းခြင်း၌ အထူးပင် အားထုတ်ပါ။

Verse 80

सोऽपि मोह परित्यज्य तथा कात्यायनोऽभवत्

သူလည်း မောဟကို စွန့်လွှတ်၍ ထို့နောက် ကာတ်ယာယန၏ သာသနာလိုင်း၌ သစ္စာရှိသော နောက်လိုက်တစ်ဦး ဖြစ်လာ하였다။

Verse 81

नारद उवाच । एवं सुश्रवसा प्रोक्तां कथामाकर्ण्य पद्मभूः । हर्षाश्रुसंयुतोऽतीव प्रशशंस मुहुर्मुहुः

နာရဒက ပြောသည်— စုရှရဝသ ပြောကြားသော ဤကഥာကို ကြားပြီးနောက် ပဒ္မဘူ (ဗြဟ္မာ) သည် ဝမ်းမြောက်ရသဖြင့် မျက်ရည်ဝဲကာ ထပ်ခါထပ်ခါ ချီးမွမ်းလေ၏။

Verse 82

साधु ते व्याहृतं वत्स एवमेतन्न चान्यथा । सत्यं सारस्वतः प्राह सत्या चैवं तथा श्रुतिः

«ကောင်းလှ၏ ချစ်သားရေ—ဤအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်၊ အခြားမဟုတ်။ စာရသ္ဝတက အမှန်တရားဟု ကြေညာခဲ့သကဲ့သို့၊ သြတိ (ဝေဒဗျာဒ) လည်း ထိုအမှန်ကို အတည်ပြုသည်»။

Verse 83

दानं यज्ञानां वरूथं दक्षिणा लोके दातारंसर्वभूतान्युपजीवंति दानेनारातीरंपानुदंत दानेन द्विषंतो मित्रा भवंति दाने सर्वं प्रतिष्ठितं तस्माद्दानं परमं वदंतीति

«ဒါနသည် ယဇ္ဉများ၏ ကာကွယ်ရာတံတိုင်း ဖြစ်၏; လောက၌ သန့်ရှင်းသော ဒက္ခိဏာ ဖြစ်၏။ ပေးကမ်းခြင်းကြောင့် သတ္တဝါအားလုံးသည် ပေးသူကို အားကိုးရ၏။ ဒါနဖြင့် အန္တရာယ်များကို နှင်ထုတ်နိုင်၏; ဒါနဖြင့် ရန်သူတောင် မိတ်ဆွေ ဖြစ်လာ၏။ အရာအားလုံးသည် ဒါနပေါ်၌ တည်၏—ထို့ကြောင့် ဒါနကို အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ဆိုကြသည်»။

Verse 84

संसारसागरे घोरे धर्माधर्मोर्मिसंकुले । दानं तत्र निषेवेत तच्च नौरिव निर्मितम्

ဤကြောက်မက်ဖွယ် သံသရာပင်လယ်၌၊ ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ လှိုင်းများက လှုပ်ရှားကာ ရောနှောနေသဖြင့်၊ ဒါနကို ကျင့်သုံးသင့်၏။ အကြောင်းမူကား ထိုနေရာ၌ ဒါနသည် ကူးမြောက်ရန် လှေတစ်စင်းကဲ့သို့ ဖန်ဆင်းထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 85

इति संचिंत्य च मया पुष्करे स्थापिता द्विजाः । गङ्गायमुनयोर्मध्ये मध्यदेशे द्विजाः सृते

ဤသို့ စဉ်းစားပြီးနောက်၊ ငါသည် ပုရှ္ကရ၌ ဗြာဟ္မဏများကို တည်ထောင်စေ하였다။ ထို့ပြင် ဂင်္ဂါနှင့် ယမုနာကြား မဓျဒေသ၌လည်း ဗြာဟ္မဏများကို နေရာချထား하였다။

Verse 86

स्थापिताः श्रीहरिभ्यां तु श्रीगौर्या वेदवित्तमाः । रुद्रेण नागराश्चैव पार्वत्या शक्तिपूर्भवाः

အမြတ်တန်ခိုးရှိသော ဟရိနှစ်ပါးနှင့် မင်္ဂလာရှိသော ဂေါရီတို့က ဝေဒကို အထူးကျွမ်းကျင်သူများကို တည်ထောင်စေ하였다။ ရုဒြက နာဂရများကို နေရာချထားပြီး၊ ပါర్వတီက သက္တိပူရမှ ဆင်းသက်သူများကို တည်စေ하였다။

