Adhyaya 341
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
Upa-parva: Mokṣa-dharma (Didactic Cycle within Śānti-parva)
Bhīṣma describes an exemplary brāhmaṇa residing in Mahāpadma on the southern bank of the Gaṅgā. The brāhmaṇa is portrayed through a catalogue of virtues: Vedic grounding, resolved doubt, habitual dharma-practice, anger-control, contentment, sensory restraint, non-violence, truthfulness, and social esteem; he sustains himself through wealth acquired by just means and maintains distinguished conduct within a reputable lineage and network. Despite household responsibilities and many sons, he becomes intellectually burdened by uncertainty about what is truly auspicious, appropriate, and ultimately decisive (parāyaṇa). He then reflects systematically on three sources of dharma—Vedic injunction, śāstric formulation, and the practice of the cultured—yet fails to reach a conclusion. At this juncture, a composed brāhmaṇa guest arrives; the householder performs proper hospitality and, once the guest is rested, begins a dialogue intended to resolve the ethical indecision that the chapter has staged.
Chapter Arc: व्यास-परंपरा के पाठ-प्रसंग के बीच कथन खुलता है: क्षमाशील, सर्वस्वामी भगवान् नारायण स्वयं निवृत्ति-धर्म में स्थित होकर भी जगत के लिए धर्म-व्यवस्था रचते हैं—यह विरोधाभास ही अध्याय का द्वार बनता है। → प्रश्न तीखा होता जाता है—यदि मोक्षधर्म (निवृत्ति) सनातन है, तो देवताओं को प्रवृत्ति-धर्म (यज्ञ, हव्य-कव्य, कर्मकाण्ड) में ‘भागी’ कैसे बनाया गया? और जो बुद्धि से व्यावृत्त (वैराग्यशील) हैं, उनके लिए भी प्रवृत्ति के विधान क्यों? मोक्षधर्म को ‘दुरनुष्ठेय’ कहकर उसकी कठिनाई और भी बढ़ा दी जाती है। → भगवान् का निर्णायक प्रतिपादन: वेद, यज्ञ, औषधि/अन्न-फल आदि की रचना ‘इत्यर्थ’—जीवों की क्षमता के अनुसार प्रवृत्ति और निवृत्ति दोनों मार्गों को साधन बनाकर अंततः कल्याण की ओर ले जाने हेतु हुई। देवता सम्यक् प्रयुक्त यज्ञों से तृप्त होते हैं, पर क्षेत्रज्ञ-स्वरूप वही परमात्मा है; कर्मपरायणों के लिए पुनरावृत्ति का चक्र है, और निवृत्ति-मार्ग उसका अतिक्रमण। → अध्याय यह संतुलन स्थापित करता है कि प्रवृत्ति-धर्म लोक-धारण और क्रमिक शुद्धि का साधन है, जबकि निवृत्ति-धर्म परम लक्ष्य; दोनों का फल ‘महान’ है, पर अधिकारी-भेद से मार्ग भिन्न। साथ ही श्रवण-पठन के फल-श्रुति द्वारा विविध वर्ण-आश्रमों के लिए आश्वासन दिया जाता है। → कलियुग में आचरण-संकट के संदर्भ में देवता/देवर्षि भगवान् से पूछते हैं—“अब हम क्या करें, कैसे करें?”—और आगे के उपदेश का द्वार खुला रह जाता है।
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १५६३ श्लोक मिलाकर कुल १५६३ श्लोक हैं) ४-23 ह््य हि की चत्वारिशर्दाधिकत्रिशततमो< ध्याय: व्यासजीका अपने शिष्योंको भगवानद्ारा ब्रह्मादि देवताओंसे कहे हुए प्रवृत्ति और निवृत्तिरूप धर्मके शका रहस्य बताना शौनक उवाच कथं स भगवान् देवो यज्ञेष्वग्रहर: प्रभु: । यज्ञधारी च सततं वेदवेदाड़वित् तथा,शौनकजीने कहा--सूतनन्दन! वे प्रभावशाली वेदवेद्य भगवान् नारायणदेव यज्ञोंमें प्रथम भाग ग्रहण करनेवाले माने गये हैं तथा वे ही वेदों और वेदांगोंके ज्ञाता परमेश्वर नित्य- निरन्तर यज्ञधारी (यज्ञकर्ता) भी बताये गये हैं। एक ही भगवानमें यज्ञोंके कर्तृत्व और भोक्तृत्व दोनों कैसे सम्भव होते हैं?
ရှောနကက မေးသည်— «အို စူတ၏သား၊ အာနုဘော်ကြီးမား၍ ဝေဒတို့က သိမြင်နိုင်သော နာရာယဏ ဘုရားသခင်သည် ယဇ်ပွဲများတွင် အမြင့်ဆုံး အပိုင်းကို လက်ခံသူဟု အဘယ်ကြောင့် သတ်မှတ်ကြသနည်း။ ထို့ပြင် သူသည် ဝေဒနှင့် ဝေဒင်္ဂတို့ကို သိကျွမ်းသော အမြဲတမ်း ယဇ်ကို ဆောင်ရွက်သူ (ယဇ်ကို ကိုင်ဆောင်သူ) ဟူ၍လည်း အဘယ်ကြောင့် ဆိုကြသနည်း။ တစ်ပါးတည်းသော အမြင့်မြတ်ဆုံးအတွင်း၌ ယဇ်ကို ပြုလုပ်သူအဖြစ်သော အကျိုးဆောင်မှုနှင့် ပူဇော်သက္ကာကို ခံစားသူအဖြစ်သော အကျိုးခံစားမှုတို့ နှစ်မျိုးလုံး မည်သို့ ဖြစ်နိုင်သနည်း»။
Verse 2
निवृत्तं चास्थितो धर्म क्षमी भागवत: प्रभु: । निवृत्तिधर्मान् विदधे स एव भगवान् प्रभु:,सबके स्वामी क्षमाशील भगवान् नारायण स्वयं तो निवृत्तिधर्ममें ही स्थित हैं और उन्हीं सर्वशक्तिमान् भगवानने निवृत्तिधर्मोंका विधान किया है
ရှောနကက ပြောသည်— «အရာအားလုံး၏ အရှင်၊ သည်းခံခွင့်လွှတ်တတ်သော ဘဂဝန် နာရာယဏသည် ကိုယ်တိုင်ပင် နိဗ္ဗုတ္တိဓမ္မ (လောကမှ ဆုတ်ခွာခြင်း၏ ဓမ္မ) တွင် တည်နေသည်။ ထိုအရှင် ဘဂဝန်တော်တည်းကပင် နိဗ္ဗုတ္တိဓမ္မတို့ကို စီမံပြဋ္ဌာန်းတော်မူခဲ့သည်»။
Verse 3
कथं प्रवृत्तिधर्मेषु भागा्हा देवता: कृता: । कथं निवृत्तिधर्माश्व कृता व्यावृत्तबुद्धयः,इस प्रकार निवृत्तिधर्मावलम्बी होते हुए भी उन्होंने देवताओंको प्रवृत्तिधर्मोमें अर्थात् यज्ञादि कर्मोमें भाग लेनेका अधिकारी क्यों बनाया? तथा ऋषि-मुनियोंको विषयोंसे विरक्तबुद्धि और निवृत्तिधर्मपरायण किस कारण बनाया?
ရှောနက မေးလေ၏— «ယဇ်ပူဇော်ခြင်းစသည့် ကမ္မကိစ္စများဖြင့် လောကီအကျိုးတိုးတက်ရေးကို ရည်ရွယ်သော ပရဝတ္တိဓမ္မများတွင် ဘုရားဒေဝတော်တို့အား အဘယ်သို့ ဝေစုနှင့် ပါဝင်ခွင့် ပေးအပ်ခဲ့သနည်း။ ထို့ပြင် အခြားတစ်ဖက်တွင် ရှင်ရသေ့မုနိတို့ကို အာရုံခံအရာဝတ္ထုများမှ စိတ်လှည့်ကွာ၍ နိဝတ္တိဓမ္မ—လောကမှ လွတ်မြောက်ရေး၏ ဓမ္မ—၌ တည်မြဲစေခဲ့ခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့်နည်း။ ဤခွဲခြားမှုကို အဘယ်အကြောင်းကြောင့် ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း။»
Verse 4
एतं नः संशयं सौते छिन्धि गुहां सनातनम् | त्वया नारायणकथा: श्रुता वै धर्मसंहिता:,सूतनन्दन! यह गूढ़ संदेह हमारे मनमें सदा उठता रहता है, आप इसका निवारण कीजिये; क्योंकि आपने भगवान् नारायणकी बहुत-सी धर्मसंगत कथाएँ सुन रखी हैं
အို စောတိ (Sauti) ရေ—ကျွန်ုပ်တို့၏ သံသယကို ဖြေရှင်းပေးပါ။ ၎င်းသည် နှလုံးသားအတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ တည်နေသော ရှေးဟောင်းအရှုပ်အထွေးတစ်ရပ် ဖြစ်၏။ အို စူတ၏သားတော်—သင်သည် ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီသော နာရာယဏ၏ အကြောင်းအရာများကို များစွာ ကြားနာထားသူ ဖြစ်သဖြင့်၊ ဤလျှို့ဝှက်သံသယကို ဖြတ်တောက်၍ ရှင်းလင်းပေးပါ။
Verse 5
सौतिरुवाच जनमेजयेन यत् पृष्ट: शिष्यो व्यासस्य धीमतः । तत् ते5हं कथयिष्यामि पौराणं शौनकोत्तम,सूतपुत्रने कहा--मुनिश्रेष्ठ शौनक! राजा जनमेजयने बुद्धिमान् व्यासजीके शिष्य वैशम्पायनजीके सम्मुख जो प्रश्न उपस्थित किया था, उस पुराणप्रोक्त विषयका मैं तुम्हारे सामने वर्णन करता हूँ
စောတိက ပြောလေ၏— «ရှောနကမြတ်သော မုနိရေ၊ ငါသည် ရှေးဟောင်း ပုရာဏသဘောတရားကို သင့်အား ပြန်လည်ပြောကြားမည်။ ထိုအကြောင်းအရာသည် မင်းကြီး ဇနမေဇယက မေးမြန်းခဲ့ပြီး ဗျာသ၏ ဉာဏ်ပညာရှိသော တပည့်က ဖြေကြားခဲ့သော အရာဖြစ်၏။ ငါ ပြောပြမည့် ရိုးရာပုံပြင်ကို နားထောင်လော့။»
Verse 6
श्रुत्वा माहात्म्यमेतस्य देहिनां परमात्मन: । जनमेजयो महाप्राज्ञो वैशम्पायनमब्रवीत्,परम बुद्धिमान् जनमेजयने समस्त प्राणियोंके आत्मस्वरूप इन परमात्मा नारायणदेवका माहात्म्य सुनकर उनसे इस प्रकार कहा
သက်ရှိအရာအားလုံး၏ အတွင်းအတ္တဖြစ်သော အမြင့်ဆုံး အတ္တ၏ မဟာတန်ခိုးကို ကြားနာပြီးနောက်၊ ဉာဏ်ပညာအလွန်မြင့်သော မင်းကြီး ဇနမေဇယသည် ဆက်လက်ရှင်းလင်းချက်ကို တောင်းလျက် ဝိုင်ရှမ္ပာယနကို မေးမြန်းလေ၏။
Verse 7
जनमेजय उवाच इमे सब्रह्मका लोका: ससुरासुरमानवा: । क्रियास्वभ्युदयोक्तासु सक्ता दृश्यन्ति सर्वश:,जनमेजय बोले--मुने! ब्रह्मा, देवगण, असुरगण तथा मनुष्योंसहित ये समस्त लोक लौकिक अभ्युदयके लिये बताये गये कर्मोमें ही आसक्त देखे जाते हैं
ဇနမေဇယက ပြောလေ၏— «အို မုနိရေ၊ ဤလောကများအားလုံးသည်—ဗြဟ္မာ၊ ဒေဝတော်များ၊ အသူရများနှင့် လူသားများပါဝင်လျက်—လောကီအကျိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ညွှန်ပြထားသော ကမ္မများတွင်သာ နေရာတိုင်း၌ စွဲလမ်းနေကြသည်ကို တွေ့ရ၏။»
Verse 8
मोक्षश्नोक्तस्त्वया ब्रह्मन् निर्वाणं परमं सुखम् । ये तु मुक्ता भवन्तीह पुण्यपापविवर्जिता:
ဇနမေဇယ မင်းက မေးလေသည်– «အို ဘြာဟ္မဏ၊ သင်သည် မောက္ခကို ငါ့အား ရှင်းပြပြီးပြီ—နိဗ္ဗာန်၊ အမြင့်ဆုံးသော သုခ။ သို့သော် ဤလောက၌ လွတ်မြောက်သွားသူတို့သည် ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်တို့မှ ကင်းလွတ်ပြီးနောက်၊ သူတို့၏ အခြေအနေသည် မည်သို့ရှိသနည်း?»
Verse 9
अयं हि दुरनुछ्ठेयो मोक्षधर्म: सनातन:
ဇနမေဇယ မင်းက မေးလေသည်– «ဤ မောက္ခဓမ္မသည် ထာဝရသော စည်းကမ်းတရားဖြစ်၍ အမှန်တကယ် လေ့ကျင့်ကျင့်သုံးရန်လည်း၊ အကောင်အထည်ဖော်ရန်လည်း ခက်ခဲလှ၏။»
Verse 10
किं च ब्रह्मा च रुद्रश्न शक्रश्न बलभित् प्रभु:,इसके सिवा ब्रह्मा, रुद्”र और बलासुरका वध करनेवाले सामर्थ्यशाली इन्द्र एवं सूर्य, तारापति चन्द्रमा, वायु, अग्नि, वरुण, आकाश, पृथ्वी तथा जो अवशिष्ट देवता बताये गये हैं, वे सब कया परमात्माके रचे हुए अपने मोक्षमार्गको नहीं जानते हैं? जिससे कि निश्चल, क्षयशून्य एवं अविनाशी मार्गका आश्रय नहीं लेते हैं?
ဇနမေဇယ မင်းက မေးလေသည်– «ထို့ပြင် ဘြဟ္မာ၊ ရုဒ္ဒရ၊ သက္က (အိန္ဒြာ) — ဘလကို သတ်နိုင်သော အာဏာကြီးမားသူ — နှင့် နေမင်း; ကြယ်တို့၏ အရှင် စောမ (လ) ; ဝါယု၊ အဂ္ဂိ၊ ဝရုဏ; အာကာသနှင့် မြေကြီး—ထို့အပြင် ဖော်ပြခဲ့သော ကျန်သည့် ဒေဝတားတို့အားလုံးသည် မိမိတို့၏ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်က ဖန်ဆင်းထားသော မောက္ခလမ်းကို မသိကြသလော။ ထို့ကြောင့်ပင် မလှုပ်မယှက်၊ မပျက်စီး၊ မယုတ်လျော့သော ထိုလမ်းကို မခိုလှုံကြသလော။»
Verse 11
इसके सिवा ब्रह्मा, रुद्”र और बलासुरका वध करनेवाले सामर्थ्यशाली इन्द्र एवं सूर्य, तारापति चन्द्रमा, वायु, अग्नि, वरुण, आकाश, पृथ्वी तथा जो अवशिष्ट देवता बताये गये हैं, वे सब कया परमात्माके रचे हुए अपने मोक्षमार्गको नहीं जानते हैं? जिससे कि निश्चल, क्षयशून्य एवं अविनाशी मार्गका आश्रय नहीं लेते हैं?
ဇနမေဇယ မင်းက မေးလေသည်– «ဤတို့အပြင် ဘြဟ္မာ၊ ရုဒ္ဒရ၊ ဘလအဆုရာကို သတ်ခဲ့သော အင်အားကြီး အိန္ဒြာနှင့် နေမင်း; ကြယ်တို့၏ အရှင် လမင်း; ဝါယု၊ အဂ္ဂိ၊ ဝရုဏ၊ အာကာသနှင့် မြေကြီး—နှင့် ဖော်ပြခဲ့သော အခြားဒေဝတားတို့အားလုံးသည် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်က သူတို့အတွက် ဖန်ဆင်းထားသော မောက္ခလမ်းကို မသိကြသလော။ ထို့ကြောင့်ပင် မယိမ်းမယိုင်၊ မယုတ်လျော့၊ မပျက်စီးသော ထိုလမ်းကို မခိုလှုံကြသလော။»
Verse 12
प्रलयं न विजानन्ति आत्मन: परिनिर्मितम् | ततस्तेनास्थिता मार्ग ध्रुवमक्षरमव्ययम्,इसके सिवा ब्रह्मा, रुद्”र और बलासुरका वध करनेवाले सामर्थ्यशाली इन्द्र एवं सूर्य, तारापति चन्द्रमा, वायु, अग्नि, वरुण, आकाश, पृथ्वी तथा जो अवशिष्ट देवता बताये गये हैं, वे सब कया परमात्माके रचे हुए अपने मोक्षमार्गको नहीं जानते हैं? जिससे कि निश्चल, क्षयशून्य एवं अविनाशी मार्गका आश्रय नहीं लेते हैं?
