
Rishi: Atharvanic tradition; hymn-level attribution varies by anukramaṇī.
Devata: Mitra–Varuṇa
Chandas: Likely Triṣṭubh (requires full metrical verification).
മിത്ര–വരുണന്മാർക്കുള്ള ഏഴ് ഋക്കുകളടങ്ങിയ ഈ സൂക്തം നൈതിക–യാഗപരമായ ഒരു “ബന്ധനമൊഴിക്കൽ” ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വഞ്ചന, കുറ്റാരോപണം, അല്ലെങ്കിൽ സത്യലംഘനം എന്നിവയ്ക്കുശേഷം ഉണ്ടാകുന്ന ചുരുക്കലോടൊപ്പം വരുന്ന അംഹസ്—പാപം, ദുരിതം, ബന്ധനം—ഇവയിൽ നിന്ന് മോചനം അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഋതത്തിന്റെ കാവലാളുകളായും സത്യവാന്മാരുടെ കൂട്ടാളികളായും ദേവന്മാരെ സ്തുതിച്ച്, പ്രശസ്തരായ ചിലരെ അവർ മുൻപ് രക്ഷിച്ചതിനെ ഓർത്ത്, പാരായകനുവേണ്ടിയും അതേ സംരക്ഷണാധികാരം പ്രവർത്തിക്കണമെന്നു ഉണർത്തുന്നു. “ഞങ്ങളെ അംഹസിൽ നിന്ന് വിടുവിക്കണമേ” എന്ന ആവർത്തനപ്രാർത്ഥന, സാമൂഹ്യ–നിയമപരമായ സംഘർഷത്തിൽ ഈ സൂക്തത്തെ പാപമോചനവും (പാപവിമോചനം) രക്ഷയും (സംരക്ഷണ പ്രതിരോധം) ഒരുപോലെ ആക്കുന്നു.
Mantra 1
पापमोचनम् । म॒न्वे वां॑ मित्रावरुणावृतावृधौ॒ सचे॑तसौ॒ द्रुह्व॑णो॒ यौ नु॒देथे॑ । प्र स॒त्यावा॑न॒मव॑थो॒ भरे॑षु॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ഹേ മിത്ര-വരുൺമാരേ, ഋതത്തെ (ക്രമധർമ്മത്തെ) പോഷിപ്പിക്കുന്നവരേ, ഏകമനസ്സുള്ളവരേ, ദ്രോഹികളെ തുരത്തുന്നവരേ—ഞാൻ നിങ്ങളെ അങ്ങനെ തന്നെ കരുതുന്നു. പോരാട്ടങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ സത്യവാനെ സഹായിക്കുന്നു: ഞങ്ങളെ അംഹസ് (കഷ്ടം)യും പാപവും നിന്നു മോചിപ്പിക്കുവിൻ.
Mantra 2
सचे॑तसौ॒ द्रुह्व॑णो॒ यौ नु॒देथे॒ प्र स॒त्यावा॑न॒मव॑थो॒ भरे॑षु । यौ गच्छ॑थो नृ॒चक्ष॑सौ ब॒भ्रुणा॑ सु॒तं तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
നിങ്ങൾ ഏകമനസ്സുള്ളവർ, ദ്രോഹികളെ തള്ളിനീക്കുന്നവർ; പോരാട്ടങ്ങളിൽ സത്യവാനെ താങ്ങുന്നവർ. നിങ്ങൾ നൃചക്ഷസൗ—മനുഷ്യരെ കാവൽനോക്കുന്നവർ—ബഭ്രുവിനോടൊപ്പം പിഴിഞ്ഞ പാനീയമായ ‘സുത’ (സോമരസം) സമീപത്തേക്ക് പോകുന്നവരേ: ഞങ്ങളെ അംഹസ് (കഷ്ടം)യും പാപവും നിന്നു മോചിപ്പിക്കുവിൻ.
Mantra 3
यावङ्गि॑रस॒मव॑थो॒ याव॒गस्तिं॒ मित्रा॑वरुणा ज॒मद॑ग्नि॒मत्रिम्। यौ क॒श्यप॒मव॑थो॒ यौ वसि॑ष्ठं॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ഹേ മിത്ര-വരുണാ! നിങ്ങൾ അങ്ഗിരസിനെ സഹായിച്ചു, അഗസ്ത്യനെ സഹായിച്ചു; ഹേ ജമദഗ്നി, അത്രി! നിങ്ങൾ കശ്യപനെ സഹായിച്ചു, വസിഷ്ഠനെ സഹായിച്ചു— ആ നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ അംഹസ് (പാപം/ദോഷം)യും വ്യഥാ-സങ്കടവും നിന്നു മോചിപ്പിക്കുമാറാകട്ടെ.
