Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ वक्ष्ये त्रयीमूर्तेर्विधानं त्वब्जिनीपतेः । मन्त्राणां यत्समाराध्य सर्वेष्टं प्राप्नुयाद्भुवि ॥ १ ॥

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ കമലപതേ! ഇനി ഞാൻ ത്രയീമൂർത്തിയുടെ വിധാനം പറയുന്നു; ആ മന്ത്രങ്ങളാൽ യഥാവിധി സമാരാധനം ചെയ്താൽ ഭൂമിയിൽ സർവ്വ ഇഷ്ടവും ലഭിക്കും।

Verse 2

तारो रेचिकया युक्तो मेधानेत्रयुता रतिः । ससर्गा वामकर्णोढ्यो भृगुर्वढ्यासनो मरुत् ॥ २ ॥

‘താര’ ‘രേചികാ’യോടു യുക്തമാണ്; ‘രതി’ ‘മേധാ’യും ‘നേത്ര’വും ചേർന്നതാണ്. ‘സസർഗാ’ വാമകർണ്ണസഹിതം; ‘ഭൃഗു’ ‘വഢ്യാ’ ആസനത്തിൽ ആസീനൻ; ‘മരുത്’ എന്നും ഈ ശ്രേണിയിൽ പറയുന്നു।

Verse 3

शेषोदित्य इति प्रोक्तो वस्वर्णो भुक्तिमुक्तिदः । देवभागो मुनिश्छन्दो गायत्री देवता रविः ॥ ३ ॥

അവൻ ‘ശേഷോദിത്യ’ എന്നു പ്രസിദ്ധൻ; സ്വർണ്ണപ്രഭയിൽ ദീപ്തൻ, ഭോഗവും മോക്ഷവും ഒരുപോലെ നല്കുന്നവൻ. ഋഷി ദേവഭാഗൻ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവത രവി (സൂര്യൻ) ആകുന്നു।

Verse 4

माया बीजं रमा शक्तिर्दृष्टादृष्टे नियोगकः । सत्याय हृदयं पश्चाद्ब्रह्मणे शिर ईरितम् ॥ ४ ॥

മായയെ ബീജമായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; രമാ (ലക്ഷ്മി) ശക്തിയായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അവൻ ദൃഷ്ട-അദൃഷ്ട രണ്ടിന്റെയും നിയോഗകൻ. തുടർന്ന് ഹൃദയം സത്യയ്ക്കും, ശിരസ് ബ്രഹ്മയ്ക്കും എന്നു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു।

Verse 5

विष्णवे तु शिखावर्म रुद्राय परिकीर्तितम् । नेत्रं स्यादग्रये पश्चात्शर्वायास्रमुदाहृतम् ॥ ५ ॥

‘ശിഖാ-വർമം’ വിഷ്ണുവിനായി നിശ്ചയിച്ചതും, രുദ്രനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ‘നേത്രം’ മുൻഭാഗത്ത് ന്യാസിക്കണം; തുടർന്ന് ‘അസ്ത്രം’ ശർവനുവേണ്ടി പ്രസ്താവിതം।

Verse 6

नेत्रो ज्वाला मनो हुं फट्स्वाहांता मनवो गणाः । पुनः षडर्णैर्ह्री लक्ष्म्याः कृत्वांतः स्थैः षडंगकम् ॥ ६ ॥

‘നേത്ര’, ‘ജ്വാലാ’, ‘മനോ’ എന്നിവയും ‘ഹും’, ‘ഫട്’, ‘സ്വാഹാ’ എന്നാന്തമുള്ള മന്ത്രങ്ങളും—ഇവയാണ് മന്ത്ര-ഗണങ്ങൾ. പിന്നെ ലക്ഷ്മിയുടെ ഷഡർണ ‘ഹ്രീം’ കൊണ്ട് അന്തർസ്ഥമായി സ്ഥാപിച്ച് ഷഡംഗക കർമ്മം ചെയ്യണം।

Verse 7

शिष्टारौजठरे पृष्टे तयोर्ङेंताख्यया न्यसेत् । आदित्यं च रविं पश्चाद्भानुं भास्करमेव च ॥ ७ ॥

പുറകിൽ ജഠരപ്രദേശത്ത്, ആ രണ്ടു സ്ഥാനങ്ങളിലും ‘ങേംതാ’ എന്ന നാമമുള്ള ന്യാസം സ്ഥാപിക്കണം. തുടർന്ന് സൂര്യന്റെ നാമങ്ങൾ—ആദിത്യ, രവി, ഭാനു, ഭാസ്കര—എന്നിവ ന്യാസിക്കണം।

Verse 8

सूर्यं च मूर्ध्नि वदने हृदि गुह्ये च पादयोः । सद्यादिपञ्च ह्रस्वाद्यान् न्यसेन्ङे हृदयोंऽतिमान् ॥ ८ ॥

സാധകൻ ശിരസ്സ്, മുഖം, ഹൃദയം, ഗുഹ്യപ്രദേശം, പാദങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സൂര്യന്റെ ന്യാസം സ്ഥാപിക്കണം. തുടർന്ന് ‘സദ്യ’ മുതലായ പഞ്ചകവും ഹ്രസ്വാദി സ്വരങ്ങളോടുകൂടി ക്രമമായി ന്യാസിച്ച് ഹൃദയ-ന്യാസം സമാപിപ്പിക്കണം.

Verse 9

ह्रीं रमामध्यगामष्टौ वर्णांस्तारादिकान्न्यसेत् । मूर्द्धास्यकंठहृत्कुक्षिनाभिलिंगगुदेषु च ॥ ९ ॥

‘ഓം’ താരയിൽ ആരംഭിച്ച് മദ്ധ്യേ രമാ (ശ്രീ) യുക്തമായ എട്ട് വർണങ്ങളുടെ ന്യാസം ചെയ്യണം. അവ ശിരസ്സ്, മുഖം, കണ്ഠം, ഹൃദയം, ഉദരം, നാഭി, ലിംഗം, ഗുദം എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 10

सचंद्रस्वरपूर्वं तु ङेतं शीतांशुमण्डलम् । मूर्द्धादिकंठपर्यंतं न्यसेञ्चांद्रिमनुस्प्ररन् ॥ १० ॥

തുടർന്ന് ചന്ദ്ര-സ്വരം ആദ്യം സ്വീകരിച്ച് ശീതകിരണ ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തിന്റെ ന്യാസം ശിരസ്സിൽ നിന്ന് കണ്ഠം വരെ ചെയ്യണം; അന്തർമനസ്സിൽ ചന്ദ്രപ്രഭയെ സ്മരിക്കണം.

Verse 11

स्पर्शान्सेंदून्समुञ्चार्य ङेंतं भास्करमण्डलम् । न्यसेत्कंठादिनाभ्यंतं ध्यायन्प्रद्योतनं हृदि ॥ ११ ॥

സ്വരങ്ങളോടുകൂടിയ സ്പർശവർണങ്ങളെ ശരിയായി ഉച്ചരിച്ച് ‘ങേ’ സഹിതം ഭാസ്കരമണ്ഡലത്തിന്റെ ന്യാസം കണ്ഠത്തിൽ നിന്ന് നാഭിവരെ ചെയ്യണം; ഹൃദയത്തിൽ അതിന്റെ പ്രകാശം ധ്യാനിക്കണം.

Verse 12

यादीन्सचंद्रानुञ्चार्य ङेतं च वह्निमंडलम् । नाभ्यादिपादपर्यंतं न्यसेद्वह्निमनुस्मरन् ॥ १२ ॥

‘യ’ മുതലായ അക്ഷരങ്ങളെ ചന്ദ്രാനുബന്ധത്തോടെ ഉച്ചരിച്ച്, ‘ങേ’ സഹിതം വഹ്നിമണ്ഡലത്തെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് നാഭിയിൽ നിന്ന് പാദങ്ങൾ വരെ ന്യാസം ചെയ്യണം; അഗ്നിതത്ത്വം നിരന്തരം ധ്യാനിക്കണം.

Verse 13

प्रोक्तोऽयं मण्डलन्यासो महातेजोविधायकः । आदिठांतार्णपूर्वं ङेंनमोंतं सोममण्डलम् ॥ १३ ॥

ഈ മണ്ഡല-ന്യാസം മഹാതേജസ് നൽകുന്നതായി ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആദിബീജവും നിർദ്ദിഷ്ട വർണ്ണക്രമവും മുൻനിർത്തി സോമമണ്ഡലം സ്ഥാപിച്ച്, അവസാനം ‘നമോ’യുക്ത മന്ത്രാന്തം ചെയ്യണം.

Verse 14

मूर्द्धादिहृदयांतं तु विन्यसेत्साधकोत्तमः । डकारादिक्षकारांतवर्णाद्यं वह्निमण्डलम् ॥ १४ ॥

ശ്രേഷ്ഠ സാധകൻ ശിരസ്സിൽ നിന്ന് ഹൃദയം വരെ വിധിപൂർവ്വം ന്യാസം ചെയ്യണം. ഡകാരത്തിൽ നിന്ന് ക്ഷകാരാന്തം വരെ വർണ്ണങ്ങളാൽ വഹ്നിമണ്ഡല ന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 15

ङेंतं हृदादिपादान्तं विन्यसेत्सुसमाहितः । अग्रीषोमात्मको न्यासः कथितः सर्वसिद्धिदः ॥ १५ ॥

പൂർണ്ണ ഏകാഗ്രതയോടെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് പാദാന്തം വരെ ന്യാസം ചെയ്യണം. അഗ്നി-സോമസ്വരൂപമായ ഈ ന്യാസം സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നതായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 16

न्यसेत्सेंदून्मातृकार्णाञ्जयांतपुरुषात्मने । नमोंते व्यापकं मंत्री हंस्नयासोऽयमीरितः ॥ १६ ॥

ജയന്ത-പുരുഷസ്വരൂപമായ അന്തരാത്മാവിനായി ബീജങ്ങളും മാതൃകാ അക്ഷരങ്ങളും കൊണ്ട് ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മന്ത്രജപകൻ ‘ഹേ വ്യാപകാ, നിനക്കു നമോ’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം—ഇതാണ് ഹംസന്യാസം.

