Adhyaya 37

Verse 1

श्रीनारद उवाच । बर्बरीतीर्थमाहात्म्यमथो वक्ष्यामि तेऽर्जुन । यथा बर्बरिका जाता शतश्रृंगा नृपात्मजा

ശ്രീ നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ അർജുനാ, ഇനി ഞാൻ നിന്നോട് ബർബരീ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം പറയും; ശതശൃംഗരാജാവിന്റെ പുത്രിയായി ബർബരിക എങ്ങനെ ജനിച്ചുവെന്നതും.

Verse 2

कुमारिकेति विख्याता तस्या नाम्ना प्रकथ्यते । इदं कौमारिकाखंडं चतुर्वर्गफलप्रदम्

അവൾ ‘കുമാരിക’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധയായി; അവളുടെ നാമം കൊണ്ടുതന്നെ ഈ ഖണ്ഡം പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ കൗമാരികാഖണ്ഡം ധർമ്മ-അർത്ഥ-കാമ-മോക്ഷം എന്ന ചതുർവർഗ്ഗഫലം നൽകുന്നു.

Verse 3

यया कृता पृथिव्यां च नानाग्रामादिकल्पना । इदं भरतखंडं च यया सम्यक्प्रकल्पितम्

അവളാൽ ഭൂമിയിൽ വിവിധ ഗ്രാമ-നഗരാദി ക്രമീകരണങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു; അവളാൽ തന്നെയാണ് ഈ ഭാരതഖണ്ഡവും യഥാവിധി രൂപപ്പെടുത്തി സുസ്ഥിരമാക്കപ്പെട്ടത്.

Verse 4

धनंजय उवाच । महदेतन्ममाश्चर्यं श्रोतव्यं परमं मुने । कुमारीचरितं सर्वं ब्रूहि मह्यं सविस्तरम्

ധനഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ, ഇത് എനിക്ക് മഹത്തായ അത്ഭുതവും പരമമായി ശ്രവണമർഹവും ആകുന്നു. കുമാരിയുടെ സമസ്തചരിതവും അവളുടെ കൃത്യങ്ങളും എനിക്ക് വിശദമായി പറയുക.

Verse 5

कथं विश्वमिदं जातं कर्मजातिप्रकल्पितम् । कथं वा भारतं खंडं शुश्रूषेय सदा मम

ഈ വിശ്വം എങ്ങനെ ജനിച്ചു—കർമ്മവും ജന്മവൈവിധ്യവും അനുസരിച്ച് ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ ലോകം എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടു? പിന്നെ ഞാൻ എപ്പോഴും ഭാരതഖണ്ഡത്തെ എങ്ങനെ സേവിച്ച് ആദരിക്കണം?

Verse 6

नारद उवाच । अव्यक्तोऽस्मिन्निरालोके प्रधानपुरुषावुभौ । अजौ समागतावेकौ केवलं श्रृणुमो वयम्

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഈ അവ്യക്തവും പ്രകാശരഹിതവുമായ അവസ്ഥയിൽ പ്രധാനംയും പുരുഷനും—ഇരുവരും അജരായി, ഒന്നായി ചേർന്ന് നിലകൊണ്ടിരുന്നു. ഞങ്ങളിൽ നിന്നു ഈ വൃത്താന്തം യഥാവത് ശ്രവിക്കുവിൻ.

Verse 7

ततः स्वभावकालाभ्यां स्वरूपाभ्यां समीरितम् । ईक्षणेनैव प्रकृतेर्महत्तत्त्वमजायत

അനന്തരം സ്വഭാവവും കാലവും—തത്തത്ത സ്വരൂപപ്രകാരം പ്രേരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, കേവലം ഈക്ഷണമാത്രത്താൽ പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് മഹത്തത്ത്വം ഉദിച്ചു.

Verse 8

महत्तत्त्वाद्विकुर्वाणादहंतत्त्वं व्यजायत । त्रिधा तन्मुनिभिः प्रोक्तं सत्त्वरासतामसम्

വികാരമേറ്റ മഹത്തത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് അഹന്തത്ത്വം ഉദിച്ചു. മുനികൾ അതിനെ ത്രിവിധമെന്ന് പറഞ്ഞു—സാത്ത്വികം, രാജസം, താമസം.

Verse 9

तामसात्पंच जातानि तन्मात्राणि वुदुर्बुधाः । तन्मात्रेभ्यश्च भूतानि वेशेषाः पंच तद्भवाः

താമസ അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് അഞ്ചു തന്മാത്രകൾ ജനിച്ചു എന്നു ബുദ്ധന്മാർ പറയുന്നു. ആ തന്മാത്രകളിൽ നിന്ന് അവയുടെ ഫലമായി അഞ്ചു ഭൂതവിശേഷങ്ങൾ (സ്ഥൂലഭൂതങ്ങൾ) ഉദിച്ചു.

Verse 10

सात्त्विकाच्चाप्यहंकाराद्विद्वि कर्मेद्रियाणि च । एकादशं मनश्चैव राजसं च द्वयोर्विदुः

സാത്ത്വിക അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും കർമ്മേന്ദ്രിയങ്ങളും ജനിക്കുന്നു; പതിനൊന്നാമതായി മനസ്സും. രാജസ തത്ത്വം ഇവ രണ്ടിനെയും പ്രവൃത്തിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് പണ്ഡിതർ പറയുന്നു.

Verse 11

चतुर्विशतितत्त्वानि जातानीति पुरा विदुः । सदाशिवेन वै पुंसा तानि दृष्टानि भारत

പുരാതന ഉപദേശപ്രകാരം ഇരുപത്തിനാലു തത്ത്വങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചതായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഹേ ഭാരതാ, അവയെ സദാശിവസ്വരൂപനായ പരമപുരുഷൻ ദർശിച്ചു.

