
Sukta 5.20
Atri (Ātreya)
Agni
Gayatri (probable for RV 5.20.1; exact syllable-count not computed here)
अत्रि ऋषींच्या या संक्षिप्त अग्नि-सूक्तात अग्नीचे आवाहन केले आहे की तो असे धन प्रदान करो जे खरोखर “ऐकण्यास योग्य” असून देवांशी सुसंगत आहे. येथे अग्नीला होतृ म्हणून निवडले आहे—प्राचीन, यज्ञात अग्रगण्य—जो दक्ष (योग्य कौशल्य/विवेक-शक्ती) परिपक्व करतो आणि उपासकाला ऋत-आधारित समृद्धी, प्रकाश (गायी/किरण) व वीरबल यांकडे नेतो.
Mantra 1
यमग्ने वाजसातम त्वं चिन्मन्यसे रयिम् । तं नो गीर्भिः श्रवाय्यं देवत्रा पनया युजम् ॥
हे अग्ने, वाजांनी परिपूर्ण असा जो धनरूपी रयि तू स्वतः श्रेष्ठ मानतोस—तो आम्हांस आण. आमच्या स्तुतिगीतांनी तो श्रवण-योग्य, देवांशी युक्त, आनंदसमृद्ध रयि आम्हांस प्राप्त होवो.
Mantra 2
ये अग्ने नेरयन्ति ते वृद्धा उग्रस्य शवसः । अप द्वेषो अप ह्वरोऽन्यव्रतस्य सश्चिरे ॥
हे अग्ने, जे तुला पुढे प्रवर्तित करीत नाहीत—जरी ते तुझ्या उग्र शक्तीच्या बळात वाढलेले असले—ते द्वेषात व वक्रतेत, अन्य-व्रत (परक्या नियम) पाळणाऱ्यांच्या मार्गात जाऊन पडले आहेत.
Mantra 3
होतारं त्वा वृणीमहेऽग्ने दक्षस्य साधनम् । यज्ञेषु पूर्व्यं गिरा प्रयस्वन्तो हवामहे ॥
हे अग्ने, आम्ही तुला होतार म्हणून वरीतो—दक्ष (विवेकशक्ती व योग्य कौशल्य) साधणारा, हविर्द्रव्य उर्ध्व नेणारा. यज्ञांत, हे प्राचीन, आम्ही गीरेने (वाणीने) तुला हाक मारतो—आम्ही प्रयत्न व तेजाने परिपूर्ण आहोत.
Mantra 4
इत्था यथा त ऊतये सहसावन्दिवेदिवे । राय ऋताय सुक्रतो गोभिः ष्याम सधमादो वीरैः स्याम सधमादः ॥
असेच होवो—हे सहसावन् (अतिपराक्रमी), दिवसेंदिवस तुझ्या ऊति (सहाय्य) साठी; हे सुक्रतो (शुद्ध-संकल्प), ऋतास अनुरूप अशा धन-समृद्धीसाठी—गोभिः (गायी/प्रकाशकिरणे) आणि वीरैः (वीर-शक्ती) यांसह आम्ही सधमादः (सामायिक आनंद) याचे सहभागी होऊ; आम्ही सधमादःचे सहभागी होऊ.
It asks Agni to bring the best kind of wealth—famous and worthy—together with daily protection, strength, and prosperity that follows ṛta (truth and right order).
Hotṛ is the priestly power of Agni that calls the gods and carries offerings upward. Saying “we choose” means the worshippers consciously establish Agni as the leading force that makes the sacrifice effective.
Sadhamāda is shared sacred delight—being together in a harmonious, blessed enjoyment that comes from successful worship, prosperity, and divine support.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.