
Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous/household seer for paustika hymns)
Devata: Gāvaḥ (Cows) with Indra as beneficiary/protector
Chandas: Mixed; predominantly Triṣṭubh-like cadence in Saunaka transmission (as commonly analyzed for this type of prosperity verse)
AV 4.21 ഒരു ഗോപൗഷ്ടിക (കന്നുകാലി-സമൃദ്ധി) സൂക്തമാണ്; ആചാരപരമായി ‘കൂട്ടത്തെ വീട്ടിലേക്കു കൊണ്ടുവന്ന്’, ഗോഷ്ടത്തിൽ (പശുത്തൊഴുത്തിൽ) പാർപ്പിച്ച്, ഫലഭൂയിഷ്ഠത, ധാരാളം പാൽ, സുരക്ഷിതമായ മേയൽ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നു. പശുക്കളെ ഗൃഹത്തിന്റെ ചലിക്കുന്ന സമ്പത്തായി സ്തുതിക്കുന്നു; കൂട്ടത്തെ കുറയ്ക്കാൻ ഇടയാക്കുന്ന പിന്തുടർച്ച, കുടുക്കുകൾ, മോഷണം, വൈരവാക്കുകൾ എന്നിവ തടയാൻ ഇന്ദ്രന്റെ ദൂരവ്യാപകമായ നിർഭയതയും രുദ്രന്റെ ചുറ്റിപ്പൂട്ടുന്ന ആയുധവും ആഹ്വാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.
Mantra 1
गावः। आ गावो॑ अग्मन्नु॒त भ॒द्रम॑क्र॒न्त्सीद॑न्तु गो॒ष्ठे र॒णय॑न्त्व॒स्मे। प्र॒जाव॑तीः पुरु॒रूपा॑ इ॒ह स्यु॒रिन्द्रा॑य पू॒र्वीरु॒षसो॒ दुहा॑नाः
ഗാവഃ (പശുക്കൾ): ഇവിടെ പശുക്കൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു; അവകൾ മംഗളം വരുത്തിയിരിക്കുന്നു. അവകൾ ഗോശാലയിൽ ഇരിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ ഇടയിൽ ആനന്ദിക്കട്ടെ. സന്താനവതികളായി, പല രൂപങ്ങളായി, ഇവിടെ ഉണ്ടാകട്ടെ—ഉഷസ്സുകളെപ്പോലെ അനേകമായി—ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി പാൽ കറക്കുന്നതായി.
Mantra 2
इन्द्रो॒ यज्व॑ने गृण॒ते च॒ शिक्ष॑त॒ उपेद् द॑दाति॒ न स्वं मु॑षायति । भूयो॑भूयो र॒यिमिद॑स्य व॒र्धय॑न्नभि॒न्ने खि॒ल्ये नि द॑धाति देव॒युम्
ഇന്ദ്രൻ യജമാനനും സ്തുതി പാടുന്ന ഗായകനും ഉപദേശം/മാർഗ്ഗദർശനം നൽകുന്നു; അവൻ തീർച്ചയായും ദാനം ചെയ്യുന്നു, ഒരാളുടെ സ്വന്തം ധനം കവർന്നെടുക്കുന്നില്ല. വീണ്ടും വീണ്ടും ഈ മനുഷ്യന്റെ ധനം വർധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ദേവഭക്തനെ അഖണ്ഡമായ മേച്ചൽഭൂമിയിൽ ഉറപ്പോടെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 3
न ता न॑शन्ति॒ न द॑भाति॒ तस्क॑रो॒ नासा॑मामि॒त्रो व्य॒थिरा द॑धर्षति । दे॒वांश्च याभि॒र्यज॑ते॒ ददा॑ति च॒ ज्योगित् ताभिः॑ सचते॒ गोप॑तिः स॒ह
അവ (പശുക്കൾ/സമ്പത്ത്) നശിക്കുന്നില്ല; കള്ളൻ അവയെ ഹാനിപ്പെടുത്തുന്നില്ല; ഭയം വിതയ്ക്കുന്ന ശത്രുവും അവയെ ആക്രമിക്കാൻ ധൈര്യമെടുക്കുന്നില്ല. അവയാൽ തന്നെയാണ് അവൻ ദേവന്മാരെ യജ്ഞത്തോടെ ആരാധിക്കുകയും ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നത്; ദീർഘകാലം അവയോടൊപ്പം ഗോപതി (പശുക്കളുടെ അധിപൻ) സഹിതം വസിക്കുന്നു.