ဇနမေဇယ မင်းက မေးလေသည်– «သူတို့သည် အတ္တမန်က ကိုယ်တိုင် ဖန်ဆင်းထားသော ပျက်သုဉ်းခြင်း (ပရလယ) ကို မသိနားမလည်ကြသလော။ ထို့ကြောင့်ပင် သူက တည်ထောင်ထားသော လမ်း—တည်ငြိမ်၍ အက္ခရာ (မပျက်မယွင်း)၊ အဗျယ (မယုတ်လျော့) သော လမ်း—ကို မခိုလှုံကြသလော။ ထို့အပြင် ဘြဟ္မာ၊ ရုဒ္ဒရ၊ ဘလကို သတ်သော အင်အားကြီး အိန္ဒြာ၊ နေမင်း၊ ကြယ်တို့၏ အရှင် စောမ၊ ဝါယု၊ အဂ္ဂိ၊ ဝရုဏ၊ အာကာသ၊ မြေကြီးနှင့် ကျန်ဒေဝတားတို့သည်လည်း အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်က ဖန်ဆင်းထားသော လွတ်မြောက်ရေးလမ်းကို မသိကြသဖြင့် မလှုပ်မယှက်၊ မပျက်စီး၊ ထာဝရသော ထိုလမ်းကို မရွေးချယ်ကြသလော။»
Verse 13
स्मृत्वा कालपरीमाण् प्रवृत्ति ये समास्थिता: । दोष: कालपरीमाणे महानेष क्रियावताम्,जो लोग नियत कालतक प्राप्त होनेवाले स्वर्गादि फलोंको लक्ष्य करके प्रवृत्तिमार्गका आश्रय लेते हैं, उन कर्मपरायण पुरुषोंके लिये यही सबसे बड़ा दोष है कि वे कालकी सीमामें आबद्ध रहकर ही कर्मका फल भोग करते हैं
ဇနမေဇယက ပြောသည်—အချိန်ကာလကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားသည်ဟု စိတ်ထဲတွင် ထားကာ၊ ကောင်းကင်ဘုံစသည့် အချိန်ကန့်သတ်ထားသော အကျိုးရလဒ်များကို ရည်မှန်း၍ ပြင်ပလုပ်ရပ်၏ လမ်း (pravṛtti) ကို အားကိုးသူတို့အတွက် အကြီးမားဆုံး ချို့ယွင်းချက်တစ်ရပ်ရှိသည်။ ကမ္မကို အခြေခံသောသူတို့၏ အကျိုးသည် အချိန်၏ ကန့်သတ်ချက်အတွင်း၌သာ ချုပ်နှောင်နေသဖြင့် ကန့်သတ်ထားသော၊ ကုန်ခန်းနိုင်သော အရာဖြစ်သည်။
Verse 14
एतन्मे संशयं विप्र हृदि शल्यमिवार्पितम् । छिन्धीतिहासकथनात् पर कौतूहलं हि मे,विप्रवर! यह संशय मेरे हृदयमें काँटेके समान चुभता है। आप इतिहास सुनाकर मेरे संदेहका निवारण करें। मेरे मनमें इस विषयको जाननेके लिये बड़ी उत्कण्ठा हो रही है
ဇနမေဇယက ပြောသည်—“ဗြာဟ္မဏာရေ၊ ဤသံသယသည် ကျွန်ုပ်၏နှလုံးထဲတွင် ဆူးတစ်ချောင်းကဲ့သို့ စိုက်ဝင်နေပါသည်။ ရှေးဟောင်းအတ္ထုပ္ပတ္တိ (itihāsa) ကို ပြောပြ၍ ထိုသံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ။ ဤအကြောင်းအရာ၏ အမှန်တရားကို သိလိုစိတ်က ကျွန်ုပ်၌ အလွန်ပြင်းထန်ပါသည်။”
Verse 15
कथं भागहराः प्रोक्ता देवता: क्रतुषु द्विज । किमर्थ चाध्वरे ब्रद्मृन्निज्यन्ते त्रेदिवीकस:,द्विजश्रेष्ठ देवताओंको यज्ञोंमें भाग लेनेका अधिकारी क्यों बताया गया है? ब्रह्मन! स्वर्गलोकमें निवास करनेवाले देवताओंकी ही यज्ञमें किसलिये पूजा की जाती है?
ဇနမေဇယက မေးသည်—“နှစ်ကြိမ်မွေးမြူသူရေ၊ ယဇ္ဉကိစ္စများတွင် နတ်တို့ကို အလှူဝေစုကို ခံယူထိုက်သူဟု အဘယ်ကြောင့် ဆိုကြသနည်း။ ထို့ပြင် ဗြာဟ္မဏာရေ၊ ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်သော နတ်တို့ကိုသာ ယဇ္ဉတွင် အဘယ်ကြောင့် ပူဇော်ကြသနည်း။”
Verse 16
ये च भागं प्रगृह्नन्ति यज्ेषु द्विजसत्तम । ते यजन्तो महायज्ञै: कस्य भागं ददन्ति वै,ब्राह्मणशिरोमणे! जो यज्ञोंमें भाग ग्रहण करते हैं, वे देवता जब स्वयं महायज्ञोंका अनुष्ठान करते हैं, तब किसको भाग समर्पित करते हैं?
ဇနမေဇယက မေးသည်—“နှစ်ကြိမ်မွေးမြူသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ယဇ္ဉများတွင် အလှူဝေစုကို လက်ခံယူသော ထိုနတ်တို့သည် မဟာယဇ္ဉများကို ကိုယ်တိုင် ကျင်းပသောအခါ မည်သူ့ထံ ဝေစုကို ပူဇော်ပေးကြသနည်း။ ဗြာဟ္မဏတို့၏ မဏိရတနာရေ!”
Verse 17
वैशम्पायन उवाच अहो गूढतम: प्रश्नस्त्वया पृष्टो जनेश्वर । नातप्ततपसा होष नावेदविदुषा तथा
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်—“အဟို၊ လူတို့၏အရှင်ရေ၊ သင်မေးသော မေးခွန်းသည် အလွန်နက်နဲစွာ ဖုံးကွယ်ထားသော အရာပင်။ တပသ (austerity) မပြုလုပ်ဖူးသူက မသိမြင်နိုင်သကဲ့သို့၊ ဝేదကို အမှန်တကယ် သိကျွမ်းသူ မဟုတ်လျှင်လည်း ထိုနည်းတူ မဖမ်းမိနိုင်။”
Verse 18
हन्त ते कथयिष्यामि यन्मे पृष्ट: पुरा गुरु:
ကောင်းပြီ—အရင်က ကျွန်ုပ်၏ အလွန်လေးစားရသော ဆရာတော်က ကျွန်ုပ်ကို မေးခဲ့သော အကြောင်းကို ကျွန်ုပ် ပြောပြမည်။
Verse 19
सुमन्तुर्जैमिनिश्वैव पैलश्व॒ सुदृढब्रत:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်—“သုမန္တု၊ ဇိုင်မိနိ၊ ပိုင်လတို့လည်း ထိုနည်းတူ—သစ္စာဝန်ခံမှု ခိုင်မာ၍ စည်းကမ်းတည်ကြည်သောသူများ”။
Verse 20
अहं चतुर्थ: शिष्यो वै पञ्चमश्न शुकः स्मृत: । सुमन्तु, जैमिनि, दृढ़तापूर्वक उत्तम व्रतका पालन करनेवाले पैल--इन तीनके सिवा व्यासजीका चौथा शिष्य मैं ही हूँ और पाँचवें शिष्य उनके पुत्र शुकदेव माने गये हैं ।। १९३ || एतान् समागतान् सर्वान् पञ्च शिष्यान् दमान्वितान्
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်—“ကျွန်ုပ်ကို စတုတ္ထတပည့်ဟု မှတ်ယူကြပြီး၊ ရှုကကို ပဉ္စမတပည့်ဟု ဆိုကြသည်။ သုမန္တု၊ ဇိုင်မိနိ၊ ပိုင်လ—အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဝန်ခံချက်များကို ခိုင်မာစွာ ထိန်းသိမ်းသူ သုံးဦးအပြင်—ဗျာသ၏ စတုတ္ထတပည့်မှာ ကျွန်ုပ်တစ်ဦးတည်း ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏သား ရှုကဒေဝကို ပဉ္စမတပည့်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။” ထို့နောက် သူသည် ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှုရှိသော တပည့်ငါးဦးလုံး စုဝေးလာကြသည့်အကြောင်းကို ဆက်လက်ဆိုသည်။
Verse 21
शौचाचारसमायुक्तान् जितक्रोधान् जितेन्द्रियान् । वेदानध्यापयामास महाभारतपञ्चमान्
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်—သူတို့သည် သန့်ရှင်းမှုနှင့် မှန်ကန်သော အကျင့်အကြံတို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၍၊ အမျက်ကို အနိုင်ယူကာ၊ အာရုံအင်္ဂါတို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ကြောင်းကို မြင်ပြီးနောက်—မဟာဘာရတကို ပဉ္စမဝေဒဟု သတ်မှတ်ကာ—ဝေဒများကို သူတို့အား သင်ကြားပေး하였다။
Verse 22
ये पाँचों शिष्य इन्द्रिययमन एवं मनोनिग्रहसे सम्पन्न, शौच तथा सदाचारसे संयुक्त, क्रोधशून्य और जितेन्द्रिय हैं। अपनी सेवामें आये हुए इन सभी शिष्योंको व्यासजीने चारों वेदों तथा पाँचवें वेद महाभारतका अध्ययन कराया ।। मेरौ गिरिवरे रम्ये सिद्धचारणसेविते । तेषामभ्यस्यतां वेदान् कदाचित् संशयो5भवत्,सिद्धों और चारणोंसे सेवित गिरिवर मेरुके रमणीय शिखरपर वेदाभ्यास करते हुए हम सब शिष्योंके मनमें किसी समय यही संदेह उत्पन्न हुआ, जिसे आज तुमने पूछा है। भारत! व्यासजीने हम शिष्योंको जो उत्तर दिया, उसे मैंने भी उन्हींके मुखसे सुना था। वही आज तुम्हें भी बताना है
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်—“တပည့်ငါးဦးလုံးသည် အာရုံအင်္ဂါထိန်းချုပ်မှုနှင့် စိတ်ထိန်းညှိမှုတို့ဖြင့် ပြည့်စုံ၍၊ သန့်ရှင်းမှုနှင့် ကောင်းမွန်သော အကျင့်အကြံတို့နှင့် ယှဉ်တွဲကာ၊ အမျက်ကင်းပြီး အာရုံအင်္ဂါတို့ကို အနိုင်ယူထားကြသည်။ သူ့ထံသို့ ဝန်ဆောင်ရန် လာရောက်သောအခါ ဗျာသသည် သူတို့အား ဝေဒလေးပါးနှင့် ပဉ္စမဝေဒဟု သတ်မှတ်သော မဟာဘာရတကိုပါ သင်ကြားပေး하였다။ “တစ်ခါတစ်ရံ၊ စိဒ္ဓာများနှင့် ချာရဏာများက ဝန်းရံနေသော မေရုတောင်၏ လှပသော ထိပ်တန်းပေါ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့တပည့်များ ဝေဒကို လေ့ကျင့်နေစဉ်—ယနေ့ သင်မေးသော သံသယတစ်ရပ်တည်းပင် ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်ထဲ၌ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ အို ဘာရတ! ဗျာသက ကျွန်ုပ်တို့အား ပေးခဲ့သော အဖြေကို ကျွန်ုပ်သည် သူ၏ ကိုယ်တိုင်နှုတ်မှ တိုက်ရိုက် ကြားနာခဲ့သည်။ ထိုအဖြေကိုပင် ယခု သင့်အားလည်း ပြောပြမည်”။
Verse 23
एष वै यस्त्वया पृष्टस्तेन तेषां प्रकीर्तित: । ततः श्रुतो मया चापि तवाख्येयोडद्य भारत,सिद्धों और चारणोंसे सेवित गिरिवर मेरुके रमणीय शिखरपर वेदाभ्यास करते हुए हम सब शिष्योंके मनमें किसी समय यही संदेह उत्पन्न हुआ, जिसे आज तुमने पूछा है। भारत! व्यासजीने हम शिष्योंको जो उत्तर दिया, उसे मैंने भी उन्हींके मुखसे सुना था। वही आज तुम्हें भी बताना है
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဤအရာသည် သင်မေးမြန်းခဲ့သည့် အကြောင်းအရာတည်းဟူ၏။ ထိုအကြောင်းနှင့် ဆက်စပ်၍ ရှင်းလင်းဖော်ပြပြီးသားဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ငါလည်း ကြားနာခဲ့ပြီး ယနေ့တွင် အို ဘာရတ၊ သင်အား ပြန်လည် ရွတ်ဆိုပြောကြားမည်»။
Verse 24
शिष्याणां वचन श्रुत्वा सर्वाज्ञानतमोनुद: । पराशरसुत: श्रीमान् व्यासो वाक्यमथाब्रवीत्,अपने शिष्योंका संशययुक्त वचन सुनकर सबके अज्ञानान्धकारका निवारण करनेवाले पराशरनन्दन श्रीमान् व्यासजीने यह बात कही--
တပည့်တို့၏ သံသယပါသော စကားကို ကြားသော် ပရာရှရ၏ သားတော်၊ ဂုဏ်သရေကြီးမားသော ဗျာသ—အဗိဇ္ဇာအမှောင်ကို ဖယ်ရှားသူ—သည် ထိုအခါ သူတို့၏ မရှင်းလင်းမှုကို ပယ်ဖျက်ကာ အကြောင်းအရာကို မှန်ကန်သော သိမြင်မှု၏ အလင်းဖြင့် ဖော်ပြလို၍ စကားဆို하였다။
Verse 25
मया हि सुमहत् तप्तं तप: परमदारुणम् | भूतं भव्यं भविष्यं च जानीयामिति सत्तमा:,'साधु पुरुषोंमें श्रेष्ठ शिष्यगण! एक समयकी बात है कि मैंने भूत, भविष्य और वर्तमान तीनों कालोंका ज्ञान प्राप्त करनेके लिये अत्यन्त कठोर और बड़ी भारी तपस्या की
«သီလရှိသူတို့အနက် အကောင်းဆုံးသော တပည့်တို့ရေ—ငါသည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် သုံးကာလကို သိလိုသဖြင့် အလွန်ကြမ်းတမ်း၍ ခက်ခဲသော မဟာတပသကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်»။
Verse 26
तस्य मे तप्ततपसो निगृहीतेन्द्रियस्थ च । नारायणप्रसादेन क्षीरोदस्यानुकूलत:,“जब मैं इन्द्रियोंको वशमें करके अपनी तपस्या पूर्ण कर चुका, तब भगवान् नारायणके कृपाप्रसादसे क्षीरसागरके तटपर मुझे मेरी इच्छाके अनुसार यह तीनों कालोंका ज्ञान प्राप्त हुआ। अतः मैं तुम्हारे संदेहके निवारणके लिये उत्तम एवं न््यायोचित बात कहूँगा। तुमलोग ध्यान देकर सुनो
«ငါသည် အင်္ဒြိယတို့ကို ထိန်းချုပ်ကာ တပသကို ပြီးစီးသည့်အခါ၊ နာရာယဏ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ နို့ပင်လယ်၏ ကူညီထောက်ပံ့မှုကြောင့်လည်းကောင်း၊ ငါလိုသကဲ့သို့ သုံးကာလ၏ ဗဟုသုတကို ရရှိ하였다။ ထို့ကြောင့် သင်တို့၏ သံသယကို ဖယ်ရှားရန် အကောင်းဆုံး၍ တရားမျှတသည့် စကားကို ငါဆိုမည်; စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ နားထောင်ကြလော့»။
Verse 27
त्रैकालिकमिद ज्ञान प्रादुर्भूत॑ यथेप्सितम् । तच्छुणुध्वं यथान्यायं वक्ष्ये संशयमुत्तमम्,“जब मैं इन्द्रियोंको वशमें करके अपनी तपस्या पूर्ण कर चुका, तब भगवान् नारायणके कृपाप्रसादसे क्षीरसागरके तटपर मुझे मेरी इच्छाके अनुसार यह तीनों कालोंका ज्ञान प्राप्त हुआ। अतः मैं तुम्हारे संदेहके निवारणके लिये उत्तम एवं न््यायोचित बात कहूँगा। तुमलोग ध्यान देकर सुनो
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် သုံးကာလ၏ ဤဗဟုသုတသည် ငါလိုသကဲ့သို့ပင် ငါ့ထံ၌ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။ ထို့ကြောင့် တရားနည်းလမ်းအတိုင်း စိတ်အာရုံစိုက်၍ နားထောင်ကြလော့; သံသယကို ပယ်ဖျက်သော အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ငါကြေညာမည်»။
Verse 28
यथा वृत्तं हि कल्पादौ दृष्टं मे ज्ञानचक्षुषा । परमात्मेति यं प्राहु: सांख्ययोगविदो जना:,“कल्पके आदिदमें जैसा वृत्तान्त घटित हुआ था और जिसे मैंने ज्ञानदृष्टिसे देखा था, वह सब बता रहा हूँ। सांख्य और योगके विद्वान जिन्हें परमात्मा कहते हैं, वे ही अपने कर्मके प्रभावसे महापुरुष नाम धारण करते हैं। उन्हींसे अव्यक्तकी उत्पत्ति हुई है, जिसे विद्वान् पुरुष प्रधानके नामसे भी जानते हैं