Verse 17

अष्टावष्टौ स्वराञ्शेषान्पंचपञ्च मितान्पुनः । उक्तादित्यमुखानेतान्विन्यसेञ्च नवग्रहान् ॥ १७ ॥

അടുത്തതായി ശേഷിക്കുന്ന സ്വരങ്ങൾ—എട്ട് പിന്നെയും എട്ട്—കൂടാതെ അളവിട്ട അഞ്ച്-അഞ്ച് കൂട്ടങ്ങളും ന്യാസം ചെയ്യണം. ആദിത്യനെ തുടക്കമാക്കി ഇവ സ്ഥാപിച്ച്, നവഗ്രഹങ്ങളെയും ക്രമമായി വിന്യസിക്കണം.

Verse 18

आधारलिंगयोर्नाभौ हृदि कंठे मुखांतरे । भ्रूमध्ये च तथा भाले ब्रह्मरंघ्रे न्यसेत्क्रमात् ॥ १८ ॥

ആധാരവും ലിംഗവും ഇടയിലെ നാഭിയിൽ, തുടർന്ന് ഹൃദയത്തിൽ, കണ്ഠത്തിൽ, മുഖാന്തരത്തിൽ, ഭ്രൂമധ്യേ, ലലാടത്തിൽ, ഒടുവിൽ ബ്രഹ്മരന്ധ്രത്തിൽ ക്രമമായി ന്യാസം സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 19

हंसाख्यमग्नीषोमाख्यं मंडलत्रयमेव च । पुनर्न्यासत्रयं कुर्यान्मूलेन व्यापकं चरेत् ॥ १९ ॥

ഹംസാഖ്യവും അഗ്നീഷോമാഖ്യവും ഉൾപ്പെടുന്ന മൂന്നു മണ്ഡലങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച്; പിന്നെ വീണ്ടും ത്രിവിധ ന്യാസം ചെയ്ത്, മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് വ്യാപക ന്യാസം/ജപം ആചരിക്കണം।

Verse 20

एवं न्यासविधिं कृत्वा ध्यायेत्सूर्यं हृदबुजे । दानाभयाब्जयुगलं धारयंतं करै रविम् ॥ २० ॥

ഇങ്ങനെ ന്യാസവിധി നിർവഹിച്ചു, ഹൃദയകമലത്തിൽ സൂര്യനെ ധ്യാനിക്കണം—കരങ്ങളിൽ ദാന-വരദവും അഭയ-പ്രദവും ആയ പദ്മചിഹ്നങ്ങളുടെ യുഗളം ധരിക്കുന്ന രവിയെ।

Verse 21

कुंडलां गदकेयूरहारिणं च त्रयीतनुम् । ध्यात्वैवं प्रजपेन्मंत्री वसुलक्षं दशांशतः ॥ २१ ॥

കുണ്ഡലം, ഗദ, കേയൂരം, ഹാരം എന്നിവ ധരിച്ച്, ത്രയീ-വേദമയമായ ദേഹമുള്ള പ്രഭുവിനെ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച്, മന്ത്രസാധകൻ മന്ത്രജപം എട്ട് ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ചെയ്ത്, അതിന്റെ ദശാംശം ഹോമരൂപത്തിൽ അർപ്പിക്കണം।

Verse 22

रक्तांभोजैस्तिलैर्वापि जुहुयाद्विधिवद्वसौ । प्रथमं पीठयजने धर्मादीनां स्थले यजेत् ॥ २२ ॥

വിധിപ്രകാരം അഗ്നിയിൽ ചുവന്ന താമരകളാലോ എള്ളാലോ ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം. പീഠയജനത്തിൽ ആദ്യം ധർമ്മാദി അനുചരദേവതകളുടെ ആസനസ്ഥാനങ്ങളിൽ പൂജ നടത്തണം।

Verse 23

प्रभूतं विमलं शारं समाराध्यमनंतरम् । परमादिमुखं मध्ये खबिंबांतं प्रपूजयेत् ॥ २३ ॥

അനന്തരം ഉടൻ ആരാധ്യമായ ആ പ്രഭൂതവും വിമലവും സാരതത്ത്വവും പൂജിക്കണം; അതിന്റെ പരമ ആദിമുഖം മദ്ധ്യേ സ്ഥാപിതമായി, ആകാശമണ്ഡലബിംബാന്തം വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 24

सोमाग्निमंडलं पूज्यरविमंडलमर्चयेत् । दीप्ता सूक्ष्मा जया भद्रा विभूतिर्विमला तथा ॥ २४ ॥

സോമ-അഗ്നി മണ്ഡലം പൂജിച്ചതിന് ശേഷം രവി മണ്ഡലവും അർച്ചിക്കണം. (ദിവ്യശക്തികൾ) ദീപ്താ, സൂക്ഷ്മാ, ജയാ, ഭദ്രാ, വിഭൂതി, അതുപോലെ വിമലാ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു।

Verse 25

अमोघा विद्युता सर्वतोमुखी पीठशक्तयः । ह्रस्वत्रयोक्तिजाः क्लीबही ना वह्नींदुसंयुताः ॥ २५ ॥

പീഠശക്തികൾ അമോഘാ, വിദ്യുതാ, സർവതോമുഖീ എന്നിങ്ങനെയാണ്. മൂന്ന് ഹ്രസ്വ അക്ഷരങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണത്തിൽ അവ സൂചിത/ഉത്ഭവിതമാകുന്നു; ക്ലീം, ഹീം, നാ എന്നിവയോടൊപ്പം വഹ്നി (അഗ്നി)യും ഇന്ദു (ചന്ദ്ര) തത്ത്വവും ചേർന്നിരിക്കുന്നു।

Verse 26

स्वरा बीजानि शक्तीनां तदाद्याः पूजयेत्तुः ताः । ब्रह्मविष्णुशिवात्मा ते सृष्टिः शेषान्विताप्यसौ ॥ २६ ॥

സ്വരങ്ങളാണ് ശക്തികളുടെ ബീജങ്ങൾ (ബീജാക്ഷരങ്ങൾ); അതിനാൽ ആദ്യം തന്നെ അവയെ പൂജിക്കണം. അവ ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ശിവ സ്വരൂപങ്ങളാണ്; അവയാൽ തന്നെയാണ് ഈ സമസ്ത സൃഷ്ടി—ശേഷസഹിതം—ധാരിതമായി നിലനിൽക്കുന്നത്।

Verse 27

एवं चान्ते योग पीठात्मने हृदयमीरयेत् । ताराद्योऽयं पीठमंत्रस्त्वनेनासनमादिशेत् ॥ २७ ॥

ഇങ്ങനെ അവസാനം യോഗ-പീഠാത്മനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ഹൃദയമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം. ‘താരാ’യോടെ ആരംഭിക്കുന്ന ഇതാണ് പീഠമന്ത്രം; ഇതിലൂടെ ആശനം (പൂജാസ്ഥാനം) സ്ഥാപിക്കണം/നിർദ്ദേശിക്കണം।

Verse 28

ध्रुवो वियद्बिंदुयुतं खं खखोल्काय दृन्मनुः । नवार्णाय च मनवे मूर्तिं संकल्पयेत्सुधीः ॥ २८ ॥

വിവേകിയായ साधകൻ ‘ഖ’ അക്ഷരത്തെ വ്യോമം (ആകാശം) ബിന്ദുവോടുകൂടി ധ്രുവഭാവത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തി, ഖഖോൽകാ എന്നും ദൃൻ-മനു എന്നും ഉള്ള വിധിയോടുകൂടിയ നവാക്ഷരി മന്ത്രത്തിന്റെ മൂർത്തി മനസ്സിൽ സംकल्पിക്കണം।

Verse 29

साक्षिणं जगतां तस्यामावाह्य विधिवद्यजेत् । ततः षडंगामाराध्य द्विक्ष्वष्टांगं प्रपूजयेत् ॥ २९ ॥

ആ (യന്ത്രം/വേദി) യിൽ ലോകങ്ങളുടെ സാക്ഷിയായ ഭഗവാനെ വിധിപൂർവം ആവാഹനം ചെയ്ത് പൂജിക്കണം। തുടർന്ന് ഷഡംഗാരാധന നടത്തി, രണ്ടു സ്ഥാനങ്ങളിലും അഷ്ടാംഗരൂപത്തെ യഥാവിധി പൂജിക്കണം।

Verse 30

संपूज्य मध्ये वादित्यं रविं भानुं च भास्करम् । सूर्यं दिशासु सद्यादिपंच ह्रस्वादिकानिमान् ॥ ३० ॥

മദ്ധ്യത്തിൽ ആദിത്യനെ—രവി, ഭാനു, ഭാസ്കര, സൂര്യ—എന്ന നാമങ്ങളാൽ സമ്യക് പൂജിച്ച ശേഷം, ദിക്കുകളിൽ ‘സദ്-’ ആദി പഞ്ചസമൂഹവും ഹ്രസ്വാദി (സ്വരരൂപ) ഇവയും വിന്യസിക്കണം।

Verse 31

स्वस्वनामादिवर्णाद्याः शक्तयोऽर्च्या विदिक्षु च । उषां प्रज्ञां प्रभां संध्यां ततो ब्रह्मादिकान्यजेत् ॥ ३१ ॥

വിദിശകളിലും തത്തത് നാമങ്ങളുടെ ആദിവർണ്ണത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ശക്തികളെ അർച്ചിക്കണം। തുടർന്ന് ഉഷാ, പ്രജ്ഞാ, പ്രഭാ, സന്ധ്യ എന്നിവയെ പൂജിച്ച്, പിന്നെ ബ്രഹ്മാദി ദേവതകളെ ക്രമമായി പൂജിക്കണം।

Verse 32

पुरतोऽरुणमभ्यर्च्य सोमं ज्ञं च गुरुं भृगुम् । दिक्ष्वर्यमादिकानिष्ट्वा भूमिजं च शनैश्चरम् ॥ ३२ ॥

ആദ്യം മുന്നിൽ അരുണനെ അഭ്യർച്ചിച്ച്, തുടർന്ന് സോമൻ, ജ്ഞ (ബുധൻ), ഗുരു (ബൃഹസ്പതി), ഭൃഗു (ശുക്രൻ) എന്നിവരെ യജിക്കണം। പിന്നെ ദിക്കുകളിൽ ശേഷിക്കുന്ന ദേവതകൾക്ക് യഥാവിധി ഇഷ്ടി നടത്തി, ഭൂമിജ (മംഗളം)യും ശനൈശ്ചരൻ (ശനി)യും കൂടി പൂജിക്കണം।

