Adhyaya 18

Verse 1

रुद्र उवाच । शृणु स्कन्द महाप्राज्ञ ह्यद्भुतं यत्कृतं मया । धर्मारण्ये महादुष्टो दैत्यः कर्णाटकाभिधः

രുദ്രൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞ സ്കന്ദാ, ഞാൻ ചെയ്ത അത്ഭുതകൃത്യം കേൾക്കുക. ധർമ്മാരണ്യത്തിൽ ‘കർണാടക’ എന്ന പേരുള്ള മഹാദുഷ്ട ദൈത്യൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 2

निभृतं हि समागत्य दंपत्योर्विघ्नमाचरत् । तं दृष्ट्वा तद्भयाल्लोकः प्रदुद्राव निरन्तरम्

അവൻ ഒളിച്ചെത്തി ദമ്പതികൾക്കു വിഘ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. അവനെ കണ്ട ജനങ്ങൾ ഭയന്ന് ഇടവിടാതെ ഓടിപ്പോയി.

Verse 3

त्यक्त्वा स्थानं गताः सर्वे वणिजो वाडवादयः । मातंगीरूपमास्थाय श्रीमात्रा त्वनया सुत

സ്ഥലം വിട്ട് എല്ലാ വണിക്കരും മറ്റുള്ളവരും പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ, മകനേ, ശ്രീമാതാ മാതംഗീ രൂപം ധരിച്ചു ഈ ഉപായത്തോടെ (പ്രവർത്തിച്ചു).

Verse 4

हतः कर्णाटको नाम राक्षसो द्विजघातकः । तदा सर्वेऽपि वै विप्रा हृष्टास्ते तेन कर्मणा

കർണാടകൻ എന്ന പേരുള്ള, ദ്വിജഘാതകനായ രാക്ഷസൻ വധിക്കപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ ആ കൃത്യത്തിൽ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും ആനന്ദിച്ചു.

Verse 5

स्तुवंति पूजयंति स्म वणिजो भक्तितत्पराः । वर्षेवर्षे प्रकुर्वंति श्रीमातापूजनं शुभम्

ഭക്തിയിൽ തൽപരരായ വണിക്കർ അവളെ സ്തുതിച്ചു പൂജിച്ചു. അവർ വർഷംതോറും ശ്രീമാതാവിന്റെ മംഗളപൂജ നടത്തി.

Verse 6

शुभकार्येषु सर्वेषु प्रथमं पूजयेत्तु ताम् । न स विघ्नं प्रपश्येत तदाप्रभृति पुत्रक

എല്ലാ ശുഭകാര്യങ്ങളിലും ആദ്യം അവളെ പൂജിക്കണം. അതിനുശേഷം, മകനേ, അവൻ വിഘ്നം അനുഭവിക്കുകയില്ല.

Verse 7

युधिष्ठिर उवाच । कोऽसौ दुष्टो महादैत्यः कस्मिन्वंशे समुद्भवः । किं किं तेन कृतं तात सर्वंं कथय सुव्रत

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ആ ദുഷ്ട മഹാദൈത്യൻ ആര്? ഏത് വംശത്തിൽ ഉദ്ഭവിച്ചു? താതാ, അവൻ എന്തെല്ലാം ചെയ്തു? സുവ്രതാ, എല്ലാം എനിക്ക് പറയുക।

Verse 8

व्यास उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि कर्णाटकविचेष्टितम् । देवानां दानवानां यो दुःसहो वीर्यदर्पितः

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ, കേൾക്കുക; കർണാടകന്റെ വീരകൃത്യങ്ങൾ ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു—സ്വശക്തിദർപ്പത്തിൽ ഉന്മത്തനായി ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും അസഹ്യനായവൻ।

Verse 9

दुष्टकर्मा दुराचारो महाराष्ट्रो महाभुजः । जित्वा च सकलांल्लोकांस्त्रैलोक्ये च गतागतः

മഹാരാഷ്ട്രൻ എന്ന മഹാബാഹു ദുഷ്കർമ്മിയും ദുരാചാരിയും ആയിരുന്നു. സർവ്വ ലോകങ്ങളും ജയിച്ച് ത്രിലോകമൊട്ടാകെ ഇങ്ങും അങ്ങും സഞ്ചരിച്ചു।

Verse 10

यत्र देवाश्च ऋषयस्तत्र गत्वा महासुरः । छद्मना वा बलेनैव विघ्नं प्रकुरुते नृप

ഹേ നൃപ, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും എവിടെ കൂടുന്നുവോ അവിടേക്ക് ആ മഹാസുരനും ചെന്നു കപടത്താലോ ബലത്താലോ വിഘ്നം സൃഷ്ടിക്കുന്നു।

Verse 11

न वेदाध्ययनं लोके भवेत्तस्य भयेन च । कुर्वते वाडवा देवा न च संध्याद्युपासनम्

അവന്റെ ഭയത്താൽ ലോകത്തിൽ വേദാധ്യയനം നിലനിൽക്കുകയില്ല. ദേവന്മാരും ദീനാവസ്ഥയിൽ സംധ്യാദി ഉപാസന പോലും നടത്തുകയില്ല।

Verse 12

न क्रतुर्वर्तते तत्र न चैव सुरपूजनम् । देशेदेशे च सर्वत्र ग्रामेग्रामे पुरेपुरे

അവിടെ വൈദിക ക്രതുക്കൾ (യാഗങ്ങൾ) നടക്കുകയില്ല; ദേവപൂജയും നിലനിൽക്കുകയില്ല. ദേശദേശങ്ങളിൽ സർവത്ര—ഗ്രാമം ഗ്രാമമായി, പുരം പുരമായി—ഈ അവഗണന കാണപ്പെടുന്നു.

Verse 13

तीर्थेतीर्थे च सर्वत्र विघ्नं प्रकुरुतेऽसुरः । परंतु शक्यते नैव धर्मारण्ये प्रवेशितुम्

ഓരോ തീർത്ഥത്തിലും എല്ലായിടത്തും ആ അസുരൻ വിഘ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; എന്നാൽ ധർമാരണ്യത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അവനാൽ ഒരിക്കലും കഴിയില്ല.

Verse 14

भयाच्छक्त्याश्च श्रीमातुर्दानवो विक्लवस्तदा । केनोपायेन तत्रैव गम्यते त्विति चिंतयन्

ശ്രീമാതാവിന്റെ ശക്തിയെ ഭയന്ന് ആ ദാനവൻ അപ്പോൾ വിറച്ച് വ്യാകുലനായി. “ഏത് ഉപായംകൊണ്ട് അവിടെയേയ്ക്ക് എത്താം?” എന്നു ചിന്തിച്ചു.