Verse 12

बुद्बुदाकारतां जग्मुरंडं जातं ततः शुभम् । शकतोटिप्रमाणं च ब्रह्मांडमिदमुच्यते

അവ ബുദ്ബുദാകാരമായി മാറി; തുടർന്ന് ശുഭമായ അണ്ഡം ഉദ്ഭവിച്ചു. ഇതേ ബ്രഹ്മാണ്ഡം എന്നു പറയുന്നു—അപരിമിതം, അനേകം ശകടഭാരങ്ങളോളം വിപുലം.

Verse 13

आत्मास्य कथितो ब्रह्मा व्यभजत्स त्रिधा त्विदम् । ऊर्ध्वं तत्र स्थिता देवा मध्ये चैव च मानवाः

ഇതിന്റെയാത്മാവെന്നു പറയപ്പെടുന്ന ബ്രഹ്മാവ് ഈ ലോകത്തെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളാക്കി വിഭജിച്ചു. മുകളിൽ ദേവന്മാർ സ്ഥാപിതരായി; നടുവിൽ മനുഷ്യർ വസിച്ചു.

Verse 14

नागा दैत्याश्च पाताले त्रिधैतत्परिकल्पितम् । ऐकैकं सप्तधाभूय ततस्तेन प्रकल्पितम्

പാതാളത്തിൽ നാഗന്മാരും ദൈത്യന്മാരും വസിക്കുന്നു; ആ ലോകം ത്രിവിധമായി കൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പിന്നെ ആ മൂന്നു വിഭാഗങ്ങളിലെയും ഓരോന്നും ഏഴായി വിഭജിച്ച് അങ്ങനെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 15

पातालानि च द्वीपानि स्वर्लोकाः सप्तसप्त च । सप्त द्वीपानि वक्ष्यामि श्रृणु तेषां प्रकल्पनाम्

ഏഴ് പാതാളങ്ങളും, ഏഴ് ദ്വീപുകളും, അതുപോലെ ഏഴ് സ്വർലോകങ്ങളും ഉണ്ട്. ഇനി ഞാൻ ഏഴ് ദ്വീപുകളെ വിവരിക്കുന്നു—അവയുടെ ക്രമീകരണം ശ്രവിക്കൂ.

Verse 16

लक्षयोजनविस्तारं जंबूद्वीपं प्रकीर्त्यते । सूर्यबिंबसमाकारं तावत्क्षारार्णवावृतम्

ജംബൂദ്വീപം ലക്ഷയോജനവിസ്താരമുള്ളതെന്ന് പ്രസിദ്ധമാണ്. സൂര്യബിംബസദൃശമായ ആ ദ്വീപം അതേ അളവിലുള്ള ക്ഷാരാർണവം ചുറ്റിപ്പറ്റി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 17

शाकद्वीपं द्विगुणतो जंबूद्वीपात्ततः परम् । तावता क्षीरतोयेन समुद्रेण परीवृतम्

ജംബൂദ്വീപത്തിന് അപ്പുറം ശാകദ്വീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അത് അതിന്റെ ഇരട്ടിയാകുന്നു. അതേ അളവിലുള്ള ക്ഷീരസമുദ്രം അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.

Verse 18

सुरातोयेन दैत्यानां मोहकार्यर्णवेन हि । पुष्करं तु ततो द्वीपं द्विगुणं तावता वृतम्

അതിനുശേഷം പുഷ്കരദ്വീപം വരുന്നു; അത് മുൻപത്തേതിന്റെ ഇരട്ടിയാകുന്നു. ദൈത്യർക്കു മോഹകാരണമാകുന്ന സുരാതോയം നിറഞ്ഞ സമുദ്രം അതേ അളവിൽ അതിനെ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു.

Verse 19

कुशद्वीपं द्विगुणतस्ततस्तत्परतः स्मृतम् । दधितोयेन परितस्तावदर्णवसंवृतम्

അതിനുശേഷം കുശദ്വീപം ഇരട്ടിയാണെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനെ ചുറ്റും അതേ അളവിലുള്ള ദധി-സമുദ്രം പരിവൃതമാകുന്നു.

Verse 20

ततः परं क्रौञ्चसंज्ञं द्विगुणं हि घृताब्धिना । ततः शाल्मलिद्वीपं च द्विगुणं तावतैव च

അതിനപ്പുറം ക്രൗഞ്ചസഞ്ജ്ഞക ദ്വീപം ഇരട്ടിയാകുന്നു; അത് ഘൃതസമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ശാല്മലിദ്വീപവും അതേവിധം ഇരട്ടിവിസ്താരമുള്ളതായി വരുന്നു.

Verse 21

इक्षुसारस्वरूपेण समुद्रेण परिवृतम् । गोमेदं तस्य परितो द्विगुणं तावता वृतम्

ആ ദ്വീപ് ഇക്ഷുരസസാരസ്വഭാവമുള്ള സമുദ്രം ചുറ്റുമെല്ലാം പരിവൃതമാണ്. അതിന്റെ ചുറ്റിലും ഗോമേദദ്വീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അത് പരിമാണത്തിൽ ഇരട്ടിയും അത്രത്തോളം പരിധിയിൽ ആവൃതവുമാണ്.

Verse 22

स्वादुतोयेन रम्येण समुद्रेण समंततः । एवं कोटिद्वयं पार्थ लक्षपंचाशतत्रयम्

അത് മധുരജലമുള്ള രമണീയ സമുദ്രം ചുറ്റുമെല്ലാം ആവൃതമാകുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഹേ പാർത്ഥ, ആകെ അളവ് രണ്ട് കോടി കൂടാതെ അമ്പത് ലക്ഷത്തിന്റെ മൂന്നു മടങ്ങും ആകുന്നു.