Verse 33

राहुं केतुं च कोणेषु पूर्ववत्परिपूजयेत् । इंद्राद्यानपि वज्राद्यान्पूजयेत्पूर्ववत्सुधीः ॥ ३३ ॥

കോണദിക്കുകളിൽ രാഹുവിനെയും കേതുവിനെയും മുൻപുപറഞ്ഞവിധം സമ്യകായി പൂജിക്കണം. അതുപോലെ ബുദ്ധിമാൻ साधകൻ ഇന്ദ്രാദി (വജ്രധാരികളായ) ദേവന്മാരെയും മുൻവിധിപ്രകാരം ആരാധിക്കണം।

Verse 34

इत्थं संपूज्य विधिवद्भास्करं भक्तवत्सलम् । समाहितो दिनेशाय दद्यादर्ध्यं दिने दिने ॥ ३४ ॥

ഇങ്ങനെ ഭക്തവത്സലനായ ഭാസ്കരനെ വിധിപ്രകാരം സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിച്ച ശേഷം, മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, ദിനേശനു ദിനംപ്രതി അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം।

Verse 35

प्राणानायम्य सद्भूमौ न्यासान्कृत्वा पुरोदितान् । विधाय मंडलं भानोः पीठं पूर्ववदर्चयेत् ॥ ३५ ॥

ശുദ്ധമായ ഭൂമിയിൽ പ്രാണായാമം ചെയ്ത്, മുൻപറഞ്ഞ ന്യാസങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു, ഭാനുവിന്റെ മണ്ഡലം വരച്ച്, പിന്നെ മുൻവിധിപ്രകാരം അവന്റെ പീഠം ആരാധിക്കണം।

Verse 36

ध्यात्वार्कं प्रयजेद्द्विव्यैर्मानसैरुपचारकैः । पात्रं ताम्रमयं प्रस्थतोयग्राहि सुशोभनम् ॥ ३६ ॥

അർക്കനെ ധ്യാനിച്ച്, ദിവ്യമായ മാനസിക ഉപചാരങ്ങളാൽ അവനെ പൂജിക്കണം. ഒരു പ്രസ്ഥ ജലം ധരിക്കാവുന്ന മനോഹരമായ താമ്രപാത്രം ഉപയോഗിക്കണം।

Verse 37

निधाय मंडले रक्तचंदनादिविनिर्मिते । विलोममातृकामूलमुञ्चरन्पूरयेज्जलैः ॥ ३७ ॥

രക്തചന്ദനം മുതലായവകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മണ്ഡലത്തിൽ അത് സ്ഥാപിച്ച്, മാതൃകാ-ബീജം വിപരീതക്രമത്തിൽ ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട്, ജലത്തോടെ അത് നിറയ്ക്കണം।

Verse 38

सूर्यबिंबविनिर्गच्छत्सुधांबुधिविभावितैः । कुंकुमं रोजनां राजीं चंदनं रक्तचंदनम् ॥ ३८ ॥

സൂര്യബിംബത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെടുന്ന അമൃതസമുദ്രത്തിന്റെ പ്രഭാവം കൊണ്ടു ശക്തിയാർജ്ജിച്ച സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളിൽ—കുങ്കുമം, രോചന, സുഗന്ധരഞ്ജക-രേഖകൾ, ചന്ദനം, രക്തചന്ദനം—ഇവയെ ഒരുക്കണം।

Verse 39

करवीरं जपाशालिकुशश्यामाकतंडुलान् । तिलवेणुयवांश्चैव निक्षिपेत्सलिले शुभे ॥ ३९ ॥

ശുഭജലത്തിൽ കരവീരപുഷ്പം, ജപാപുഷ്പം, ശാലി അരി, കുശ, ശ്യാമാക ധാന്യം, എള്ള്, വേണു (മുള) കൂടാതെ യവം ഇവയും ഇടണം।

Verse 40

सांगं सावरणं तत्रावाह्यार्कं पूर्ववद्यजेत् । गंधपुष्पधूपदीपनैवेद्याद्यै र्विधानतः ॥ ४० ॥

അവിടെ അർക്കനെ (സൂര്യദേവനെ) സാംഗവും സാവരണവും സഹിതം ആവാഹനം ചെയ്ത്, മുൻപുപോലെ വിധിപ്രകാരം ഗന്ധം, പുഷ്പം, ധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം മുതലായവകൊണ്ട് പൂജിക്കണം।

Verse 41

प्राणायामत्रयं कृत्वा कुर्यादंगानि पूर्ववत् । सुधाबीजं चंदनेन दक्षे करतले लिखेत् ॥ ४१ ॥

ത്രിവിധ പ്രാണായാമം ചെയ്ത്, മുൻപുപോലെ അങ്കകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം; പിന്നെ ചന്ദനലേപംകൊണ്ട് വലതുകൈയുടെ കരതലത്തിൽ ‘സുധാ-ബീജം’ എഴുതണം।

Verse 42

तेनाच्छाद्यार्ध्यपात्रं च जपेन्मनुमनन्यधीः । अष्टोत्तरशतावृत्त्या पुनः संपूज्य भास्करम् ॥ ४२ ॥

അതുകൊണ്ട് അർഘ്യപാത്രം ആച്ഛാദനം ചെയ്ത്, അനന്യധ്യാനത്തോടെ മന്ത്രജപം ചെയ്യണം; 108 ആവർത്തനം കഴിഞ്ഞാൽ ഭാസ്കരനെ വീണ്ടും വിധിപ്രകാരം സമ്പൂജിക്കണം।

Verse 43

हस्ताभ्यां पात्रमादाय जानुभ्यामवनीं गतः । आमूर्ध्नि पात्रमुद्धृत्यांबरेण वरणे रवेः ॥ ४३ ॥

ഇരുകൈകളാൽ പാത്രം എടുത്ത് സാധകൻ മുട്ടുകുത്തി ഭൂമിയിൽ നമിക്കണം. തുടർന്ന് പാത്രം ശിരോഭാഗം വരെ ഉയർത്തി, സൂര്യഗ്രഹണസമയത്ത് വസ്ത്രംകൊണ്ട് ആവരണം ചെയ്യുന്ന കര്‍മ്മം ചെയ്യണം।

Verse 44

दृष्टिं चाधाय मनसा पूजयित्वा रविं पुनः । साधकेन स्वकैक्येन मूलमंत्रं धिया जपन् ॥ ४४ ॥

ദൃഷ്ടി സ്ഥിരപ്പെടുത്തി മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, വീണ്ടും സൂര്യദേവനെ പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് സാധകൻ സ്വാത്മൈക്യത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, ബുദ്ധിയാൽ മൂലമന്ത്രം മാനസികമായി ജപിക്കണം।

Verse 45

अर्ध्यं दद्याद्रविं ध्यायव्रक्तचंदनमंडले । दत्त्वा पुष्पांजलिं भूयो जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ४५ ॥

ചുവന്ന ചന്ദനമണ്ഡലത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായ രവിയെ ധ്യാനിച്ച് അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് പുഷ്പാഞ്ജലി നൽകി, വീണ്ടും അഷ്ടോത്തരശതം (108) ജപിക്കണം।

Verse 46

नित्यं वा तद्विनेऽप्येवमर्ध्यं दद्याद्विवस्वते । तेन तुष्टो दिनेशोऽस्मै दद्याद्वित्तं यशः सुखम् ॥ ४६ ॥

അല്ലെങ്കിൽ ആ പൂർണ്ണവിധിയില്ലാതെയും, നിത്യവും ഇപ്രകാരം വിവസ്വാനെ അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം. അതിൽ പ്രസന്നനായ ദിനേശ്വരൻ അവന് ധനം, യശസ്, സുഖം നൽകും।

Verse 47

पुत्रान्पौत्रानभीष्टं च यद्यत्सर्वं प्रयच्छति । अर्ध्यदानमिदं प्रोक्तमायुरारोग्यवर्द्धनम् ॥ ४७ ॥

ഈ അർഘ്യദാനം പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും, ഇഷ്ടമായ എല്ലാം തന്നെയും നൽകുന്നു. ഇത് ആയുസ്സും ആരോഗ്യവും വർധിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് പ്രസിദ്ധമാണ്।

Verse 48

धनधान्यपशुक्षेमक्षेत्रमित्रकलत्रदम् । तेजोवीर्ययशःकीर्तिविद्याविभवभोगदम् ॥ ४८ ॥

ഇത് ധനവും ധാന്യവും, പശുക്കളും ക്ഷേമവും നൽകുന്നു; ഭൂമി, സുഹൃത്തുകൾ, ഭാര്യയെയും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. തേജസ്, വീര്യം, യശസ്-കീർത്തി, വിദ്യ, വൈഭവം, ഭോഗങ്ങളും നൽകുന്നു.

Verse 49

गायत्र्याराधनासक्तः संध्यावंदनतत्परः । एवं मनुं जपन्विप्रो दुःखं नैवाप्नुयात्क्वचित् ॥ ४९ ॥

ഗായത്രി-ആരാധനയിൽ ആസക്തനായി സന്ധ്യാവന്ദനത്തിൽ തത്പരനായ ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ മന്ത്രം ജപിച്ചാൽ എപ്പോഴും എവിടെയും ദുഃഖം അനുഭവിക്കുകയില്ല.

Verse 50

विकर्तनाय निर्माल्यमेवं संपूज्य दापयेत् । वियद्वह्निमरुत्साद्यांतार्वीसेंदुसमन्वितम् ॥ ५० ॥

ഇങ്ങനെ വികർത്തനനെ (സൂര്യദേവനെ) യഥാവിധി പൂജിച്ച് നിർമ്മാല്യം അർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് ആകാശം, അഗ്നി, വായു മുതലായവയുടെ പ്രതീകങ്ങളോടൊപ്പം—ധര, വാരി (സമുദ്രം/നദി)യും ചന്ദ്രനും ചേർന്ന ദാനസമുച്ചയം ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 51

मार्तंडभैरवाख्यं हि बीजं त्रैलोक्यमोहनम् । बिंबबीजेन पुटितं सर्वकामफलप्रदम् ॥ ५१ ॥

‘മാർതണ്ഡ-ഭൈരവ’ എന്ന ബീജമന്ത്രം ത്രൈലോക്യത്തെ മോഹിപ്പിക്കുന്നതാണ്; ‘ബിംബ’ ബീജം ചേർത്ത് പുടിതമാക്കിയാൽ അത് സർവകാമഫലപ്രദമാകുന്നു.