Verse 15

विघ्नं करिष्ये हि कथं ब्राह्मणानां महात्मनाम् । वेदाध्ययनकर्तॄणां यज्ञे कर्माधितिष्ठताम्

അവൻ പറഞ്ഞു—“വേദാധ്യയനത്തിൽ നിരതരും യജ്ഞകർമ്മത്തിൽ ദൃഢരുമായ ആ മഹാത്മ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഞാൻ എങ്ങനെ വിഘ്നം സൃഷ്ടിക്കും?”

Verse 16

वेदाध्ययनजं शब्दं श्रुत्वा दूरात्स दानवः । विव्यथे स यथा राजन्वज्राहत इव द्विपः

ദൂരത്തിൽ നിന്ന് വേദാധ്യയനജന്യമായ ശബ്ദം കേട്ട് ആ ദാനവൻ, ഹേ രാജാവേ, വജ്രാഘാതം കിട്ടിയ ആനപോലെ വിറച്ച് വേദനിച്ചു.

Verse 17

निःश्वासान्मुमुचे रोषाद्दंतैर्दंतांश्च घर्षयन् । दशमानो निजावोष्ठौ पेषयंश्च करावुभौ

കോപത്തിൽ അവൻ ഭാരമുള്ള നിശ്വാസങ്ങൾ വിട്ടു, പല്ലുകൾ പല്ലിൽ അരച്ചു; സ്വന്തം അധരങ്ങൾ കടിച്ചു, ഇരുകൈകളും മുറുക്കി ഞെരിച്ചുമാറ്റി।

Verse 18

उन्मत्तवद्विचरत इतश्चेतश्च मारिष । सन्निपातस्य दोषेण यथा भवति मानवः

ഓ മാരിഷ! അവൻ ഉന്മത്തനെപ്പോലെ ഇങ്ങും അങ്ങും അലഞ്ഞു; സന്നിപാതദോഷം ബാധിച്ച മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ വികൃതമായി പെരുമാറുമോ അതുപോലെ।

Verse 19

तथैव दानवो घोरो धर्मारण्यसमीपगः । भ्रमते दहते चैव दूरादेव भयान्वितः

അങ്ങനെ ആ ഘോര ദാനവൻ ധർമാരണ്യത്തിനടുത്ത് വന്ന് അലഞ്ഞു, ദഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു; ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ ഭയം പരത്തി।

Verse 20

विवाहकाले विप्राणां रूपं कृत्वा द्विजन्मनः । तत्रागत्य दुराधर्षो नीत्वा दांपत्यमुत्तमम्

വിവാഹസമയത്ത് അവൻ ബ്രാഹ്മണരുടെ രൂപം ധരിച്ചു, ദ്വിജവേഷം എടുത്ത്, ആ ദുരാധർഷൻ അവിടെ വന്ന് ഉത്തമ ദമ്പതികളെ അപഹരിച്ചു കൊണ്ടുപോകുമായിരുന്നു।

Verse 21

उत्पपात महीपृष्ठाद्गगने सोऽसुराधमः । स्वयं च रमते पापो द्वेषाज्जातिस्वभावतः

ആ അസുരാധമൻ ഭൂമിപൃഷ്ഠത്തിൽ നിന്ന് ചാടിപ്പൊങ്ങി ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു; ജന്മസ്വഭാവമായ ദ്വേഷം കൊണ്ടു ആ പാപി അതിൽ തന്നെയായി ആനന്ദിച്ചു।

Verse 22

एवं च बहुशः सोऽथ धर्मारण्याच्च दंपती । गृहीत्वा कुरुते पापं देवानामपि दुःसहम्

ഇങ്ങനെ അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ധർമ്മാരണ്യത്തിൽ നിന്നുപോലും ദമ്പതികളെ പിടിച്ചുകൊണ്ടു, ദേവന്മാർക്കും അസഹ്യമായ പാപം ചെയ്തു.

Verse 23

विघ्नं करोति दुष्टोऽसौ दंपत्योः सततं भुवि । महाघोरतरं कर्म कुर्वंस्तस्मिन्पुरे वरे

ആ ദുഷ്ടൻ ഭൂമിയിൽ ദമ്പതികൾക്കു നിരന്തരം വിഘ്നം സൃഷ്ടിച്ചു, ആ ശ്രേഷ്ഠ നഗരത്തിൽ അതിമഹാഘോര കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു.

Verse 24

तत्रोद्विग्ना द्विजाः सर्वे पलायंते दिशो दश । गताः सर्वे भूमिदेवा स्त्यक्त्वा स्थानं मनोरमम्

അവിടെ വ്യാകുലരായ എല്ലാ ദ്വിജരും പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കു ഓടി; ‘ഭൂമിദേവന്മാർ’ എല്ലാവരും ആ മനോഹര സ്ഥാനത്തെ ഉപേക്ഷിച്ചു പോയി.

Verse 25

यत्रयत्र महत्तीर्थं तत्रतत्र गता द्विजाः । उद्वसं तत्पुरं जातं तस्मिन्काले नृपोत्तम

എവിടെയെവിടെ മഹാതീർത്ഥമുണ്ടോ അവിടെയവിടെ ദ്വിജർ പോയി; ആ സമയത്ത്, ഹേ നൃപോത്തമാ, ആ നഗരം ശൂന്യമായി.

Verse 26

न वेदाध्ययनं तत्र न च यज्ञः प्रवर्तते । मनुजास्तत्र तिष्ठंति न कर्णाटभयार्दिताः

അവിടെ വേദാധ്യയനം നടന്നില്ല, യജ്ഞവും പ്രവൃത്തിയായില്ല; അവിടെ മനുഷ്യർ താമസിച്ചു—കർണാടഭയത്തിൽ ഇനി പീഡിതരല്ലാതെ.

Verse 27

द्विजाः सर्वे ततो राजन्वणिजश्च महायशाः । एकत्र मिलिताः सर्वे वक्तुं मंत्रं यथोचितम्

അപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, എല്ലാ ദ്വിജന്മാരും മഹായശസ്സുള്ള വണിക്കരും ഒരിടത്ത് ഒന്നിച്ചുകൂടി, യഥോചിതമായ മന്ത്രം ആലോചിച്ച് പറയുവാൻ തുടങ്ങി।

Verse 28

कर्णाटस्य वधोपायं मंत्रयंति द्विजर्षभाः । विचार्यमाणे तैर्दैवाद्वाग्जाता चाशरीरिणी

ദ്വിജർഷഭന്മാർ കർണാടന്റെ വധോപായം ആലോചിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കെ, അവർ വിചാരിക്കുന്നതിനിടയിൽ ദൈവയോഗത്താൽ ഒരു അശരീരി വാണി ഉദിച്ചു।

Verse 29

आराधयत श्रीमातां सर्वदुःखापहारिणीम् । सर्वदैत्यक्षयकरीं सर्वोपद्रवनाशनीम्

‘സർവദുഃഖാപഹാരിണിയും സർവദൈത്യക്ഷയകരിയും സർവോപദ്രവനാശിനിയുമായ ശ്രീമാതാവിനെ ആരാധിക്കുവിൻ.’