Verse 23

पंचाशच्च सहस्राणि सप्तद्वीपाः ससागराः । दशोत्तराणि पंचैव अंगुलानां शतानि च

സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടിയ ഏഴ് ദ്വീപുകളുടെ അളവ് അമ്പതിനായിരം ആകുന്നു. സൂക്ഷ്മഗണനയിൽ അങ്കുലങ്ങളുടെ അഞ്ചുനൂറും അതിനുമേൽ പത്തും കൂടി ഉണ്ട്.

Verse 24

अपां वृद्धिक्षयो दृष्टः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः । ततो हेममयी भूमिर्दशकोट्यः कुरूद्वह

ശുക്ല-കൃഷ്ണ പക്ഷങ്ങളിൽ ജലത്തിന്റെ വർദ്ധി-ക്ഷയം പ്രത്യക്ഷമായി കാണപ്പെടുന്നു. അതിനപ്പുറം, ഹേ കുരൂദ്വഹ, പത്ത് കോടി വ്യാപ്തിയുള്ള ഹേമമയമായ ഭൂമി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 25

देवानां क्रीडनस्थानं लोकालोकस्ततः परम् । पर्वतो वलयाकारो योजनायुतविस्तृतः

അതിന് അപ്പുറം ലോകാലോകം ഉണ്ട്; അത് ദേവന്മാരുടെ ക്രീഡനസ്ഥാനമായി പ്രസിദ്ധം. അവിടെ വലയാകാരമായ പർവ്വതം പത്ത് ആയിരം യോജന വ്യാപ്തിയോടെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 26

अस्य बाह्ये तमो घोरं दुष्प्रेक्ष्यं जीववर्जितम् । पंचत्रिंशत्स्मृताः कोट्यो लक्षाण्येकोनविंशतिः

അതിന്റെ പുറത്തു ഭയങ്കരവും ദർശിക്കാൻ ദുഷ്കരവും ജീവരഹിതവുമായ ഘോരതമസ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ വ്യാപ്തി മുപ്പത്തിയഞ്ച് കോടി ഒൻപതിനൊന്ന് അല്ല, പത്തൊമ്പത് ലക്ഷം എന്നും സ്മൃതിയിൽ പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 27

चत्वारिंशत्सहस्राणि योजनानां च फाल्गुन । सप्तसागरमानस्तु गर्भोदस्तदनंतरम्

ഹേ ഫാൽഗുണാ, അതിന്റെ അളവ് നാല്പതിനായിരം യോജന. അതിന്റെ ഉടൻപുറത്ത് ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾക്കു തുല്യമായ അളവുള്ള ഗർഭോദ സമുദ്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 28

कोटियोजनविस्तारः कटाहऋ संव्यवस्थितः । ब्रह्मणोंऽडं कटाहेन संयुक्तं मेरुमध्यतः

അവിടെ ഒരു കോടി യോജന വ്യാപ്തിയുള്ള ‘കടാഹ’ പോലെയുള്ള ആവരണം സ്ഥാപിതമാണ്. ആ കടാഹത്തിനുള്ളിൽ, മദ്ധ്യത്തിൽ മേരു നിലകൊള്ളുമ്പോലെ, ബ്രഹ്മാണ്ഡം (ബ്രഹ്മണോണ്ഡം) അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

Verse 29

पंचाशत्कोटयो ज्ञेया दशदिक्षु समंततः । जंबुद्वीपस्य मध्ये तु मेरुनामास्ति पर्वतः

പത്ത് ദിക്കുകളിലുമെല്ലാം അതിന്റെ വ്യാപ്തി അമ്പത് കോടി എന്നു അറിയണം. ജംബൂദ്വീപിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ മേരു എന്ന പർവ്വതം പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്.

Verse 30

स लक्षयोजनो ज्ञेयो ह्यधश्चोर्ध्वं प्रमाणतः । षोडशैव सहस्राणि योजनानामधः स्थितः

മേരു ഒരു ലക്ഷം യോജന അളവുള്ളതെന്ന്—താഴെയും മുകളെയും—അറിയണം. അതിൽ പതിനാറായിരം യോജന ഭൂതലത്തിനടിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 31

उच्छ्रयश्चतुराशीतिर्द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः । त्रिभिः शृंगैः समायुक्तः शरावाकृतिमस्तकः

അതിന്റെ ഉയരം ചതുരാശീതി സഹസ്ര യോജന; ശിഖരത്തിൽ ദ്വാത്രിംശത് സഹസ്ര യോജന വരെ വ്യാപിക്കുന്നു. മൂന്നു ശൃംഗങ്ങളാൽ യുക്തം; മസ്തകം ശരാവം (തട്ട്) പോലെയുള്ള അല്പഗഹ്വര പാത്രാകൃതിയാകുന്നു.

Verse 32

मध्यशृंगे ब्रह्मवास ऐशान्यां त्र्यंबकस्य च । नैरृत्ये वासुदेवस्य हेमशृंगं च ब्रह्मणः

മദ്ധ്യശൃംഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസം; ഈശാന്യ (വടക്കുകിഴക്ക്) ശൃംഗത്തിൽ ത്ര്യംബകൻ (ശിവൻ) വസിക്കുന്നു. നൈഋത്യ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്) ശൃംഗത്തിൽ വാസുദേവന്റെ വാസം; ബ്രഹ്മനോട് ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ഹേമശൃംഗവും ഉണ്ട്.

