Sukta 90
Sukta 1.90
Collective deities invoked for well-being (svasti) / protective powers (plural ‘te amṛtāḥ’)
हे सूक्त सामूहिक “अमृत शक्ती” (अमृताः)—ज्यांना प्रायः आदित्यगण व ऋताचे सहकारी रक्षक देव मानले जाते—यांच्याकडे स्वस्ति (कल्याण), संरक्षण, आणि अंतर्बाह्य दृढ शांती देण्याची प्रार्थना करते. यात शत्रुत्वकारी शक्ती व दुर्भावना दूर जाव्यात अशी विनंती आहे; तसेच अनुभवाचे लोक—रात्र, उषा, पृथ्वी-प्रदेश आणि द्युलोक—“मधुमय” (मधु) व्हावेत, म्हणजे सुसंवादी, शुभ, आणि धर्मानुकूल जीवनाला पोषक ठरावेत, अशी कामना आहे.
Mantras
Mantra 1
ऋजुनीती नो वरुणो मित्रो नयतु विद्वान् । अर्यमा देवैः सजोषाः ॥
ऋजु-नीती (सरळ मार्ग) जाणणारे वरुण व मित्र आम्हाला मार्गदर्शन करो; आणि देवांशी एकभावाने आर्यमन्‌ही आम्हाला नेवो.
Mantra 2
ते हि वस्वो वसवानास्ते अप्रमूरा महोभिः । व्रता रक्षन्ते विश्वाहा ॥
कारण तेच वसु (संपत्ती) यांचे खरे धारक आहेत; ते भ्रमरहित आहेत. आपल्या महान् सामर्थ्यांनी ते ‘विश्वाहा’—दररोज—ऋताचे व्रत (धर्म-नियम) रक्षण करतात.
Mantra 3
ते अस्मभ्यं शर्म यंसन्नमृता मर्त्येभ्यः । बाधमाना अप द्विषः ॥
त्या अमृत देवशक्ती आम्हा मर्त्यांना आश्रयरूप शांती प्रदान करो; आणि द्वेषी शत्रुबळांना दूर हाकलून देओत.
Mantra 4
वि नः पथः सुविताय चियन्त्विन्द्रो मरुतः । पूषा भगो वन्द्यासः ॥
इंद्र व मरुत, तसेच पूषन् व भग—आमचे वंदनीय देवशक्ती—आमचे मार्ग प्रशस्त व स्पष्ट करो; आमचे गमन शुभ होवो आणि कार्यसिद्धी ‘ऋत’अनुसार योग्य रीतीने घडो.
Mantra 5
उत नो धियो गोअग्राः पूषन्विष्णवेवयावः । कर्ता नः स्वस्तिमतः ॥
आणि आमच्या धिया (अंतर्दृष्टी/विचार)—प्रकाशकिरणांच्या अग्रभागी चालणाऱ्या—हे पूषन्, हे विष्णू (विस्तृत-गामी), योग्य मार्गाने प्रवृत्त होवोत; आणि तू आमच्यासाठी स्वस्ति-परिपूर्ण अवस्थेचा कर्ता हो.
Mantra 6
मधु वाता ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवः । माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः ॥
ऋतामध्ये प्रवृत्त वायू मधुर आहे; सिंधवः (नद्या) मधुर रसाने वाहतात. आमच्या ओषधीः (चिकित्सक शक्ती) मधुमय होवोत—आनंद व सामंजस्याने परिपूर्ण.
Mantra 7
मधु नक्तमुतोषसो मधुमत्पार्थिवं रजः । मधु द्यौरस्तु नः पिता ॥
आपली रात्रि व उषा मधुर असो; हे पार्थिव रजः (गतिमय लोक) मधुर असो. द्यौः—आपला पिता—आमच्यासाठी मधुर असो.
Mantra 8
मधुमान्नो वनस्पतिर्मधुमाँ अस्तु सूर्यः । माध्वीर्गावो भवन्तु नः ॥
आमच्यासाठी वनस्पति (वनांचा अधिपती) मधुमान् असो; सूर्यही मधुमान् असो. आमच्या गावः (गायी) माध्वी—मधुरतेने परिपूर्ण—होवोत.
Mantra 9
शं नो मित्रः शं वरुणः शं नो भवत्वर्यमा । शं न इन्द्रो बृहस्पतिः शं नो विष्णुरुरुक्रमः ॥
आमच्यासाठी मित्राकडून शं (शांती) असो; वरुणाकडून शं असो. आमच्यासाठी अर्यमन् शं होवो. आमच्यासाठी इंद्र व बृहस्पतीकडून शं असो; उरुक्रम विष्णूकडूनही शं असो.
Frequently Asked Questions
It is a prayer for svasti (well-being) and protection, asking the Immortal Powers who uphold cosmic order to grant peace and drive away hostile influences.
They are a collective group of divine guardians—often understood as the Ādityas and allied deities—who protect ṛta (right order) and support human life with auspiciousness.
“Madhu” literally means honey, and in this hymn it signifies sweetness, harmony, and auspiciousness—wishing that all times and realms of experience become supportive and rightly ordered.
Ask anything about Sukta 90 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.