Verse 30

तच्छ्रुत्वा वाडवाः सर्वे हर्षव्याकुललोचनाः । श्रीमातां तु समागत्य गृहीत्वा बलिमुत्तमम्

അത് കേട്ട് വാഡവർ എല്ലാവരും ഹർഷവ്യാകുലമായ കണ്ണുകളോടെ ശ്രീമാതാവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തി, ഉത്തമ ബലി-നൈവേദ്യം കൈക്കൊണ്ടു സമർപ്പിക്കുവാൻ തുടങ്ങി।

Verse 31

मधु क्षीरं दधि घृतं शर्करा पञ्चधारया । धूपं दीपं तथा चैव चंदनं कुसुमानि च

അവർ മധു, ക്ഷീരം, ദധി, ഘൃതം, ശർക്കര—പഞ്ചധാരയായി—കൂടാതെ ധൂപം, ദീപം, ചന്ദനം, കുസുമങ്ങളും കൊണ്ടുവന്നു।

Verse 32

फलानि विविधान्येव गृहीत्वा वाडवा नृप । धान्यं तु विविधं राजन्भक्तापूपा घृताचिताः

ഹേ രാജാവേ! വാഡവർ പലവിധ ഫലങ്ങൾ എടുത്തു, വിവിധ ധാന്യങ്ങളും; നെയ്യാൽ സമൃദ്ധമായ ഭക്തം (അന്നം)യും അപൂപം (മധുരപലഹാരം)യും കൊണ്ടുവന്നു।

Verse 33

कुल्माषा वटकाश्चैव पायसं घृतमिश्रितम् । सोहालिका दीपिकाश्च सार्द्राश्च वटकास्तथा

അവർ കുല്മാഷം (വേവിച്ച പയർവർഗം), വടകം (വറുത്ത പലഹാരം) എന്നിവയും നെയ്യ് കലർന്ന പായസവും കൊണ്ടുവന്നു; കൂടാതെ സോഹാലിക, ദീപിക, ഈർപ്പമുള്ള വടകങ്ങളും।

Verse 34

राजिकाभिश्च संलिप्ता नवच्छिद्रसमन्विताः । चंद्रबिंबप्रतीकाशा मण्डकास्तत्र कल्पिताः

അവിടെ അവർ രാജിക (കടുക്) പുരട്ടി, പുതുപുതിയ തുളകളോടുകൂടിയ, ചന്ദ്രബിംബംപോലെ ദീപ്തമായ മണ്ഡകങ്ങൾ (പലഹാരങ്ങൾ) ഒരുക്കി।

Verse 35

पञ्चामृतेन स्नपनं कृत्वा गन्धोदकेन च । धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैस्तोषयामासुरीश्वरीम्

പഞ്ചാമൃതവും സുഗന്ധജലവും കൊണ്ട് സ്നാനം (അഭിഷേകം) നടത്തി, ധൂപം-ദീപം-നൈവേദ്യം അർപ്പിച്ച് അവർ ഈശ്വരിയെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു।

Verse 36

नीराजनैः सकपूरैः पुष्पैर्दीपैः सुचंदनैः । श्रीमाता तोषिता राजन्सर्वोपद्रवनाशनी

ഹേ രാജാവേ! കർപ്പൂരസഹിത നീരാജനം, പുഷ്പങ്ങൾ, ദീപങ്ങൾ, ഉത്തമ ചന്ദനം എന്നിവകൊണ്ട്—സകല ഉപദ്രവങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന ശ്രീമാതാ സന്തുഷ്ടയായി।

Verse 37

श्रीमाता च जगन्माता ब्राह्मी सौम्या वरप्रदा । रूपत्रयं समास्थाय पालयेत्सा जगत्त्रयम्

അവൾ ശ്രീമാതാവും ജഗന്മാതാവും—ബ്രാഹ്മീ, സൗമ്യസ്വരൂപിണി, വരപ്രദായിനി. ത്രിരൂപം ധരിച്ചു ത്രിലോകത്തെ പരിരക്ഷിക്കുന്നു.

Verse 38

त्रयीरूपेण धर्मात्मन्रक्षते सत्यमंदिरम् । जितेद्रिया जितात्मानो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः

ഹേ ധർമ്മാത്മാവേ, ത്രയീ-രൂപത്തിൽ അവൾ സത്യമന്ദിരത്തെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രിയജിതരും ആത്മജിതരും ആയ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജർ അവിടെ സമവേതരായി നിന്നു.

Verse 39

तैः सर्वेरर्चिता माता चंदनाद्येन तोषिता । स्तुतिमारेभिरे तत्र वाङ्मनःकायकर्मभिः । एकचित्तेन भावेन ब्रह्मपुत्र्याः पुरः स्थिताः

അവർ എല്ലാവരും മാതാവിനെ അർച്ചിച്ചു; ചന്ദനാദി അർപ്പണങ്ങളാൽ അവൾ പ്രസന്നയായി. അവിടെ വാക്ക്, മനസ്, ദേഹകൃത്യങ്ങൾകൊണ്ട് സ്തുതി ആരംഭിച്ചു; ഏകചിത്ത ഭക്തിയോടെ ബ്രഹ്മപുത്രിയുടെ സന്നിധിയിൽ നിന്നു.

Verse 40

विप्रा ऊचुः । नमस्ते ब्रह्मपुत्र्यास्तु नमस्ते ब्रह्मचारिणि । नमस्ते जगतां मातर्नमस्ते सर्वगे सदा

വിപ്രർ പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രഹ്മപുത്രിയേ, നമസ്കാരം; ഹേ ബ്രഹ്മചാരിണിയേ, നമസ്കാരം. ഹേ ജഗന്മാതാവേ, നമസ്കാരം; ഹേ സദാ സർവ്വവ്യാപിനിയേ, നമസ്കാരം.

Verse 41

क्षुन्निद्रा त्वं तृषा त्वं च क्रोधतंद्रादयस्तथा । त्वं शांतिस्त्वं रतिश्चैव त्वं जया विजया तथा

നീയേ ക്ഷുധയും നിദ്രയും; നീയേ തൃഷ്ണയും; അതുപോലെ ക്രോധം, തന്ദ്ര മുതലായവയും നീയേ. നീയേ ശാന്തി, നീയേ രതി; നീയേ ജയയും വിജയയും.