Verse 87

श्रीमाले च तथा लक्ष्म्या ह्येवमादिसुरोत्तमैः । नानाग्रहाराः संदत्ता लोकोद्धरणकांक्षया

ထို့အတူ သြရီမာလ၌လည်း လက္ရှ္မီနှင့် အခြားသော မြတ်စွာသော ဒေဝတားတို့က လောကကို မြှင့်တင်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် အဂ္ရဟာရ (အလှူပေးထားသော နေရာများ) များစွာကို ပေးအပ်하였다။

Verse 88

न हि दानफले कांक्षा काचिन्नऽस्ति सुरोत्तमाः । साधुसंरक्षणार्थं हि दानं नः परिकीर्तितम्

အို ဒေဝတားအမြတ်တို့၊ အလှူ၏ အကျိုးဖလကို လိုလားခြင်း မရှိပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဒါနသည် သာဓုတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 89

ब्राह्मणाश्च कृतस्थाना नानाधर्मोपदेशनैः । समुद्धरंति वर्णांस्त्रींस्ततः पूज्यतमा द्विजाः

ဗြာဟ္မဏများသည် သင့်လျော်စွာ တည်နေရာရပြီး၊ ဓမ္မကို မျိုးစုံသင်ကြားခြင်းဖြင့် ဝဏ္ဏသုံးပါးကို မြှင့်တင်ကယ်တင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့သည် အလွန်အမင်း ပူဇော်ထိုက်သူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 90

दानं चतुर्विधं दानमुत्सर्गः कल्पितं तथा । संश्रुतं चेति विविधं तत्क्रमात्परिकीर्तितम्

ဒါနသည် လေးမျိုးရှိ၏—(၁) ဒါန (လက်တင်ပေးကမ်းခြင်း)၊ (၂) ဥတ္စဂ္ဂ (အများပြည်သူအတွက် အလှူအတန်းတည်ထောင်ခြင်း)၊ (၃) ကလ္ပိတ (သတ်မှတ်စီစဉ်ထားသော ပေးကမ်းခြင်း)၊ (၄) သံශ්ရုတ (ကတိပြုထားသော အလှူ) ဟူ၍ အစဉ်လိုက် ဟောကြားထားသည်။

Verse 91

वापीकूपतडागानां वृक्षविद्यासुरौकसाम् । मठप्रपागृहक्षेत्रदानमुत्सर्ग इत्यसौ

ရေကန်၊ ရေတွင်း၊ အိုင်ကန်များ၊ သစ်ပင်များ၊ ပညာသင်ရာနေရာများနှင့် နတ်ဘုရားတို့၏ နေရာတော်များကို တည်ထောင်လှူဒါန်းခြင်း၊ ထို့ပြင် မಠ (ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း)၊ ရေသောက်အိမ်၊ အနားယူခိုလှုံရာနှင့် မြေယာကို လှူဒါန်းခြင်း—ဤသည်ကို ‘ဥတ္စဂ္ဂ’ ဟု ခေါ်သည်။

Verse 92

उपजीवन्निमान्यश्च पुण्यं कोऽपि चरेन्नरः । षष्ठमंशं स लभते यावद्यो विसृजेद्द्विजः

ဤအလှူအတန်းများကို အားကိုး၍ အသက်မွေးသူတစ်ဦးပင်လျှင် ကုသိုလ်အနည်းငယ်ကို ပြုနိုင်၏။ အလှူရှင်သည်—အို ဘြာဟ္မဏ—ထိုအလှူကို မရုပ်သိမ်းသေးသရွေ့၊ သူသည် ခြောက်ပုံတစ်ပုံသော အကျိုးကို ရရှိ၏။

Verse 93

तदेषामेव सर्वेषां विप्रसंस्थापनं परम् । देवसंस्थापनं चैव धर्मस्तन्मूल एव यत्

ထို့ကြောင့် ဤအလှူအမျိုးမျိုးအားလုံးတွင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသည် ဘြာဟ္မဏတို့ကို သင့်လျော်စွာ တည်ထောင်ထောက်ပံ့ခြင်း ဖြစ်၏။ ထို့အတူ နတ်ဘုရားတို့ကို တည်ထောင်၍ ဘုရားကျောင်းဝတ်ပြုခြင်းလည်း ဖြစ်၏။ အကြောင်းမူကား ဓမ္မသည် ထိုအမြစ်အခြေခံပေါ်တွင်သာ တည်၏။

