Rig Veda Sukta 18
Mandala 3Sukta 185 Mantras

Sukta 18

Sukta 3.18

Rishi

Viśvāmitra Gāthina

Devata

Agni

Chandas

Tr̥ṣṭubh (likely)

या संक्षिप्त अग्निसूक्तात अग्निदेवांनी उपकारी मित्र व पितृतुल्य रक्षक म्हणून जवळ यावे, आणि मानवी वस्तींत उद्भवणाऱ्या अनेक शत्रुत्वपूर्ण शक्तींना दूर पिटाळावे, अशी प्रार्थना आहे. ऋषी बल, विजय आणि सुयशाने मिळणारे ‘रत्न’—सुर्जित संपत्ती—यासाठी समिधा व घृत अर्पून अग्नी प्रज्वलित करतो, ज्यामुळे उपासकाचे निवासस्थान अग्नीच्या रूपांनी तेजस्वी व समृद्ध होते.

Mantras

Mantra 1

भवा नो अग्ने सुमना उपेतौ सखेव सख्ये पितरेव साधुः । पुरुद्रुहो हि क्षितयो जनानां प्रति प्रतीचीर्दहतादरातीः ॥

हे अग्ने! आमच्याकडे समीप येताना सुमना—प्रसन्नचित्त—होऊन उपस्थित राहा; सख्यात सख्यासारखा, पित्याप्रमाणे, सत्य सहाय्यकाप्रमाणे। कारण मनुष्यांच्या वस्तींत अनेक पुरुद्रुह—द्रोही शक्ती—आहेत; प्रतिकूल होऊन परतपरत येऊन हल्ला करणाऱ्या त्या अराती—द्वेषशक्तींना—जाळून मागे परतव।

Mantra 2

तपो ष्वग्ने अन्तराँ अमित्रान्तपा शंसमररुषः परस्य । तपो वसो चिकितानो अचित्तान्वि ते तिष्ठन्तामजरा अयासः ॥

हे अग्ने! तुझ्या तपाने अंतर्गत शत्रूंना तापवून जाळ; आमच्यावर क्रुद्ध होऊन गर्जणाऱ्याचे शत्रुत्वपूर्ण शंसन—दुष्प्रचार—ही जाळ। हे वसू! दृष्टीत सचेत असणाऱ्या, जे अचित्त व अस्पष्ट आहेत त्यांच्याविरुद्ध तुझ्या अजर, अयास—अथक—अग्नी स्थिर उभ्या राहोत।

Mantra 3

इध्मेनाग्न इच्छमानो घृतेन जुहोमि हव्यं तरसे बलाय । यावदीशे ब्रह्मणा वन्दमान इमां धियं शतसेयाय देवीम् ॥

हे अग्ने! इध्म—इंधन—आणि घृत—तूप—यांनी प्रेरित होऊन, बल व सामर्थ्यासाठी मी हव्याची जुहूति करतो। जितका मी समर्थ आहे, ब्रह्म—वैदिक वाणी—ने वंदन करीत, शतसेय—शंभरपटी विजय व अधिपत्य—यासाठी ही देवी धी—दिव्य विचार-शक्ती—पुढे आणतो.

Mantra 4

उच्छोचिषा सहसस्पुत्र स्तुतो बृहद्वयः शशमानेषु धेहि । रेवदग्ने विश्वामित्रेषु शं योर्मर्मृज्मा ते तन्वं भूरि कृत्वः ॥

हे सहसस्-पुत्र (अग्ने)! आपल्या ज्वाळेसह उंच उठ, स्तुत झालेला; जे साधनेत प्रभुत्व मिळविणारे साधक आहेत, त्यांच्यात ती विशाल, पंखांसारखी उन्नयन-शक्ती धारण कर. हे रेवत् अग्ने! विश्वामित्रांमध्ये समृद्ध, शांती व कल्याणासाठी तुझ्या तनूला मृदु व तेजस्वी करून, आम्ही तिला महान् रीतीने घडवितो.

Mantra 5

कृधि रत्नं सुसनितर्धनानां स घेदग्ने भवसि यत्समिद्धः । स्तोतुर्दुरोणे सुभगस्य रेवत्सृप्रा करस्ना दधिषे वपूंषि ॥

आमच्यासाठी धन-संपत्तीची सु-प्राप्ती करून देणारे रत्न घडव; कारण, हे अग्ने, तू समिद्ध झालास की तूच ती कार्यसाधक शक्ती होतोस. शुभ स्तोत्याच्या गृहात तू आपली तेजस्वी रूपे—प्रबळ-ज्वालामय ऊर्जा—स्थापित करतोस; आणि आपल्या दृढ, उज्ज्वल स्पर्शाने (चेतनेचे) गृह समृद्ध करतोस.

Frequently Asked Questions

To come near with goodwill like a friend or father, protect the worshipper by burning away hostile forces, and grant strength, victory, and prosperity.

They are the classic means of kindling and feeding the sacred fire; the hymn ties these offerings to gaining vigor (bala), power, and successful outcomes.

It can mean material prosperity, but also the inner treasure of well-won capacities—clarity, strength, and a luminous home of consciousness where Agni’s radiance abides.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App