Verse 42

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यैस्त्वं प्रपन्ना सुरेश्वरि । सावित्री श्रीरुमा चैव त्वं च माता व्यवस्थिता

ഹേ സുരേശ്വരീ! ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശൻ മുതലായവർ എല്ലാവരും നിന്റെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു. നീ തന്നെയാണ് സാവിത്രി, ശ്രീ, രമാ, ഉമാ—സ്വയം ജഗന്മാതാവായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 43

ब्रह्मविष्णु सुरेशानास्त्वदाधारे व्यवस्थिताः । नमस्तुभ्यं जगन्मातर्धृतिपुष्टिस्वरूपिणि

ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ദേവാധിപന്മാർ എല്ലാം നിന്റെ ആധാരത്തിലേ സ്ഥാപിതരാണ്. ഹേ ജഗന്മാതാ! ധൃതി-പുഷ്ടി സ്വരൂപിണീ, നിനക്ക് നമസ്കാരം.

Verse 44

रतिः क्रोधा महामाया छाया ज्योतिःस्वरूपिणि । सृष्टि स्थित्यंतकृद्देवि कार्यकारणदा सदा

നീ രതിയും നീ ക്രോധവും; നീ മഹാമായ; നീ ഛായയും ജ്യോതി-സ്വരൂപിണിയും. ഹേ ദേവീ! നീ സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, ലയം നടത്തുകയും സദാ കാരണവും കാര്യഫലവും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 45

धरा तेजस्तथा वायुः सलिलाकाशमेव च । नमस्तेऽस्तु महाविद्ये महाज्ञानमयेऽनघे

നീ ധരയും, തേജസ്സും, വായുവും, ജലവും ആകാശവും തന്നെയാണ്. ഹേ മഹാവിദ്യാ! ഹേ മഹാജ്ഞാനമയി നിർമലേ! നിനക്ക് നമസ്കാരം.

Verse 46

ह्रींकारी देवरूपा त्वं क्लींकारी त्वं महाद्युते । आदिमध्यावसाना त्वं त्राहि चास्मान्महाभयात्

നീ ഹ്രീംകാര-സ്വരൂപിണി, ദേവരൂപിണി; നീ ക്ലീംകാര-സ്വരൂപിണി, മഹാദ്യുതിയുള്ളവൾ. നീ ആദി, മധ്യ, അന്തം—ഞങ്ങളെയും മഹാഭയത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമേ.

Verse 47

महापापो हि दुष्टात्मा दैत्योऽयं बाधतेऽधुना । त्राणरूपा त्वमेका च अस्माकं कुलदेवता

മഹാപാപം നിറഞ്ഞ ഈ ദുഷ്ടാത്മ ദൈത്യൻ ഇപ്പോൾ തന്നെ ഞങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു. ദേവീ, നീയേ ഞങ്ങളുടെ ഏക രക്ഷാസ്വരൂപിണി, ഞങ്ങളുടെ കുലദേവതയാണ്.

Verse 48

त्राहित्राहि महादेवि रक्षरक्ष महेश्वरि । हनहन दानवं दुष्टं द्विजातीनां विघ्नकारकम्

ഹേ മഹാദേവീ, ത്രാഹി ത്രാഹി; ഹേ മഹേശ്വരീ, രക്ഷ രക്ഷ. ദ്വിജാതികൾക്ക് വിഘ്നം വരുത്തുന്ന ആ ദുഷ്ട ദാനവനെ ഹനിക്ക—ഹനിക്ക.

Verse 49

एवं स्तुता तदा देवी महामाया द्विजन्मभिः । कर्णाटस्य वधार्थाय द्विजातीनां हिताय च । प्रत्यक्षा साऽभवत्तत्र वरं ब्रूहीत्युवाच ह

ദ്വിജന്മാർ ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, കർണാടനെ വധിക്കാനും ദ്വിജാതികളുടെ ഹിതത്തിനുമായി ദേവി മഹാമായ അവിടെ പ്രത്യക്ഷയായി, “വരം പറയുക” എന്നു അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 50

श्रीमातोवाच । केन वै त्रासिता विप्राः केन वोद्वेजिताः पुनः । तस्याहं कुपिता विप्रा नयिष्ये यमसादनम्

ശ്രീമാതാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ആരാണ് നിങ്ങളെ ഭീതിപ്പെടുത്തിയത്? ആരാണ് വീണ്ടും നിങ്ങളെ വ്യാകുലപ്പെടുത്തിയത്? അവനോടു ക്രുദ്ധയായി ഞാൻ അവനെ യമസദനത്തിലേക്ക് അയക്കും.

Verse 51

क्षीणायुषं नरं वित्त येन यूयं निपीडिताः । ददामि वो द्विजातिभ्यो यथेष्टं वक्तुमर्हथ

നിങ്ങളെ പീഡിപ്പിച്ച ക്ഷീണായുസ്സുള്ള ആ മനുഷ്യനെ തിരിച്ചറിയുക. ഹേ ദ്വിജാതികളേ, ഞാൻ നിങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നു; ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ നിർഭയമായി പറയുക.

Verse 52

भक्त्या हि भवतां विप्राः करिष्ये नात्र संशयः

ഹേ വിപ്രന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ഭക്തിയാൽ ഞാൻ നിശ്ചയമായും പ്രവർത്തിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 53

द्विजा ऊचुः । कर्णाटाख्यो महारौद्रो दानवो मदगर्वितः । विघ्नं प्रकुरुते नित्यं सत्यमंदिरवासिनाम्

ദ്വിജന്മാർ പറഞ്ഞു—‘കർണാടൻ എന്ന ദാനവൻ, അത്യന്തം രൗദ്രനും മദഗർവത്തിൽ ഉന്മത്തനുമായവൻ, സത്യമന്ദിരവാസികൾക്ക് നിത്യം വിഘ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.’

Verse 54

ब्राह्मणान्सत्यशीलांश्च वेदाध्ययनतत्परान् । द्वेषाद्द्वेष्टि द्वेषणस्तान्नित्यमेव महामते । वेदविद्वेषणो दुष्टो घातयैनं महाद्युते

അവൻ വെറും ദ്വേഷം കൊണ്ടു സത്യശീലരും വേദാധ്യയനത്തിൽ തത്പരരുമായ ബ്രാഹ്മണരെ വെറുക്കുന്നു; നിത്യം അവരെ ഹാനിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു, ഹേ മഹാമതേ. ആ വേദദ്വേഷിയായ ദുഷ്ടനെ—ഹേ മഹാദ്യുതി ദേവീ—വധിപ്പിക്കണമേ।

Verse 55

व्यास उवाच । तथेत्युक्त्वा तु सा देवी प्रहस्य कुलदेवता । वधोपायं विचिंत्यास्य भक्तानां रक्षणाय वै

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—‘“തഥാസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞ് ആ ദേവി, കുലദേവത, പുഞ്ചിരിച്ചു; ഭക്തരുടെ രക്ഷയ്ക്കായി അവന്റെ വധോപായം ആലോചിച്ചു.’