Verse 94

देवतायतनं यावद्यावच्च ब्राह्मणगृहम् । तावद्दातुः पूर्वजानां पुण्यांशश्चोपतिष्ठति

နတ်ဘုရား၏ ဗိမာန်တော် တည်ရှိနေသမျှ၊ ထို့အတူ ဘြာဟ္မဏ၏ အိမ်တော် တည်ရှိနေသမျှ—ထိုကာလအတွင်း အလှူရှင်၏ ဘိုးဘွားအရင်သူများထံသို့ ကုသိုလ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ် တက်ရောက်လျက်ရှိ၏။

Verse 95

एतत्स्वल्पं हि वाणिज्यं पुनर्बहुफलप्रदम् । जीर्णोद्धारे च द्विगुणमेतदेव प्रकीर्तितम्

ဤ “ကုသိုလ်ကုန်သွယ်မှု” သည် အားထုတ်မှုနည်းသော်လည်း အကျိုးဖလများစွာ ပေးတတ်၏။ ပျက်စီးယိုယွင်းသွားသော ဘုရားကျောင်း/ဘုရားသခင်အဆောက်အဦ ပြန်လည်ပြုပြင်ရာတွင်လည်း ဤပုဏ္ဏာတရားသည် နှစ်ဆဖြစ်ကြောင်း ကြေညာထား၏။

Verse 96

तस्मादिदं त्वहमपिब्रवीमि सुरसत्तमाः । नास्ति दानसमं किंचित्सत्यं सारस्वतो जगौ

ထို့ကြောင့် ငါလည်း ကြေညာ၏၊ အို နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့—ဒါနနှင့် တူညီသည့် အရာမရှိ။ အမှန်တကယ်ပင် စာရස්ဝတက ဤသို့ မိန့်ကြားခဲ့သည်။

Verse 97

नारद उवाच । इति सारस्वतप्रोक्तां तथा पद्मभुवेरिताम् । साधुसाध्वित्यमोदंत सुराश्चाहं सुविस्मिताः

နာရဒက ပြော၏—“စာရස්ဝတ၏ မိန့်ကြားချက်ကိုလည်းကောင်း၊ ပဒ္မဘူ (ဗြဟ္မာ) ကလည်း ထပ်မံအတည်ပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း ကြားသိပြီးနောက်၊ နတ်တို့နှင့် ငါသည် အလွန်အံ့ဩကာ ‘ကောင်းလှ၏၊ ကောင်းလှ၏’ ဟု ဝမ်းမြောက်ကြ၏။”

Verse 98

ततः सभाविसर्गांते सुरम्ये मेरुमूर्धनि । उपविश्य शिलापृष्ठे अहमेतदचिंतयम्

ထို့နောက် အစည်းအဝေး ပြီးဆုံးသွားသောအခါ၊ လှပသော မေရုတောင်ထိပ်ပေါ်၌ ငါသည် ကျောက်ပြားပေါ် ထိုင်ကာ ဤအကြောင်းကို စဉ်းစားတော်မူ၏။

Verse 99

सत्यमाह विरंचिस्तु स किमर्थं तु जीवति । येनैकमपि तद्धृत्तं नैव येन कृतार्थता

“ဗိရဉ္စိ (ဗြဟ္မာ) သည် အမှန်ကို မိန့်၏။ သို့သော် ထိုဒါနကို တစ်ကြိမ်တောင် မပြုသူ၊ မိမိဘဝကို အဓိပ္ပါယ်ရှိအောင် မလုပ်သူသည် ဘာအတွက် အသက်ရှင်နေရသနည်း?”