Mantra 4
न ता अर्वा॑ रे॒णुक॑काटोऽश्नुते॒ न सं॑स्कृत॒त्रमुप॑ यन्ति॒ ता अ॒भि। उ॒रु॒गा॒यमभ॑यं॒ तस्य॒ ता अनु॒ गावो॒ मर्त॑स्य॒ वि च॑रन्ति॒ यज्व॑नः
ഒരു കുതിര—റെണുകകാട—അവയെ പിന്തുടർന്ന് പിടിക്കുകയില്ല; നന്നായി ഒരുക്കിയ കുടുക്കും അവർക്കെതിരെ അടുത്തുവരുകയില്ല. ഉരുഗായ (വിശാലമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ)ന്റെ അഭയഭീതിയില്ലായ്മയുടെ കീഴിൽ, അവനെ അനുഗമിച്ച്, മർത്ത്യനായ യജമാനന്റെ പശുക്കൾ തടസ്സമില്ലാതെ എല്ലായിടത്തും വിഹരിക്കുന്നു.
Mantra 5
गावो॒ भगो॒ गाव॒ इन्द्रो॑ म इच्छा॒द् गावः॒ सोम॑स्य प्रथ॒मस्य॑ भ॒क्षः । इ॒मा या गावः॒ स ज॑नास॒ इन्द्र॑ इ॒च्छामि॑ हृ॒दा मन॑सा चि॒दिन्द्र॑म्
പശുക്കൾ ഭഗയാണ്; പശുക്കൾ—ഇന്ദ്രൻ—എന്നെ ആഗ്രഹിക്കട്ടെ; പശുക്കൾ സോമത്തിന്റെ ആദ്യ ഭോജനഭാഗമാണ്. ഈ പശുക്കൾ (എനിക്ക് നേടേണ്ടവ)—അവൻ മനുഷ്യരിൽ ഇന്ദ്രനാണ്; ഞാൻ ഹൃദയത്താലും മനസ്സാലും—അതെ, ഇന്ദ്രനെയേ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
Mantra 6
यू॒यं गा॑वो मेदयथ कृ॒शं चि॑दश्री॒रं चि॑त् कृणुथा सु॒प्रती॑कम्। भ॒द्रं गृ॒हं कृ॑णुथ भद्रवाचो बृ॒हद् वो॒ वय॑ उच्यते स॒भासु॑
ഹേ ഗാവോ (പശുക്കളേ), നിങ്ങൾ എന്റെ ക്ഷീണിച്ചവനെയും പുഷ്ടിപ്പെടുത്തുന്നു; ഭാഗ്യഹീനനെയും സുശോഭനമായ രൂപമുള്ളവനായി (സുപ്രതീകം) ആക്കുന്നു. മംഗളമായ ഗൃഹം ഉണ്ടാക്കുക, മംഗളവാക്കുള്ളതാക്കുക; സഭകളിൽ നിങ്ങളുടെ ജീവദായകശക്തി മഹത്താണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 7
प्र॒जाव॑तीः सू॒यव॑से रु॒शन्तीः॑ शु॒द्धा अ॒पः सु॑प्रपा॒णे पिब॑न्तीः । मा व॑ स्ते॒न ई॑शत॒ माघशं॑सः॒ परि॑ वो रु॒द्रस्य॑ हे॒तिर्वृ॑णक्तु
പ്രജാസമ്പന്നവും ദീപ്തവുമായ, നല്ല മേച്ചൽഭൂമിയിലേക്കു പോകുന്ന, ശുദ്ധമായ—സുവ്യവസ്ഥിത ജലപാനസ്ഥാനത്ത് വെള്ളം കുടിക്കുന്ന—നിങ്ങളെ കള്ളൻ കീഴടക്കാതിരിക്കട്ടെ; ദുഷ്ടനിന്ദകനും അല്ല. നിങ്ങളുടെ ചുറ്റും രുദ്രന്റെ ഹേതി (ആയുധം) വേലിയായി വലംകെട്ടി കാക്കട്ടെ.
It is used to bring cows safely home, settle them peacefully in the cow-stall, and secure fertility, milk-yield, and overall herd increase under divine protection.
Indra (as Urugāya) provides ‘fearlessness’ that prevents pursuit and snares during grazing, while Rudra is invoked to form a protective enclosure—like a fence—against theft and harmful hostility.
The hymn’s primary ‘materials’ are practical and symbolic: the goṣṭha (stall), good pasture, and clean water. The main protective element is the mantra-informed boundary—recited while settling the herd and encircling them in intention.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.