ဝိုင်ရှမ္ပါယန က ပြောသည်– «ကပ္ပ၏ အစ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အဖြစ်အပျက်တို့၏ လမ်းစဉ်ကို ငါသည် ဉာဏ်မျက်စိဖြင့် မြင်တွေ့ခဲ့သကဲ့သို့ ယခု ပြောကြားမည်။ သာင်ခယနှင့် ယောဂကို သိမြင်သူတို့က “ပရမာတ္မန်” (အမြင့်ဆုံး အတ္တ) ဟု ခေါ်သော အမှန်တရားအကြောင်းကို ငါဆိုမည်»။
Verse 29
महापुरुषसंज्ञां स लभते स्वेन कर्मणा । तस्मात् प्रसूतमव्यक्तं प्रधानं तं॑ विदुर्बुधा:,“कल्पके आदिदमें जैसा वृत्तान्त घटित हुआ था और जिसे मैंने ज्ञानदृष्टिसे देखा था, वह सब बता रहा हूँ। सांख्य और योगके विद्वान जिन्हें परमात्मा कहते हैं, वे ही अपने कर्मके प्रभावसे महापुरुष नाम धारण करते हैं। उन्हींसे अव्यक्तकी उत्पत्ति हुई है, जिसे विद्वान् पुरुष प्रधानके नामसे भी जानते हैं
ဝိုင်ရှမ္ပါယန က ပြောသည်– «မိမိ၏ ကမ္မအင်အားကြောင့် သူသည် “မဟာပုရုရှ” ဟူသော အမည်ကို ရရှိသည်။ ထိုသူထံမှ “အဗျက္တ” (မထင်ရှားသော အခြေ) ပေါ်ပေါက်လာပြီး ပညာရှိတို့က ထိုအဗျက္တကိုပင် “ပရဓာန” (မူလသဘောတရား) ဟု သိကြသည်»။
Verse 30
अव्यक्ताद व्यक्तमुत्पन्नं लोकसृष्ट्यर्थमी श्वरात् । अनिरुद्धों हि लोकेषु महानात्मेति कथ्यते,“जगत्की सृष्टिके लिये उन्हीं महापुरुष और अव्यक्तसे व्यक्तकी उत्पत्ति हुई, जिसे सम्पूर्ण लोकोंमें अनिरुद्ध एवं महान् आत्मा कहते हैं
ဝိုင်ရှမ္ပါယန က ပြောသည်– «လောကများကို ဖန်ဆင်းရန်အတွက် အရှင်၏ အလိုတော်ကြောင့် မထင်ရှားသော အဗျက္တမှ ထင်ရှားသော ဗျက္တ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ လောကအပေါင်းတို့တွင် သူကို “အနိရုဒ္ဓ” (Aniruddha) နှင့် “မဟာအတ္တ” (Great Self) ဟု ခေါ်ကြသည်—ဖန်ဆင်းမှုကို အဓိပ္ပါယ်ရှိစေ၍ စနစ်တကျ ဖြစ်စေသော ကောသမိက ပုရုရှဖြစ်သည်»။
Verse 31
“व्यक्तभावको प्राप्त हुए उन्हीं अनिरुद्धने पितामह ब्रह्माकी सृष्टि की। वे ब्रह्मा सम्पूर्ण तेजोमय हैं और उन्हींको समष्टि अहंकार कहा गया है
ဝိုင်ရှမ္ပါယန က ပြောသည်– «‘ဗျက္တဘာဝက’ ဟု ခေါ်သော သဘောတရား ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ ထိုအနိရုဒ္ဓပင် ‘ပိတာမဟာ ဗြဟ္မာ’ ၏ ဖန်ဆင်းမှုကို ထုတ်ဖော်စေ하였다။ ဗြဟ္မာသည် အလင်းရောင်ဖြင့် အပြည့်အဝ ဖွဲ့စည်းထားသူဟု ဆိုကြပြီး၊ ထို့ပြင် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး၏ အဟင်္ကာရ—အထွေထွေ ‘ငါ’ သဘောတရား—ဟုလည်း သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုမှ ကွဲပြားသော ဖန်ဆင်းမှု စတင်ပေါ်ပေါက်သည်»။
Verse 32
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्न पठचमम् । अहंकार प्रसूतानि महाभूतानि पठचधा,“पृथ्वी, वायु, आकाश, जल और तेज--ये पाँच सूक्ष्म महाभूत अहंकारसे उत्पन्न हुए हैं
ဝိုင်ရှမ္ပါယန က ပြောသည်– «မြေ၊ လေ၊ အာကာသ (အီသာ)၊ ရေ၊ နှင့် ပဉ္စမအဖြစ် အလင်း/မီး—ဤ မဟာဘူတ ငါးပါးသည် အဟင်္ကာရ (အတ္တသဘော) မှ ပေါ်ပေါက်လာသည်»။
Verse 33
महाभूतानि सृष्ट्वैव तान् गुणान् निर्ममे पुन: । भूतेभ्यश्वैव निष्पन्ना मूर्तिमन्तश्न॒ तान् शृूणु,“अहंकारस्वरूप ब्रह्माने पजचमहाभूतोंकी सृष्टि करके फिर उनके शब्द-स्पर्श आदि गुणोंका निर्माण किया। उन भूतोंसे जो मूर्तिमान् प्राणी उत्पन्न हुए, उनके नाम सुनो
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အရင်ဆုံး မဟာဘူတများကို ဖန်ဆင်းပြီးနောက်၊ ထိုဘူတတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော ဂုဏ်သတ္တိများ—အသံ၊ ထိတွေ့မှု စသည်တို့ကို ထပ်မံဖန်တီးတော်မူ၏။ ထိုဘူတများမှပင် ကိုယ်ထည်ရှိသော သတ္တဝါများ ပေါ်ပေါက်လာကြ၏။ ယခု ထိုတို့အကြောင်းကို ငါပြောမည်၊ နားထောင်လော့»။
Verse 34
मरीचिरड्रिराश्षात्रि: पुलस्त्य: पुलहः क्रतु: । वसिष्ठश्न महात्मा वै मनु: स्वायम्भुवस्तथा,“मरीचि, अंगिरा, अत्रि, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु, महात्मा वसिष्ठ और स्वायम्भुव मनु
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– မရီချိ၊ အင်္ဂိရသ၊ အတြိ၊ ပုလတ်စျ၊ ပုလဟ၊ ကရတု၊ မဟာသတ္တိရှိသော ဝသိဋ္ဌ၊ ထို့ပြင် စွာယံဘူဝ မနု—ဤတို့သည် ရှေးဦးကာလ၏ ဂုဏ်သရေရှိ ရိရှီများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 35
ज्ञेया: प्रकृतयोडष्टौ ता यासु लोका: प्रतिष्ठिता: । वेदवेदाडसंयुक्तान् यज्ञान् यज्ञाड्संयुतान्,“इन आठोंको प्रकृति जानना चाहिये, जिनमें सम्पूर्ण लोक प्रतिष्ठित हैं। लोकपितामह ब्रह्माने सम्पूर्ण लोकोंके जीवन-निर्वाहके लिये वेद-वेदांग और यज्ञांगोंसे युक्त यज्ञोंकी सृष्टि की है। पूर्वोक्त आठ प्रकृतियोंसे यह सम्पूर्ण जगत् उत्पन्न हुआ है
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «လောကအားလုံး တည်မြဲရာ အခြေခံဖြစ်သော ပရကృతိ၏ အစိတ်အပိုင်း ရှစ်ပါးကို သိမှတ်ရမည်။ လောကအပေါင်းတို့ရှိ သတ္တဝါတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအတွက်၊ လောကပိတামဟ ဘြဟ္မာသည် ဝေဒများနှင့် ၎င်းတို့၏ အကူအညီပညာရပ်များကို ပြည့်စုံစွာပါဝင်စေကာ၊ ယဇ్ఞ၏ အင်္ဂါရပ်များလည်း ပြည့်ဝသော ယဇ్ఞပူဇာများကို ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ဤပရကృతိ ရှစ်ပါးမှပင် ဤစကြဝဠာတစ်လုံးလုံး ပေါ်ပေါက်လာ၏»။
Verse 36
निर्ममे लोकसिद्धयर्थ ब्रह्मा लोकपितामह: । अश भ्य: प्रकृतिभ्यश्व जात॑ विश्वमिदं जगत्,“इन आठोंको प्रकृति जानना चाहिये, जिनमें सम्पूर्ण लोक प्रतिष्ठित हैं। लोकपितामह ब्रह्माने सम्पूर्ण लोकोंके जीवन-निर्वाहके लिये वेद-वेदांग और यज्ञांगोंसे युक्त यज्ञोंकी सृष्टि की है। पूर्वोक्त आठ प्रकृतियोंसे यह सम्पूर्ण जगत् उत्पन्न हुआ है
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «လောကတို့ တည်ထောင်၍ စနစ်တကျ လည်ပတ်စေရန်အတွက်၊ လောကပိတামဟ ဘြဟ္မာသည် ဖန်ဆင်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေတော်မူ၏။ ပရကృతိ အစိတ်အပိုင်း ရှစ်ပါးမှပင် ဤထင်ရှားသော စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး ပေါ်ပေါက်လာ၏»။
Verse 37
रुद्रो रोषात्मको जातो दशान्यान् सो5सृजत् स्वयम् । एकादशैते रुद्रास्तु विकारपुरुषा: स्मृता:,“ब्रह्माजीके रोषसे रुद्रका प्रादुर्भाव हुआ है। उन रुद्रने स्वयं ही दस अन्य रुद्रोंकी भी सृष्टि कर ली है। इस प्रकार ये ग्यारह रुद्र हैं, जो विकारपुरुष माने गये हैं
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ဘြဟ္မာ၏ ဒေါသမှ ရုဒြသည် ပေါ်ထွန်းလာ၍ ပြင်းထန်သော အမျက်ကို ကိုယ်စားပြု၏။ ထိုရုဒြသည် မိမိအလိုအလျောက် အခြား ရုဒြ ဆယ်ပါးကိုလည်း ဖန်ဆင်းခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ဤတို့သည် ရုဒြ ဆယ့်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး “ဝိကာရ-ပုရုရှ” ဟု မှတ်ယူကြသည်—စိတ်နှင့် စကြဝဠာ၌ အနှောင့်အယှက် ဖြစ်ပေါ်ရာမှ ထွက်ပေါ်လာသော ပြောင်းလဲမှုနှင့် အာရုံပြင်းထန်သည့် အင်အားတို့၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးပုံရိပ်များ ဖြစ်ကြ၏»။
Verse 38
ते रुद्रा: प्रकृतिश्वैव सर्वे चैव सुरर्षय: । उत्पन्ना लोकसिद्धयर्थ ब्रह्माणं समुपस्थिता:,वे ग्यारह रुद्र, आठ प्रकृति और समस्त देवर्षिगण, जो लोकरक्षाके लिये उत्पन्न हुए थे, ब्रह्माजीकी सेवामें उपस्थित हुए
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– ထို ရုဒ္ဒရတို့နှင့် ပရကృతိတို့လည်းကောင်း၊ ဒေဝရ္ဩိတို့ အားလုံးလည်းကောင်း—လောက၏ စည်းကမ်းတရားကို ပြည့်စုံစေ၍ ကာကွယ်ရန်အတွက် ပေါ်ပေါက်လာကြသဖြင့်—ဗြဟ္မာထံသို့ ဝင်ရောက်၍ အမှုထမ်းအဖြစ် ရပ်တည်ကြ၏။
Verse 39
वयं सृष्टा हि भगवंस्त्वया च प्रभविष्णुना । येन यस्मिन्नधीकारे वर्तितव्यं पितामह,(और इस प्रकार बोले--) “भगवन्! पितामह! आप महान् प्रभावशाली हैं। आपने ही हमलोगोंकी सृष्टि की है। हममेंसे जिसको जिस अधिकार या कार्यमें प्रवृत्त होना है तथा आपके द्वारा जिस अर्थसाधक अधिकारका निर्देश किया गया है, उसका पालन अहंकारयुक्त कतकि द्वारा कैसे हो सकता है?
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– «အို ဘုရားရှင်၊ အို ပိတామဟာ (အဘိုးကြီး)၊ သင်သည် အာနုဘော်ကြီးမားသူ ဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ကို ဖန်ဆင်းသူလည်း သင်ပင် ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့တစ်ဦးချင်းစီအတွက် သင့်လျော်သော အာဏာနယ်ပယ်နှင့် ထမ်းဆောင်ရမည့် တာဝန်ကို သင်က ချမှတ်ထားပြီးဖြစ်ရာ၊ ထို ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြည့်စုံစေသော တာဝန်ကို အဟင်္ကာရဖြင့် ရှေ့တန်းတင်ကာ အတင်းအကျပ် ရပ်တည်ခြင်းဖြင့် မည်သို့ ဆောင်ရွက်နိုင်မည်နည်း» ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 40
योडसौ त्वयाभिनिर्दिष्टो ह्धिकारो<र्थचिन्तक: । परिपाल्य: कथं तेन साहंकारेण कर्तृणा,(और इस प्रकार बोले--) “भगवन्! पितामह! आप महान् प्रभावशाली हैं। आपने ही हमलोगोंकी सृष्टि की है। हममेंसे जिसको जिस अधिकार या कार्यमें प्रवृत्त होना है तथा आपके द्वारा जिस अर्थसाधक अधिकारका निर्देश किया गया है, उसका पालन अहंकारयुक्त कतकि द्वारा कैसे हो सकता है?
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– «အို ဘုရားရှင်၊ အို ပိတามဟာ! သင်က ညွှန်ကြားသတ်မှတ်ထားသော အာဏာနှင့် တာဝန်—အကျိုးအမြတ်ကို စဉ်းစားထောက်ထားသည့် ထို အခန်းကဏ္ဍကို—‘ငါက လုပ်သူ’ ဟု အဟင်္ကာရဖြင့် လုပ်ဆောင်သူက မည်သို့မှန်ကန်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်မည်နည်း» ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 41
प्रदिशस्व बल॑ तस्य यो5धिकारार्थचिन्तक: । एवमुक्तो महादेवो देवांस्तानिदमब्रवीत्,“उस अधिकार और प्रयोजनका चिन्तन करनेवाला जो पुरुष है, उसे आप कर्तव्यपालनकी शक्ति प्रदान कीजिये।” उनके ऐसा कहनेपर महान् देव ब्रह्माजीने उन देवताओंसे इस प्रकार कहा
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– «အာဏာ၏ မှန်ကန်မှုနှင့် ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို စဉ်းစားတတ်သော ထိုသူအား တာဝန်ပြည့်စုံစေရန် ခွန်အား ပေးတော်မူပါ» ဟု ဆိုကြ၏။ ထိုသို့ ပြောကြသော် မဟာဒေဝ ဗြဟ္မာသည် ထိုဒေဝတို့အား ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။
Verse 42
ब्रह्मोवाच साध्वहं ज्ञापितो देवा युष्माभिर्भद्रमस्तु व: । ममाप्येषा समुत्पन्ना चिन्ता या भवतां मता
ဗြဟ္မာ မိန့်တော်မူသည်– «ကောင်းလှ၏။ အို ဒေဝတို့၊ သင်တို့သည် ငါ့အား သင့်တော်စွာ အသိပေးကြပြီ။ သင်တို့အပေါ် မင်္ဂလာရှိပါစေ။ သင်တို့၏ အမြင်အဖြစ် ထင်မြင်ထားသော ထိုစိုးရိမ်ပူပန်မှုသည် ငါ့ထံ၌လည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီ» ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 43
ब्रद्माजी बोले--देवताओ! तुमने मुझे अच्छी बात सुझायी है! तुम्हारा कल्याण हो। तुम्हारे हृदयमें जो चिन्ता उत्पन्न हुई है, वही मेरे हृदयमें भी पैदा हुई है ।। लोकत्रयस्य कृत्स्नस्य कथं कार्य: परिग्रह: । कथं बलक्षयो न स्याद् युष्माकं हात्मनश्ल मे,किस प्रकार तीनों लोकोंके अधिकृत कार्यका सम्पादन किया जाय तथा किस तरह तुम्हारी और मेरी शक्तिका भी क्षय न हो
ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်—«အို ဒေဝတားတို့၊ သင်တို့က ငါ့အား ကောင်းမွန်သော အကြံဉာဏ်ကို ပေးခဲ့ကြပြီ—သင်တို့အပေါ် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရှိပါစေ။ သင်တို့၏ နှလုံးသားတွင် ပေါ်ပေါက်လာသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုသည် ငါ့နှလုံးသားတွင်လည်း ထိုနည်းတူ ပေါ်ပေါက်လာ၏။ လောကသုံးပါး၏ အမှုအရာအားလုံးကို မည်သို့ တာဝန်ယူ၍ ပြီးမြောက်အောင် ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း။ ထို့ပြင် သင်တို့၏ အင်အားနှင့် ငါ့အင်အားတို့ မလျော့နည်းစေရန် မည်သို့ ပြုရမည်နည်း?»
