Sukta 21
Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous/household seer for paustika hymns)
Devata: Gāvaḥ (Cows) with Indra as beneficiary/protector
Chandas: Mixed; predominantly Triṣṭubh-like cadence in Saunaka transmission (as commonly analyzed for this type of prosperity verse)
अथर्ववेदस्य ४.२१ सूक्तं गोपौष्टिकं; यत् कर्मणा गोसमूहं गृहं प्रत्यावहति, गोष्ठे निवेशयति, प्रजननं बहुक्षीरत्वं च सुरक्षितं चरितुं च स्थापयति। गावो गृहस्य चलं धनं इति स्तूयन्ते। इन्द्रस्य विस्तीर्णाभयचर्या रुद्रस्य च परितोऽवस्थापयित्री शस्त्रशक्तिः आहूयते, यया अन्वेषणं पाशा स्तेयं च तथा द्वेषवाक्यं—यत् गोसमूहं क्षपयेत्—निवार्यते।
Mantras
Mantra 1
गावः। आ गावो॑ अग्मन्नु॒त भ॒द्रम॑क्र॒न्त्सीद॑न्तु गो॒ष्ठे र॒णय॑न्त्व॒स्मे। प्र॒जाव॑तीः पुरु॒रूपा॑ इ॒ह स्यु॒रिन्द्रा॑य पू॒र्वीरु॒षसो॒ दुहा॑नाः
गावः। आ गावो अग्मन् उत भद्रम् अक्रन्। सीदन्तु गोष्ठे रणयन्त्वस्मे। प्रजावतीः पुरुरूपा इह स्युः, इन्द्राय पूर्वीरुषसो दुहानाः॥
Mantra 2
इन्द्रो॒ यज्व॑ने गृण॒ते च॒ शिक्ष॑त॒ उपेद् द॑दाति॒ न स्वं मु॑षायति । भूयो॑भूयो र॒यिमिद॑स्य व॒र्धय॑न्नभि॒न्ने खि॒ल्ये नि द॑धाति देव॒युम्
इन्द्रो यज्वने गृणते च शिक्षते; उपैव ददाति, न स्वं मुषायति। भूयो-भूयोऽस्य रयिम् वर्धयन्, अभिन्ने खिल्ये देवयुं नि दधाति।
Mantra 3
न ता न॑शन्ति॒ न द॑भाति॒ तस्क॑रो॒ नासा॑मामि॒त्रो व्य॒थिरा द॑धर्षति । दे॒वांश्च याभि॒र्यज॑ते॒ ददा॑ति च॒ ज्योगित् ताभिः॑ सचते॒ गोप॑तिः स॒ह
न ता नश्यन्ति, न दभाति तस्करः; नासाम् अमित्रो व्यथिरा दधर्षति। देवांश्च याभिर्यजते ददाति च, ज्योगित् ताभिः सचते गोपतिः सह।
Mantra 4
न ता अर्वा॑ रे॒णुक॑काटोऽश्नुते॒ न सं॑स्कृत॒त्रमुप॑ यन्ति॒ ता अ॒भि। उ॒रु॒गा॒यमभ॑यं॒ तस्य॒ ता अनु॒ गावो॒ मर्त॑स्य॒ वि च॑रन्ति॒ यज्व॑नः
न ता अर्वा रेणुककाटोऽश्नुते; न संस्कृतत्रम् उप यन्ति ता अभि। उरुगायम् अभयं तस्य ता अनु, गावो मर्तस्य विचरन्ति यज्वनः।
Mantra 5
गावो॒ भगो॒ गाव॒ इन्द्रो॑ म इच्छा॒द् गावः॒ सोम॑स्य प्रथ॒मस्य॑ भ॒क्षः । इ॒मा या गावः॒ स ज॑नास॒ इन्द्र॑ इ॒च्छामि॑ हृ॒दा मन॑सा चि॒दिन्द्र॑म्
गावो भगः; गाव इन्द्रो मां इच्छतु। गावः सोमस्य प्रथमस्य भक्षः। इमा या गावः—स जनासु इन्द्रः; इन्द्रं हृदा मनसा चेद् इच्छामि—इन्द्रमेव।
Mantra 6
यू॒यं गा॑वो मेदयथ कृ॒शं चि॑दश्री॒रं चि॑त् कृणुथा सु॒प्रती॑कम्। भ॒द्रं गृ॒हं कृ॑णुथ भद्रवाचो बृ॒हद् वो॒ वय॑ उच्यते स॒भासु॑
यूयं गावो मेदयथ कृशं चिदश्रीरं चित्कृणुथा सुप्रतीकम्। भद्रं गृहं कृणुथ भद्रवाचो बृहद्वो वय उच्यते सभासु॥
Mantra 7
प्र॒जाव॑तीः सू॒यव॑से रु॒शन्तीः॑ शु॒द्धा अ॒पः सु॑प्रपा॒णे पिब॑न्तीः । मा व॑ स्ते॒न ई॑शत॒ माघशं॑सः॒ परि॑ वो रु॒द्रस्य॑ हे॒तिर्वृ॑णक्तु
प्रजावतीः सूयवसे रुशन्तीः शुद्धा आपः सुप्रपाणे पिबन्तीः। मा वः स्तेन ईशत माघशंसः; परि वो रुद्रस्य हेतिर्वृणक्तु॥
Frequently Asked Questions
It is used to bring cows safely home, settle them peacefully in the cow-stall, and secure fertility, milk-yield, and overall herd increase under divine protection.
Indra (as Urugāya) provides ‘fearlessness’ that prevents pursuit and snares during grazing, while Rudra is invoked to form a protective enclosure—like a fence—against theft and harmful hostility.
The hymn’s primary ‘materials’ are practical and symbolic: the goṣṭha (stall), good pasture, and clean water. The main protective element is the mantra-informed boundary—recited while settling the herd and encircling them in intention.
Ask anything about Sukta 21 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.