Verse 33

रत्नजं शंकरस्यापि राजतं केशवस्य च । मेरुदिक्षु चतसृषु विष्कंभा गिरयः स्मृताः

ശങ്കരനു രത്നമയ ശൃംഗവും, കേശവനു രജതമയ ശൃംഗവും ഉണ്ട്. മേരുവിന്റെ നാലു ദിക്കുകളിലും ‘വിഷ്കംഭ’ എന്ന ആധാരപർവ്വതങ്ങൾ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 34

पूर्वेण मंदरो नामदक्षिणे गंधमादनः । विपुलः पश्चिमो ज्ञेयः सुपार्श्वस्तु तथोत्तरे

കിഴക്കായി മന്ദര എന്ന പർവ്വതം; തെക്കായി ഗന്ധമാദന. പടിഞ്ഞാറായി വിപുല എന്ന് അറിയുക; വടക്കായി അതുപോലെ സുപാർശ്വം ഉണ്ട്.

Verse 35

कदंबो मंदरे ज्ञेयोजंबुर्वै गंधमादने । अश्वत्थो विपुले चैव सुपार्श्वेच वटोमतः

മന്ദരത്തിൽ കടംബവൃക്ഷം എന്ന് അറിയുക; ഗന്ധമാദനത്തിൽ നിശ്ചയമായി ജംബുവൃക്ഷം. വിപുലയിൽ അശ്വത്ഥം; സുപാർശ്വത്തിൽ വടവൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് അഭിപ്രായം.

Verse 36

एकादशशतायामाश्चत्वारो गिरिकेतवः । एतेषां संति चत्वारि वनानि जयमूर्धसु

ഈ നാല് ഗിരികേതുക്കൾ (ശിഖരങ്ങൾ) പതിനൊന്ന് നൂറ് യോജന വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അവരുടെ ഉന്നത ജയമൂർധ ശിഖരങ്ങളിൽ നാല് പുണ്യവനങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 37

पूर्वं चैत्ररथं नामदक्षिणे गंधमादनम् । वैभ्राजंपश्चिमे ज्ञेयमुदक्चित्ररथं वनम्

കിഴക്കായി ‘ചൈത്രരഥ’ എന്ന വനവും; തെക്കായി ‘ഗന്ധമാദന’വും; പടിഞ്ഞാറായി ‘വൈഭ്രാജ’വും; വടക്കായി ‘ചിത്രരഥ’ എന്ന വനവും എന്നു അറിയുക।

Verse 38

सरांसि चापि चत्वारि चतुर्दिक्षु निबोध मे । प्राच्येऽरुणोदसंज्ञं तु मानसं दक्षिणे सरः

നാലു ദിക്കുകളിലും നാല് തടാകങ്ങളുണ്ട്—എന്നിൽ നിന്ന് അറിഞ്ഞുകൊൾക. കിഴക്കായി ‘അരുണോദ’ എന്ന തടാകം; തെക്കായി ‘മാനസ’ തടാകം।

Verse 39

प्रत्यक्छीतो दकंनाम उत्तरे च महाह्रदः । विष्कंभगिरयो ह्येत उच्छ्रिताः पंचविंशतिः

പടിഞ്ഞാറായി ‘ശീത’ എന്ന തടാകം, ‘ദക’ എന്ന പേരിലുള്ള തടാകം, വടക്കായി ‘മഹാഹ്രദ’ം ഉണ്ട്. ഇവ ‘വിഷ്കംഭ’ പർവതങ്ങൾ; ഇരുപത്തിയഞ്ച് യോജന ഉയരം പ്രാപിച്ചവ।

Verse 40

योजनानां सहस्राणि सहस्रं पिंडतः स्मृतम् । अन्ये च संति बहुशस्तत्र वै केसराचलाः

അതിന്റെ പിണ്ഡം (വ്യാപ്തി/ഭാരം) ആയിരം-ആയിരം യോജനയായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ ‘കേസരാചല’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന അനേകം മറ്റു പർവതങ്ങളും ഉണ്ട്।

Verse 41

मेरोर्दक्षिणतश्चैव त्रयो मर्यादपर्वताः । निषधो हेमकूटश्च हिमवानिति ते त्रयः

മേറുവിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് മൂന്ന് അതിരുപർവ്വതങ്ങളുണ്ട്—നിഷധം, ഹേമകൂടം, ഹിമവാൻ; ഇവ തന്നെയാണ് ആ മൂന്നു।

Verse 42

लक्षयोजनदीर्घाश्च विस्तीर्णा द्विसहस्रकम् । त्रयश्चोत्तरतो मेरोर्नीलः श्वेतोऽथ श्रृंगवान्

അവയ്ക്ക് ലക്ഷയോജന നീളവും രണ്ടായിരം യോജന വീതിയും ഉണ്ട്. കൂടാതെ മേറുവിന്റെ വടക്കിൽ മൂന്ന് പർവ്വതങ്ങൾ—നീല, ശ്വേത, ശൃംഗവാൻ।

Verse 43

माल्यवान्पूर्वतो मेरोर्गंधाख्यः पश्चिमे तथा । इत्येते गिरयः प्रोक्ता जंबुद्वीपे समंततः

മേറുവിന്റെ കിഴക്കിൽ മാല്യവാൻ; പടിഞ്ഞാറിൽ ഗന്ധ എന്നു പേരുള്ള പർവ്വതം. ഇങ്ങനെ ജംബൂദ്വീപിൽ ചുറ്റുമെല്ലാം ഈ പർവ്വതങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 44

गंधमादनसंस्थाया महागजप्रमाणतः । फलानि जंबवास्तन्नाम्ना जंबूद्वीपमिति स्मृतम्

ഗന്ധമാദനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ജംബൂവൃക്ഷത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ മഹാഗജത്തിന്റെ വലിപ്പമുള്ളവയാണ്; അതേ നാമത്താൽ ഈ പ്രദേശം ‘ജംബൂദ്വീപം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 45