Verse 52

पूर्ववत्सकलं चान्यदत्र ज्ञेयं मनीषिभिः । भृगुर्जलेंदुमन्वाढ्यः सोमाय हृदयांतिमः ॥ ५२ ॥

ഇവിടെയും ശേഷിക്കുന്നതെല്ലാം മുൻപുപറഞ്ഞതുപോലെ ജ്ഞാനികൾ ഗ്രഹിക്കണം: ഭൃഗു ജലേന്ദുവിനോടും, അൻവാഢ്യ സോമനോടും, ഹൃദയാന്തിമനും സോമനോടും ബന്ധപ്പെട്ടവരാണ്.

Verse 53

षडक्षरो मंत्रराजो मुनिरस्य भृगुर्मतः । छंदः पंक्तिस्तु सोमोऽस्य देवता परिकीर्तिता ॥ ५३ ॥

ഈ ഷഡക്ഷര മന്ത്രരാജത്തിന് ഋഷി ഭൃഗുവെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഛന്ദസ് പങ്ക്തി; അധിദേവതയായി സോമനെയാണു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്.

Verse 54

आद्यं बीजं नमः शक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये । षड्दीर्घेण स्वबीजेन षडंगानि समाचरेत् ॥ ५४ ॥

ആദ്യ ബീജം ‘നമഃ’പൂർവം; അതുതന്നെ ശക്തി, അതിന്റെ വിനിയോഗം സർവലക്ഷ്യപ്രാപ്തിക്കായി. സ്വബീജം ആറു ദീർഘസ്വരങ്ങളോടെ ചേർത്ത് ഷഡംഗ-ന്യാസം ആചരിക്കണം.

Verse 55

पूर्णेद्वास्यं स्फटिकभं नीलालकलसन्मुखम् । विभ्राणमिष्टं कुमुदं ध्यायेन्मुक्तास्रजं विधुम् ॥ ५५ ॥

പൂർണ്ണചന്ദ്രസമമായ മുഖം, സ്ഫടികംപോലെ ദീപ്തി, നീല അലകകളാൽ ശോഭിതമായ വദനം—പ്രിയ കുമുദം ധരിച്ച്, മുത്തുമാലയാൽ അലങ്കരിച്ച വിധുവിനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 56

ऋतुलक्षं जपेन्मंत्रं पायसेन ससर्पिषा । जुहुयात्तद्दशांशेन पीठे सोमांतपूजिते ॥ ५६ ॥

ഋതുലക്ഷം അളവിൽ മന്ത്രജപം ചെയ്യണം; തുടർന്ന് നെയ്യുകലർന്ന പായസത്തോടെ ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം. ആ ജപത്തിന്റെ ദശാംശം കൊണ്ട്, സോമാന്തപൂജിത പീഠത്തിൽ ഹോമം ചെയ്യണം.

Verse 57

मूर्तिमूलेन संकल्प्य पूजयेद्विधिवद्विधुम् । केसरेष्वंगपूजा स्यात्पत्रेष्वेताश्च शक्तयः ॥ ५७ ॥

മൂർത്തിയുടെ മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് സംकल्पം ചെയ്ത്, വിധിപ്രകാരം വിധു (ചന്ദ്രൻ)നെ പൂജിക്കണം. കേശരങ്ങളിൽ അങ്കപൂജ; ദളങ്ങളിൽ ഈ ശക്തികളെ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 58

रोहिणी कृत्तिका चैव रेवती भरणी पुरः । रात्रिरार्द्रा ततो ज्योत्स्ना कला हारसमप्रभा ॥ ५८ ॥

രോഹിണി, കൃത്തിക, രേവതി—ഇവയ്ക്കുമുമ്പായി ഭരണി നിലകൊള്ളുന്നു. പിന്നെ രാത്രി, ആർദ്ര; അതിനുശേഷം ജ്യോത്സ്നയും കലയും, ഹാരസൂത്രംപോലെ ദീപ്തിമാനങ്ങൾ.

Verse 59

सुशुक्लमाल्यवसनामुक्ताहारविभूषिताः । सर्वास्स्तनभराक्रांता रचितांजलयः शुभाः ॥ ५९ ॥

അതിശുദ്ധമായ വെളുത്ത മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ചു, മുത്തുമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അവർ എല്ലാവരും—സ്തനഭാരത്താൽ നമിഞ്ഞ്—ശുഭമായി കൈകൂപ്പി നിന്നു.

Verse 60

स्वप्रियासक्तमनसो मदविभ्रममंथराः । समभ्यर्च्याः सरोजाक्ष्यः पूर्णेंदुसदृशाननाः ॥ ६० ॥

സ്വപ്രിയനിൽ മനസ്സു പതിഞ്ഞവർ, പ്രേമമദത്തിന്റെ വിഹാരത്തിൽ മന്ദഗതിയുള്ളവർ, പദ്മനേത്രികളും പൂർണ്ണചന്ദ്രസമാന മുഖവുമുള്ളവർ—അവർ യഥാവിധി ആരാധ്യരും ആദരണീയരുമാണ്.

Verse 61

दलाग्रेषु समभ्यर्च्यास्त्वष्टौ सूर्यादिका ग्रहाः । आदित्यभूसुतबुधमंददेवेज्यराहवः ॥ ६१ ॥

ഇലകളുടെ അഗ്രങ്ങളിൽ സൂര്യാദിയായ അഷ്ടഗ്രഹങ്ങളെ യഥാവിധി ആരാധിക്കണം—ആദിത്യൻ (സൂര്യൻ), ഭൂസുതൻ (കുജൻ), ബുധൻ, മന്ദൻ (ശനി), ദേവേജ്യൻ (ബൃഹസ്പതി) 그리고 രാഹു.

Verse 62

शुक्रकेतुयुता ह्येते पूज्याः पत्रग्रगाग्रहाः । रक्तारुणश्वेतनीलपीतधूम्रसिताऽसिताः ॥ ६२ ॥

ശുക്രനും കേതുവും ഉൾപ്പെടെ ഈ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും—തത്തത്തായ പഥങ്ങളിൽ ഗമിക്കുന്നവർ—ഇലയുടെ അഗ്രത്തിൽ പൂജ്യരാണ്; ഇവരുടെ വർണങ്ങൾ ക്രമമായി രക്ത, അരുണ, ശ്വേത, നീല, പീത, ധൂമ്ര, പാണ്ഡുര, അസിത।

Verse 63

वामोरुन्यस्ततद्धस्ता दक्षिणेन धृताभयाः । सोकपालांस्तदस्त्राणि तद्वाह्ये पूजयेत्सुधीः ॥ ६३ ॥

ഇടത് തുടയിൽ അനുയോജ്യമായ കൈ വെച്ച്, വലത് കൈയിൽ അഭയമുദ്ര ധരിച്ചു, ബുദ്ധിമാൻ സാധകൻ ദിക്ക്പാലന്മാരെ അവരുടെ പാത്രങ്ങളും ആയുധങ്ങളും സഹിതം, കൂടാതെ ദേവന്റെ വാഹനത്തോടും കൂടി ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം।

Verse 64

एव संसाधितो मंत्रः प्रयच्छेदिष्टमात्मनः । पौर्णमास्यां जिताहारो दद्यादर्ध्यं विधूदये ॥ ६४ ॥

ഇങ്ങനെ സിദ്ധമായ മന്ത്രം സാധകനു ഇഷ്ടഫലം നൽകുന്നു। പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ ആഹാരം നിയന്ത്രിച്ച്, ചന്ദ്രോദയ സമയത്ത് സോമദേവനു അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം।

Verse 65

मंडलत्रितर्यं कुर्यात्प्राक्प्रत्यगायतं भुवि । पश्चिमे मंडले स्थित्वा पूजाद्रव्यं च मध्यमे ॥ ६५ ॥

ഭൂമിയിൽ കിഴക്കിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ടായി നീളത്തിൽ മൂന്ന് മണ്ഡലങ്ങൾ വരയ്ക്കണം। പടിഞ്ഞാറുള്ള മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, മധ്യമണ്ഡലത്തിൽ പൂജാദ്രവ്യങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 66

संस्थाप्य सोममन्यस्मिन्मंडलेऽब्जसमन्विते । समभ्यर्च्यं विधानेन पीठपूजनपूर्वकम् ॥ ६६ ॥

പദ്മസമന്വിതമായ മറ്റൊരു മണ്ഡലത്തിൽ സോമനെ സ്ഥാപിച്ച്, പീഠപൂജ മുൻകൂട്ടി നടത്തി, വിധിപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തെ സമ്യകമായി അർച്ചിക്കണം।

Verse 67

स्थापयेद्राजतं पात्रं पुरतस्तत्र मंत्रवित् । सुरभीपयसापूर्य्य तं स्पृशन्प्रजपेन्मनुम् ॥ ६७ ॥

അവിടെ മന്ത്രവിദ് സാധകൻ മുന്നിൽ വെള്ളിപ്പാത്രം സ്ഥാപിക്കണം। അത് സുരഭി ഗാവിന്റെ പാലാൽ നിറച്ച്, അതിനെ സ്പർശിച്ചുകൊണ്ട് മന്ത്രം ജപിക്കണം।

Verse 68

अष्टोत्तरशतं पश्चाद्विद्या मंत्रेण मंत्रवित् । दद्यान्निशाकरायार्ध्यं सर्वाभीष्टार्थसिद्धये ॥ ६८ ॥

അതിന് ശേഷം മന്ത്രവിദ് সাধകൻ വിദ്യാ-മന്ത്രം അഷ്ടോത്തരശതം ജപിച്ച്, സർവ്വ അഭീഷ്ടാർത്ഥസിദ്ധിക്കായി നിശാകരൻ (ചന്ദ്രദേവൻ)ക്ക് അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം।

Verse 69

कुर्यादनेन विधिना प्रतिमासमतंद्रितः । वर्षांतरेण सवष्टं प्राप्नोति भुविमानवः ॥ ६९ ॥

മനുഷ്യൻ ഈ വിധിപ്രകാരം ഓരോ മാസവും അപ്രമാദമായി അനുഷ്ഠിക്കണം; ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ഭൂമിയിൽ പൂർണ്ണസിദ്ധിയും സമൃദ്ധിയും പ്രാപിക്കും।

Verse 70

विद्ये विद्यामालिनि स्यादंत चंद्रिणि कतवदेत् । चंद्रमुखि द्विठांतोऽयं विद्यामंत्र उदाहृतः ॥ ७० ॥