Verse 100

तदहं दानपुण्यं हि करिष्यामि कथं स्फुटम् । कौपीनदण्डात्मधनो धनं स्वल्पं हि नास्ति मे

ထို့ကြောင့် အလှူဒါန၏ ကုသိုလ်ကို ငါ မည်သို့ ထင်ရှားစွာ ပြုလုပ်နိုင်မည်နည်း။ ငါ့တွင် လုံချည်တစ်ထည်နှင့် တောင်ဝှေးတစ်ချောင်းသာ ဥစ္စာဖြစ်ပြီး ငွေတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတောင် မရှိ။

Verse 101

अनर्हते यद्ददाति न ददाति तथार्हते । अर्हानर्हपरिज्ञानाद्दानधर्मो हि दुष्करः

မသင့်သူအား ပေးလှူပြီး သင့်သူအား မပေးလှူသော်—သင့်သူနှင့် မသင့်သူကို ခွဲခြားသိမြင်ရခက်သဖြင့်—အလှူဒါန၏ ဓမ္မသည် အကောင်အထည်ဖော်ရန် ခက်ခဲလာသည်။

Verse 102

देशेकाले च पात्रे च शुद्धेन मनसा तथा । न्यायार्जितं च यो दद्याद्यौवने स तदश्नुते

နေရာ၊ အချိန်နှင့် သင့်လျော်သော လက်ခံသူကို စဉ်းစားကာ စိတ်သန့်ရှင်းဖြင့် တရားမျှတစွာ ရရှိသော ဥစ္စာကို လှူဒါန်းသူသည် ထိုအလှူ၏ အကျိုးကို လူငယ်ဘဝ၌ပင် ခံစားရသည်။

Verse 103

तमोवृतस्तु यो दद्यात्क्रोधात्तथैव च । भुंक्ते दान फलं तद्धि गर्भस्थो नात्र संशयः

သို့သော် မောဟအမှောင်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေစဉ် သို့မဟုတ် ဒေါသကြောင့်ပင် လှူဒါန်းသူသည် ထိုအလှူ၏ အကျိုးကို မိခင်ဝမ်းအတွင်းရှိစဉ်ကတည်းက ခံစားရသည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။

Verse 104

बालत्वेऽपि च सोऽश्राति यद्दत्तं दम्भकारणात् । दत्तमन्यायतो वित्तं वै चार्थकारणम्

လူငယ်ဘဝ၌ပင် လှူဒါန်းခြင်းကို ဟန်ဆောင်မှုကြောင့် ပြုလျှင် လူသည် ပျက်စီးသို့ ရောက်တတ်သည်။ ထို့ပြင် မတရားနည်းဖြင့် ရရှိသော ဥစ္စာကို လောကီအကျိုးအမြတ်အတွက် လှူလျှင်လည်း ကျဆုံးခြင်းသာ ဖြစ်စေသည်။

Verse 105

वृद्धत्वे हि समश्राति नरो वै नात्र भविष्यति । तस्माद्देशे च काले च सुपात्रे विधिना नरः । शुभार्जितं प्रयुञ्जीत श्रद्धया शाठ्यवर्जितः

အိုမင်းလာသောအခါ လူသည် မလွဲမသွေ ကျဆင်းယုတ်လျော့ရသည်—သံသယမရှိ။ ထို့ကြောင့် သင့်လျော်သောနေရာနှင့် သင့်လျော်သောအချိန်၌ ထိုက်တန်သောလက်ခံသူထံ သာသနာဓမ္မနည်းအတိုင်း သန့်ရှင်းစွာ ရရှိထားသည့်အရာကို ယုံကြည်သဒ္ဓာဖြင့် လှည့်စားမှုကင်းစွာ လှူဒါန်းသင့်သည်။

Verse 106

तदेतन्निर्धनत्वाच्च कथं नाम भविष्यति । सत्यमाहुः पुरा वाक्यं पुराणमुनयोऽमलाः

သို့သော် ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူအတွက် ဤအရာ မည်သို့ဖြစ်နိုင်မည်နည်းဟု လူတို့ စဉ်းစားမေးမြန်းကြသည်။ သို့ရာတွင် အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသော ရှေးပုရာဏမုနိတို့က ပုရာဏများတွင် ဆိုခဲ့သော စကားတစ်ရပ်ရှိပြီး ထိုစကားသည် အမှန်တရားပင် ဖြစ်သည်။

Verse 107

नाधनस्यास्त्ययं लोको न परश्च कथंचन । अभिशस्तं प्रपश्यंति दरिद्रं पार्श्वतः स्थितम्

ဥစ္စာမရှိသူအတွက် ဤလောကလည်း မရှိသကဲ့သို့၊ နောက်လောကလည်း မည်သို့မျှ မရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ လူတို့သည် မိမိဘေးနားတွင် ရပ်နေသော ဆင်းရဲသူကို ကျိန်စာသင့်၍ အပြစ်တင်ခံရသူကဲ့သို့ ကြည့်မြင်ကြသည်။