आसीत्स्वायंभुवोनाम मनुराद्यः प्रजापतिः । आसीत्स्त्री शतरूपा तामुदुवोढ प्रजापतिः । प्रियव्रतोत्तानपादौ तस्याऽस्तां तनयावुभौ

ആദ്യ പ്രജാപതി സ്വായംഭുവ മനുവായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ശതരൂപ; പ്രജാപതി അവളെ വിവാഹമായി സ്വീകരിച്ചു. ആ ഇരുവരിൽ നിന്ന് പ്രിയവ്രതനും ഉത്താനപാദനും എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു।

Verse 46

ध्रुवश्चोत्तानपादस्य पुत्रः परमधार्मिकः । भक्त्या स विष्णुमाराध्य स्थानं चैवाक्षयं गतः

ഉത്താനപാദന്റെ പുത്രനായ ധ്രുവൻ പരമധാർമ്മികനായിരുന്നു. ഭക്തിയോടെ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ച് അവൻ അക്ഷയപദം പ്രാപിച്ചു.

Verse 47

प्रियव्रतस्य राजर्षेरुत्पन्ना दश सूनवः । त्रयः प्रव्रजितास्तत्र परंब्रह्म समाश्रिताः

രാജർഷി പ്രിയവ്രതനു പത്ത് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. അവരിൽ മൂവർ പ്രവ്രജ്യ സ്വീകരിച്ച് പരബ്രഹ്മത്തെ ആശ്രയിച്ചു.

Verse 48

सप्त सप्तसु द्वीपेषु तेन पुत्राः प्रतिष्ठिताः । जंबूद्वीपाधिपो ज्येष्ठ आग्नीध्र इति विश्रुतः

അവൻ ഏഴ് ദ്വീപുകളിലും തന്റെ പുത്രന്മാരെ അധിപതികളായി സ്ഥാപിച്ചു. ജ്യേഷ്ഠനായ ആഗ്നീധ്രൻ ജംബൂദ്വീപാധിപനായി പ്രസിദ്ധനായി.

Verse 49

तस्यासन्नव सुताः पार्थ नववर्षेश्वराः स्मृताः । तेषां नाम्ना च ते वर्षास्तिष्ठंत्यद्यापि चांकिताः

ഹേ പാർഥാ, അവനു ഒമ്പത് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ ഒമ്പത് വർഷങ്ങളുടെ അധിപന്മാരായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്നും ആ വർഷങ്ങൾ അവരുടെ നാമങ്ങളാൽ തന്നെ അടയാളപ്പെടുന്നു.

Verse 50

योजनानां सहस्राणि नव प्रत्येकशः स्मृताः । मेरोश्चतुर्दशं खंडं गंधमाल्यवतोर्द्वयोः

ഓരോ വിഭാഗവും ഒമ്പതിനായിരം യോജന വ്യാപ്തിയുള്ളതെന്ന് കീര്ത്തിക്കപ്പെടുന്നു. ഗന്ധമാദനവും മാല്യവതും എന്ന പർവതശ്രേണികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മേരുവിന്റെ പതിനാലു ഖണ്ഡവിഭാഗം വിവരണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 51

अंतरे हेमभूमिष्ठमिलावृतमिहोच्यते । माल्यवत्सागरांतस्य भद्राश्वमिति प्रोच्यते

ഇതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്വർണ്ണഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിതമായ ‘ഇലാവൃതം’ എന്നു പറയുന്നു. മാല്യവത് സമീപം സമുദ്രപര്യന്തം വ്യാപിക്കുന്ന ദേശം ‘ഭദ്രാശ്വം’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 52

गंधवत्सागरांतस्य केतुमालमिति स्मृतम्

ഗന്ധവത് സമീപം സമുദ്രപര്യന്തം വ്യാപിക്കുന്ന ദേശം ‘കേതുമാലം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 53

श्रृंगवज्जलधेरंतः कुरुखंडमिति स्मृतम् । श्रृंगवच्छ्वेतमध्ये च खण्डं प्रोक्तं हिरण्मयम्

ശൃംഗവത് സമീപ സമുദ്രസീമയ്ക്കുള്ളിലെ വിഭാഗം ‘കുരു-ഖണ്ഡം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ശൃംഗവത്-ശ്വേത പർവതങ്ങൾക്കിടയിലെ വിഭാഗം ‘ഹിരൺമയം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 54

सुनीलश्वेतयोर्मध्ये खंडमाहुश्च रम्यकम् । निषधो हेमकूटश्च हरिखंडं तदंतरा

സുനീലയും ശ്വേതവും പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ ‘രമ്യകം’ എന്ന മനോഹര ഖണ്ഡമുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. നിഷധയും ഹേമകൂടവും ഇടയിലെ ദേശം ‘ഹരിഖണ്ഡം’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 55

हिमवद्धिमकूटांतः खण्डं किंपुरुषं स्मृतम् । हिमाद्रिजलधेरन्तर्नाभि खण्डमिति स्मृतम्

ഹിമവത് മുതൽ ഹേമകൂടം വരെ വ്യാപിക്കുന്ന പ്രദേശം ‘കിംപുരുഷ’ ഖണ്ഡം എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഹിമാദ്രിയും സമുദ്രവും ഇടയിലെ ഭാഗം ‘നാഭിഖണ്ഡം’ എന്നും സ്മൃതമാണ്.