‘ഹേ വിദ്യേ, ഹേ വിദ്യാമാലിനി, ഹേ ചന്ദ്രിണി (ചന്ദ്രകാന്തിയുള്ളവളേ), ഹേ ചന്ദ്രമുഖി’ എന്ന് സംബോധിച്ച്; ‘ഠ’ എന്ന ദ്വ്യക്ഷരാന്തമുള്ളതേ ഈ വിദ്യാ-മന്ത്രമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 71

एवं कुमुदिनीनाथमंत्रं यो जपति ध्रुवम् । धनं धान्यं सुतान्पौत्रान्सौभाग्यं लभतेऽचिरात् ॥ ७१ ॥

ഇങ്ങനെ കുമുദിനീനാഥ മന്ത്രം സ്ഥിരമായി നിത്യം ജപിക്കുന്നവൻ, അധികം വൈകാതെ ധനം, ധാന്യം, പുത്ര-പൗത്രന്മാർ, സൗഭാഗ്യം എന്നിവ നേടും।

Verse 72

अथांगारकमंत्रं तु वक्ष्ये धनसुतप्रदम् । तारो दीर्घेंदुयुग्व्योम तदेवेंदुयुतः पुनः ॥ ७२ ॥

ഇപ്പോൾ ധനവും പുത്രനും നൽകുന്ന അങ്കാരക (കുജ) മന്ത്രം പറയുന്നു—‘താര’ (ഓം), തുടർന്ന് ദീർഘ ‘ഈ’, തുടർന്ന് ‘ഇന്ദു’ (ം), തുടർന്ന് ‘യുഗ്’ (ഗ), തുടർന്ന് ‘വ്യോമ’ (ഹ); പിന്നെയും അതേ ക്രമം ‘ഇന്ദു’ (ം) ചേർത്ത്।

Verse 73

षांतः सर्गी च चंडीशौ क्रमार्दिदुविसर्गिणै । षडर्णोऽयं महामंत्रो मंगलस्याखिलेष्टदः ॥ ७३ ॥

‘ഷാം’, ‘തഃ’, ‘സർഗീ’, ‘ച’, ‘ചണ്ഡീശ’—ഇവയെ ക്രമമായി ചേർത്ത്, അവസാനം വിസർഗസഹിതം—ഇത് ഷഡക്ഷര മഹാമന്ത്രം; സർവമംഗളവും സർവഇഷ്ടസിദ്ധിയും നൽകുന്നു।

Verse 74

विरूपाक्षो मुनिश्छंदोगायत्रं देवता कुजः । मंत्रार्णैः षड्भिरंगानि क्रुर्वन्ध्यायेद्धरात्मजम् ॥ ७४ ॥

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി വിരൂപാക്ഷൻ, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവത കുജൻ (മംഗളം). മന്ത്രത്തിലെ ആറക്ഷരങ്ങളാൽ ഷഡംഗ-ന്യാസം ചെയ്ത് ധരാപുത്രനായ മംഗളനെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 75

मेषस्थं रक्तवस्रांगं शूलशक्तिगदावरान् । करैर्बिभ्राणमीशानस्वेदजं भूंसुतं स्मरेत् ॥ ७५ ॥

മേഷത്തിൽ സ്ഥിതനായും, ചുവന്ന വസ്ത്രവും ചുവന്ന ദേഹവും ധരിച്ചവനായും, കൈകളിൽ ത്രിശൂലം, ശക്തി, ഗദ എന്നിവ വഹിച്ചവനായും, ഈശാനൻ (ശിവൻ)ന്റെ സ്വേദത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഭൂമിപുത്രൻ മംഗളനെ സ്മരിച്ചു ധ്യാനിക്കണം।

Verse 76

रसलक्षं जपेन्मंत्रं दशांशं खदिरोद्भवैः । समिद्भिर्जुहुयादग्नौ शैवे पीठे यजेत्कुजम् ॥ ७६ ॥

മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; തുടർന്ന് അതിന്റെ ദശാംശം ഖദിര സമിധകളാൽ അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യണം. പിന്നെ ശൈവ പീഠത്തിൽ കുജൻ (മംഗളം)നെ പൂജിക്കണം।

Verse 77

प्रागंगानि समाराध्य ह्येकविंशतिकोष्टकम् । मंगलोभूमिपुत्रश्च ऋणहर्ता धनप्रदः ॥ ७७ ॥

ആദ്യം പൂർവാംഗങ്ങളെ വിധിപൂർവ്വം സമാരാധിച്ച് ഏകവിംശതി കോഷ്ടകം (വിന്യാസം) പൂജിക്കണം. അപ്പോൾ ഭൂമിപുത്രൻ മംഗളം കടം നീക്കുന്നവനും ധനം നൽകുന്നവനും ആകുന്നു।

Verse 78

स्थिरासनो महाकायः सर्वकर्मावरोधकः । लोहितो लोहिताक्षश्च सामगानां कृपाकरः ॥ ७८ ॥

അവൻ സ്ഥിരാസനനായി, മഹാകായനായി, എല്ലാ ദുഷ്കർമ്മങ്ങളെയും തടയുന്നവൻ. അവൻ ലോഹിതൻ, ലോഹിതാക്ഷൻ; സാമഗാനം പാടുന്നവരോട് കരുണ കാണിക്കുന്നവൻ.

Verse 79

धरात्मजः कुजो भौमो भूमिदो भूमिनंदनः । अंगारको महीसूनुः सर्वरोगापहारकः ॥ ७९ ॥

അവൻ ധരാത്മജൻ—കുജൻ, ഭൗമൻ; ഭൂമിദൻ, ഭൂമിനന്ദനൻ; അങ്കാരകൻ, മഹീസൂനു (മംഗളം) കൂടാതെ സർവരോഗാപഹാരകൻ.

Verse 80

वृष्टिकर्ता वृष्टिहर्ता सर्वकार्यार्थसिद्धिदः । इत्येक र्विशतिः प्रोक्ता मूर्तयो भूसुतस्य वै ॥ ८० ॥

അവൻ മഴ വരുത്തുന്നവൻ, മഴ പിന്‍വലിക്കുന്നവൻ, എല്ലാ കര്‍മ്മലക്ഷ്യങ്ങളിലും സിദ്ധി നല്‍കുന്നവൻ. ഇങ്ങനെ ഭൂസുതന്റെ ഇരുപത്തൊന്ന് മൂര്‍ത്തികള്‍ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 81

मंगलादीन्यजेन्मंत्री स्वस्वस्थानस्थितान्क्रमात् । इंद्राद्यानपि वज्रादीनेवं सिद्धो भवेन्मनुः ॥ ८१ ॥

മന്ത്രസാധകന്‍ മംഗളാദി ദേവതകളെ അവരുടെ അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളില്‍ നിലകൊള്ളുന്നവരായി ക്രമത്തില്‍ ആരാധിക്കണം. അതുപോലെ ഇന്ദ്രാദികളെയും വജ്രാദി ആയുധങ്ങളോടുകൂടി പൂജിക്കണം; അങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധമാകും.

Verse 82

सुतकामा कुरंगाक्षी भौमव्रतमुपाचरेत् । मार्गशीर्षेऽथ वैशाखे व्रतारंभः प्रशस्यते ॥ ८२ ॥

ഹേ കുരംഗാക്ഷീ! പുത്രകാമനയുള്ള സ്ത്രീ ഭൗമവ്രതം (ചൊവ്വാഴ്ച വ്രതം) ആചരിക്കണം. ഈ വ്രതാരംഭം മാർഗശീർഷത്തിലും വൈശാഖത്തിലും പ്രത്യേകമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 83

अरुणोदयवेलायामुत्थायावश्यकं पुनः । विनिर्वर्त्य रदान्धावेदपामार्गेण वाग्यता ॥ ८३ ॥

അരുണോദയ സമയത്ത് എഴുന്നേറ്റ് വീണ്ടും നിത്യാവശ്യമായ ശൗചാദി കർമങ്ങൾ വിധിപൂർവ്വം നിർവഹിക്കണം. ‘വേദ-പാമാർഗ’ ദന്തകാഷ്ഠംകൊണ്ട് പല്ലുകൾ ശുദ്ധമാക്കി പിന്നെ വാക്‌സംയമം പാലിക്കണം.

Verse 84

स्नात्वा रक्तांबरधरा रक्तमाल्यविलेपना । नैवेद्यादींश्च संभारान्रक्तान्सर्वान्प्रकल्पयेत् ॥ ८४ ॥

സ്നാനം ചെയ്ത് ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ചുവന്ന മാലയും ചുവന്ന അനുലേപനവും അണിയണം. നൈവേദ്യം മുതലായ എല്ലാ പൂജാസാമഗ്രികളും ചുവന്ന വർണ്ണത്തിലേ ഒരുക്കണം.

Verse 85

योग्यं विप्रं समाहूय कुजमर्चेत्तदाज्ञया । रक्तगोगोमयालिप्तभूमौ रक्तासने विशेत् ॥ ८५ ॥

യോഗ്യനായ ബ്രാഹ്മണനെ വിളിച്ചു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം കുജനെ (മംഗളനെ) അർച്ചിക്കണം. ചുവന്ന പശുവിന്റെ ഗോമയലേപം ചെയ്ത നിലത്തിൽ ചുവന്ന ആസനത്തിൽ ഇരിക്കണം.

Verse 86

आचम्य देशकालौ च स्मृत्वा काम्य समुच्चरन् । मङ्गलादीनि नामानि स्वकीयांगेषु विन्यसेत् ॥ ८६ ॥

ആചമനം ചെയ്ത് ദേശ-കാലം സ്മരിച്ചു, അഭീഷ്ട സംകല്പം ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ ‘മംഗള’ മുതലായ ശുഭനാമങ്ങൾ സ്വന്തം അവയവങ്ങളിൽ അങ്കന്യാസമായി വിന്യസിക്കണം.