Verse 44
इत:ः सर्वेडपि गच्छाम: शरणं लोकसाक्षिणम् । महापुरुषमव्यक्तं स नो वक्ष्यति यद्धितम्,हम सब लोग यहाँसे अव्यक्त लोकसाक्षी महापुरुष नारायणदेवकी शरणमें चलें। वे हमारे लिये हितकी बात बतायेंगे
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်—«လာကြစို့၊ ငါတို့အားလုံး ဒီနေရာမှ ထွက်ခွာ၍ လောကတို့၏ သက်သေဖြစ်သော အဗျက္တ မဟာပုရုသ—နာရာယဏ၏ အရိပ်အာဝါသကို ခိုလှုံကြစို့။ သူသည် ငါတို့အတွက် အမှန်တကယ် အကျိုးရှိသော အရာကို ပြောပြလိမ့်မည်»။
Verse 45
ततस्ते ब्रह्मणा सार्धमृषयो विबुधास्तथा । क्षीरोदस्योत्तरं कूलं जग्मुलोंकहितार्थिन:,तदनन्तर वे सब ऋषि और देवता सम्पूर्ण जगत्के हितकी भावना लेकर ब्रह्माजीके साथ क्षीरसागरके उत्तर तटपर गये
ထို့နောက် ဗြဟ္မာနှင့်အတူ ထိုရိရှိတို့နှင့် ဒေဝတားတို့သည်လည်း—လောကတစ်လောကလုံး၏ အကျိုးချမ်းသာကို ရည်ရွယ်သော စိတ်ဓာတ်ဖြင့်—နို့ပင်လယ် (ခ္ရှီရောဒ) ၏ မြောက်ဘက်ကမ်းသို့ သွားရောက်ကြ၏။
Verse 46
ते तपः समुपातिष्ठ न् ब्रह्मोक्तं वेदकल्पितम् । स महानियमो नाम तपश्चर्यासु दारुण:,वहाँ ब्रह्माजीके कथनानुसार उन सबने वेदोक्त रीतिसे तपस्या आरम्भ की। उनका वह महान् नियम सभी तपस्याओंमें कठोर था
ထိုနေရာ၌ ဗြဟ္မာ၏ အမိန့်အတိုင်း သူတို့အားလုံးသည် ဝေဒသတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းနည်းလမ်းဖြင့် တပဿာကို စတင်ကျင့်ကြ၏။ ထိုအကျင့်ဝတ်ကို “မဟာနိယမ” ဟု ခေါ်ကြပြီး တပဿာအမျိုးမျိုးအနက် အလွန်တင်းကျပ်ကြမ်းတမ်းသော အကျင့်ဖြစ်၏။
Verse 47
ऊर्ध्वा दृष्टिबाहवश्न एकाग्रं च मनो5भवत् | एकपादा: स्थिता: सर्वे काष्ठ भूता: समाहिता:,उनकी आँखें ऊपरकी ओर लगी थीं, भुजाएँ भी ऊपरकी ओर ही उठी हुई थीं। मन एकाग्र था। वे सब-के-सब समाहितचित्त हो एक पैरसे खड़े हो काष्ठके समान जान पड़ते थे
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်—သူတို့၏ မျက်စိများသည် အထက်သို့ တည်ကြည်စိုက်ကြည့်နေပြီး လက်မောင်းများလည်း အထက်သို့ မြှောက်ထားကြ၏။ စိတ်သည် တစ်ချက်တည်းသို့ စုစည်းသွား၏။ သူတို့အားလုံးသည် စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုတည်ထားလျက် ခြေတစ်ဖက်တည်းဖြင့် ရပ်နေကြပြီး မလှုပ်မယှက် သစ်တုံးများကဲ့သို့ ထင်ရကာ တပဿာအာရုံ၌ နစ်မြုပ်နေကြ၏။
Verse 48
दिव्यं वर्षसहस्रं ते तपस्तप्त्वा सुदारुणम् । शुश्रुवुर्मधुरां वाणी वेदवेदाड़ भूषिताम्,एक हजार दिव्य वर्षोतक अत्यन्त कठोर तपस्या करनेके पश्चात् उन्हें वेद और वेदांगोंसे विभूषित मधुर वाणी सुनायी दी
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– တို့သည် တစ်ထောင်သော ဒေဝနှစ်ပေါင်းအတောအတွင်း အလွန်ကြမ်းတမ်းသော တပဿကို ကျင့်ဆောင်ပြီးနောက်၊ ဝေဒနှင့် ဝေဒာင်္ဂတို့ဖြင့် အလှဆင်ထားသော ချိုမြိန်သံတော်တစ်သံကို ကြားရ၏။ ထိုသံတော်သည် ကိုယ်ကိုထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် မပြတ်မလပ် ကြိုးပမ်းအားထုတ်ခြင်းတို့က သမ္မာဓမ္မကို ညွှန်ပြသော အာဏာရှိသင်ကြားချက်ကို လက်ခံထိုက်စေကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။
Verse 49
श्रीभगवानुवाच भो भो: सब्रह्मका देवा ऋषयश्च तपोधना: । स्वागतेनार्च्य व: सर्वान् श्रावये वाक्यमुत्तमम्,श्रीभगवान् बोले--हे तपस्याके धनी ब्रह्मा आदि देवताओ तथा ऋषियो! मैं स्वागतके द्वारा तुम सबका सत्कार करके तुम्हें यह उत्तम वचन सुनाता हूँ
ဘုရားသခင် မိန့်တော်မူသည်– “ဟော ဟော—ဗြဟ္မာနှင့်အတူရှိသော ဒေဝတို့၊ တပဿကြွယ်ဝသော ရှိတို့! သင်တို့အားလုံးကို ကြိုဆိုကာ ဂုဏ်ပြုပြီးနောက် ယခု ငါသည် အထူးမြတ်သော အမိန့်တော်ကို သင်တို့အား ကြားနာစေမည်။”
Verse 50
विज्ञातं वो मया कार्य तच्च लोकहितं महत् । प्रवृत्तियुक्त कर्तव्यं युष्मत्प्राणोपबृंहणम्,तुम्हारा प्रयोजन क्या है? यह मुझे ज्ञात हो गया है। वह सम्पूर्ण जगत्के लिये अत्यन्त हितकर है। तुम्हें प्रवृत्तियुक्त धर्मका पालन करना चाहिये। वह तुम्हारे प्राणोंका पोषक तथा शक्तिका संवर्द्धन करनेवाला होगा
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– “သင်တို့၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ငါ သိပြီးပြီ။ ထိုအရာသည် လောကအကျိုးအတွက် အလွန်ကြီးမားသော ကောင်းကျိုးဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် မှန်ကန်သော လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုနှင့် တွဲဖက်သော တာဝန်ကို ဆောင်ရွက်ကြလော့။ ထိုသည် သင်တို့၏ အသက်ရှုသံကို ထောက်ပံ့ကာ အင်အားကို တိုးပွားစေလိမ့်မည်။”
Verse 51
सुतप्तं च तपो देवा ममाराधनकाम्यया । भोक्ष्यथास्य महासत्त्वास्तपस: फलमुत्तमम्,महान् धैर्यशशाली देवताओ! तुमलोगोंने मेरी आराधनाकी इच्छासे बड़ी भारी तपस्या की है। उस तपस्याके उत्तम फलका तुम अवश्य उपभोग करोगे
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– “အို—တည်ကြည်ခိုင်မာသော ဒေဝတို့၊ သင်တို့သည် ငါ့ကို ပူဇော်နှစ်သက်စေလိုသော ဆန္ဒကြောင့် ပြင်းထန်သော တပဿကို ခံထမ်းကျင့်ဆောင်ခဲ့ကြ၏။ ထိုတပဿမှ ပေါ်ထွန်းသော အမြင့်မြတ်ဆုံး အကျိုးကို သင်တို့ မလွဲမသွေ ခံစားရလိမ့်မည်။”
Verse 52
एष ब्रह्मा लोकगुरुर्महान्ू लोकपितामह: । यूयं च विबुधश्रेष्ठा मां यजध्वं समाहिता:,ये सम्पूर्ण जगत्के महान् गुरु लोकपितामह ब्रह्मा और तुम सभी श्रेष्ठ देवगण एकाग्रचित्त हो यज्ञोंद्वारा मेरा यजन करो
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– “ဤသူသည် ဗြဟ္မာ—လောကတို့၏ မဟာဆရာ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အဘိုးအိုကြီး ဖြစ်၏။ သင်တို့သည်လည်း ဒေဝတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးများဖြစ်ကြသဖြင့် စိတ်ကို စုစည်း၍ ယဇ်ပူဇော်ပွဲများဖြင့် ငါ့ကို ပူဇော်ကြလော့။”
Verse 53
सर्वे भागान् कल्पयध्वं यज्ञेषु मम नित्यश: । तथा श्रेयोडभिधास्यामि यथाधीकारमी श्वरा:,लोकेश्वरो! तुम सब लोग यज्ञोंमें सदा मेरे लिये भाग समर्पित करते रहो। ऐसा होनेपर मैं तुम्हें तुम्हारे अधिकारके अनुसार कल्याणमार्गका उपदेश करता रहूँगा
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— «အို အရှင်တို့၊ ယဇ္ဉပူဇော်ပွဲတို့၌ ငါ့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော အခွင့်အရေးအပိုင်းကို အမြဲတမ်း ခွဲဝေ၍ ပူဇော်ဆက်ကပ်ကြလော့။ ထိုသို့ ပြုလျှင် ငါသည် မိမိတို့၏ သင့်လျော်သော စွမ်းရည်နှင့် အဆင့်အတန်းအလိုက် ကောင်းကျိုးနှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး အကျိုးသို့ ခေါ်ဆောင်သော မာဂ်ကို ဆက်လက် သင်ကြားပေးမည်»။
Verse 54
वैशम्पायन उवाच श्रुत्वैतद् देवदेवस्य वाक््यं हृष्टतनूरुहा: । ततस्ते विबुधा: सर्वे ब्रह्मा ते च महर्षय:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! देवाधिदेव भगवान् नारायणका यह वचन सुनकर उन सबके रोम हर्षसे खिल उठे। तदनन्तर उन सब देवताओं, महर्षियों और ब्रह्माजीने वेदोक्त विधिसे वैष्णव यज्ञका अनुष्ठान किया। उस यज्ञमें ब्रह्माजीने स्वयं भगवानके लिये भाग निश्चित किया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— နတ်တို့၏နတ်တော် နာရာယဏ၏ ဤစကားကို ကြားသော် သူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာတို့သည် ဝမ်းမြောက်ခြင်းကြောင့် ရင်ခုန်တုန်လှုပ်၍ ရောမမွှေးများ ထောင်လျက်ရှိကြ၏။ ထို့နောက် ထိုကောင်းကင်သားနတ်တို့သည် ဗြဟ္မာနှင့် မဟာရိသီတို့နှင့်အတူ ဝေဒသတ်မှတ်သော နည်းလမ်းအတိုင်း ဝိုင်ရှ္ဏဝ ယဇ္ဉကို ဆောင်ရွက်ကြပြီး၊ ထိုယဇ္ဉအတွင်း၌ ဗြဟ္မာကိုယ်တိုင်က သခင်အတွက် သီးသန့် အပိုင်းကို သတ်မှတ်ပေးခဲ့၏။
Verse 55
वेददृष्टेन विधिना वैष्णवं क्रतुमाहरन् | तस्मिन् सत्रे सदा ब्रह्मा स्वयं भागमकल्पयत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! देवाधिदेव भगवान् नारायणका यह वचन सुनकर उन सबके रोम हर्षसे खिल उठे। तदनन्तर उन सब देवताओं, महर्षियों और ब्रह्माजीने वेदोक्त विधिसे वैष्णव यज्ञका अनुष्ठान किया। उस यज्ञमें ब्रह्माजीने स्वयं भगवानके लिये भाग निश्चित किया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏— ဝေဒများက မြင်သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း သူတို့သည် ဝိုင်ရှ္ဏဝ ကရတု (ယဇ္ဉ) ကို စတင်ဆောင်ရွက်ကြ၏။ ထိုယဇ္ဉအစည်းအဝေးအတွင်း၌ ဗြဟ္မာကိုယ်တိုင်က သခင်အတွက် အဟုတိ (ပူဇော်အပ်သော အလှူ) ၏ အပိုင်းကို သင့်လျော်စွာ သတ်မှတ်ပေးခဲ့၏။
Verse 56
देवा देवर्षयश्चैव स्वं स्वं भागमकल्पयन् । ते कार्तयुगधर्माणो भागा: परमसत्कृता:,उसी प्रकार देवताओं और देवर्षियोंने भी अपना-अपना भाग भगवानके लिये निश्चित किया। सत्ययुगके न्यायानुसार निश्चित किये हुए वे उत्तम यज्ञ-भाग सबके द्वारा अत्यन्त सत्कृत हुए
နတ်တို့နှင့် နတ်ရိသီတို့သည်လည်း မိမိတို့၏ အပိုင်းအပိုင်းကို သခင်အတွက် သတ်မှတ်ကြ၏။ စတျယုဂ၏ ဓမ္မအတိုင်း သတ်မှတ်ထားသော ထိုမြတ်သော ယဇ္ဉအပိုင်းများကို အားလုံးက အလွန်အမင်း ဂုဏ်ပြုလေးစားကြ၏။
Verse 57
प्राहुरादित्यवर्ण तं पुरुष तमस: परम् । बृहन्तं सर्वगं देवमीशानं वरदं प्रभुम्,ऋषि कहते हैं कि “भगवान् नारायण सूर्यके समान तेजस्वी, अन्तर्यामी पुरुष, अज्ञानान्धकारसे परे, सर्वव्यापी, सर्वगामी, ईश्वर, वरदाता और सर्वसमर्थ हैं!
ရိသီတို့က ဆိုကြ၏— «နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော ထိုပုရုရှသည် အတွင်းအုပ်ချုပ်ရှင် (အန္တర్యာမိ) ဖြစ်၍ မသိမှု၏ အမှောင်ကို ကျော်လွန်သူ၊ ကြီးမား၍ အရာရာ၌ ပျံ့နှံ့ကာ အရာရာသို့ လှုပ်ရှားသွားလာသော ဒေဝတော်၊ အရှင်အဓိပတိ၊ ဆုတောင်းကို ပေးသနားသူ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး သခင်ဖြစ်တော်မူ၏»။
Verse 58
ततो5थ वरदो देवस्तान् सर्वानमरान् स्थितान् | अशरीरो बभाषेदं वाक्यं खस्थो महेश्वर:,यज्ञभाग निश्चित हो जानेपर उन वरदायक देवता महेश्वर नारायणदेवने आकाशमें बिना शरीरके ही स्थित हो वहाँ खड़े हुए उन समस्त देवताओंसे यह बात कही--
ထို့နောက် ယဇ္ဈပူဇာအပိုင်းအဝေများကို သတ်မှတ်ပြီးစီးသွားသောအခါ ကောင်းချီးပေးတော်မူသော အရှင်—မဟေရှ္ဝရ—သည် ကောင်းကင်၌ ကိုယ်ခန္ဓာမရှိဘဲ တည်နေကာ စုဝေးရောက်ရှိနေသော အမရဒေဝတို့အား ဤစကားကို မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 59
येन यः कल्पितो भाग: स तथा मामुपागतः । प्रीतो5हं प्रदिशाम्यद्य फलमावृत्तिलक्षणम्,“देवताओ! जिसने जो भाग हमारे लिये निश्चित किया था, वह उसी रूपमें मुझे प्राप्त हो गया। इससे प्रसन्न होकर आज मैं तुम्हें पुनरावृत्तिरूप फल प्रदान करता हूँ
«အို ဒေဝတို့၊ မိမိတို့က ငါ့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော အပိုင်းသည် ထိုပုံစံအတိုင်းပင် ငါ့ထံသို့ ရောက်လာခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ငါသည် ပျော်မြူးနှစ်သက်၍ ယနေ့ သင်တို့အား ‘ပြန်လည်ရောက်ခြင်း’ ဟူသော လက္ခဏာရှိသည့် အကျိုး—မိမိတို့၏ သင့်လျော်သော အခြေအနေနှင့် လမ်းကြောင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်စေသော फल—ကို ပေးအပ်မည်။»
Verse 60
एतद् वो लक्षण देवा मत्प्रसादसमुद्धवम् । स्वयं यज्जैर्यजमाना: समाप्तवरदक्षिणै:
«အို ဒေဝတို့၊ ဤသည်မှာ ငါ့ကျေးဇူးတော်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော သင်တို့၏ လက္ခဏာတည်း—သင်တို့ကိုယ်တိုင် ယဇ္ဈပြုသူများအဖြစ် ယဇ္ဈများကို ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပြီး၊ ထိုယဇ္ဈများကို စည်းကမ်းတကျ ပြီးစီးစေကာ သတ်မှတ်ထားသော အထူးကောင်းမွန်သည့် ဒက္ခိဏာ (ပူဇာခ) ကို ပေးအပ်နိုင်ကြလိမ့်မည်။»
Verse 61
युगे युगे भविष्यध्व॑ प्रवृत्तिफलभागिन: । “'देवताओ! मेरी कृपासे तुम्हारा ऐसा ही लक्षण होगा। तुम प्रत्येक युगमें उत्तम दक्षिणाओंसे संयुक्त यज्ञोंद्वारा यजन करके प्रवृत्तिरूप धर्मफलके भागी होओगे || ६० ई ।। यज्ञैयें चापि यक्ष्यन्ति सर्वलोकेषु वै सुरा:
«သင်တို့သည် ယုဂတိုင်း ယုဂတိုင်း၌ တည်ရှိကြမည်၊ ‘ရှေ့ဆက်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း’ (ပရဝတ္တိ) ဟူသော ဓမ္မအကျိုး၏ အပိုင်းဝေခံများ ဖြစ်ကြမည်။ အထူးကောင်းမွန်သော ဒက္ခိဏာများနှင့် ပြည့်စုံသည့် ယဇ္ဈများဖြင့် ယုဂတိုင်း၌ ပူဇော်ကြလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် ဒေဝတို့သည် လောကအားလုံး၌လည်း ယဇ္ဈများကို ဆောင်ရွက်ကြလိမ့်မည်။»