Verse 56

ततः कोपपरा जाता श्रीमाता नृपसत्तम । कोपेन भृकुटीं कृत्वा रक्तनेत्रांतलोचनाम्

അപ്പോൾ, ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ശ്രീമാത പൂർണ്ണമായി കോപപരയായി; കോപത്തിൽ ഭ്രൂകുടി ചുളിച്ച്, കണ്ണുകളുടെ കോണുകൾ ചുവന്നതായി തോന്നി।

Verse 57

कोपेन महताऽविष्टा वसंती पावकं यथा । महाज्वाला मुखान्नेत्रान्नासाकर्णाच्च भारत

പ്രചണ്ഡ കോപാവേശത്തിൽ ആവിഷ്ടയായി അവൾ കാറ്റാൽ പ്രജ്വലിതമായ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു. ഹേ ഭാരത, അവളുടെ മുഖം, കണ്ണുകൾ, നാസിക, കർണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് മഹാജ്വാലകൾ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 58

तत्तेजसा समुद्भूता मातंगी कामरूपिणी । काली करा लवदना दुर्दर्शवदनोज्ज्वला

ആ തേജസ്സിൽ നിന്ന് ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്ന മാതംഗീ ഉദ്ഭവിച്ചു—ശ്യാമവർണ്ണ, കരാളഹസ്ത, ഭയാനകമുഖധാരിണി, ദുർദർശ തേജസ്സാൽ ജ്വലിക്കുന്നവൾ.

Verse 59

रक्तमाल्यांबरधरा मदाघूर्णितलोचना । न्यग्रोधस्य समीपे सा श्रीमाता संश्रिता तदा

ചുവന്ന മാലയും ചുവന്ന വസ്ത്രവും ധരിച്ചു, ദിവ്യ മദത്തിൽ ചുറ്റുന്ന കണ്ണുകളുള്ള ആ ശ്രീമാതാവ് അപ്പോൾ ആൽമരത്തിന്റെ സമീപത്ത് ആശ്രയിച്ചു നിന്നു.

Verse 60

अष्टादशभुजा सा तु शुभा माता सुशोभना । धनुर्बाणधरा देवी खड्गखेटकधारिणी

ആ ശുഭയും സുഷോഭനയും ആയ മാതാവ് അഷ്ടാദശഭുജയായിരുന്നു. ദേവി ധനുസ്സും ബാണങ്ങളും ധരിച്ചു, ഖഡ്ഗവും ഖേടകവും (കവചം/ഢാൽ) വഹിച്ചിരുന്നു.

Verse 61

कुठारं क्षुरिकां बिभ्रत्त्रिशूलं पानपात्रकम् । गदां सर्पं च परिघं पिनाकं चैव पाशकम्

അവൾ കുഠാരവും ക്ഷുരികയും, ത്രിശൂലവും പാനപാത്രവും; ഗദ, സർപ്പം, പരിഘം; കൂടാതെ പിനാക ധനുസ്സും പാശവും ധരിച്ചു.

Verse 62

अक्षमालाधरा राजन्मद्यकुंभानुधारिणी । शक्तिं च मुशलं चोग्रं कर्तरीं खर्परं तथा

ഹേ രാജാവേ, അവൾ അക്ഷമാല ധരിച്ചു മദ്യകുംഭം കൈയിൽ വഹിച്ചു; കൂടാതെ ശക്തി, ഉഗ്ര മുശലം, കത്തരി, ഖർപര (കപാലപാത്രം) എന്നിവയും വഹിച്ചു।

Verse 63

कंटकाढ्यां च बदरीं बिभ्रती तु महानना । तत्राभवन्महायुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम्

ആ മഹാനനാ ദേവി മുള്ളുകളാൽ നിറഞ്ഞ ബദരീശാഖ വഹിച്ചു; അപ്പോൾ അവിടെ മഹായുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു—അതിതുമുലവും രോമഹർഷണവും।

Verse 64

मातंग्याः सह कर्णाटदानवेन नृपोत्तम

ഹേ നൃപോത്തമാ, മാതംഗിയോടൊപ്പം കർണാട ദാനവനുമായ് (ഘോര) യുദ്ധം നടന്നു।

Verse 65

युधिष्ठिर उवाच । कथं युद्धं समभवत्कथं चैवापवर्तत । जितं केनैव धर्मज्ञ तन्ममाचक्ष्व मारिष

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ധർമ്മജ്ഞ മഹാനുഭാവാ, യുദ്ധം എങ്ങനെ ആരംഭിച്ചു, എങ്ങനെ അവസാനിച്ചു? വിജയം ആരാൽ ലഭിച്ചു? ഹേ പൂജ്യനേ, അത് എനിക്ക് പറയുക।

Verse 66

व्यास उवाच । एकदा शृणु राजेंद्र यज्जातं दैत्यसंगरे । तत्सर्वं कथयाम्याशु यथावृत्तं हि तत्पुरा

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ദൈത്യസംഗ്രാമത്തിൽ ഒരിക്കൽ സംഭവിച്ചതിനെ കേൾക്കുക; അത് എല്ലാം ഞാൻ വേഗത്തിൽ, പണ്ടെ നടന്നതുപോലെ യഥാവൃത്തമായി പറയാം।

Verse 67

प्रणष्टयोषा ये विप्रा वणिजश्चैव भारत । चैत्रमासे तु संप्राप्ते धर्मारण्ये नृपोत्तम

ഹേ ഭാരത, ചൈത്രമാസം എത്തിയപ്പോൾ, ഭാര്യമാരെ നഷ്ടപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണരും വണികരും, ഹേ നൃപോത്തമ, ധർമ്മാരണ്യത്തിലേക്ക് എത്തി.

Verse 68

गौरीमुद्वाहयामासुर्विप्रास्ते संशितव्रताः । स्वस्थानं सुशुभं ज्ञात्वा तीर्थराजं तथोत्तमम्

ആ ദൃഢവ്രത ബ്രാഹ്മണർ ആ സ്ഥാനത്തെ പരമശുഭവും ഉത്തമമായ ‘തീർത്ഥരാജം’ എന്നും അറിഞ്ഞ്, അവിടെ ഗൗരിയുടെ വിവാഹസംസ്കാരം നടത്തി.