Verse 87

मुखे प्रविन्यसेत्साध्वी सामगानां कृपाकरम् । धरात्मजं नसोरक्ष्णोः कुजं भौमं ललाटके ॥ ८७ ॥

സാധ്വിയായ സ്ത്രീ വായിൽ സാമഗാനങ്ങളുടെ കരുണാകരനായ പ്രഭുവിനെ ന്യാസമായി വിന്യസിക്കണം; നാസാരന്ധ്രങ്ങളിലും കണ്ണുകളിലും ധരാത്മജൻ (മംഗളൻ)നെ സ്ഥാപിക്കണം; ലലാട്ടത്തിൽ ഭൂമിപുത്രൻ കുജ-ഭൗമനെ ന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 88

भूमिदं तु भ्रुवोर्मध्ये मस्तके भूमिनन्दनम् । अङ्गारकं शिखायां च सर्वांगे च महीसुतम् ॥ ८८ ॥

ഭ്രൂമധ്യത്തിൽ ‘ഭൂമിദ’ നാമമന്ത്രം ന്യാസം ചെയ്യുക; മസ്തകത്തിൽ ‘ഭൂമിനന്ദന’; ശിഖയിൽ ‘അംഗാരക’; സർവ്വാംഗങ്ങളിലും ‘മഹീസുത’ സ്ഥാപിക്കുക।

Verse 89

बाहुद्वये न्यसेत्पश्चात्सर्वरोगापहारकम् । मूर्द्धादि वृष्टिकर्तारमापादांतं न्यसेत्सुधीः ॥ ८९ ॥

പിന്നീട് ഇരുകൈകളിലും ‘സർവ്വരോഗാപഹാരക’ എന്നു ന്യാസം ചെയ്യുക. ബുദ്ധിമാൻ साधകൻ മസ്തകത്തിൽ നിന്ന് പാദാന്തം വരെ ‘വൃഷ്ടികർത്താ’ എന്നു വിന്യസിക്കണം।

Verse 90

विन्यसेद्रृष्टिहर्तारं मूर्द्धांतं चरणादितः । न्यसेदंते ततो दिक्षु सर्वकार्यार्थसिद्धिदम् ॥ ९० ॥

പാദങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് മസ്തകാന്തം വരെ ‘ദൃഷ്ടിഹർത്താ’ എന്നു ന്യാസം ചെയ്യുക. അവസാനം ദിക്കുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുക; ഇതു സർവ്വകാര്യാർത്ഥസിദ്ധി നൽകുന്നു।

Verse 91

नाभौ हृदि शिरस्यारं वक्रे भूमिजमेव च । विन्यस्यैवं निजे देहे ध्यायेत्प्राग्वद्धरात्मजम् ॥ ९१ ॥

നാഭി, ഹൃദയം, ശിരസ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ‘അര’ (ചക്രാര) വിന്യസിച്ച്, വക്രപ്രദേശത്ത് ‘ഭൂമിജ’യും ന്യാസം ചെയ്യുക. ഇങ്ങനെ സ്വദേഹത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, മുൻപുപോലെ ധരാത്മജനെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 92

मानसैरुपचारैश्च संपूज्यार्ध्यं निधापयेत् । एकविंशतिकोष्ठाढ्ये त्रिकोणे ताम्रपत्रगे ॥ ९२ ॥

മാനസോപചാരങ്ങളോടുകൂടി സമ്യക് പൂജ ചെയ്ത്, ഇരുപത്തൊന്ന് കോഷ്ടങ്ങളുള്ള താമ്രപത്രത്തിലെ ത്രികോണത്തിൽ അർഘ്യം സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 93

आवाह्याङ्गारकं तत्र रक्तपुष्पादिभिर्यजेत् । अङ्गानि पूर्वमाराध्य मङ्गलादीन्प्रपूजयेत् ॥ ९३ ॥

അവിടെ അങ്കാരകനെ (മംഗളനെ) ആവാഹനം ചെയ്ത് ചുവന്ന പുഷ്പാദികളാൽ ആരാധിക്കണം. ആദ്യം അങ്കപൂജ നടത്തി, പിന്നെ മംഗളാദി ഗ്രഹങ്ങളെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം॥९३॥

Verse 94

एकविंशतिकोष्ठेषु चक्रमारं च भूमिजम् । त्रिकोणेषु च सम्पूज्य बहिरष्टौ च मातृकाः ॥ ९४ ॥

ഇരുപത്തൊന്ന് കോഷ്ടങ്ങളിൽ ചക്രമാരവും ഭൂമിജനും (ഭൗമനും) സ്ഥാപിക്കണം. ത്രികോണങ്ങളിൽ സമ്യക് പൂജ നടത്തി, പുറത്തുവശത്ത് അഷ്ട മാതൃകകളെയും പൂജിക്കണം॥९४॥

Verse 95

इंद्रादीनथ वज्रादीन्बाह्ये संपूजयेत्पुनः । धूपदीपौ समर्प्याथ गोधूमान्नं निवेदयेत् ॥ ९५ ॥

പിന്നീട് പുറത്തായി ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരെയും വജ്രാദി ദിവ്യായുധങ്ങളെയും വീണ്ടും പൂജിക്കണം. ധൂപവും ദീപവും സമർപ്പിച്ച് ഗോതമ്പ് അന്നം നൈവേദ്യമായി നിവേദിക്കണം॥९५॥

Verse 96

ताम्रपात्रे शुद्धतोयपूरिते रक्तचंदनम् । रक्तपुष्पाक्षतफलान्याक्षिप्यार्ध्यं समर्पयेत् । मंगलाय ततो मंत्री इदं मंत्रद्वयं पठेत् ॥ ९६ ॥

ശുദ്ധജലം നിറച്ച താമ്രപാത്രത്തിൽ ചുവന്ന ചന്ദനം, ചുവന്ന പുഷ്പങ്ങൾ, അക്ഷതം, ഫലങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്ത് അർഘ്യം സമർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് മംഗളാർത്ഥം മന്ത്രിയാൽ ഈ രണ്ട് മന്ത്രങ്ങളും പാരായണം ചെയ്യണം॥९६॥

Verse 97

भूमिपुत्र महातेजः स्वेदोद्भवपिनाकिनः । सुतार्थिनी प्रपन्ना त्वां गृहाणार्ध्यं नमोऽस्तु ते ॥ ९७ ॥

ഹേ ഭൂമിപുത്രാ! ഹേ മഹാതേജസ്സേ! ഹേ സ്വേദോദ്ഭവ പിനാകധാരീ! പുത്രലാഭം ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ നിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഈ അർഘ്യം സ്വീകരിക്കണമേ. നിനക്കു നമസ്കാരം॥९७॥

Verse 98

रक्तप्रवालसंकाश जपाकुसुमसन्निभ । महीसुत महाभाग गृहाणार्ध्यं नमोऽस्तु ते ॥ ९८ ॥

ചുവന്ന പവിഴംപോലെ ദീപ്തനായവനേ, ജപാകുസുമംപോലെ സുന്ദരനായവനേ! ഭൂമിപുത്ര മഹാഭാഗ, ഈ അർഘ്യം സ്വീകരിക്കണമേ; നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 99

एकविंशतिपूर्वोक्तैर्ङेनमोंतैंश्च नामभिः । ताराद्यैः प्रणमेत्पश्चात्तावत्यश्च प्रदक्षिणाः ॥ ९९ ॥

മുമ്പ് ഉപദേശിച്ച ഇരുപത്തൊന്ന് നാമങ്ങൾ—‘ങേ’യിൽ ആരംഭിച്ച് ‘നമോം’, ‘തൈം’ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ—ജപിച്ച ശേഷം, ‘താരാ…’ തുടങ്ങിയ മന്ത്രത്തോടെ പ്രണമിക്കണം; അതേ എണ്ണത്തിൽ പ്രദക്ഷിണയും ചെയ്യണം.

Verse 100

धरणीगर्भसंभूतं विद्युत्तेजः समप्रभम् । कुमारं शक्तिहस्तं च मङ्गलं प्रणमाम्यहम् ॥ १०० ॥

ധരണിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ, മിന്നലിന്റെ തേജസ്സുപോലെ ദീപ്തനായവൻ, കുമാരരൂപൻ, കൈയിൽ ശക്തി ധരിച്ച മംഗളനെ ഞാൻ പ്രണമിക്കുന്നു.

Verse 101

ततो रेखात्रयं कुर्यात्खदिरांगारकेण च । मार्जयेद्वामपादेन मंत्राभ्यां च समाहिता ॥ १०१ ॥

അതിനുശേഷം ഖദിരമരത്തിന്റെ അങ്കാരത്തോടെ മൂന്ന് രേഖകൾ വരയ്ക്കണം; മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, രണ്ട് മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചുകൊണ്ട്, ഇടത് പാദംകൊണ്ട് അത് മാര്ജ്ജിച്ച് (സമമാക്കി) തീർക്കണം.

Verse 102

दुःखदौर्भाग्यनाशाय पुत्रसंतानहेतवे । कृतरेखात्रयं वामपादेनैतत्प्रमार्ज्म्यहम् ॥ १०२ ॥

ദുഃഖവും ദൗർഭാഗ്യവും നശിക്കുവാനും, പുത്രസന്തതി ലഭിക്കുവാനും, വരച്ചിരിക്കുന്ന ഈ മൂന്ന് രേഖകളെ ഞാൻ ഇടത് പാദംകൊണ്ട് ഇപ്പോൾ പ്രമാർജ്ജിച്ച് നീക്കുന്നു.

Verse 103

ऋणदुः खविनाशाय मनोभीष्टार्थसिद्धिये । मार्जयाम्यसिता रेखास्तिस्रो जन्मत्रयोद्भवाः ॥ १०३ ॥

കടം മൂലമുള്ള ദുഃഖം നശിപ്പാനും മനസ്സിലെ അഭീഷ്ടം സിദ്ധിക്കാനും, മൂന്ന് ജന്മങ്ങളിൽ നിന്നുയർന്ന മൂന്ന് കറുത്ത രേഖകൾ ഞാൻ തുടച്ചുമാറ്റുന്നു।

Verse 104

स्तुवीत धरणीपुत्रं पुष्पांजलिकरा ततः । ध्यायंती तत्पदांभोजं पूजासांगत्वसिद्धये ॥ १०४ ॥

പിന്നീട് പുഷ്പാഞ്ജലി കൈകളിൽ ചേർത്ത് ധരണീപുത്രനെ സ്തുതിക്കണം; അവന്റെ പാദപദ്മം ധ്യാനിച്ച്, പൂജ സാംഗോപാംഗമായി പൂർണ്ണത പ്രാപിക്കാനായി।

Verse 105

ऋणहर्त्रे नमस्तुभ्यं दुःखदारिद्र्यनाशिने । सौभाग्यसुखदो नित्यं भव मे धरणीसुत ॥ १०५ ॥

ഋണഹർത്താവേ, നിനക്കു നമസ്കാരം; ദുഃഖദാരിദ്ര്യനാശകനേ! ധരണീസുതാ, എപ്പോഴും എനിക്ക് സൗഭാഗ്യവും സുഖവും നൽകുന്നവനാകണമേ.