Verse 62
कल्पयिष्यन्ति वो भागांस्ते नरा वेदकल्पितान् । “देवगण! सम्पूर्ण लोकोंमें जो मनुष्य यज्ञोंद्वारा यजन करेंगे, वे तुम्हारे लिये वेदके कथनानुसार यज्ञभाग निश्चित करेंगे ।। ६१ $ ।। यो मे यथा कल्पितवान् भागमस्मिन् महाक्रतौ
«ထိုလူတို့သည် ဝေဒအမိန့်အတိုင်း သင်တို့၏ အပိုင်းဝေများကို သတ်မှတ်ပေးကြလိမ့်မည်။ အို ဒေဝအစုအဝေးတို့၊ လောကအားလုံး၌ ယဇ္ဈဖြင့် ပူဇော်သော လူတို့သည် သင်တို့အတွက် ဝေဒစည်းမျဉ်းအတိုင်း ယဇ္ဈအပိုင်းများကို တိတိကျကျ ခွဲဝေသတ်မှတ်ပေးကြလိမ့်မည်။ (ထို့နောက် ဆက်လက်၍) ‘ဤမဟာယဇ္ဈ၌ ငါ့အပိုင်းကို မည်သို့ သတ်မှတ်ခဲ့သူမဆို…’»
Verse 63
स तथा यज्ञभागाहों वेदसूत्रे मया कृत: । “इस महान् यज्ञमें जिस देवताने मेरे लिये जैसा भाग निश्चित किया है, वह वैदिक सूत्रमें मेरेद्वारा वैसे ही यज्ञभागका अधिकारी बनाया गया ।। ६२ $ ।। यूयं लोकान् भावयध्वं यज्ञभागफलोचिता:
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ «ထို့ကြောင့် ငါသည် ဝေဒသုတ်ရများအတွင်း ယဇ္ဉပူဇာ၏ အပိုင်းအဝေ (ယဇ္ဉဘာဂ) ကို သတ်မှတ်ရေးသားထား하였다။ ဤမဟာယဇ္ဉတွင် ငါ့အတွက် အပိုင်းအဝေ သတ်မှတ်ထားသော ဒေဝတာမည်သူမဆို ထိုဒေဝတာကိုပင် ဝေဒသုတ်ရအားဖြင့် ငါက ထိုယဇ္ဉအပိုင်းအဝေကို ခံယူရန် အခွင့်အရေးရှိသူအဖြစ် တည်ထောင်ပေး하였다။ ယဇ္ဉအပိုင်းအဝေမှ ဖြစ်ပေါ်သော အကျိုးကို ခံယူရန် ထိုက်တန်သော သင်တို့သည်လည်း ပြန်လည်၍ လောကများကို ထောက်ပံ့ကာ ပျိုးထောင်ကြလော့»။
Verse 64
सर्वार्थचिन्तका लोके यथाधीकारनिर्मिता: । “तुमलोग यज्ञमें भाग लेकर यजमानको उसका फल देनेमें प्रवृत्त हो जगतमें अपने अधिकारके अनुसार सबके सभी मनोरथोंका चिन्तन करते हुए सब लोगोंको उन्नतिशील बनाओ ।। ६३ $ || या: क्रिया: प्रचरिष्यन्ति प्रवृत्तिफलसत्कृता:
«သင်တို့သည် လောက၌ အရာရာကို စဉ်းစားစီမံသူများအဖြစ် မိမိအခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်အလိုက် ဖန်ဆင်းထားကြ၏။ ယဇ္ဉတွင် အပိုင်းအဝေကို ခံယူကာ ယဇ္ဉပြုသူ (ယဇမာန်) ထံသို့ ထိုအကျိုးကို ပေးအပ်ရန် အားထုတ်ကြလော့။ လောက၌ မိမိအာဏာအလိုက် လူအပေါင်းတို့၏ ဆန္ဒအလိုဆန္ဒကို စောင့်ရှောက်စဉ်းစားကာ အားလုံးကို တိုးတက်မြင့်မားစေကြလော့။ သင်တို့ ပြုလုပ်မည့် ကိစ္စရပ်များသည် လှုပ်ရှားအားထုတ်မှု၏ အကျိုးဖြင့် ဂုဏ်ပြုခံရလိမ့်မည်»။
Verse 65
यूयं हि भाविता यज्ञै: सर्वयज्ञेषु मानवै:
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ «အမှန်တကယ် သင်တို့သည် ယဇ္ဉများအားဖြင့်—ယဇ္ဉအမျိုးမျိုးကို ပြုလုပ်သော လူသားတို့အားဖြင့်—ပျိုးထောင်ခံရ၍ သန့်စင်ပြုပြင်ခံရကြ၏»။
Verse 66
इत्यर्थ निर्मिता वेदा यज्ञाशक्षौषधिभि: सह
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ «ထို့ကြောင့် ဤရည်ရွယ်ချက်အတွက်ပင် ဝေဒများကို ဖန်ဆင်းခဲ့ကြသည်—ယဇ္ဉနှင့်အတူ၊ ၎င်းကို ဆောင်ရွက်နိုင်သော စွမ်းရည်နှင့် နည်းလမ်းတို့နှင့်အတူ၊ ဆေးဖက်ဝင် အပင်အမြစ်တို့နှင့်အတူ—လူ့ဘဝကို သာသနာတရား၏ စည်းကမ်းအောက်တွင် ထောက်ပံ့ကာ လမ်းညွှန်ရန်အတွက်»။
Verse 67
निर्माणमेतद् युष्माकं प्रवृत्तिगुणकल्पितम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်။ «ဤဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှု—ဤအခြေအနေ—သည် သင်တို့နှင့် သက်ဆိုင်၏။ ၎င်းသည် သင်တို့၏ ပြင်ပလှုပ်ရှားမှုကို မောင်းနှင်သော ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။ အခြားစကားဖြင့် ယခု သင်တို့ ကြုံတွေ့နေရသမျှသည် သင်တို့၏ ကိုယ်ပိုင် စိတ်ဓာတ်လှုံ့ဆော်မှုနှင့် သဘောသဘာဝတို့၏ အကျိုးဖြစ်သည်»။
Verse 68
मया कृतं सुरश्रेष्ठा यावत्कल्पक्षयादिह । चिन्तयध्वं लोकहितं यथाधीकारमी क्वरा:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့၊ ဤနေရာ၌ ငါက စတင်ဆောင်ရွက်ထားသော အမှုသည် ကပ္ပအဆုံး (ကာလယုဂအဆုံး) တိုင်အောင် တည်တံ့မည်။ ထို့ကြောင့် သင်တို့တစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိတို့၏ သင့်လျော်သော အာဏာနယ်ပယ်အလိုက် လောကတို့၏ အကျိုးကို စဉ်းစား၍ ဆောင်ရွက်ကြလော့»။
Verse 69
'देवश्रेष्ठगण! मैंने प्रवृत्तिप्रधान गुणके सहित तुमलोगोंकी सृष्टि की है, अतः लोकेश्चरो! जबतक कल्पका अन्त न हो जाय, तबतक तुमलोग अपने अधिकारके अनुसार लोगोंका हितचिन्तन करते रहो ।। मरीचिरड्।िराश्षात्रि: पुलस्त्य: पुलहः क्रतु: । वसिष्ठ इति सप्तैते मानसा निर्मिता हि ते,“मरीचि, अंगिरा, अत्रि, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु और वसिष्ठ--ये सात ऋषि ब्रह्माजीके द्वारा मनसे उत्पन्न किये गये हैं
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့! ငါသည် သင်တို့ကို လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုသို့ ဦးတည်စေသော ဂုဏ် (ပရဝတ္တိ) ဖြင့် ပြည့်စုံအောင် ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အို လောကတို့၏ အုပ်စိုးရှင်တို့၊ ကပ္ပအဆုံး မရောက်မချင်း သင်တို့၏ သက်ဆိုင်ရာ အာဏာနယ်ပယ်အလိုက် သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးကို ဆက်လက် စဉ်းစားကာ မြှင့်တင်ကြလော့။ မရီချိ၊ အင်္ဂိရသ၊ အတြိ၊ ပုလஸ္တျ၊ ပုလဟ၊ ကရတု၊ ဝသိဋ္ဌ—ဤဧကန် ခုနစ်ပါးသော ရှင်ရသီတို့သည် ဗြဟ္မာ၏ စိတ်မှ မွေးဖွားလာသော ဖန်ဆင်းမှုများပင် ဖြစ်သည်»။
Verse 70
एते वेदविदो मुख्या वेदाचार्याश्व कल्पिता: । प्रवृत्तिधर्मिणश्वैव प्राजापत्ये च कल्पिता:,'ये प्रधान वेदवेत्ता और प्रवृत्ति-धर्मावलम्बी हैं। इन सबको वेदाचार्य माना गया है और प्रजापतिके पदपर प्रतिष्ठित किया गया है
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဤသူတို့သည် ဝေဒကို သိမြင်သော အထွတ်အထိပ်ပညာရှင်များဖြစ်၍ ဝေဒဆရာတော်များဟုလည်း မှတ်ယူကြသည်။ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှု၏ ဓမ္မ (ပရဝတ္တိ-ဓမ္မ) ကို လိုက်နာသူများဖြစ်သဖြင့် ပရာဇာပတိ သဘောတရား—ကမ္ဘာကို မွေးဖွားထိန်းသိမ်းသော စည်းကမ်း—၌ တည်မြဲသူများဟုလည်း သတ်မှတ်ကြသည်»။
Verse 71
अयं क्रियावतां पन्था व्यक्ती भूत: सनातन: । अनिरुद्ध इति प्रोक्तो लोकसर्गकर: प्रभु: ७१ ।। “यह कर्मपरायण पुरुषोंके लिये सनातन मार्ग प्रकट हुआ है। इस पद्धतिसे लोकोंकी सृष्टि करनेवाले प्रभावशाली पुरुषको अनिरुद्ध कहा गया है
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဤသည်မှာ မှန်ကန်သော အလုပ်ကိစ္စ၌ အားထုတ်သူတို့အတွက် ထင်ရှားပေါ်လွင်လာသော ထာဝရလမ်းစဉ် ဖြစ်သည်။ ဤသဘောတရားအားဖြင့် လောကများကို ဖန်ဆင်းပေးသော အရှင်သခင်ကို ‘အနိရုဒ္ဓ’—တားဆီးမရသူ—ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်»။
Verse 72
सन: सनत्सुजातश्चव सनक: ससनन्दन: । सनत्कुमार: कपिल: सप्तमश्न॒ सनातन:,“सन, सनत्सुजात, सनक, सनन्दन, सनत्कुमार, कपिल तथा सातवें सनातन--ये सात ऋषि भी ब्रह्माके मानस पुत्र कहे गये हैं। इन्हें स्वयं विज्ञान प्राप्त है और ये निवृत्तिधर्ममें स्थित हैं
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «သန၊ သနတ်စုဇာတ၊ သနက၊ သနန္ဒန၊ သနတ်ကုမာရ၊ ကပိလ၊ နှင့် ခုနစ်မြောက် သနာတန—ဤခုနစ်ပါးသော ရှင်ရသီတို့ကို ဗြဟ္မာ၏ စိတ်မှ မွေးဖွားလာသော သားတော်များဟု ဆိုကြသည်။ သူတို့သည် တိုက်ရိုက် ဝိညာဉ်ရေးရာ ဉာဏ်ကို ရရှိထားပြီး နိဝတ္တိ—စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ လမ်းစဉ်—၌ တည်နေကြသည်»။
Verse 73
सप्तैते मानसा: प्रोक्ता ऋषयो ब्रह्मण: सुता: । स्वयमागततविज्ञाना निवृत्तिं धर्ममास्थिता:,“सन, सनत्सुजात, सनक, सनन्दन, सनत्कुमार, कपिल तथा सातवें सनातन--ये सात ऋषि भी ब्रह्माके मानस पुत्र कहे गये हैं। इन्हें स्वयं विज्ञान प्राप्त है और ये निवृत्तिधर्ममें स्थित हैं
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «ဤခုနှစ်ပါးသည် စိတ်မှပေါက်ဖွားသော ရှင်တော်များ (မနသပုတ) ဟူ၍ ကြေညာထားကြပြီး၊ ဘြဟ္မာ၏ သားတော်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဉာဏ်ပညာသည် သူတို့အတွင်း၌ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ လောကီအလိုဆန္ဒမှ လှည့်ကာ နိဝတ္တိဓမ္မ (စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ ဓမ္မ) တွင် တည်နေကြသည်။»
Verse 74
एते योगविदो मुख्या: सांख्यज्ञानविशारदा: । आचार्या धर्मशास्त्रेषु मोक्षधर्मप्रवर्तका:,'ये प्रमुख योगवेत्ता, सांख्यज्ञान-विशारद, धर्मशास्त्रोंके आचार्य तथा मोक्षधर्मके प्रवर्तक हैं
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «သူတို့သည် ယောဂကို သိမြင်သူတို့အနက် အထွဋ်အမြတ်၊ စာင်ခယ ဉာဏ်ပညာ၌ ကျွမ်းကျင်သူများ၊ ဓမ္မသတ်တရားကျမ်းများ၏ အာစာရိယများ၊ မောက္ခဓမ္မ (လွတ်မြောက်ခြင်း၏ ဓမ္မ) ကို စတင်ထူထောင်၍ လှုပ်ရှားစေသူများ ဖြစ်ကြသည်။»
Verse 75
यतोऊहं प्रसृतः पूर्वमव्यक्तात् त्रिगुणो महान् | तस्मात् परतरो यो सौ क्षेत्रज्ञ इति कल्पित:,'पूर्वकालमें अव्यक्त प्रकृतिसे जो त्रिगुणात्मक महान् अहंकार प्रकट हुआ था, उससे अत्यन्त परे जिसकी स्थिति है, वह समष्टि चेतन क्षेत्रज्ञ माना गया है
မထင်ရှားသော ပရကృతိ (အဗျက်တ) မှ၊ ဂုဏသုံးပါးဖြင့် သုံးမျိုးသဘောရှိသော မဟာတတ္တဝါသည် အရင်ဆုံး ‘ငါ’ (အဟံကာရ) ဟူ၍ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သို့သော် ထိုအရာထက်ပင် အလွန်အမင်း ကျော်လွန်၍ အဆင့်မြင့်သော တစ်ပါးရှိသည်—သူကို စကြဝဠာတစ်လျှောက် သတိဉာဏ်ရှိသော ‘ကွင်း၏ သိသူ’ (က்ஷೇತ್ರဇ్ఞ) ဟူ၍ သတ်မှတ်ကြသည်။
Verse 76
सोऊ5हं क्रियावतां पन्था: पुनरावत्तिदुर्लभ: । यो यथा निर्मितो जन्तुर्यस्मिन् यस्मिंश्व॒ कर्मणि
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «မှန်ကန်သော လုပ်ဆောင်မှု၌ အလေးထားသူတို့၏ ဤလမ်းကြောင်းသည်၊ တစ်ခါ လှည့်ထွက်သွားလျှင် ပြန်လှည့်ရန် ခက်ခဲ၏။ အကြောင်းမူကား သတ္တဝါတစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိပုံစံအတိုင်း ဖန်ဆင်းထားခြင်းခံရပြီး၊ မိမိဖန်ဆင်းပုံအလိုက် အလုပ်တစ်မျိုးမျိုး၌ သဘာဝအားဖြင့် လှုပ်ရှားလုပ်ကိုင်စေခံရသည်။»
Verse 77
एष लोकगुरुब्रह्मा जगदादिकर: प्रभु:,“ये लोकगुरु ब्रह्मा जगत्के आदि स्रष्टा और प्रभु हैं। ये ही तुम्हारे माता-पिता और पितामह हैं। मेरी आज्ञाके अनुसार ये सम्पूर्ण भूतोंको वर प्रदान करनेवाले होंगे
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «ဤသူသည် လောကတို့၏ ဆရာ ဘြဟ္မာ ဖြစ်၏—စကြဝဠာ၏ အစပြု ဖန်ဆင်းရှင်၊ အာဏာရှင် သခင်တော် ဖြစ်၏။ အမှန်တကယ် သူသည် သင်တို့၏ မိဘနှစ်ပါးလည်းကောင်း၊ အဘိုးအို (ပိတామဟ) လည်းကောင်း ဖြစ်၏။ ငါ၏ အမိန့်အတိုင်း သူသည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား ကောင်းချီး (ဗရ) ပေးလိမ့်မည်။»
Verse 78
एष माता पिता चैव युष्माकं च पितामह: । मयानुशिष्टो भविता सर्वभूतवरप्रद:,“ये लोकगुरु ब्रह्मा जगत्के आदि स्रष्टा और प्रभु हैं। ये ही तुम्हारे माता-पिता और पितामह हैं। मेरी आज्ञाके अनुसार ये सम्पूर्ण भूतोंको वर प्रदान करनेवाले होंगे
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ဤသူသည် သင်တို့၏ မိခင်လည်းဖြစ်၊ ဖခင်လည်းဖြစ်၊ ထို့ပြင် အဘိုးလည်းဖြစ်၏။ ငါ၏ အမိန့်အတိုင်း သူသည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား ကောင်းချီးပေးသူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်»။
Verse 79
अस्य चैवात्मजो रुद्रो ललाटादू यः समुत्थित: । ब्रह्मानुशिष्टो भविता सर्वभूतधर: प्रभु:,“इनके ललाटसे जो रुद्र उत्पन्न हुए हैं, वे भी इन (ब्रह्माजी) के ही पुत्र हैं। ब्रह्माजीकी आज्ञासे वे सम्पूर्ण भूतोंकी रक्षा करनेमें समर्थ होंगे
ထို့ပြင် သူ၏ နဖူးမှ ရုဒ္ဒရသည် ပေါ်ထွန်းလာ၏—အမှန်တကယ် သူ၏ သားတော်ပင် ဖြစ်၏။ ဘြဟ္မာ၏ ညွှန်ကြားချက်နှင့် တာဝန်ပေးအပ်မှုအရ၊ သူသည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်နိုင်သော အာဏာရှင်သခင် ဖြစ်လာလိမ့်မည်။
Verse 80
गच्छथ्वं स्वानधीकारांश्षिन्तय ध्वं यथाविधि । प्रवर्तन्तां क्रिया: सर्वा: सर्वलोकेषु मा चिरम्,“तुम सब लोग जाओ और अपने-अपने अधिकारोंका विधिपूर्वक पालन करो। समस्त लोकोंमें सम्पूर्ण वैदिक क्रियाएँ अविलम्ब प्रचलित हो जानी चाहिये