Mantra 4
यौ श्या॒वाश्व॒मव॑थो वाध्र्य॒श्वं मित्रा॑वरुणा पुरुमी॒ढमत्रिम्। यौ वि॑म॒दमव॑थः स॒प्तव॑ध्रिं॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ഹേ മിത്ര-വരുണാ! നിങ്ങൾ ശ്യാവാശ്വനെ സഹായിച്ചു, വാധ്ര്യാശ്വനെ സഹായിച്ചു; ഹേ പുരുമീഢ, അത്രി! നിങ്ങൾ വിമദനെ സഹായിച്ചു, സപ്തവധ്രിയെ സഹായിച്ചു— ആ നിങ്ങൾ ഞങ്ങളെ അംഹസ് (പാപം/ദോഷം)യും വ്യഥാ-സങ്കടവും നിന്നു മോചിപ്പിക്കുമാറാകട്ടെ.
Mantra 5
यो भ॒रद्वा॑जमव॑थो॒ यौ ग॒विष्ठि॑रं वि॒श्वामि॑त्रं वरुण मित्र॒ कुत्स॑म्। यौ क॒क्षीव॑न्त॒मव॑थः प्रोत कण्वं॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ഹേ വരുണാ, ഹേ മിത്രാ—ഭരദ്വാജനെ സഹായിച്ചവരും, ഗവിഷ്ഠിരനെ താങ്ങിയവരും, വിശ്വാമിത്രനെയും കുത്സനെയും രക്ഷിച്ചവരും; കക്ഷീവന്ത്, പ്രോത, കണ്വ എന്നിവർക്കും സഹായം ചെയ്തവരുമായ നിങ്ങളിരുവരും—ഞങ്ങളെ അംഹസ് (കഷ്ടവും പാപവും) നിന്നു മോചിപ്പിക്കണമേ.
Mantra 6
यौ मेधा॑तिथि॒मव॑थो॒ यौ त्रि॒शोकं॒ मित्रा॑वरुणावु॒शनां॑ का॒व्यं यौ। यौ गोत॑म॒मव॑थः प्रोत मुद्ग॑लं तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ഹേ മിത്ര-വരുണാ—മേധാതിഥിയെ സഹായിച്ചവരും, ത്രിശോകനെ താങ്ങിയവരും; ഉശനാ കാവ്യനെ സഹായിച്ചവരും; ഗൗതമൻ, പ്രോത, മുദ്ഗലൻ എന്നിവർക്കും രക്ഷ നൽകിയവരുമായ നിങ്ങളിരുവരും—ഞങ്ങളെ അംഹസ് (കഷ്ടവും പാപവും) നിന്നു മോചിപ്പിക്കണമേ.
Mantra 7
ययो॒ रथः॑ स॒त्यव॑र्त्म॒र्जुर॑श्मिर्मिथु॒या चर॑न्तमभि॒याति॑ दू॒षय॑न्। स्तौमि॑ मि॒त्रावरु॑णौ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
യാരുടെ രഥം സത്യപഥത്തിൽ പോകുന്നു, നേരായ (ഋജു) കുതിരക്കയറുകളോടുകൂടി—അവൻ മിഥ്യയായി നടക്കുന്നവനെ ആക്രമിച്ച്, ദൂഷകനെ ശിക്ഷിക്കുന്നു. ഞാൻ മിത്ര-വരുൺനെ സ്തുതിക്കുന്നു; ആവശ്യമാകുമ്പോൾ അവരെ വിളിക്കുന്നു: ഞങ്ങളെ അംഹസ് (പാപം/കഷ്ടം) മുതൽ മോചിപ്പിക്കണമേ.
Aṃhas is a broad word for sin and the distress or constriction that follows it—misfortune, anxiety, or harm arising from wrongdoing, deceit, or hostile accusation.
Together they govern truth and covenant: Mitra stabilizes agreements and social trust, while Varuṇa enforces ṛta and can bind or release moral fault. Their joint power suits situations involving oaths, disputes, and purification.
No. The hymn is primarily a truth-and-release invocation. A simple practice uses clean water and sincere satya-saṅkalpa; optional offerings or a symbolic cord can reinforce the ‘unbinding’ intention.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.