Verse 106

तप्तकांचनसंकाश तरुणार्कसमप्रभ । सुखसौभाग्यधनद ऋणदारिद्य्रनाशक ॥ १०६ ॥

തപ്തകാഞ്ചനസമമായ കാന്തിയുള്ളവനേ, നവോദയസൂര്യസമമായ പ്രഭയുള്ളവനേ! സുഖ-സൗഭാഗ്യ-ധനദാതാവേ, ഋണദാരിദ്ര്യനാശകനേ!

Verse 107

ग्रहराज नमस्तेऽस्तु सर्वकल्याणकारक । प्रसादं कुरु देवेश सर्वकल्याणभाजन ॥ १०७ ॥

ഗ്രഹരാജാവേ, നിനക്കു നമസ്കാരം—നീ സർവകല്യാണകാരകൻ. ദേവേശാ, പ്രസാദിക്കണമേ; നീ സർവകല്യാണത്തിന്റെ ആധാരമാണ്.

Verse 108

देवदानवगंधर्वयक्षराक्षसपन्नगाः । आप्नुवन्ति शिवं सर्वे सदा पूर्णमनोरथाः ॥ १०८ ॥

ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, നാഗങ്ങൾ—എല്ലാവരും ശിവരൂപമായ മംഗളം പ്രാപിച്ച് സദാ മനോരഥം നിറഞ്ഞവരാകുന്നു।

Verse 109

आचिरादेव लोकेऽस्मिन्यस्याराधनतो जनाः । प्राप्नुवन्ति सुखं तस्मै नमो धरणिसूनवे ॥ १०९ ॥

ആരാധനയാൽ ഈ ലോകത്തിലെ ജനങ്ങൾ വേഗത്തിൽ സുഖം പ്രാപിക്കുന്ന ആ ധരണീസൂനുവിന് ഞാൻ നമസ്കാരം അർപ്പിക്കുന്നു।

Verse 110

यो वक्रगतिमापन्नो नृणां दुःखं प्रयच्छति । पूजितः सुखसौभाग्यं तस्मै क्ष्मासूनवे नमः ॥ ११० ॥

വക്രഗതി സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യർക്കു ദുഃഖം നൽകുന്നവൻ; എന്നാൽ പൂജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സുഖവും സൗഭാഗ്യവും നൽകുന്നവൻ—ആ ക്ഷ്മാസൂനുവിന് നമസ്കാരം।

Verse 111

नभसि द्योतमानाय सर्वकल्याणहेतवे । मङ्गलाय नमस्तुभ्यं धनसंतानहेतवे ॥ १११ ॥

ആകാശത്തിൽ ദീപ്തിമാനായ, സർവമംഗളത്തിന്റെയും കാരണമായ, ധനവും സന്താനവും നൽകുന്ന മംഗളദേവാ—നിനക്കു നമസ്കാരം।

Verse 112

प्रसादं कुरु मे भौममंगलप्रद मंगल । मेषवाहन रुद्रात्मन्देहि पुत्रान्धनं यशः ॥ ११२ ॥

ഹേ ഭൗമാ, മംഗളപ്രദ മംഗളാ, എനിക്കു പ്രസാദം ചെയ്യണമേ. ഹേ മേഷവാഹന, ഹേ രുദ്രാത്മൻ—എനിക്ക് പുത്രന്മാരും ധനവും യശസ്സും നൽകണമേ।

Verse 113

एवं स्तुत्वा प्रणम्याथ विसृज्य धरणीसुतम् । यथाशक्त्या प्रदाय स्वं गृह्णीयाद्ब्रणाशिषः ॥ ११३ ॥

ഇങ്ങനെ സ്തുതി ചെയ്ത്, പ്രണാമം ചെയ്ത്, പിന്നെ ധരണീപുത്രനെ ആദരത്തോടെ വിടവാങ്ങിച്ച്, യഥാശക്തി സ്വന്തം ദാനം അർപ്പിച്ച് ബ്രാഹ്മണാശീർവാദങ്ങൾ സ്വീകരിക്കണം।

Verse 114

गुरवे दक्षिणां दत्त्वा भुञ्जीयात्तन्निवेदितम् ॥ ११४ ॥

ഗുരുവിന് ദക്ഷിണ അർപ്പിച്ച്, അദ്ദേഹം നിവേദിച്ച് അനുഗ്രഹിച്ച പ്രസാദഭോജനം ഭുജിക്കണം।

Verse 115

एवमावत्सरं कुर्यात्प्रतिमंगलवासरम् । तिलैर्होमं विधायाथ शतार्द्धं भोजयोद्द्विजान् ॥ ११५ ॥

ഇങ്ങനെ പൂർണ്ണ ഒരു വർഷം, ഓരോ ചൊവ്വാഴ്ചയും ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം. തുടർന്ന് എള്ളുകൊണ്ട് ഹോമം നടത്തി, അമ്പതിന്റെ ഇരട്ടിയായ നൂറ് ദ്വിജന്മാർക്ക് (ബ്രാഹ്മണർക്ക്) ഭോജനദാനം ചെയ്യണം।

Verse 116

भौममूर्तिं स्वर्णमयीमाचार्याय समर्पयेत् । मंडलस्थे घटेऽभ्यर्च्येत्सुतसौभाग्यसिद्धये ॥ ११६ ॥

ആചാര്യന് ഭൗമൻ (മംഗളൻ) എന്ന ദേവതയുടെ സ്വർണമയ മൂർത്തി സമർപ്പിക്കണം. മണ്ഡലത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച ഘടത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ അഭ്യർചിച്ചാൽ പുത്രസൗഭാഗ്യവും ക്ഷേമസിദ്ധിയും ലഭിക്കും।

Verse 117

एवं व्रतपरा नारी प्राप्नुयात्सुभगान्सुतान् । ऋणनाशाय वित्तार्थं व्रतं कुर्यात्पुमानपि ॥ ११७ ॥

ഇങ്ങനെ വ്രതപരയായ സ്ത്രീയ്ക്ക് സൗഭാഗ്യമുള്ളതും മംഗളകരവുമായ പുത്രന്മാർ ലഭിക്കും. പുരുഷനും കടനാശത്തിനും ധനലാഭത്തിനുമായി ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം।

Verse 118

ब्राह्मणः प्रजपेन्मन्त्रंमग्निर्मूर्द्धेति वैदिकम् । अंगारकस्य गायत्रीं वक्ष्ये यजनसिद्धये ॥ ११८ ॥

ബ്രാഹ്മണൻ “അഗ്നി മൂർദ്ധേ” എന്നു ആരംഭിക്കുന്ന വൈദിക മന്ത്രം ജപിക്കണം. ഇനി യജ്ഞസിദ്ധിക്കായി അങ്കാരക (കുജൻ) ഗായത്രി ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 119

अंगारकाय शब्दांते विद्महे पदमीरयेत् । शक्तिहस्ताय वर्णांते धीमहीति समुञ्चरेत् ॥ ११९ ॥

“അങ്കാരകായ” എന്ന ശബ്ദാന്തത്തിൽ “വിദ്മഹേ” എന്ന പദം ഉച്ചരിക്കണം. “ശക്തിഹസ്തായ” എന്ന വർണ്ണാന്തത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം “ധീമഹി” എന്നും ചൊല്ലണം.

Verse 120

तन्नो भौमः प्रचोवर्णान्दयांदिति च संवदेत् । भौमस्यैषा तु गायत्री जप्तुः सर्वेष्टसिद्धिदा ॥ १२० ॥

“തന്നോ ഭൗമഃ പ്രചോദയാത്, ദയാം ദദാതു” എന്നു ജപിക്കണം. ഇതാണ് ഭൗമൻ (കുജൻ) ഗായത്രി; ജപിക്കുന്നവന് എല്ലാ ഇഷ്ടസിദ്ധിയും നൽകുന്നു.

Verse 121

भौमोपासनमेतद्धि बुधमन्त्रमथोच्यते । फांतः कर्णेंदुसंयुक्तो बुधो ङेंते हदंतिमः ॥ १२१ ॥

ഇതാണ് ഭൗമ (കുജൻ) ഉപാസനാവിധി. ഇനി ബുധ (മെർക്കുറി) മന്ത്രം പറയുന്നു—“ഫാം” കർണ്ണ-ചന്ദ്ര ചിഹ്നങ്ങളോടു ചേർന്ന്, “ബുധ” ശബ്ദസഹിതം, “ങേന്തേ” എന്നാന്തം, അവസാനം “ഹ” അക്ഷരം.

Verse 122

रसाणों बुधमन्त्रोऽयं मुनिब्रह्मास्य कीर्तितः । पंक्तिश्छैदो देवता तु बुधः सर्वेष्टदो नृणाम् ॥ १२२ ॥

ഇത് ബുധ മന്ത്രമാണ്; ഇതിന്റെ ഋഷിയായി മുനികളിൽ ബ്രഹ്മാവിനെ കീര്ത്തിക്കുന്നു. ഛന്ദസ് പംക്തി, ദേവത ബുധൻ—മനുഷ്യർക്കു എല്ലാ ഇഷ്ടഫലവും നൽകുന്നവൻ.