«သင်တို့အားလုံး သွားကြလော့၊ မိမိမိမိ၏ အခွင့်အာဏာနှင့် တာဝန်ကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ကြလော့။ လောကအပေါင်းတို့တွင် အကျင့်အကြံအလုပ် (ကရိယာ) အားလုံး မကြာမီ စတင်လည်ပတ်စေကြလော့»။
Verse 81
प्रदिश्यन्तां च कर्माणि प्राणिनां गतयस्तथा । परिनिष्ठितकालानि आयूंषीह सुरोत्तमा:,'सुरश्रेष्ठटण! तुमलोग प्राणियोंको उनके कर्म, उन कर्मोंके अनुसार प्राप्त होनेवाली गति तथा नियत कालतककी आयु प्रदान करो
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့၊ သတ္တဝါတို့၏ ကမ္မကို သတ်မှတ်ပေးကြလော့၊ ထိုကမ္မအတိုင်း ရရှိမည့် ဂတိ (ဖြစ်တည်ရာလမ်းကြောင်း) ကိုလည်း သတ်မှတ်ပေးကြလော့။ ထို့ပြင် သတ်မှတ်ထားသော ကာလအတိုင်း သူတို့၏ အသက်တမ်းကိုလည်း ချမှတ်ကြလော့»။
Verse 82
इदं कृतयुगं नाम काल: श्रेष्ठ: प्रवर्तित: । अहिंस्या यज्ञपशवो युगे5स्मिन् न तदन््यथा,“यह सत्ययुग नामक श्रेष्ठ समय चल रहा है। इस युगमें यज्ञ-पशुओंकी हिंसा नहीं की जाती। अहिंसा-धर्मके विपरीत यहाँ कुछ भी नहीं होता है
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ဤကာလသည် ကృతယုဂ (Kṛtayuga) ဟု ခေါ်သော အမြတ်ဆုံးသော ယုဂဖြစ်၍ ယခု စတင်လည်ပတ်လာပြီ။ ဤယုဂတွင် ယဇ္ဉပွဲအတွက် တိရစ္ဆာန်တို့ကို မထိခိုက်မသတ်ဖြတ်ကြ။ အဟിംသာဓမ္မ (မဟာမဟုတ်ခြင်း) နှင့် ဆန့်ကျင်သည့် အရာတစ်စုံတစ်ရာ မဖြစ်ပေါ်»။
Verse 83
चतुष्पात् सकलो धर्मों भविष्यत्यत्र वै सुरा: । ततस्त्रेतायुगं नाम त्रयी यत्र भविष्यति,“देवताओ! इस सत्ययुगमें चारों चरणोंसे युक्त सम्पूर्ण धर्मका पालन होगा। तदनन्तर त्रेतायुग आयेगा, जिसमें वेदत्रयीका प्रचार होगा
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို နတ်တို့၊ ဤ စတ္တယုဂ၌ ဓမ္မသည် ခြေလေးချောင်းလုံး ပြည့်စုံ၍ အပြည့်အဝ တည်မြဲလိမ့်မည်။ ထို့နောက် ‘ထရေတာ’ ဟု ခေါ်သော ယုဂကာလ ရောက်လာမည်၊ ထိုကာလ၌ ဝေဒသုံးပါး (ဝေဒ-ထရယီ) ၏ အစဉ်အလာသည် ထွန်းကားလိမ့်မည်»။
Verse 84
प्रोक्षिता यत्र पशवो वध प्राप्स्यन्ति वै मखे । यत्र पादश्षतुर्थो वै धर्मस्य न भविष्यति,“उस युगमें यज्ञमें मन्त्रोंद्वारा पवित्र किये गये पशुओंका वध किया जायगा- और धर्मका एक पाद--चतुर्थ अंश कम हो जायगा
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ထိုယုဂ၌ ယဇ်ပူဇော်ပွဲများအတွင်း မန္တရဖြင့် သန့်စင်ထားသော တိရစ္ဆာန်များကိုပင် သတ်ဖြတ်ရာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားကြလိမ့်မည်။ ထိုနေရာ၌ ဓမ္မ၏ တစ်ပုံတစ်ပိုင်း—တစ်ခြေ—သည် မကျန်တော့လိမ့်မည်»။
Verse 85
ततो वै द्वापरं नाम मिश्र: कालो भविष्यति । द्विपादहीनो धर्मश्न युगे तस्मिन् भविष्यति,“उसके बाद द्वापर युगका आगमन होगा। वह समय धर्म और अधर्मके सम्मिश्रणसे युक्त होगा। उस युगमें धर्मके दो चरण नष्ट हो जायँगे
ထို့နောက် ‘ဒွာပရ’ ဟု ခေါ်သော ယုဂကာလ ပေါ်ထွန်းလာမည်။ ထိုကာလသည် ဓမ္မနှင့် အဓမ္မ ရောနှောနေသော ကာလဖြစ်လိမ့်မည်။ ထိုယုဂ၌ ဓမ္မသည် လျော့နည်း၍ ခြေနှစ်ချောင်းပေါ်သာ ရပ်တည်ကာ ၎င်း၏ အပိုင်းနှစ်ပိုင်း ပျောက်ကွယ်လိမ့်မည်။
Verse 86
ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्तीह शुश्रुम । ब्रह्म! परंतु आपने मोक्षको परम शान्ति एवं परम सुखस्वरूप बताया है। जो मुक्त होते हैं, वे पुण्य और पापसे रहित हो सहस्रों किरणोंसे प्रकाशित होनेवाले भगवान् नारायणदेवमें प्रवेश करते हैं, यह बात मैंने सुन रखी है,ततस्तिष्ये5थ सम्प्राप्ते युगे कलिपुरस्कृते । एकपादस्थितो धर्मो यत्र तत्र भविष्यति “तदनन्तर पुष्य नक्षत्रमें कलियुगका पदार्पण होगा। उस समय यत्र-तत्र धर्मका एक चरण ही शेष रह जायगा”
ဇနမေဇယက ပြောသည်– «လွတ်မြောက်သူတို့သည် မီးတောက်တစ်ထောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော ထိုဘုရားသခင်ထံ ဝင်ရောက်သွားကြသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကြားဖူးပါသည်။ အို ဗြဟ္မဏ၊ သင်သည် မောက္ခကို အမြင့်ဆုံးသော ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် အလွန်အမင်းသော သုခ၏ သဘောတရားဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့ပြင် လွတ်မြောက်သူတို့သည် ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်မှ ကင်းစင်သန့်ရှင်းကာ မရေတွက်နိုင်သော ရောင်ခြည်များဖြင့် တောက်ပသည့် နာရာယဏဘုရားထဲသို့ ပေါင်းစည်းဝင်ရောက်ကြသည်ဟုလည်း ကြားဖူးသည်။ ထို့နောက် ပုရှျ (တိရှျ) နက္ခတ်အောက်၌ ကလိယုဂ စတင်လာသောအခါ ဓမ္မသည် တစ်ခြေပေါ်သာ ကျန်၍ နေရာအနှံ့အပြားတွင် တစ်ခါတစ်ရံသာ ပေါ်ထွန်းလိမ့်မည်»။
Verse 87
देवा देवर्षयश्नोचुस्तमेवंवादिनं गुरुम् | एकपादस्थिते धर्मे यत्र क्वचन गामिनि
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထို့နောက် နတ်တို့နှင့် နတ်ရိရှီတို့သည် ထိုသို့ ပြောဆိုနေသော ဂုရုကြီးကို ချဉ်းကပ်၍ မေးကြသည်– «ဓမ္မသည် တစ်ခြေပေါ်သာ ရပ်တည်၍ မတည်ငြိမ်ဘဲ နေရာမရွေး လှည့်လည်သွားလာနေသောအခါ ဘာကို ပြုလုပ်သင့်သနည်း?»
Verse 88
श्रीभगवानुवाच यत्र वेदाश्न यज्ञाश्न॒ तप: सत्यं दमस्तथा
မြတ်စွာဘုရားက မိန့်တော်မူသည်– «ဝေဒများနှင့် ယဇ్ఞပူဇာအခမ်းအနားများကို ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးကြသည့် နယ်မြေ၊ ထို့ပြင် တပဿ (အတုန့်အရှား)၊ သစ္စာနှင့် ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်ခြင်းတို့လည်း တည်ရှိနေသည့် နယ်မြေဟူသည် ထိုအရပ်ပင် ဖြစ်သည်»။
Verse 89
अहिंसाधर्मसंयुक्ता: प्रचरेयु: सुरोत्तमा: । स वो देश: सेवितव्यो मा वो<धर्म: पदा स्पृशेत्
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «နတ်တို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးတို့ရေ၊ အဟിംသာ (အကြမ်းမဖက်) သော ဓမ္မနှင့် ပေါင်းစည်းလျက် သွားလာကြလော့။ ထိုပြည်ကို သင်တို့၏ အခြေချရာ၊ ဝန်ဆောင်ရာအဖြစ် ရွေးချယ်သင့်၏။ ထိုသို့ပြုလျှင် သင်တို့၏ ဓမ္မသည် မညစ်ညမ်းစေဘဲ—ခြေဖြင့်ပင် မထိမိစေဘဲ (အနင်းခံ၊ ချိုးဖောက်ခံ မဖြစ်စေဘဲ) ရှိလိမ့်မည်»။
Verse 90
श्रीभगवान् बोले--सुरश्रेष्टण! जहाँ वेद, यज्ञ, तप, सत्य, इन्द्रियसंयम और अहिंसाधर्म प्रचलित हों, उसी देशका तुम्हें सेवन करना चाहिये। ऐसा करनेसे तुम्हें अधर्म अपने एक पैरसे भी नहीं छू सकेगा ।। व्यास उवाच तेडनुशिष्टा भगवता देवा: सर्षिगणास्तथा । नमस्कृत्वा भगवते जम्मुर्देशान् यथेप्सितान्,व्यासजी कहते हैं--शिष्यो! भगवान्का यह उपदेश पाकर ऋषियोंसहित देवता उन्हें नमस्कार करके अपने अभीष्ट देशोंको चले गये
မြတ်စွာဘုရားက မိန့်တော်မူသည်– «နတ်တို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးတို့ရေ၊ ဝေဒ၊ ယဇ్ఞ၊ တပဿ၊ သစ္စာ၊ အင်ဒြိယသံယမ (အာရုံများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း) နှင့် အဟിംသာဓမ္မ တို့ တက်ကြွစွာ တည်မြဲကျင့်သုံးနေသည့် ပြည်ကို သင်တို့ နေထိုင်သင့်၏။ ထိုသို့ပြုလျှင် အဓမ္မသည် သင်တို့ကို ခြေတစ်ဖက်ဖြင့်ပင် မထိနိုင်လိမ့်မည်»။ ဗျာသက ဆိုသည်– ထိုသို့ ဘုရား၏ အမိန့်တော်ကို ခံယူပြီးနောက်၊ ရှိများနှင့်အတူ နတ်တို့သည် ဘုရားအား ဦးညွှတ်နမസ്കာပြုကာ မိမိတို့လိုလားသည့် ဒေသများသို့ ထွက်ခွာသွားကြ၏။
Verse 91
गतेषु त्रिदिवौक:सु ब्रह्मैक: पर्यवस्थित: । दिदृक्षुर्भगवन्तं तमनिरुद्धतनौ स्थितम्,स्वर्गवासी देवताओंके चले जानेपर अकेले ब्रह्माजी ही वहाँ खड़े रहे। वे अनिरुद्धविग्रहमें स्थित भगवान् श्रीहरिका दर्शन करना चाहते थे
ကောင်းကင်နေ နတ်တို့ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက်၊ ဗြဟ္မာတစ်ပါးတည်းသာ ထိုနေရာ၌ ရပ်တည်နေ၏။ အနိရုဒ္ဓ ရုပ်သဏ္ဍာန်၌ တည်နေသော မြတ်စွာဘုရားကို မြင်တွေ့လိုသဖြင့်၊ သူသည် ထိုသို့ မြင်ရရန် စိတ်တည်ကြည်စွာ ရပ်နေ하였다။
Verse 92
त॑ देवो दर्शयामास कृत्वा हयशिरो महत् | साड्नावर्तयन् वेदान् कमण्डलुत्रिदण्डधूक्ू,तब भगवानने महान् हयग्रीवरूप धारण करके ब्रह्माजीको दर्शन दिया। वे कमण्डलु और त्रिदण्ड धारण करके छहों अंगोंसहित वेदोंकी आवृत्ति कर रहे थे
ဗျာသက ဆိုသည်– ထိုဒေဝတားမြတ်သည် မိမိကိုယ်ကို ထင်ရှားပြသကာ မြင်းခေါင်းကြီးသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ခံယူ하였다။ ရေခွက် (ကမဏ္ဍလု) နှင့် သုံးခွဲတံ (တရိဒဏ္ဍ) ကို ကိုင်ဆောင်လျက်၊ ဝေဒများကို အင်္ဂခြောက်ပါး (ဝေဒအကူပညာခြောက်ရပ်) နှင့်အတူ ရွတ်ဆိုနေသည်ကို ဗြဟ္မာမြင်တွေ့ရ၏။
Verse 93
ततो<श्वशिरसं दृष्टवा तं देवममितौजसम् | लोककर्ता प्रभुर्ब्रद्या लोकानां हितकाम्यया,उस समय अमित पराक्रमी भगवान् हयग्रीवका दर्शन करके सम्पूर्ण जगत॒के हितकी कामनासे लोककर्ता भगवान् ब्रह्माने उन्हें मस्तक झुकाकर प्रणाम किया और उन वरदायक देवताके सम्मुख वे हाथ जोड़कर खड़े हो गये। तब भगवानने उनको हृदयसे लगाकर यह बात सुनायी
ထို့နောက် မြင်းခေါင်းရှိ၍ အလွန်တန်ခိုးကြီးသော ထိုဘုရားကို မြင်သော်၊ လောကတို့ကို ဖန်ဆင်းသော အရှင် ဘြဟ္မာသည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အကျိုးချမ်းသာကို ရည်ရွယ်ကာ ဦးခေါင်းချ၍ ရိုသေကန်တော့하였다။ ဆုတောင်းပေးတတ်သော ထိုဘုရားရှေ့၌ လက်အုပ်ချီ၍ ရပ်နေစဉ်၊ အရှင်သည် မေတ္တာဖြင့် အနီးကပ်ဖက်လျက် လျှို့ဝှက်စကားကို ပြောကြား하였다။
Verse 94
मूर्थ्ना प्रणम्य वरदं तस्थौ प्राउ्जलिरग्रत: । स परिष्वज्य देवेन वचन श्रावितस्तदा,उस समय अमित पराक्रमी भगवान् हयग्रीवका दर्शन करके सम्पूर्ण जगत॒के हितकी कामनासे लोककर्ता भगवान् ब्रह्माने उन्हें मस्तक झुकाकर प्रणाम किया और उन वरदायक देवताके सम्मुख वे हाथ जोड़कर खड़े हो गये। तब भगवानने उनको हृदयसे लगाकर यह बात सुनायी
ဗျာသက ပြောသည်– ဆုတောင်းပေးတတ်သော အရှင်ထံ ဦးခေါင်းချ၍ ကန်တော့ပြီးနောက်၊ လောကအပေါင်း၏ အကျိုးကို ရည်ရွယ်သော ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာသည် လက်အုပ်ချီကာ ထိုအရှင်ရှေ့၌ ရပ်နေ하였다။ ထို့နောက် ဘုရားသည် သူ့ကို နွေးထွေးစွာ ဖက်လျက် ဤစကားများကို ကြားနာစေ하였다။
Verse 95
श्रीभगवानुवाच लोककार्यगती: सर्वास्त्विं चिन्तय यथाविधि । धाता त्वं सर्वभूतानां त्वं प्रभुर्जगतो गुरु:,श्रीभगवान् बोले--ब्रह्मन्! तुम सम्पूर्ण लोकोंके समस्त कर्मों और उनसे मिलनेवाली गतियोंका विधिपूर्वक चिन्तन करो; क्योंकि तुम्हीं सम्पूर्ण प्राणियोंके धाता हो, तुम्हीं सबके प्रभु हो और तुम्हीं इस जगतके गुरु हो
မြတ်စွာဘုရားက မိန့်တော်မူသည်– “အို ဘြဟ္မန်၊ လောကတို့၌ ဖြစ်ပေါ်သော အလုပ်အကိုင်လမ်းကြောင်းများနှင့် ထိုအလုပ်တို့မှ ဆက်လက်ရရှိမည့် ကံကြမ္မာများကို ဓမ္မနှင့်အညီ စနစ်တကျ စဉ်းစားဆင်ခြင်လော့။ အကြောင်းမူကား သင်သည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ စီမံခန့်ခွဲသူ၊ သူတို့၏ အရှင်၊ ဤစကြဝဠာ၏ ဆရာတော်ဖြစ်၏။”
Verse 96
य॑ं हित्वा देवता: सर्वा हव्यकव्यभुजो5भवन् | किंतु यह सनातन मोक्षधर्म अत्यन्त दुष्कर जान पड़ता है, जिसे छोड़कर सब देवता हव्य और कट्योंके भोक्ता बन गये हैं,त्वय्यावेशितभारोहं धृतिं प्राप्स्याम्यथाउजसा । यदा च सुरकार्य ते अविषदह्ां भविष्यति तुमपर यह भार रखकर मैं अनायास ही धैर्य धारण करूँगा। जब कभी तुम्हारे लिये देवताओंका कार्य असहा हो जायगा, तब मैं आत्मज्ञानका उपदेश देनेके लिये तुम्हारे सामने प्रकट हो जाऊँगा। ऐसा कहकर भगवान् हयग्रीव वहीं अन्तर्धान हो गये
ဇနမေဇယက ပြောသည်– “ထိုအမြင့်မြတ်သော လမ်းကို စွန့်လွှတ်သဖြင့် နတ်အားလုံးသည် ဟဗျနှင့် ကဗျ—မီးပူဇော်သက္ကာနှင့် မရဏပူဇော်ပွဲတို့၏ အစားသောက်သူများ ဖြစ်လာကြ၏။ သို့ရာတွင် မောက္ခဓမ္မဟူသော ရှေးဟောင်းသနာတရားသည် အလွန်ခက်ခဲသည်ဟု သိကြသည်။ ဤဝန်ကို သင်ပေါ်တင်လျှင် သင်၏အင်အားကြောင့် ငါသည် စိတ်တည်ငြိမ်မှုကို ပြန်လည်ရရှိမည်။ သင်အတွက် နတ်တို့၏ တာဝန်က မခံနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်လာသည့်အခါတိုင်း ငါသည် အတ္တဇ్ఞာန်ကို သင်ကြားပေးရန် သင်၏ရှေ့၌ ပေါ်ထွန်းလာမည်။” ဟုဆိုပြီးနောက် မြင်းခေါင်းရှင် ဟယဂရီဝသည် ထိုနေရာ၌ပင် ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
Verse 97