Verse 56

नाभिखण्डं च कुरवो द्वे वर्षे धनुपाकृती । हिमवांश्च गिरिश्रृंगी ज्यास्थाने परिकीर्तितौ

നാഭിഖണ്ഡവും കുരുവും—ഈ രണ്ടു വർഷങ്ങളും വില്ലിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ളവയാണ്. ഹിമവാനും ഗിരിശൃംഗിയും വില്ലിന്റെ ഞാണിന്റെ സ്ഥാനത്താണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 57

नाभेः पुत्रश्च ऋषभ ऋषभाद्बरतोऽभवत् । तस्य नाम्ना त्विदं वर्षं भारतं चेति कीर्त्यते

നാഭിയുടെ പുത്രൻ ഋഷഭൻ; ഋഷഭനിൽ നിന്ന് ഭരതൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ നാമം കൊണ്ടുതന്നെ ഈ വർഷം ‘ഭാരതം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 58

अत्र धर्मार्थकामानां मोक्षस्य च उपार्जनम् । अन्यत्र भोगभूमिश्च सर्वत्र कुरुनंदन

ഇവിടെ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, കൂടാതെ മോക്ഷവും സമ്പാദിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റിടങ്ങളിൽ എല്ലായിടത്തും ഭോഗഭൂമിയത്രേ—ഹേ കുരുനന്ദന!

Verse 59

शाकद्वीपे च शाकोऽस्ति योजनानां सहस्रकः । तस्य नाम्ना च तद्वर्षं शाकद्वीपमिति स्मृतम्

ശാകദ്വീപിൽ സഹസ്ര യോജന വ്യാപ്തിയുള്ള ശാകവൃക്ഷം ഉണ്ട്. അതിന്റെ നാമം കൊണ്ടുതന്നെ ആ വർഷം ‘ശാകദ്വീപം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 60

तस्य च प्रियव्रत एवाधिपतिर्नाम्ना मेधातिथिरिति

അതിന്റെ അധിപൻ പ്രിയവ്രതൻ തന്നെയാണ്; ‘മേധാതിഥി’ എന്ന നാമത്തിൽ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധൻ.

Verse 61

तस्य पुरोजवमनोजववेपमानधूम्रानीकचित्ररेफबहुरूपविश्वचारसंज्ञानि पुत्रनामानि सप्त वर्षाणि

അവന്റെ പുത്രന്മാരുടെ നാമങ്ങൾ—പുരോജവ, മനോജവ, വേപമാന, ധൂമ്രാനീക, ചിത്രരേഫ, ബഹുരൂപ, വിശ്വചാര—ഇവ തന്നെയാണ് ഏഴ് വർഷ-പ്രദേശങ്ങളുടെ നാമങ്ങളായും പ്രസിദ്ധം.

Verse 62

शाकद्वीपे च वर्ष ऋतव्रतसत्यव्रतानुव्रतनामानो वाय्यवात्कमं भगवंतं जपंति

ശാകദ്വീപിൽ ഋതവ്രത, സത്യവ്രത, അനുവ്രത എന്ന പേരുള്ള വർഷ-പ്രദേശങ്ങളിൽ അവർ ജപംകൊണ്ട് ഭഗവാൻ വായ്യവാത്കമനെ ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 63

अंतः प्रविश्य भूतानि यो विभज्यात्मकेतुभिः । अंतर्यामीश्वरः साक्षात्पातु नो यद्वशे जगत्

സകലഭൂതങ്ങളിലേക്കും അന്തർപ്രവേശം ചെയ്ത് ആത്മലക്ഷണങ്ങളാൽ അവയെ വിഭജിക്കുന്ന സാക്ഷാത് അന്തര്യാമിയായ ഈശ്വരൻ—ആയാളുടെ അധീനത്തിൽ സർവ്വജഗത്തും നിലകൊള്ളുന്നു—അവൻ ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ।

Verse 64

इति जपः । कुशद्वीपे कुशस्तंबो योजनानां सहस्रकः । तच्चिह्नचिह्नितं तस्मात्कुशद्वीपं ततः स्मृतम्

ഇതാകുന്നു ജപം. കുശദ്വീപിൽ കുശപ്പുല്ലിന്റെ ഒരു തുമ്പ്/കൂട്ടം ആയിരം യോജന വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ആ ലക്ഷണചിഹ്നം കൊണ്ടു ചിഹ്നിതമായതിനാൽ അതിനെ ‘കുശദ്വീപം’ എന്നു സ്മരിക്കുന്നു।

Verse 65

तद्द्वीपपतिश्च प्रैयव्रतो हिरण्यरोमा तत्पुत्रवसुवसुदानदृढकविनाभिगुप्तसत्यव्रतवामदेवनामांकितानि सप्त वर्षाणि । वर्णाश्च कुलिशकोविदाभियुक्तकुलकसंज्ञा जातवेदसं भगवंतं स्तुवंति

ആ ദ്വീപിന്റെ അധിപൻ പ്രൈയവ്രതവംശീയനായ രാജാവ് ഹിരണ്യരോമാ. അവന്റെ പുത്രന്മാരുടെ നാമങ്ങളാൽ ഏഴ് വർഷ-പ്രദേശങ്ങൾ—വസു, വസുദാന, ദൃഢ, കവി, നാഭി, ഗുപ്ത, സത്യവ്രത, വാമദേവ—എന്ന് പ്രസിദ്ധം. അവിടെ കുലിശ, കോവിദ, അഭിയുക്ത, കുലക എന്ന വർണങ്ങൾ ഭഗവാൻ ജാതവേദസ് (അഗ്നി)നെ സ്തുതിക്കുന്നു।

Verse 66

परस्य ब्रह्णः साक्षाज्जातवेदासि हव्यवाट् । देवानां पुरुषांगानां यज्ञेन पुरुषं यजः

നീ പരബ്രഹ്മത്തിന്റെ സാക്ഷാത് പ്രകാശമായ ജാതവേദസ് (അഗ്നി) ആകുന്നു; ഹവ്യവാഹകനും ഹവ്യഭോജിയും ആകുന്നു. യജ്ഞത്തിലൂടെ നീ വിശ്വപുരുഷനെ ആരാധിക്കുന്നു; ദേവന്മാരുടെ വിശ്വദേഹത്തിലെ ഒരു അംഗം നീ തന്നേ.