Verse 108

दारिद्र्यं पातकं लोके कस्तच्छंसितुमर्हति । पतितः शोच्यते सर्वैर्निर्धनश्चापि शोच्यते

လောကတွင် ဆင်းရဲခြင်းကို အပြစ်တရားကဲ့သို့ သဘောထားကြသည်—ဘယ်သူက ထိုအရာကို ချီးမွမ်းနိုင်မည်နည်း။ ကျဆုံးသူကို လူတိုင်းက သနားကြသကဲ့သို့၊ ဥစ္စာမရှိသူကိုလည်း သနားကြသည်။

Verse 109

यः कृशाश्वः कृशधनः कृशभृत्यः कृशातिथिः । स वै प्रोक्तः कृशोनाम न शरीरकृशः कृशऋ

မြင်းလည်း နွမ်းပါး၊ ဥစ္စာလည်း နွမ်းပါး၊ အလုပ်သမားလည်း နွမ်းပါး၊ ဧည့်ဝတ်ပြုမှုလည်း နွမ်းပါးသူ—ထိုသူကိုသာ “အမှန်တကယ် နွမ်းပါးသူ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာပိန်ပါးသူကိုသာ မဆိုလို။

Verse 110

अर्थवान्दुष्कुलीनोऽपि लोके पूज्यतमो नरः । शशिनस्तुल्यवंशोऽपि निर्धनः परिभूयते

အမျိုးနိမ့်သူဖြစ်စေ၊ ငွေကြေးရှိလျှင် လောက၌ အလွန်အမင်းဂုဏ်ပြုခံရ၏။ သို့ရာတွင် လကဲ့သို့ မြင့်မြတ်သောအမျိုးဖြစ်စေ၊ ဆင်းရဲလျှင် မထီမဲ့မြင်ပြု၍ အရှက်ခွဲခံရ၏။

Verse 111

ज्ञानवृद्धास्तपोवृद्धा ये च वृद्धा बहुश्रुताः । ते सर्वे धनवृद्धस्य द्वारि तिष्ठन्ति किंकराः

ပညာတိုးတက်သူများ၊ တပသ္စရိယာတိုးတက်သူများ၊ ကျမ်းစာများစွာကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော အရွယ်ကြီးသူများ—သူတို့အားလုံးသည် ငွေကြေးကြီးသူ၏ တံခါးဝ၌ ကျွန်ကဲ့သို့ ရပ်တည်နေကြ၏။

Verse 112

यद्यप्ययं त्रिभुवने अर्थोऽस्माकं पराग्नहि । तथाप्यन्यप्रार्थितो हि तस्यैव फलदो भवेत्

ဤဥစ္စာသည် သုံးလောက၌ အမှန်တကယ် ငါတို့၏ပိုင်ဆိုင်မှုမဟုတ်သော်လည်း၊ အခြားသူက တောင်းဆိုလာသောအခါ ပေးကမ်းခြင်းသည် ပေးသူအတွက်ပင် ကုသိုလ်ဖလဖြစ်စေ၏။

Verse 113

अथवैतत्पुरा सर्वं चिंतयिष्यामि सुस्फुटम् । विलोकयामि पूर्वं तु किंचिद्योग्यं हि स्थानकम्

မဟုတ်လျှင် ငါသည် ဤအရာအားလုံးကို အလွန်ရှင်းလင်းစွာ အရင်စဉ်းစားမည်။ ထို့နောက် အရာအားလုံးမတိုင်မီ သင့်လျော်သော နေရာတစ်ခုကို အရင်ရှာဖွေမည်။

Verse 114

स चिंतयित्वेति बहुप्रकारं देशांश्च ग्रामान्नगराणि चाश्रमान् । बहूनहं पर्यटन्नाप्तवान्हि स्थानं हितं स्थापये यत्र विप्रान्

နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် စဉ်းစားကာ ဒေသများ၊ ရွာများ၊ မြို့များနှင့် အာရှရမ်များကို လှည့်လည်ကြည့်ရှု၍ ငါသည် အဝေးအလံ့ လှည့်ပတ်ခဲ့၏။ သို့သော် ဗြာဟ္မဏတို့ကို တည်ထောင်ထားနိုင်မည့် အကျိုးရှိသော နေရာတစ်ခုကို မတွေ့ရသေး။