Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 75

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

मेषस्थं रक्तवस्रांगं शूलशक्तिगदावरान् । करैर्बिभ्राणमीशानस्वेदजं भूंसुतं स्मरेत् ॥ ७५ ॥

meṣasthaṃ raktavasrāṃgaṃ śūlaśaktigadāvarān | karairbibhrāṇamīśānasvedajaṃ bhūṃsutaṃ smaret || 75 ||

മേഷത്തിൽ സ്ഥിതനായും, ചുവന്ന വസ്ത്രവും ചുവന്ന ദേഹവും ധരിച്ചവനായും, കൈകളിൽ ത്രിശൂലം, ശക്തി, ഗദ എന്നിവ വഹിച്ചവനായും, ഈശാനൻ (ശിവൻ)ന്റെ സ്വേദത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഭൂമിപുത്രൻ മംഗളനെ സ്മരിച്ചു ധ്യാനിക്കണം।

मेषस्थम्situated in Aries
मेषस्थम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootमेष + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मेषे स्थितः)
रक्तred
रक्त:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootरक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (qualifying next compound)
वस्त्राङ्गम्having red garments/body
वस्त्राङ्गम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootवस्त्र + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (रक्तं वस्त्रं यस्य अङ्गे/रक्तवस्त्रयुक्ताङ्गः)
शूलtrident
शूल:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (as member of list)
शक्तिspear/lance
शक्ति:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (as member of list)
गदाmace
गदा:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (as member of list)
वरान्excellent
वरान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying weapons)
करैःwith (his) hands
करैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
बिभ्राणम्bearing/holding
बिभ्राणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present active participle/शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ईशानlordly/Īśāna-related
ईशान:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (qualifying next)
स्वेदजम्born of sweat
स्वेदजम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootस्वेद + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्वेदात् जातः)
भूंसुतम्son of Earth (Mars)
भूंसुतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभूमि/भू + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (भूमेः सुतः)
स्मरेत्should remember/meditate on
स्मरेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Sage Narada (teaching in a Vedanga/Jyotisha context)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: vira

B
Bhūmi (Earth)
B
Bhūṃsuta (Mars/Kuja/Mangala)
Ī
Īśāna (Shiva)

FAQs

It prescribes a precise dhyāna (meditative visualization) of Mangala (Mars) using color, weapons, and mythic origin, aligning the mind with graha-tattva as part of Vedāṅga Jyotiṣa practice.

Bhakti here is expressed as smaraṇa—reverent remembrance and focused contemplation—directed toward a divinely governed cosmic power (the graha), cultivating steadiness and sacred attention rather than mere prediction.

Vedāṅga Jyotiṣa: the verse gives planetary iconography and rāśi-association (Mars in Aries) used for graha-dhyāna and related ritual/astrological applications.