प्रादुर्भावं गमिष्यामि तदा$5त्मज्ञानदैशिक: । एवमुक्त्वा हयशिरास्तत्रैवान्तरधीयत,तुमपर यह भार रखकर मैं अनायास ही धैर्य धारण करूँगा। जब कभी तुम्हारे लिये देवताओंका कार्य असहा हो जायगा, तब मैं आत्मज्ञानका उपदेश देनेके लिये तुम्हारे सामने प्रकट हो जाऊँगा। ऐसा कहकर भगवान् हयग्रीव वहीं अन्तर्धान हो गये
ဗျာသက ပြောသည်– “ထိုအခါ ငါသည် အတ္တဇ్ఞာန်ကို ပေးအပ်သော ဓမ္မဆရာအဖြစ် သင်၏ရှေ့၌ ပေါ်ထွန်းလာမည်။” ဟုဆိုပြီးနောက် မြင်းခေါင်းရှင် ဟယဂရီဝသည် ထိုနေရာ၌ပင် ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
Verse 98
तेनानुशिष्टो ब्रह्मापि स्वलोकमचिराद् गत: । एवमेष महाभाग: पद्मनाभ: सनातन:,भगवानका यह उपदेश पाकर ब्रह्मा भी शीघ्र ही अपने लोकको चले गये। इस प्रकार ये महाभाग सनातन पुरुष भगवान् पदमनाभ यज्ञोंमें अग्रभोक्ता और सदा ही यज्ञके पोषक एवं प्रवर्तक बताये गये हैं। वे कभी अक्षयधर्मी महात्माओंके निवृत्तिधर्मका आश्रय लेते हैं और कभी लोककी विचित्र चित्तवृत्ति करके प्रवृत्तिधर्मका विधान करते हैं
ဗျာသက ပြောသည်– ထိုသို့ သင်ကြားပေးခြင်းကို ခံယူပြီးနောက် ဘြဟ္မာလည်း မကြာမီ မိမိ၏ လောကသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။ ထိုကြောင့် မဟာဘဂ္ဂဝန် အနန္တကာလတည်သော ပဒ္မနာဘ သခင်သည် ယဇ္ဉပူဇာတို့တွင် အဓိက အကျိုးခံစားသူအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ယဇ္ဉစည်းကမ်းကို အမြဲတမ်း ထောက်ပံ့ထိန်းသိမ်း၍ တိုးတက်စေသူအဖြစ်လည်းကောင်း ဆိုကြသည်။ တခါတရံ မပျက်မယွင်းသော သုခသီလကြီးမားသူတို့ လိုက်နာသည့် နိဝෘတ္တိဓမ္မ (ဆုတ်ခွာခြင်း၏ ဓမ္မ) ကို ထောက်ထားတော်မူပြီး၊ တခါတရံ သတ္တဝါတို့၏ စိတ်သဘောအမျိုးမျိုးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ ပရဝෘတ္တိဓမ္မ (ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခြင်း၏ ဓမ္မ) ကို လောကအတွက် ချမှတ်တော်မူသည်။
Verse 99
यज्ञेष्वग्रहर: प्रोक्तो यज्ञधारी च नित्यदा । निवृत्तिं चास्थितो धर्म गतिमक्षयधर्मिणाम् | प्रवृत्तिधर्मान् विदधे कृत्वा लोकस्य चित्रताम्,भगवानका यह उपदेश पाकर ब्रह्मा भी शीघ्र ही अपने लोकको चले गये। इस प्रकार ये महाभाग सनातन पुरुष भगवान् पदमनाभ यज्ञोंमें अग्रभोक्ता और सदा ही यज्ञके पोषक एवं प्रवर्तक बताये गये हैं। वे कभी अक्षयधर्मी महात्माओंके निवृत्तिधर्मका आश्रय लेते हैं और कभी लोककी विचित्र चित्तवृत्ति करके प्रवृत्तिधर्मका विधान करते हैं
ဗျာသက ပြောသည်– ယဇ္ဉတို့တွင် အဓိက လက်ခံသူဟု ကြေညာထားပြီး ယဇ္ဉကို အမြဲတမ်း ထောက်ပံ့ထိန်းသိမ်းသူလည်း ဖြစ်သည်။ တခါတရံ မပျက်မယွင်းသော ကုသိုလ်ရှိသူတို့၏ လမ်းဖြစ်သည့် နိဝෘတ္တိ (ဆုတ်ခွာခြင်း) ဓမ္မ၌ တည်နေတော်မူ၏။ တခါတရံမှာတော့ လောက၏ အမျိုးမျိုးသော သဘောသဘာဝနှင့် စိတ်နေစိတ်ထားများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားကာ ပရဝෘတ္တိ (ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခြင်း) ဓမ္မကို ချမှတ်တော်မူ၏။
Verse 100
स आदि: स मध्य: स चान्त: प्रजानां स धाता स थेयं स कर्ता स कार्यम् | युगान्ते प्रसुप्त: सुसंक्षिप्प लोकान् युगादौ प्रबुद्धो जगद्धयुत्ससर्ज,वे ही भगवान् नारायण प्रजाके आदि, मध्य और अन्त हैं। वे ही धाता, धेय, कर्ता और कार्य हैं। वे ही युगान्तके समय सम्पूर्ण लोकोंका संहार करके सो जाते हैं और वे ही कल्पके आदियमें जाग्रत् हो सम्पूर्ण जगत्की सृष्टि करते हैं
ဗျာသက ပြောသည်– သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ အစလည်း သူတည်း၊ အလယ်လည်း သူတည်း၊ အဆုံးလည်း သူတည်း။ သူသည် ထောက်တည်သူ၊ ရောက်ရမည့် ရည်မှန်းချက်၊ လုပ်ဆောင်သူ၊ လုပ်ဆောင်မှုကိုယ်တိုင်လည်း ဖြစ်သည်။ ယုဂအဆုံး၌ လောကအားလုံးကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း၍ ကောစမစ်အိပ်စက်ခြင်း၌ လဲလျောင်းတော်မူပြီး၊ ယုဂအစ၌ နိုးထလာကာ စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို ထပ်မံ ဖန်ဆင်းတော်မူသည်—ထိုသခင်သည် နာရာယဏ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 101
तस्मै नमध्व॑ देवाय निर्गुणाय महात्मने । अजाय विश्वरूपाय धाम्ने सर्वदिवौकसाम्,शिष्यो! तुम उन्हीं अजन्मा, विश्वरूप, सम्पूर्ण देवताओंके आश्रय निर्गुण परमात्मा नारायणदेवको नमस्कार करो
ဗျာသက ပြောသည်– «တပည့်ရေ၊ ဂုဏ်သတ္တိကင်းသော မဟာအတ္တမန် အမြင့်ဆုံးသော ဘုရားသခင်ထံသို့ ဂါရဝပြု၍ နမസ്കာရတင်လော့။ ထိုဘုရားသည် မမွေးဖွားသူ၊ စကြဝဠာရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသူ၊ နတ်အပေါင်းတို့၏ အမြဲတည်ရာ အားကိုးရာ ဖြစ်တော်မူ၏»။
Verse 102
महाभूताधिपतये रुद्राणां पतये तथा । आदित्यपतये चैव वसूनां पतये तथा,वे ही महाभूतोंके अधिपति तथा रुद्रों, आदित्यों और वसुओंके स्वामी हैं। उन्हें नमस्कार करो
ဗျာသက ပြောသည်– «မဟာဓာတ်ကြီးများ၏ အရှင်၊ ရုဒ္ဒရတို့၏ အရှင်၊ အာဒိတျယတို့၏ အရှင်၊ ထို့အတူ ဝသုတို့၏ အရှင်ဖြစ်တော်မူသော သူထံသို့ ဂါရဝပြု၍ နမസ്കာရတင်လော့»။
Verse 103
अश्विभ्यां पतये चैव मरुतां पतये तथा । वेदयज्ञाधिपतये वेदाड़पतयेडपि च,वे अश्विनीकुमारोंक पति, मरुदगणोंके पालक, वेद और यज्ञोंके अधिपति तथा वेदांगोंके भी स्वामी हैं। उन्हें प्रणाम करो
ဗျာသက မိန့်တော်မူသည်– «အရှွင်တို့၏ အရှင်၊ မရုတ်တို့၏ အရှင်၊ ဝေဒနှင့် ယဇ္ဉတို့၏ အဓိပတိ၊ ဝေဒာင်္ဂတို့၏ အရှင်တော်ထံ ဂါရဝပြု၍ နမസ്കာရတင်ပါ။»
Verse 104
समुद्रवासिने नित्यं हरये मुजजकेशिने । शान्ताय सर्वभूतानां मोक्षधर्मानुभाषिणे,जो सदा समुद्रमें निवास करते हैं, जिनका केश मूँजके समान है तथा जो समस्त प्राणियोंको मोक्षधर्मका उपदेश देते हैं, उन शान्तस्वरूप श्रीहरिको नमस्कार करो
ဗျာသက မိန့်တော်မူသည်– «သမုဒ္ဒရာ၌ အစဉ်တည်နေထိုင်သော သရီဟရီထံ နမസ്കာရတင်ပါ။ မုဉ္ဇမြက်ကဲ့သို့ ဆံပင်ရှိတော်မူ၍ ငြိမ်းချမ်းခြင်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်ကာ သတ္တဝါအားလုံးအား မောက္ခဓမ္မကို သင်ကြားတော်မူသော အရှင်ထံ ဂါရဝပြုပါ။»
Verse 105
तपसां तेजसां चैव पतये यशसामपि । वचसां पतये नित्यं सरितां पतये तथा,जो तप, तेज, यश, वाणी तथा सरिताओं के स्वामी एवं नित्य संरक्षक हैं, उन श्रीहरिको नमस्कार करो
တပဿ၊ တေဇ၊ ယသ၊ ဝါဏီနှင့် မြစ်များ၏ အရှင်၊ အစဉ်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူသော သရီဟရီထံ နမസ്കာရတင်ပါ။
Verse 106
कपर्दिने वराहाय एकशुड्राय धीमते । विवस्वते<श्वशिरसे चतुर्मूर्तिधृते सदा,जो जटाजूटधारी, एक सींगवाले वराह, बुद्धिमान् विवस्वान्ू, हयग्रीव तथा चतुर्मूर्तिधारी हैं, उन श्रीनारायण-देवको सदा नमस्कार करो
ဗျာသက မိန့်တော်မူသည်– «နာရာယဏကို အစဉ်နမസ്കာရတင်ပါ—ဇဋာဆံထုံးတော်ကိုင်ဆောင်သော အရှင်၊ ဝရာဟအဝတာရ (ဝက်တောရုပ်)၊ တစ်ချောင်းချိုရှိသူ၊ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော ဝိဝස්ဝန်၊ မြင်းခေါင်းရှိ ဟယဂ္ရီဝ၊ နှင့် အစဉ်တည်သော လေးရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ကိုင်ဆောင်သူအဖြစ် သန့်ရှင်းသောပုံစံမျိုးစုံဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသော အရှင်ထံ အမြဲတမ်း ဂါရဝပြုပါ။»
Verse 107
गुह्याय ज्ञानदृश्याय अक्षराय क्षराय च । एष देव: संचरति सर्वत्रगतिरव्यय:,जिनका स्वरूप गुह्य है, जो ज्ञानरूपी नेत्रसे ही देखे जाते हैं तथा अक्षर और क्षररूप हैं, उन श्रीहरिको प्रणाम करो। ये अविनाशी नारायणदेव सर्वत्र संचरण करते हैं; इनकी सर्वत्र गति है
ဗျာသက မိန့်တော်မူသည်– «အတွင်းသဘောတရားသည် လျှို့ဝှက်၍ ဉာဏ်၏မျက်စိဖြင့်သာ မြင်နိုင်သော၊ မပျက်မယွင်းသော အက္ခရာနှင့် ပျက်ယွင်းသော ခ္ෂရာ နှစ်မျိုးလုံးဖြစ်တော်မူသော အရှင်ထံ ဦးညွှတ်ပါ။ မယိုယွင်းသော နာရာယဏသည် နေရာအနှံ့ လှုပ်ရှားသွားလာတော်မူ၏; အရာရာသို့ ရောက်နိုင်သော လမ်းကြောင်းတော်ရှိ၏။»
Verse 108
एष चैतत् परं ब्रह्म ज्ञेयो विज्ञानचक्षुषा । एवमेतत् पुरा दृष्टं मया वै ज्ञानचक्षुषा,ये ही परब्रह्म हैं। विज्ञानमय नेत्रसे ही इनका दर्शन एवं ज्ञान हो सकता है। पूर्वकालमें मैंने ज्ञानदृष्टिसे ही इनका इस प्रकार साक्षात्कार किया था
ဗျာသက မိန့်တော်မူသည်– «ဤသည်ပင် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန် (ပရဗြဟ္မ) ဖြစ်၍ အထူးသိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်မျက်စိဖြင့်သာ သိနိုင်သည်။ ထိုသို့ပင် အတိတ်ကာလ၌လည်း ငါသည် ဉာဏ်မျက်စိဖြင့် ထိုအရာကို မြင်တွေ့ခဲ့၏»။
Verse 109
कथितं तच्च वै सर्व मया पृष्टेन तत्त्वत: । क्रियतां मद्गच: शिष्या: सेव्यतां हरिरी श्वर: । गीयतां वेदशब्दैश्व॒ पूज्यतां च यथाविधि,शिष्यो! तुमलोगोंके पूछनेपर मैंने ये सारी बातें यथार्थरूपसे कही हैं। तुम मेरी बात मानो और सर्वेश्वर श्रीहरिका सेवन करो। वेदमन्त्रोंद्वारा उन्हींकी महिमाका गान और उन्हींका विधिपूर्वक पूजन करो
ဗျာသက မိန့်တော်မူသည်– «သင်တို့ မေးမြန်းသမျှကို ငါသည် အမှန်တကယ်အတိုင်း အကုန်လုံး ပြောကြားပြီးပြီ။ ထို့ကြောင့် အို တပည့်တို့၊ ငါ့စကားကို လိုက်နာကြလော့—အမြင့်ဆုံး အရှင် ဟရီကို ဆည်းကပ်ကြလော့။ ဝေဒမန်တရားစကားတို့ဖြင့် သူ၏ဂုဏ်တော်ကို သီဆိုကြလော့၊ ထုံးတမ်းသတ်မှတ်ချက်အတိုင်းလည်း ပူဇော်ကြလော့»။
Verse 110
वैशम्पायन उवाच इत्युक्तास्तु वयं तेन वेदव्यासेन धीमता । सर्वे शिष्या: सुतश्नास्य शुक: परमधर्मवित्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! परम बुद्धिमान् वेदव्यासने हम सब शिष्योंको तथा अपने परम धर्मज्ञ पुत्र शुकदेवको ऐसा ही उपदेश दिया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «ဤသို့ပင် ဉာဏ်ပညာကြီးမားသော ဝေဒဗျာသက ငါတို့အားလုံးသော တပည့်တို့နှင့် မိမိ၏ သား ရှုကာ—အမြင့်ဆုံး ဓမ္မကို သိမြင်သူ—တို့ကို ဤသို့ ဆုံးမသင်ကြားခဲ့၏»။
Verse 111
स चास्माकमुपाध्याय: सहास्माभिवविशाम्पते | चतुर्वेदोदगताभिस्तमृग्भि: समभितुष्ठवे,प्रजानाथ! फिर हमारे उपाध्याय व्यासने हमारे साथ चारों वेदोंकी ऋचाओंद्वारा उन नारायणदेवका स्तवन किया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို လူတို့၏ အရှင်၊ ထို့နောက် ငါတို့၏ ဂုရု ဗျာသသည် ငါတို့နှင့်အတူ ထိုနေရာသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏။ ထို့ပြင် ဝေဒလေးပါးမှ ရွတ်ဆိုသော ဟိမ်းများဖြင့် ထိုသီလဝါဒ နာရာယဏကို သင့်တော်စွာ ချီးမွမ်းတော်မူ၏»။
Verse 112
एतत् ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । एवं मेडकथयद् राजन् पुरा द्वैपायनो गुरु:,राजन! तुमने मुझसे जो कुछ पूछा था, वह सब मैंने कह सुनाया। पूर्वकालमें मेरे गुरु व्यासजीने मुझे ऐसा ही उपदेश दिया था
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ သင် မေးမြန်းသမျှကို ငါသည် အကုန်လုံး ပြောပြပြီးပြီ။ အတိတ်ကာလ၌ ငါ့ဆရာ ဒွိုင်ပါယန (ဗျာသ) သည် ငါ့အား ဤသို့ပင် သင်ကြားခဲ့၏»။
Verse 113
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं यश्नैनं परिकीर्तयेत् । नमो भगवते कृत्वा समाहितमतिर्नर:,जो प्रतिदिन इसे सुनता है और जो भगवानको नमस्कार करके एकाग्रचित्त हो सदा इसका पाठ करता है, वह बुद्धिमान, बलवान, रूपवान् तथा रोगरहित होता है। रोगी रोगसे और बँधा हुआ पुरुष बन्धनसे मुक्त हो जाता है
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဤသဒ္ဓမ္မကို နေ့စဉ်နားထောင်သူ၊ သို့မဟုတ် ဖတ်ရွတ်၍ ကြေညာသူသည်၊ အရင်ဆုံး ဘဂဝန်တော်အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထားလျှင်— ထိုသူသည် ပညာရှိ၊ အင်အားပြည့်ဝ၊ ရုပ်ရည်လှပ၍ ရောဂါကင်းစင်လာသည်။ နာမကျန်းသူသည် ရောဂါမှ လွတ်မြောက်ပြီး၊ ချည်နှောင်ခံရသူသည် ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 114
भवत्यरोगो मतिमान् बलरूपसमन्वित: । आतुरो मुच्यते रोगाद् बद्धो मुच्येत बन्धनात्,जो प्रतिदिन इसे सुनता है और जो भगवानको नमस्कार करके एकाग्रचित्त हो सदा इसका पाठ करता है, वह बुद्धिमान, बलवान, रूपवान् तथा रोगरहित होता है। रोगी रोगसे और बँधा हुआ पुरुष बन्धनसे मुक्त हो जाता है
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– နေ့စဉ် ဤကို ဖတ်ရွတ်သူသည်၊ အရင်ဆုံး သခင်တော်အား ဦးညွှတ်ကာ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ အာရုံစိုက်၍ ဖတ်လျှင်— ပညာရှိဖြစ်၍ အင်အားနှင့် ရုပ်ရည်ကောင်းမွန်မှု ပြည့်စုံကာ ရောဂါကင်းစင်လာသည်။ နာမကျန်းသူသည် ရောဂါမှ လွတ်မြောက်ပြီး၊ ချည်နှောင်ခံရသူသည် ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 115