Verse 69

विवाहं तत्र कुर्वंतो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः । कोटिकन्याकुलं तत्र एकत्रासीन्महोत्सवे । धर्मारण्ये महाप्राज्ञ सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

അവിടെ വിവാഹകർമ്മം നടത്തുവാൻ ആ ദ്വിജോത്തമർ ഒന്നിച്ചു കൂടി. ധർമ്മാരണ്യത്തിലെ ആ മഹോത്സവത്തിൽ ഒരിടത്ത് കോടിക്കണക്കിന് കന്യകളുടെ സമുച്ചയം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞ, ഞാൻ സത്യം സത്യം പറയുന്നു.

Verse 70

चतुर्थ्यामपररात्रेऽभ्यंतरतोऽग्निमादधुः । आसनं ब्रह्मणे दत्त्वा अग्निं कृत्वा प्रदक्षिणम्

ചതുര്ഥിയുടെ അപരരാത്രിയിൽ അവർ അകത്ത് പവിത്രാഗ്നി തെളിച്ചു. പുരോഹിതന് ആസനം നൽകി, അഗ്നിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.

Verse 71

स्थालीपाकं च कृत्वाथ कृत्वा वेदीः शुभास्तदा । चतुर्हस्ताः सकलशा नागपाश समन्विताः

പിന്നീട് സ്ഥാലീപാക ഹോമം നടത്തി, അവർ ശുഭമായ വേദികൾ ഒരുക്കി—നാലു ഹസ്തം അളവിൽ, ക്രമമായി സജ്ജമാക്കി, ‘നാഗപാശ’ ബന്ധനങ്ങളോടുകൂടി.

Verse 72

वेदमंत्रेण शुभ्रेण मंत्रयंते ततो द्विजाः । चरतां दंपतीनां हि परिवेश्य यथोचितम्

അനന്തരം ദ്വിജന്മാർ ശുദ്ധമായ വേദമന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചു; കർമത്തിൽ മുന്നേറുന്ന ദമ്പതികൾക്ക് വിധിപ്രകാരം യഥോചിതമായി അന്നാദി നൈവേദ്യം പരിവേശിച്ചു।

Verse 73

ब्रह्मणा सहितास्तत्र वाडवा स्ते सुहर्षिताः । कुर्वते वेदनिर्घोषं तारस्वरनिनादितम्

അവിടെ പുരോഹിതനോടുകൂടെ ഹർഷിതരായ വാഡവർ, താരസ്വരത്തിൽ മുഴങ്ങുന്ന വേദനിർഘോഷം ഉയർത്തി।

Verse 74

तेन शब्देन महता कृत्स्नमापूरितं नभः । तं श्रुत्वा दानवो घोरो वेदध्वनिं द्विजे रितम्

ആ മഹാശബ്ദംകൊണ്ട് ആകാശമൊട്ടാകെ നിറഞ്ഞു. ദ്വിജന്മാർ ഉച്ചരിച്ച വേദധ്വനി കേട്ടപ്പോൾ ഭീകരനായ ദാനവൻ കലങ്ങിയുണർന്നു।

Verse 75

उत्पपातासनात्तूर्णं ससैन्यो गतचेतनः । धावतः सर्वभृत्यास्तं ये चान्ये तानुवाच सः

അവൻ സൈന്യത്തോടുകൂടെ മനസ്സു കലങ്ങി ഉടൻ ആസനത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയെഴുന്നേറ്റു. പിന്നാലെ ഓടിയ എല്ലാ ഭൃത്യന്മാരോടും മറ്റുള്ളവരോടും അവൻ പറഞ്ഞു।

Verse 76

श्रूयतां कुत्र शब्दोऽयं वाडवानां समुत्थितः । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दैतेयाः सत्वरं ययुः

അവൻ പറഞ്ഞു—“കേൾക്കൂ, വാഡവരുടെ ഈ ശബ്ദം എവിടെ നിന്നാണ് ഉയർന്നത്?” അവന്റെ വാക്ക് കേട്ട് ദൈത്യർ ഉടൻ പാഞ്ഞുപോയി।

Verse 77

विभ्रांतचेतसः सर्वे इतश्चेतश्च धाविताः । धर्मारण्ये गताः केचित्तत्र दृष्टा द्विजा तयः

എല്ലാവരുടെയും മനസ്സുകൾ ഭ്രമിച്ച് അവർ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും ഓടി. ചിലർ ധർമാരണ്യത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ ആ ദ്വിജന്മാരെ കണ്ടു.

Verse 78

उद्गिरंतो हि निगमान्विवाहसमये नृप । सर्वं निवेदयामासुः कर्णाटाय दुरात्मने

ഹേ രാജാവേ, വിവാഹസമയത്ത് വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് അവർ എല്ലാം ദുഷ്ടനായ കർണാടനോട് അറിയിച്ചു.

Verse 79

तच्छ्रुत्वा रक्तताम्राक्षो द्विजद्विट् कोपपू रितः । अभ्यधावन्महाभाग यत्र ते दंपती नृप

അതു കേട്ടപ്പോൾ ദ്വിജദ്വേഷിയായ അവൻ രക്ത-താമ്രനേത്രങ്ങളോടെ ക്രോധം നിറഞ്ഞ്, ഹേ മഹാഭാഗ, ആ ദമ്പതികൾ ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക്, ഹേ രാജാവേ, പാഞ്ഞെത്തി.

Verse 80

खमाश्रित्य तदा दैत्यमायां कुर्वन्स राक्षसः । अहरद्दंपती राजन्सर्वालंकारसंयुतान्

അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ ആകാശത്തെ ആശ്രയിച്ച് ദൈത്യമായ പ്രയോഗിച്ച്, ഹേ രാജാവേ, സർവാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ ദമ്പതികളെ അപഹരിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.

Verse 81

ततस्ते वाडवाः सर्वे संगता भुवनेश्वरीम् । बुंबारवं प्रकुर्वाणास्त्राहित्राहीति चोचिरे

പിന്നീട് ആ സ്ത്രീകളെല്ലാം ഭുവനേശ്വരിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഒന്നിച്ചു കൂടി; വലിയ കോലാഹലം ഉയർത്തി ‘ത്രാഹി ത്രാഹി’—‘രക്ഷിക്കണേ, രക്ഷിക്കണേ’ എന്നു നിലവിളിച്ചു.