Verse 67

इति स्तुतिः । क्रौंचद्वीपे क्रौंचनामा पर्वतो योजनायतः । योऽसौ गुहेन निर्भिन्नस्तच्चिह्नं क्रौंचद्वीपकम्

ഇങ്ങനെ സ്തുതി സമാപിച്ചു. ക്രൗഞ്ചദ്വീപിൽ ‘ക്രൗഞ്ച’ എന്നൊരു പർവ്വതം ഒരു യോജന വ്യാപ്തിയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ആ പർവ്വതത്തെ ഗുഹൻ (സ്കന്ദൻ) പിളർത്തിയതുതന്നെ ക്രൗഞ്ചദ്വീപിന്റെ പ്രസിദ്ധ ചിഹ്നമായി അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 68

तत्र च प्रैयव्रतो घृतपृष्टिनामा तत्पुत्राममधुरुहमेघपृष्ठस्वदामऋताश्वलोहितार्णववनस्पतिइतिसप्तपुत्रनामांकितानि सप्त वर्षाणि

അവിടെ പ്രൈയവ്രത വംശത്തിലെ രാജാവ് ഘൃതപൃഷ്ഠി എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധൻ. അവന്റെ ഏഴ് പുത്രന്മാരുടെ പേരുകളാൽ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ (പ്രദേശങ്ങൾ) അറിയപ്പെടുന്നു—മമധുരുഹ, മേഘപൃഷ്ഠ, സ്വദാമ, ഋതാശ്വ, ലോഹിതാർണവ, വനസ്പതി, കൂടാതെ ഏഴാമത്തെ മറ്റൊരു വർഷം.

Verse 69

वर्णाश्च गुरुऋषभद्रविणदेवकसंज्ञाः

അവിടെയുള്ള വർണങ്ങൾ ‘ഗുരു’, ‘ഋഷഭ’, ‘ദ്രവിണ’, ‘ദേവക’ എന്നിങ്ങനെ സംജ്ഞകളാൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 70

आपोमयं भगवंतं स्तुवंति

അവർ ജലസ്വരൂപനായ ഭഗവാനെ സ്തുതിക്കുന്നു.

Verse 71

आपः पुरुषवीर्याश्च पुनंतीर्भूर्भूवःस्वश्च । तैः पुनरमीवघ्नाःसंस्पृशेतात्मना भुवः

പുരുഷവീര്യസമ്പന്നമായ ആപഃ ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ എന്ന ത്രിലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. ആ ജലത്തെ വീണ്ടും സ്പർശിക്കുന്നവൻ രോഗനാശകനായി, തന്റെ ആത്മസത്തയാൽ ലോകങ്ങളെ പാവനമാക്കുന്നു.

Verse 72

इति जपः । शाल्मलेर्नाम वृक्षस्य तत्रवासः सहस्रं योजनानां तच्चिह्नं शाल्मलिद्विपमुच्यते

ഇതാകുന്നു ജപം (മന്ത്രപാരായണം). അവിടെ ‘ശാല്മലി’ എന്ന വൃക്ഷം സഹസ്ര യോജന വ്യാപ്തിയുള്ളതാണ്; ആ ചിഹ്നം കൊണ്ടുതന്നെ അത് ‘ശാല്മലിദ്വീപം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 73

तस्याधिपतिः प्रैयव्रतो यज्ञबाहुस्तत्पुत्रसुरोचनसौमनस्यरमणकदेवबर्हिपारिभद्राप्यायनाभिज्ञाननामानि सप्तवर्षाणि

അതിന്റെ അധിപതി പ്രൈയവ്രത വംശത്തിലെ രാജാവ് യജ്ഞബാഹു. അവന്റെ പുത്രന്മാരുടെ പേരുകളാൽ അവിടത്തെ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ—സുരോചന, സൗമനസ്യ, രമണക, ദേവ, ബർഹി, പാരിഭദ്ര, ആപ്യായന, അഭിജ്ഞാന—എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 74

वर्णाश्च श्रुतधरवीर्यवसुंधरैषंधरसंज्ञा भगवंतं सोमं यजंति

ശ്രുതധര, വീര്യ, വസുന്ധര, ഏഷന്ധര എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്ന വർണങ്ങൾ ഭഗവാൻ സോമനെ യജിച്ച് ആരാധിക്കുന്നു.

Verse 75

स्वयोनिः पितृदेवेभ्यो विभजञ्छुक्लकृष्णयोः । अधः प्रजानां सर्वासां राजा नः सोमोस्तु

സ്വയംഭൂ സോമൻ പിതൃദേവന്മാർക്കായി ശുക്ല-കൃഷ്ണ പക്ഷങ്ങളെ വിഭജിക്കുന്നു; അധോസ്ഥിതമായ സർവ്വ പ്രജകൾക്കും ഞങ്ങളുടെ രാജാവ് സോമൻ ആകട്ടെ.

