Sukta 26
Rishi: Atharvanic tradition (often treated as anonymous/collective for dik-rakṣā hymns in later indexing)
Devata: Deities of the eastern quarter called Hetayaḥ; Agni as their missile-force
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (refrain-driven; close to anuṣṭubh in practical recitation)
AV 3.26 ഒരു ദിശാ-സ്വയംരക്ഷ (dik-rakṣā) സൂക്തമാണ്; ദിക്കുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ദേവതകളെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് അവരുടെ ഹാനിയല്ല, അനുഗ്രഹം തന്നെയാകണമെന്നു അപേക്ഷിച്ച് യാഗസ്ഥലം/ആചാരപരിസരം സുരക്ഷിതമാക്കുന്നു. ഓരോ മന്ത്രവും ഒരു ദിശയെ തിരിച്ചറിയുകയും അതിന്റെ രക്ഷക-ഗണത്തെ പേരുപറയുകയും, അഗ്നി, വാത മുതലായ കോസ്മിക് ശക്തികളെ അവരുടെ “അമ്പുകൾ” ആയി കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഇങ്ങനെ അപകടകരമായ ക്ഷിപണി-ശക്തി സംരക്ഷക കാവലായി പരിവർത്തിതമാകുന്നു. ആവർത്തിക്കുന്ന ധ്രുവപദം—“കൃപയോടെ ഇരിക്കുവിൻ, ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഉച്ചരിക്കുവിൻ; നിങ്ങള്ക്ക് നമസ്കാരം, നിങ്ങള്ക്ക് സ്വാഹാ”—ശമനവും സംരക്ഷണ-പരിധി മുദ്രവയ്ക്കുന്ന ‘സീലിംഗ്’ കർമവും ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
दिक्षु आत्मरक्षा। ये॒३स्यां स्थ प्राच्यां॑ दि॒शि हे॒तयो॒ नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ वो अ॒ग्निरिष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ദിക്കുകളിൽ ആത്മരക്ഷ. ഈ കിഴക്കുദിക്കിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ‘ഹേതയഃ’ എന്ന ദേവന്മാരേ—നിങ്ങളുടെ അമ്പുകൾ അഗ്നിയാണ്. ഞങ്ങളോടു കൃപ കാണിക്കൂ; ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് അധികാരത്തോടെ വാക്ക് പ്രസ്താവിക്കൂ. നിങ്ങള്ക്കു നമസ്കാരം; നിങ്ങള്ക്കു സ്വാഹാ.
Mantra 2
ये॒३स्यां स्थ दक्षि॑णायां दि॒श्यऽ वि॒ष्यवो॒ नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ वः॒ काम॒ इष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ഈ ദക്ഷിണ ദിശയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന നിങ്ങളേ—‘വിഷ്യവ’ എന്ന പേരുള്ള ദേവന്മാരേ—നിങ്ങളുടെ ആ അമ്പുകൾ കാമം (ഇച്ഛ/കാമദേവൻ) ആകുന്നു. ഞങ്ങളോടു കരുണ കാണിക്കുവിൻ; ഞങ്ങളോടു മേൽക്കോയ്മയോടെ വചനം അരുളുവിൻ. നിങ്ങള്ക്കു നമസ്കാരം; നിങ്ങള്ക്കു സ്വാഹാ.
Mantra 3
ये॒३स्यां स्थ प्र॒तीच्यां॑ दि॒शि वै॑रा॒जा नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ व॒ आप॒ इष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॒ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ഈ പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന നിങ്ങളേ—‘വൈരാജ’ എന്ന പേരുള്ള ദേവന്മാരേ—നിങ്ങളുടെ ആ അമ്പുകൾ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) ആകുന്നു. ഞങ്ങളോടു കരുണ കാണിക്കുവിൻ; ഞങ്ങളോടു മേൽക്കോയ്മയോടെ വചനം അരുളുവിൻ. നിങ്ങള്ക്കു നമസ്കാരം; നിങ്ങള്ക്കു സ്വാഹാ.
Mantra 4
ये॒३स्यां स्थोदी॑च्यां दि॒शि प्र॒विध्य॑न्तो॒ नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ वो॒ वात॒ इष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ഈ വടക്ക് ദിശയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന നിങ്ങളേ—‘പ്രവിധ്യന്ത’ എന്ന പേരുള്ള ദേവന്മാരേ—നിങ്ങളുടെ ആ അമ്പുകൾ വാത (കാറ്റ്) ആകുന്നു. ഞങ്ങളോടു കരുണ കാണിക്കുവിൻ; ഞങ്ങളോടു മേൽക്കോയ്മയോടെ വചനം അരുളുവിൻ. നിങ്ങള്ക്കു നമസ്കാരം; നിങ്ങള്ക്കു സ്വാഹാ.
Mantra 5
ये॒३ऽस्यां स्थ ध्रु॒वायां॑ दि॒शि नि॑लि॒म्पा नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ व॒ ओष॑धी॒रिष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ഈ ധ്രുവമായ ദിശയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ—‘നിലിമ്പ’ എന്നു പേരുള്ള ദേവന്മാർ—നിങ്ങൾക്കു ഔഷധികളാണ് അമ്പുകൾ (ഇഷവഃ). അവർ ഞങ്ങളോടു കരുണ കാണിക്കട്ടെ; ഞങ്ങളോടു അധികാരത്തോടെ വചനം അരുളട്ടെ. നിങ്ങള്ക്കു നമസ്കാരം; നിങ്ങള്ക്കു സ്വാഹാ.
Mantra 6
ये॒३स्यां स्थोर्ध्वायां॑ दि॒श्यव॑स्वन्तो॒ नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ वो॒ बृह॒स्पति॒रिष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
മേലോട്ടുള്ള ദിക്കിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, നാമം കൊണ്ടുതന്നെ ബലസമ്പന്നരായ ദേവന്മാരേ—നിങ്ങളുടെ അധിപൻ ബൃഹസ്പതി; ‘ഇഷവഃ’ (അമ്പുരൂപ ശക്തികൾ) നിങ്ങളുടെ ശക്തികളാണ്. ഞങ്ങളോടു കൃപ കാണിക്കുവിൻ; ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ആശീർവാദവചനം ഉച്ചരിക്കുവിൻ. അവർക്കു നിങ്ങളുടെ നമസ്കാരം; അവർക്കു നിങ്ങളുടെ സ്വാഹാ.
Frequently Asked Questions
It protects the practitioner and ritual space from threats imagined as approaching from specific directions—hostile beings, ill-will, impurity, and destabilizing influences—by appeasing the quarter-guardians and turning their powers into protection.
The hymn treats elemental forces as the operative weapons of the quarters: fire can burn away danger, and wind can drive it off. By naming them as the guardians’ ‘arrows,’ the reciter ritually redirects these forces to strike outward rather than inward.
A fire or lamp supports the symbolism, especially for the eastern verse where Agni is explicit, but the hymn also works as spoken rakṣā: correct orientation, reverence (namas), and the sealing ‘svāhā’ refrain are the core actions.
Ask anything about Sukta 26 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