Verse 123

आद्यं बीजं नमः शक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये । वंदे बुधं सदा भक्त्या पीताम्बरविभूषणम् ॥ १२३ ॥

ആദ്യ ബീജം പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ശക്തി “നമഃ”; വിനിയോഗം സർവ്വാഭീഷ്ടപ്രാപ്തിക്കായി. ഞാൻ നിത്യം ഭക്തിയോടെ പീതാംബരവും ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച ബുധദേവനെ വന്ദിക്കുന്നു।

Verse 124

जानुस्थवामहस्ताढ्यं साभयेतरपाणिकम् । ध्यात्वेवं प्रजपेसहस्रं विजितेंद्रियः ॥ १२४ ॥

ഇടങ്കൈ മുട്ടിന്മേൽ വെച്ച്, മറ്റേ കൈയിൽ അഭയമുദ്ര കാണിക്കുന്ന ആ ദേവനെ ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച്, ഇന്ദ്രിയജയിയായ साधകൻ സഹസ്രം ജപിക്കണം।

Verse 125

दशांशं जुहुयादाज्यैः पीठे पूर्वोदितेऽर्चयेत् । अङ्गमातृदिशापालहेतिभिर्बुधमर्चयेत् ॥ १२५ ॥

നെയ്യുകൊണ്ട് ദശാംശം ഹോമം ചെയ്ത്, മുമ്പ് പറഞ്ഞ പീഠത്തിൽ പൂജിക്കണം. അംഗശക്തികൾ, മാതൃദേവികൾ, ദിക്പാലകർ, ദിവ്യായുധങ്ങൾ എന്നിവയോടുകൂടെ ബുധദേവനെ അർച്ചിക്കണം।

Verse 126

एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेत्स्वमनोरथान् । सहस्रं प्रजपेन्मंत्रं नित्यं दशदिनावधि ॥ १२६ ॥

ഇങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ മന്ത്രോപാസകൻ തന്റെ മനോരഥങ്ങൾ സാധിക്കണം. തുടർന്ന് പത്ത് ദിവസത്തോളം പ്രതിദിനം സഹസ്രം മന്ത്രജപം നിത്യമായി ചെയ്യണം।

Verse 127

तस्याशु ग्रहजा पीडा नश्यत्येव न संशयः । बुधस्याराधनं प्रोक्तं गुरोराराधनं श्रृणु ॥ १२७ ॥

അവനിൽ ഗ്രഹജന്യ പീഡ വേഗത്തിൽ തന്നെ നശിക്കും—സംശയമില്ല. ബുധദേവാരാധന പറഞ്ഞു; ഇനി ഗുരു (ബൃഹസ്പതി)യുടെ ആരാധന കേൾക്കുക।

Verse 128

बृंहस्पतिपदं ङेंऽतं सेंद्वाद्यर्णाघमंडितम् । नमोंतो वसुवर्णोऽयं मुनिर्ब्रह्मास्य संमतः ॥ १२८ ॥

ബ്രഹ്മാവാൽ അംഗീകൃതനായ ഈ മുനി സ്വർണ്ണദ്യുതിയിൽ ദീപ്തനാണ്. അവന്റെ നാമം ‘ബൃഹസ്പതി’ എന്ന പദത്തിൽ നിന്നു രൂപപ്പെട്ടത്; അവസാനം ‘ങേം’ അക്ഷരം, ആരംഭത്തിൽ ‘സേം’ ‘ദ്വാ’ മുതലായ വർണ്ണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതം, ഒടുവിൽ ‘നമോം’ കൊണ്ട് സമാപിക്കുന്നു।

Verse 129

छन्दोऽनुष्टुप्सुराचार्यो देवता बीजमादिमम् । हृच्छक्तिर्दीर्घवह्नींदुयुगलेनांगकल्पना ॥ १२९ ॥

ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്; ദേവത സുരാചാര്യൻ (ദേവഗുരു); ആദിമ ബീജാക്ഷരമേ ബീജം. ഹൃച്ഛക്തി നിർദ്ദേശിതം; ദീർഘരൂപത്തിലുള്ള ‘വഹ്നീ’ ‘ഇന്ദു’ എന്ന യുഗലാക്ഷരങ്ങളാൽ അങ്കന്യാസം ചെയ്യണം।

Verse 130

न्यस्तवामकरं राशौ रत्नानां दक्षिणात्करात् । किरंतं पीतपुष्पालंकारालेपांशुकार्चितम् ॥ १३० ॥

അവന്റെ ഇടങ്കൈ രത്നക്കൂമ്പാരത്തിൽ വെച്ചിരുന്നു; വലങ്കൈകൊണ്ട് അവയെ ചിതറിച്ചു. മഞ്ഞ പുഷ്പങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ, സുഗന്ധലേപങ്ങൾ, സൂക്ഷ്മവസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് അവനെ സമർചിച്ചു।

Verse 131

सर्वविद्यानिधिं देवगुरुं स्वर्णद्युतिं स्मरेत् । लक्षं जपो दशांशेन घृतेनान्नेन वा हुनेत् ॥ १३१ ॥

സകലവിദ്യകളുടെയും നിധിയായ, സ്വർണ്ണദ്യുതിയുള്ള ദേവഗുരുവിനെ ധ്യാനിക്കണം. ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്ത്, അതിന്റെ ദശാംശം ഘൃതമോ അന്നമോ കൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്യണം।

Verse 132

धर्मादिपीठे प्रयजेदंगदिक्पालहेतिभिः । एवं सिद्धे मनौ मंत्री साधयेदिष्टमात्मनः ॥ १३२ ॥

ധർമ്മാദി പീഠത്തിൽ അങ്കങ്ങൾ, ദിക്പാലകർ, അവരുടെ ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയോടെ പൂജിച്ച് യജനം നടത്തണം. ഇങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ, മന്ത്രസാധകൻ തനിക്കിഷ്ടമായ ഫലം നേടണം।

Verse 133

विपरोगादिपीडासु कलहे स्वजनोद्भवे । पिप्पलोत्थसमिद्भिश्च जुहुयात्तन्निवृत्तये ॥ १३३ ॥

കഠിനരോഗാദി പീഡകളിലും, സ്വന്തം ബന്ധുക്കളിൽ കലഹം ഉദ്ഭവിക്കുമ്പോഴും, അശ്വത്ഥ (പിപ്പല) വൃക്ഷത്തിലെ സമിധകൾകൊണ്ട് അഗ്നിയിൽ ആഹുതി അർപ്പിക്കണം—ആ ദുഃഖനിവൃത്തിക്കായി।

Verse 134

हुत्वा दिनत्रयं मन्त्री निशापुष्पैर्घृतप्लुतैः । स विंशतिशतं शीघ्रं वासांसि लभते महीम् ॥ १३४ ॥

മന്ത്രസാധകൻ മൂന്നു ദിവസം നെയ്യിൽ നനച്ച രാത്രിയിൽ വിരിയുന്ന പുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ, അവൻ വേഗത്തിൽ രണ്ടായിരം വസ്ത്രങ്ങളും ഭൂമിയും ലഭിക്കും।

Verse 135

गुरोराराधनं प्रोक्तं श्रृणु शुक्रस्य सांप्रतम् । वस्रं मे देहि शुक्राय ठद्वयांतो ध्रुवादिकः ॥ १३५ ॥

ഗുരുവിന്റെ ആരാധന പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു; ഇനി ശുക്രനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിധി കേൾക്കുക. ‘ശുക്രനായി എനിക്ക് വസ്ത്രം ദേഹി’ എന്നു ഉച്ചരിച്ച് ധ്രുവാ മുതലായവയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ഠ-ദ്വയാന്തം വരെ ജപിക്കണം।

Verse 136

रुद्रार्णोऽयं मनुर्ब्रह्मा मुनिश्छन्दो विराहुत । दैत्येज्यो देवता बीजं ध्रुवः शक्तिर्वसुप्रिया ॥ १३६ ॥

ഈ വിദ്യയിൽ പ്രധാന അക്ഷരം രുദ്രാർണം; ഋഷി മനു; സ്വാമി ബ്രഹ്മാ; മുനി (മറ്റൊരു) ഋഷി; ഛന്ദസ് ‘ഛന്ദസ്’; ആഹുതി-രൂപം ‘വിരാഹുത’; ദേവത ‘ദൈത്യേജ്യ’; ബീജം ‘ബീജ’; ശക്തി ‘ധ്രുവ’; പ്രിയദേവി ‘വസുപ്രിയ’ എന്നും പറയുന്നു।

Verse 137

भूनेत्र चन्द्रनेत्राग्निनेत्रार्णैः स्यात्षडंगकम् । शुक्लांबरालेपभूषं करेण ददतं धनम् ॥ १३७ ॥

‘ഭൂ’, ‘നേത്ര’, ‘ചന്ദ്ര’, ‘നേത്ര’, ‘അഗ്നി’, ‘നേത്ര’ എന്ന അക്ഷരങ്ങളാൽ ഷഡംഗസൂത്രം സിദ്ധമാകുന്നു. ദേവനെ ശ്വേതാംബരധാരിയായി, ലേപന-ഭൂഷണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനായി, ഒരു കൈകൊണ്ട് ധനം ദാനം ചെയ്യുന്നവനായി ധ്യാനിക്കണം।

Verse 138

वामेन शुक्रं व्याख्यानमुद्रादोषं स्मरेत्सुधीः । अयुतं प्रजपेन्मन्त्रं दशांशं जुहुयाद् घृतैः ॥ १३८ ॥

ഇടങ്കൈകൊണ്ട് ശുക്രസംബന്ധമായ വ്യാഖ്യാനമുദ്രയിൽ ദോഷം സംഭവിച്ചാൽ, ജ്ഞാനി സാധകൻ അത് സ്മരിച്ചു പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം. മന്ത്രം പത്തായിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ച്, അതിന്റെ പത്തിലൊന്ന് നെയ്യാൽ അഗ്നിയിൽ ഹോമമായി അർപ്പിക്കണം.

Verse 139

धर्मादिपीठे प्रयजेदंगेंद्रादितदायुधैः । श्वेतपुष्पैः सुगंधैश्च जुहुयाद् भृगुवासरे ॥ १३९ ॥

ധർമ്മാദി പീഠത്തിൽ പൂജ നടത്തി, അങ്കേന്ദ്രാദികളുടെ ആയുധങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം. ഭൃഗുവാസരത്തിൽ (വെള്ളിയാഴ്ച) വെളുത്ത സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമാഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം.

Verse 140

एकविंशतिवारं यो लभतेसोंऽशुकं मणीन् । मनवोऽमो सदा गोप्या न देया यस्य कस्यचित् ॥ १४० ॥

ഇത് ഇരുപത്തൊന്ന് പ്രാവശ്യം ലഭിക്കുന്നവൻ/സിദ്ധിക്കുന്നവൻ വസ്ത്രങ്ങളും മണികളും പ്രാപിക്കും. ഈ മന്ത്രം എപ്പോഴും ഗോപ്യമായി സൂക്ഷിക്കണം; ആരെയും കണ്ടുമുട്ടിയപോലെ നൽകരുത്.

Verse 141

भक्तियुक्ताय शिष्याय देया वा निजसूनवे ॥ १४१ ॥

ഇത് ഭക്തിയുള്ള ശിഷ്യന് നൽകണം; അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം പുത്രനേയ്ക്ക് തന്നേ നൽകണം.