Verse 76

इति जपः गोमेदनामा प्लक्षोस्ति सुरम्यो यस्य च्छायया । मोदोवृद्धिं गतं लौल्याद्गोमेदं द्वीपमुच्यते

ഇതി ജപഃ। ‘ഗോമേദ’ എന്ന നാമമുള്ള അത്യന്തം മനോഹരമായ പ്ലക്ഷവൃക്ഷമുണ്ട്; അതിന്റെ ഛായയാൽ സ്നേഹാസക്തിയാൽ ആനന്ദം വർധിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ആ ദ്വീപിനെ ‘ഗോമേദദ്വീപം’ എന്നു പറയുന്നു।

Verse 77

तत्र प्रैयव्रत इध्मजिह्वः पतिस्तत्पुत्रसिवसुरम्यसुभद्र शांत्यशप्तमृताभयनामांकितानि सप्त वर्षाणि

അവിടെ പ്രൈയവ്രത വംശത്തിലെ അധിപതി ഇധ്മജിഹ്വൻ; അവന്റെ പുത്രന്മാർ—ശിവൻ, സുരമ്യൻ, സുഭദ്രൻ, ശാന്ത്യൻ, ശപ്തൻ, മൃതാഭയൻ—ഇവരുടെ നാമങ്ങളാൽ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ (പ്രദേശങ്ങൾ) അറിയപ്പെടുന്നു।

Verse 78

वर्णाश्च हंसपतंगोर्ध्वांचनसत्यांगसंज्ञाश्चत्वारो भगवंतं सूर्यं यजंते

അവിടെ ഹംസം, പതംഗം, ഊർധ്വാഞ്ചനം, സത്യാംഗം എന്നിങ്ങനെ പേരുള്ള നാല് വർണങ്ങൾ ഭഗവാൻ സൂര്യദേവനെ ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 79

प्रश्रस्य विष्णुरूपंयत्तत्रोत्थस्य ब्रह्मणोऽमृतस्य च । मृत्योश्च सूर्यमात्मानं धीमहि

വിഷ്ണുരൂപനായും, ബ്രഹ്മോത്ഭവകാരകനായും, അമൃതപ്രകാശമായും, മരണത്തെ അതിക്രമിപ്പിക്കുന്നവനായും ഉള്ള ആ പരമാത്മസ്വരൂപ സൂര്യനെ ഞങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുന്നു।

Verse 80

इति जपः । स्वर्णपत्राणि नियुतं योजनानां सहस्रकम् । पुष्करं ज्वलदा भाति तच्चिह्नं द्वीपपुष्करम्

ഇതി ജപഃ। സ്വർണ്ണപത്രങ്ങളുള്ള താമര അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ച് സഹസ്ര യോജന വ്യാപ്തിയിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; അതേ ചിഹ്നം കൊണ്ടാണ് അത് ‘പുഷ്കരദ്വീപം’ എന്നു പ്രസിദ്ധം।

Verse 81

तस्याधिपतिः प्रैयव्रतो वीतहोत्रनामा तत्पुत्रौ रमणकघातकौ

അതിന്റെ അധിപൻ പ്രൈയവ്രതവംശജനായ വീതഹോത്രൻ; അവന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ രമണകനും ഘാതകനും ആകുന്നു.

Verse 82

तन्नामचिह्नतं खंडद्वयम्

ആ രണ്ടു ഖണ്ഡങ്ങളും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ നാമചിഹ്നങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

Verse 83

तयोरंतरालेमानसाचलो नाम वलयाकारः पर्वतो यस्मिन्भ्रमति भगवान्भास्कर इति

അവയുടെ ഇടയിൽ ‘മാനസാചല’ എന്ന വലയാകൃതിയിലുള്ള പർവ്വതമുണ്ട്; അതിന്മേൽ ഭഗവാൻ ഭാസ്കരൻ (സൂര്യൻ) തന്റെ ഗതിയിൽ പരിഭ്രമിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു.

Verse 84

तत्र वर्णाश्च न संति केवलं समानास्ते ब्रह्म ध्यायंति

അവിടെ വർണ്ണഭേദങ്ങൾ ഒട്ടുമില്ല; എല്ലാവരും സമന്മാരായി ബ്രഹ്മനെയേ ധ്യാനിക്കുന്നു.

Verse 85

यद्यत्कर्ममयं लिंगं ब्रह्मलिंगं जनोर्चयन् । भेदेनैकांतमद्वैतं तस्मै भगवते नमः

ജനങ്ങൾ ഏത് ഏത് കർമമയ ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുന്നുവോ, അതുതന്നെ ബ്രഹ്മലിംഗം; ഭേദബോധത്തോടെ ഉപാസിച്ചാലും തത്ത്വത്തിൽ അത് പരമ ഏകാന്ത അദ്വൈതം—ആ ഭഗവാനെ നമസ്കരിക്കുന്നു.

Verse 86

इति जपः । नैषु क्रोधो न मात्सर्यं पुण्यपापार्जनेन च । अयुतं द्विगुणं चापि क्रमादायुः प्रकीर्तितम्

ഇതാകുന്നു ജപവിധി. അവരിൽ ക്രോധവും ഇല്ല, മാത്സര്യവും ഇല്ല; പുണ്യ‑പാപങ്ങളുടെ സമ്പാദനവും ഇല്ല. അവരുടെ ആയുസ്സ് ക്രമമായി പത്തായിരം, പിന്നെ അതിന്റെ ഇരട്ടിയെന്നും പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 87

जपंतः कामिनीयुक्ता विहरंत्यमरा इव । अथ ते संप्रवक्ष्यामि ऊर्ध्वलोकस्य संस्थितिम्

ജപത്തിൽ ലീനരായി, ദിവ്യകാമിനികളോടുകൂടെ, അവർ അമരന്മാരെപ്പോലെ വിഹരിക്കുന്നു. ഇനി ഞാൻ നിനക്കു ഊർധ്വലോകങ്ങളുടെ സ്ഥിതിയും ക്രമവും വിശദീകരിക്കാം.