Verse 82

तच्छ्रुत्वा विश्वजननी मातंगी भुवनेश्वरी । सिंहनादं प्रकुर्वाणा त्रिशूलवरधारिणी

അവരുടെ ആർത്തനാദം കേട്ട് വിശ്വജനനി മാതംഗീ ഭുവനേശ്വരി സിംഹനാദം ചെയ്തു; ത്രിശൂലധാരിണിയായ വരദായിനി ദേവി പ്രത്യക്ഷയായി।

Verse 83

ततः प्रववृते युद्धं देवीकर्णाटयोस्तथा । ऋषीणां पश्यतां तत्र वणिजां च द्विजन्मनाम्

അതിനുശേഷം ദേവിയും കർണാടനും തമ്മിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; അവിടെ ഋഷിമാരും വണിക്കരും ദ്വിജന്മാരും അത് കണ്ടുനിന്നു।

Verse 84

पश्यतामभवयुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । अस्त्रैश्चिच्छेद मातगी मदविह्वलितं रिपुम्

കണ്ടുനിൽക്കേ യുദ്ധം ഭീകരവും രോമാഞ്ചകരവുമായി; ആയുധങ്ങളാൽ മാതംഗീ അഹങ്കാരമത്തനായ ശത്രുവിനെ ഛേദിച്ച് വീഴ്ത്തി।

Verse 85

सोऽपि दैत्यस्ततस्तस्या बाणेनैकेन वक्षसि । असावपि त्रिशूलेन घातितः कश्मलं गतः

അപ്പോൾ ആ ദൈത്യൻ ഒരു ബാണംകൊണ്ട് ദേവിയുടെ വക്ഷസ്സിൽ പ്രഹരിച്ചു; എന്നാൽ അവൻ തന്നെ ദേവിയുടെ ത്രിശൂലത്തിൽ ഹതനായി ഭീതിവ്യാകുലനായി വീണു।

Verse 86

मुष्टिभिश्चैव तां देवीं सोऽपि ताडयतेऽसुरः । सोऽपि देव्या ततः शीघ्रं नागपाशेन यंत्रितः

ആ അസുരൻ മുഷ്ടികളാൽ പോലും ദേവിയെ അടിക്കാൻ തുടങ്ങി; അപ്പോൾ ദേവി ഉടൻ നാഗപാശംകൊണ്ട് അവനെ ബന്ധിച്ച് നിയന്ത്രിച്ചു।

Verse 87

ततस्तेनैव दैत्येन गरुडास्त्रं समादधे । तया नारायणास्त्रं तु संदधे शरपातनम्

അപ്പോൾ ആ ദൈത്യൻ ഗരുഡാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു; അവൾ പ്രത്യുത്തരമായി നാരായണാസ്ത്രം സംധിച്ച് ശരവൃഷ്ടി വിട്ടു.

Verse 88

एवमन्योन्यमाकृष्य युध्यमानौ जयेच्छया । ततः परिघमादाय आयसं दैत्यपुंगवः

ഇങ്ങനെ പരസ്പരം വലിച്ചിഴച്ച് ജയേച്ഛയോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ; ദൈത്യശ്രേഷ്ഠൻ ഇരുമ്പുപരിഘം (ഗദ) എടുത്തു.

Verse 89

मातंगीं प्रति संकुद्धो जघान परवीरहा । देवी क्रुद्धा मुष्टिपातैश्चूर्णयामास दानवम्

മാതംഗിയെ ലക്ഷ്യമാക്കി ക്രുദ്ധനായ ശത്രുവീരഹന്താവ് അവൻ പ്രഹരിച്ചു; ദേവിയും കോപിച്ച് മുഷ്ടിപാതങ്ങളാൽ ദാനവനെ ചൂർണ്ണമാക്കി.

Verse 90

तेन मुष्टिप्रहारेण मूर्च्छितो निपपात ह । ततस्तु सहसोत्थाय शक्तिं धृत्वा करे मुदा

ആ മുഷ്ടിപ്രഹാരത്തിൽ അവൻ മൂർച്ചിച്ച് വീണു; പിന്നെ പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റ് സന്തോഷത്തോടെ കൈയിൽ ശക്തി (കുന്തം) പിടിച്ചു.

Verse 91

शतघ्नीं पातयामास तस्या उपरि दानवः । शक्तिं चिच्छेद सा देवी मातंगी च शुभानना

ദാനവൻ അവളുടെ മേൽ ശതഘ്നി എറിഞ്ഞു വീഴ്ത്തി; എന്നാൽ ശുഭമുഖിയായ ദേവി മാതംഗി ആ ശക്തി (കുന്തം) വെട്ടി ഖണ്ഡങ്ങളാക്കി.

Verse 92

जहासोच्चैस्तु सा सुभ्रः शतघ्नीं वज्रसन्निभा । एव मन्योन्यशस्त्रौघैरर्दयंतौ परस्परम्

അപ്പോൾ വജ്രസമമായ ശതഘ്നി ധരിച്ച ആ തേജോമയി, സുഭ്രൂ ദേവി ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഇരുവരും പരസ്പരം ആയുധപ്രവാഹങ്ങൾ ചൊരിഞ്ഞ് തമ്മിൽ തമ്മിൽ പീഡിപ്പിച്ചു।

Verse 93

ततस्त्रिशूलेन हतो हृदये निपपात ह । मूर्छां विहाय दैत्योऽसौ मायां कृत्वा च राक्षसीम्

പിന്നീട് ത്രിശൂലാൽ ഹൃദയത്തിൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടവൻ നിലത്തേക്ക് വീണു. മൂർച്ച വിട്ട് ആ ദൈത്യൻ രാക്ഷസീസദൃശമായ മായ സൃഷ്ടിച്ചു।

Verse 94

पश्यतां तत्र तेषां तु अदृश्योऽभून्महासुरः । पपौ पानं ततो देवी जहासारुणलोचना

അവിടെ അവർ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ മഹാസുരൻ അദൃശ്യനായി. തുടർന്ന് അരുണനേത്രയായ ദേവി ചിരിച്ച് തന്റെ പാനം (പാനം/പേയ) കുടിച്ചു।

Verse 95

सर्वत्रगं तं सा देवी त्रैलोक्ये सचराचरे

ആ ദേവി ത്രിലോകമൊട്ടാകെ—ചരാചരസഹിതം—എവിടെയും സഞ്ചരിക്കുന്ന അവനെ (അസുരനെ) അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി।

Verse 96

क्व पास्यस्तीति ब्रूते सा ब्रूहि त्वं सांप्रतं हि मे । कर्णाटक महादुष्ट एहि शीघ्रं हि युध्यताम्

അവൾ പറഞ്ഞു—“എവിടേക്ക് ഓടിപ്പോകും? ഇപ്പോൾ തന്നെ എനിക്കു പറയുക—ഇപ്പോൾ തന്നെ പറയുക! ഹേ കർണാടക മഹാദുഷ്ടാ, വാ; വേഗം വാ, യുദ്ധം ചെയ്യാം!”