कामान् कामी लभेत् काम॑ दीर्घ चायुरवाप्रुयात् ब्राह्मण: सर्ववेदी स्यात् क्षत्रियो विजयी भवेत्,कामनावाला पुरुष मनोवांछित कामनाओंको पाता है तथा बड़ी भारी आयु प्राप्त कर लेता है। ब्राह्मण सम्पूर्ण वेदोंका ज्ञाता और क्षत्रिय विजयी होता है
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဆန္ဒကို အာရုံပြုသူသည် မိမိလိုလားသမျှကို ရရှိပြီး အသက်ရှည်ခြင်းကိုလည်း ရသည်။ ဗြာဟ္မဏသည် ဝေဒအားလုံးကို သိမြင်သူ ဖြစ်လာပြီး၊ က္ṣတ္ရိယသည် အောင်ပွဲခံသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 116
वैश्यो विपुललाभ: स्याच्छूद्र: सुखमवाप्रुयात् । अपुत्रो लभते पुत्र॑ कन्या चैवेप्सितं पतिम्,वैश्य इसको पढ़ने और सुननेसे महान् लाभका भागी होता है। शूद्र सुख पाता है। पुत्रहीनको पुत्र और कन्याको मनोवांछित पतिकी प्राप्ति होती है
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဗိုင်းရှျသည် ဤကို လေ့လာသော်လည်းကောင်း နားထောင်သော်လည်းကောင်း အကျိုးအမြတ် များစွာ ရရှိမည်။ ရှူဒြသည် ချမ်းသာသုခကို ရမည်။ သားမရှိသူသည် သားကို ရမည်၊ မိန်းကလေးသည် မိမိလိုလားသည့် ခင်ပွန်းကို ရမည်။
Verse 117
लग्नगर्भा विमुच्येत गर्भिणी जनयेत् सुतम् । वन्ध्या प्रसवमाप्रोति पुत्रपौत्रसमृद्धिमत्,जिसका गर्भ अटक गया हो, वह इसको सुननेसे उस संकटसे छूट जाती है। गर्भवती स्त्री यथासमय पुत्र पैदा करती है। वन्ध्या भी प्रसवको प्राप्त होती है तथा उसका वह प्रसव पुत्र-पौत्र एवं समृद्धिसे सम्पन्न होता है
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဤကို နားထောင်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်ဝန်တားဆီးကပ်ငြိနေသော မိန်းမသည် ထိုဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်သည်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမသည် အချိန်တန်လျှင် သားကို မွေးဖွားသည်။ မမွေးနိုင်သော မိန်းမပင်လျှင် မွေးဖွားခြင်းကို ရရှိကာ သားမြေးနှင့် စည်းစိမ်ပြည့်စုံသော ကံကောင်းခြင်းကို ရသည်။
Verse 118
क्षेमेण गच्छेदध्वानमिदं यः पठते पथि । यो यं कामं कामयते स तमाप्रोति च ध्रुवम्,जो मार्गमें इसका पाठ करता है, वह कुशलतापूर्वक अपनी यात्रा पूरी करता है। इसे पढ़ने और सुननेवाला पुरुष जिस वस्तुकी इच्छा करता है, वह उसे अवश्य प्राप्त कर लेता है
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– လမ်းခရီးတွင် ဤဂါထာကို ရွတ်ဖတ်သူသည် ခရီးကို အန္တရာယ်ကင်းစွာ ပြီးမြောက်နိုင်၏။ ထို့ပြင် လူတစ်ဦးက စိတ်ထဲတွင် ဆန္ဒပြုသော အရာကိုလည်း ထိုအရာကိုပင် မလွဲမသွေ ရရှိလိမ့်မည်။
Verse 119
इदं महर्षेर्वचनं विनिश्चितं महात्मन: पुरुषवरस्य कीर्तितम् । समागमं॑ चर्षिदिवौकसामिमं निशम्य भक्ता: सुसुखं लभन्ते,पुरुषप्रवर महात्मा महर्षि व्यासके कहे हुए इस सिद्धान्तभूत वचनको तथा ऋषियों और देवताओंके समागम-सम्बन्धी इस वृत्तान्तको श्रवण करके भक्तजन उत्तम सुख पाते हैं
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– ဤသည်မှာ မဟာရိရှီ၊ မဟာတ္မာ၊ လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ပုရုෂ၏ အတည်ပြုထားသော အဆုံးအဖြတ်တရားစကား ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ရိရှီတို့နှင့် ဒေဝတို့ စုဝေးကြသော ဤအကြောင်းအရာကို ကြားနာသော ယုံကြည်ကိုးကွယ်သူတို့သည် အလွန်ကောင်းမြတ်သော ချမ်းသာကို ရရှိကြ၏။
Verse 131
सूर्यस्ताराधिपो वायुरग्निर्वरुण एव च । आकाशं जगती चैव ये च शेषा दिवौकस:
ဇနမေဇယ မေးလျှောက်သည်– «နေမင်း၊ ကြယ်တို့၏ အရှင် (လမင်း)၊ လေ၊ မီး၊ ဝရုဏ; ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးလည်းကောင်း—ထို့ပြင် ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်သော အခြားသူတို့အားလုံး»။
Verse 173
नापुराणविदा चैव शक्यो व्याहर्तुमज्जसा । वैशम्पायनजीने कहा--जनेश्वर! तुमने बड़ा गूढ़ प्रश्न उपस्थित किया है। जिसने तपस्या नहीं की है तथा जो वेदों और पुराणोंका विद्वान् नहीं है, वह मनुष्य अनायास ही ऐसा प्रश्न नहीं कर सकता
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «ပုရာဏတို့ကို မသိကျွမ်းသူအတွက် ဤကဲ့သို့သော အကြောင်းအရာကို လွယ်လင့်တကူ ထုတ်ဖော်ပြောဆို၍ မရနိုင်။ တပဿာ မပြုလုပ်ဖူးသူ၊ ဝေဒနှင့် ပုရာဏတို့ကို မသိသူသည် ဤမျှ နက်နဲသော မေးခွန်းကို လွယ်ကူစွာ မထုတ်နိုင်»။
Verse 186
कृष्णद्वैपायनो व्यासो वेदव्यासो महानृषि: । अब मैं प्रसन्नतापूर्वक तुम्हारे प्रश्नका उत्तर देता हूँ। पूर्वकालमें मेरे पूछनेपर वेदोंका विस्तार करनेवाले गुरुदेव महर्षि श्रीकृष्णद्वैपायन व्यासने जो कुछ बताया था, वही मैं तुमसे कहूँगा
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «ကృష్ణ-ဒွိုင်ပာယန ဗျာသ၊ ဝေဒဗျာသ ဟူသော မဟာရိရှီ။ ယခု ငါသည် စိတ်ကြည်လင်၍ ဝမ်းမြောက်သော စိတ်ဖြင့် သင်၏ မေးခွန်းကို ဖြေမည်။ အတိတ်ကာလ၌ ငါမေးမြန်းသောအခါ ဝေဒတို့ကို ချဲ့ထွင်စီစဉ်ပေးသော ငါ၏ ဂုရုဒေဝ မဟာရိရှီ ကృష్ణ-ဒွိုင်ပာယန ဗျာသက ငါ့အား ပြောကြားခဲ့သမျှကိုပင် ယခု သင့်အား ပြန်လည် ပြောကြားမည်»။
Verse 331
योअसौ व्यक्तत्वमापन्नो निर्ममे च पितामहम् । सो<हंकार इति प्रोक्त: सर्वतेजोमयों हि सः
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «ထင်ရှားသော အဖြစ်သို့ ဝင်ရောက်လာ၍ “ပိတామဟ” (ဗြဟ္မာ) ကို ဖန်ဆင်းပေါ်ထွန်းစေသော ထိုသဘောတရားကို ‘အဟင်ကာရ’ (ငါဟု ခံယူသည့် အတ္တစိတ်) ဟု ခေါ်ကြသည်။ အမှန်တကယ် ထိုသည်မှာ တောက်ပသော အင်အားတော်များ အလုံးစုံ၏ စုစည်းမှုဖြစ်သည်»။
Verse 339
इस प्रकार श्रीमहाभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत मोक्षधर्मपर्वमें नारययणका माहात्म्यविषयक तीन सौ उनतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ဤသို့ဖြင့် «သရီ မဟာဘာရတ» ၏ ရှာန္တိပရဝ အတွင်းရှိ မောက္ခဓမ္မပရဝ၌ နာရာယဏ၏ မဟိမကို ကြေညာသည့် အခန်း သုံးရာသုံးဆယ့်ကိုး (၃၃၉) ပြီးဆုံး၏။ ဤအဆုံးသတ်သည် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ဦးတည်သော သင်ကြားချက်ကို အမြင့်မြတ်သော တရားသဘောတရားအပေါ် သဒ္ဓါနှင့် ရိုသေမှုအတွင်း၌ ချုပ်ဆိုပေးသည်။
Verse 340
इति श्रीमहाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि नारायणीये चत्वारिंशदधिकत्रिशततमो<5 ध्याय:,इस प्रकार श्रीमहाभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत गोक्षधर्मपर्चमें नाययणकी महिमाविषयक तीन सौ चालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ဤသို့ဖြင့် «သရီ မဟာဘာရတ» ၏ ရှာန္တိပရဝ အတွင်း—အထူးသဖြင့် မောက္ခဓမ္မ အပိုင်း၊ နာရာယဏီယ (Nārāyaṇīya) တွင်—အခန်း သုံးရာလေးဆယ် (၃၄၀) ပြီးဆုံး၏။ ဤအဆုံးသတ်စာတမ်းသည် နာရာယဏ၏ မဟိမကို ချီးမွမ်းသည့် ဟောကြားချက် ပြီးဆုံးကြောင်းကို မောက္ခနှင့် ဓမ္မသင်ကြားမှု၏ အတွင်းဘက်၌ မှတ်သားပေးသည်။
Verse 646
आभिराप्यायितबला लोकान् वै धारयिष्यथ । 'प्रवृत्तिफलसे समादृत होनेवाली जिन यज्ञ-क्रियाओंका जगतमें प्रचार होगा, उन्हींसे तुम्हारे बलकी वृद्धि होगी और बलिष्ठ होकर तुमलोग सम्पूर्ण लोकोंका भरण-पोषण करोगे
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «ဤယဇ္ဉကိစ္စတို့ကြောင့် သင်တို့၏ အင်အားသည် ပြည့်ဝခိုင်မာလာပြီး အမှန်တကယ် လောကတို့ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်လိမ့်မည်။ လောကီလမ်းကြောင်းကို မှန်ကန်စွာ လိုက်နာခြင်းမှ ပေါ်ထွန်းသော အကျိုးကို ရည်ရွယ်၍ ဂုဏ်ပြုအပ်သော ယဇ္ဉအမှုများသည် လောက၌ ပျံ့နှံ့လာသော် သင်တို့၏ တန်ခိုးကို တိုးပွားစေမည်။ ထို့နောက် သင်တို့သည် အင်အားကြီးလာ၍ သတ္တဝါအပေါင်းနှင့် လောကအလုံးစုံကို ထောက်ပံ့ထိန်းသိမ်းကြလိမ့်မည်»။
Verse 653
मां ततो भावयिष्यध्वमेषा वो भावना मम | “सम्पूर्ण यज्ञोंमें मनुष्य तुम्हारा यजन करके तुम्हें उन्नतिशील एवं पुष्ट बनायेंगे, फिर तुमलोग भी मुझे इसी प्रकार परिपुष्ट करोगे। यही तुम्हारे लिये मेरा उपदेश है
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «ထို့နောက် သင်တို့သည် ငါ့ကို ထောက်ပံ့၍ အင်အားတိုးစေကြလော့။ ဤသည်ပင် သင်တို့အတွက် ငါ၏ အမိန့်တော်ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် ယဇ္ဉများကို ပြည့်စုံစွာ ကောင်းမွန်စွာ ဆောင်ရွက်၍ သင်တို့ကို ပူဇော်ကာ သင်တို့ကို တိုးတက်ခိုင်မာစေသကဲ့သို့၊ သင်တို့လည်း ထိုနည်းတူ ငါ့ကို ပြန်လည် ပျိုးထောင်အာဟာရပေးကြလိမ့်မည်»။
Verse 663
एशि: सम्यक प्रयुक्तैहिं प्रीयन्ते देवता: क्षितौ । “इसीके लिये मैंने वेदों तथा ओषधियों (अन्न-फल आदि) सहित यज्ञोंकी सृष्टि की है। इनका भलीभाँति पृथ्वीपर अनुष्ठान होनेसे सम्पूर्ण देवता तृप्त होंगे
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– ကမ္ဘာမြေပေါ်၌ အကျင့်အထုံးများကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်လျှင် ဒေဝတားတို့သည် ပီတိဖြစ်ကြ၏။ «ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ငါသည် ဝေဒများနှင့်အတူ ယဇ్ఞပူဇာတို့ကိုလည်းကောင်း၊ အသက်ရှင်ရေးကို ထောက်ပံ့သော ဆေးဖက်ဝင်အပင်များနှင့် ထွက်ကုန်များ (အစာအဟာရ၊ သစ်သီးနှင့် အလားတူ) ကိုလည်းကောင်း ဖန်ဆင်းခဲ့၏။ ဤအရာတို့ကို ကမ္ဘာမြေပေါ်၌ သင့်တော်စွာ ကျင့်သုံးဆောင်ရွက်လျှင် ဒေဝတားအားလုံး စိတ်ကျေနပ်တော်မူကြလိမ့်မည်»။
Verse 766
प्रवृत्ती वा निवृत्ती वा तत्फलं सो<श्चुते महत् । “वह क्षेत्रज्ञ मैं हूँ। जो कर्मपरायण मनुष्य हैं, वे पुनरावृत्तिशील हैं; अतः उनके लिये यह निवृत्तिमार्ग दुर्लभ है। जिस प्राणीका जिस प्रकार निर्माण हुआ है तथा वह जिस-जिस प्रवृत्ति या निवृत्तिरूप कर्ममें संलग्न होता है, वह उसीके महान् फलका भागी होता है
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– ပြုလုပ်လှုပ်ရှားသည့်လမ်း (pravṛtti) ကိုလိုက်သည်ဖြစ်စေ၊ ဆုတ်ခွာသည့်လမ်း (nivṛtti) ကိုလိုက်သည်ဖြစ်စေ၊ ထိုလမ်းနှင့်ကိုက်ညီသော ကြီးမားသည့်အကျိုးကို မလွဲမသွေ ရရှိ၏။ သတ္တဝါတို့သည် မိမိမိမိ သဘောထားအလိုက် ဖန်ဆင်းခံထားရပြီး၊ ထိုသဘာဝနှင့်အညီ လုပ်ငန်းကံ သို့မဟုတ် စွန့်လွှတ်ခြင်း၌ မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံသည့်အခါ၊ ထိုရွေးချယ်မှုတို့၏ လေးလံသောအကျိုးရလဒ်ကို အမွေဆက်ခံသူ ဖြစ်လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကံလုပ်ငန်း၌ ချည်နှောင်နေသူတို့အတွက် စွန့်လွှတ်ရာလမ်းသည် ရခဲလှ၏။
Verse 873
कथं कर्तव्यमस्माभिर्भगवंस्तद् वदस्व न: । तब देवताओं और देवर्षियोंने उपर्युक्त बात कहनेवाले गुरुस्वरूप भगवान्से कहा --“भगवन्! जब कलियुगमें जहाँ-कहीं भी धर्मका एक ही चरण अवशिष्ट रहेगा, तब हमें क्या करना होगा? यह बताइये
ဝိုင်သမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– ထို့နောက် ဒေဝတားတို့နှင့် ဒေဝရ္ဓိ (ဒေဝရိရှီ) တို့သည် အထက်ပါစကားကို မိန့်ကြားတော်မူသော ဆရာသဘောရှိသည့် ဘုရားသခင်ထံသို့ ဤသို့ လျှောက်ထားကြ၏– «အရှင်မြတ်ဘုရား၊ ကျွန်ုပ်တို့ ဘာကို လုပ်ရမည်နည်းဟု မိန့်ကြားတော်မူပါ။ ကလိယုဂ်တွင် လောက၌ မည်သည့်နေရာမဆို ဓမ္မ၏ တစ်ပုံတစ်စိတ်သာ ကျန်ရစ်သည့်အခါ ကျွန်ုပ်တို့အပေါ် တာဝန်ကျသည့် လမ်းစဉ်သည် အဘယ်နည်း?»
Frequently Asked Questions
The brāhmaṇa cannot determine what is most auspicious and decisive—what should be done as the best course—despite his virtue, leading him to test dharma across Veda, śāstra, and śiṣṭācāra without reaching final certainty.
The narrative models atithi-satkāra: even amid inner doubt, the householder prioritizes correct hospitality—receiving, serving, and allowing rest—before initiating ethical inquiry.
In the provided passage segment, no explicit phalaśruti is stated; the chapter functions as a setup for subsequent instruction by establishing the problem, the ethical credentials of the questioner, and the authoritative dialogic setting.