Verse 97

ततोऽभवन्महायुद्धं दारुणं च भयानकम् । पपौ देवी तु मैरेयं वधार्थं सुमहाबला

അപ്പോൾ മഹായുദ്ധം ഉദിച്ചു—അത്യന്തം ദാരുണവും ഭയങ്കരവും. സുമഹാബലയായ ദേവി വധാർത്ഥം മൈരേയ മദ്യത്തെ പാനം ചെയ്തു।

Verse 98

मातंगी च ततः क्रुद्धा वक्त्रे चिक्षेप दानवम् । ततोऽपि दानवो रौद्रो नासारंध्रेण निर्गतः

പിന്നെ ക്രുദ്ധയായ മാതംഗി ദാനവനെ തന്റെ വായിലേക്കെറിഞ്ഞു. എങ്കിലും ആ രൗദ്ര ദാനവൻ അവളുടെ നാസാരന്ധ്രത്തിലൂടെ പുറത്തുവന്നു।

Verse 99

युध्यते स पुनर्दैत्यः कर्णाटो मदपूरितः । ततो देवी प्रकुपिता मातंगी मदपूरिता

ആ ദൈത്യൻ കർണാടൻ മദത്തിൽ നിറഞ്ഞ് വീണ്ടും യുദ്ധം ചെയ്തു. അപ്പോൾ ദേവി മാതംഗിയും ഉഗ്രകോപത്തിൽ ജ്വലിച്ച് ശക്തിയിൽ പരിപൂർണയായി।

Verse 100

दशनैर्मथयित्वा च चर्वयित्वा पुनःपुनः । शवास्थि मे दसा युक्तं मज्जामांसादिपूरितम्

അവൾ പല്ലുകളാൽ നുറുക്കി, വീണ്ടും വീണ്ടും ചവച്ചുകൊണ്ട്, അതിനെ ശവാസ്ഥിപോലെ ആക്കി—മജ്ജയും മാംസവും മുതലായവകൊണ്ട് നിറഞ്ഞതായി।

Verse 110

पित्रा मे स्थापिता दैत्य रक्षार्थं हि द्विजन्मनाम् । केवलं श्यामलांगी सा सर्वलोकहितावहा

‘ഹേ ദൈത്യാ! ദ്വിജന്മാരുടെ രക്ഷാർത്ഥം എന്റെ പിതാവ് എന്നെ നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ ശ്യാമലാംഗിയായ ദേവി സർവ്വലോകഹിതം മാത്രം വഹിക്കുന്നവളാണ്.’

Verse 120

जगुर्गन्धर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततोत्सवं प्रकुर्वन्तो गीतं नृत्यं शुभप्रदम्

ഗന്ധർവാധിപന്മാർ ഗാനം പാടി, അപ്സരാഗണങ്ങൾ നൃത്തം ചെയ്തു. തുടർന്ന് ഉത്സവം ആചരിച്ച്, അനുഗ്രഹം നൽകുന്ന മംഗളഗീതവും നൃത്തവും അവർ നടത്തി।

Verse 130

देव्युवाच । स्वस्थाः संतु द्विजाः सर्वे न च पीडा भविष्यति । मयि स्थितायां दुर्धर्षा दैत्या येऽन्ये च राक्षसाः

ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—‘എല്ലാ ദ്വിജരും ക്ഷേമത്തോടെയും സുരക്ഷയോടെയും ഇരിക്കട്ടെ; യാതൊരു പീഡയും ഉണ്ടാകില്ല. ഞാൻ ഇവിടെ സ്ഥാപിതയായിരിക്കുന്നിടത്തോളം, ദുര്‍ധർഷ ദൈത്യരും മറ്റ് രാക്ഷസരും (വിജയിക്കുകയില്ല).’

Verse 131

शाकिनीभूतप्रेताश्च जंभाद्याश्च ग्रहास्तथा । शाकिन्यादिग्रहाश्चैव सर्पा व्याघ्रादयस्तथा

‘ശാകിനികൾ, ഭൂത-പ്രേതങ്ങൾ, ജംഭാദി ഗ്രഹങ്ങൾ; ശാകിന്യാദി തരത്തിലുള്ള ഗ്രഹങ്ങളും; കൂടാതെ സർപ്പങ്ങൾ, വ്യാഘ്രങ്ങൾ മുതലായവ—ഇത്തരം ഭീഷണികളൊന്നും (ഇവിടെ ഹാനി വരുത്തുകയില്ല).’

Verse 140

खट्वांगं बदरीं चैव अंकुशं च मनोरमम् । अष्टादशायुधैरेभिः संयुता भुवनेश्वरी

ഖട്വാംഗം, ബദരീ, മനോഹരമായ അങ്കുശം എന്നിവ ധരിച്ചു, ഭുവനേശ്വരി ഈ അഷ്ടാദശ ആയുധങ്ങളാൽ സമന്വിതയായി നിലകൊണ്ടു।

Verse 150

बल्लाकरं वरं यूपा क्षिप्तकुल्माषकं तथा । सोहालिका भिन्नवटा लाप्सिका पद्मचूर्णकम्

‘ബല്ലാകരം, വരം, യൂപാ, ക്ഷിപ്തകുല്മാഷകം; സോഹാലികാ, ഭിന്നവടാ, ലാപ്സികാ, പദ്മചൂർണകം—ഇവ മംഗളാവസരത്തിനായി ഒരുക്കിയ നൈവേദ്യഭോജനങ്ങൾ.’

Verse 160

मदीयवचनं श्रुत्वा तथा कुरुत वै विधिम् । विवाहकाले संप्राप्ते दंपत्योः सौख्यहेतवे

എന്റെ വചനം ശ്രവിച്ച് അതനുസരിച്ച് വിധി യഥാവിധി ആചരിക്കുവിൻ. വിവാഹകാലം വന്നാൽ ദമ്പതികളുടെ സുഖവും ക്ഷേമവും നേടുവാൻ അതു ചെയ്യുക.

Verse 170

तिल तैलेन वा कुर्यात्पुरुषो नियतव्रतः । एकाशनं हि कुरुते यक्ष्मप्रीत्यै निरंतरम्

നിയതവ്രതനായ പുരുഷൻ എള്ളോ എള്ളെണ്ണയോ ഉപയോഗിച്ച് ആ കർമ്മം ചെയ്യുക. യക്ഷ്മന്റെ പ്രീതിക്കായി അവൻ നിരന്തരം ഏകാശനവ്രതം (ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം) പാലിക്കണം.

Verse 179

तेषां कुले कदा चित्तु अरिष्टं नैव जायते । अपुत्रो लभते पुत्रान्धनहीनस्तु संपदः । आयुरारोग्यमैश्वर्यं श्रीमातुश्च प्रसादतः

അവരുടെ കുലത്തിൽ ഒരിക്കലും അരിഷ്ടം (അനിഷ്ടം) ഉദിക്കുകയില്ല. പുത്രനില്ലാത്തവൻ പുത്രന്മാരെ നേടും; ധനഹീനൻ സമ്പത്ത് നേടും. ശ്രീമാതാവിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ആയുസ്സും ആരോഗ്യവും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും.