
Rishi: Atharvanic tradition (often treated as anonymous/collective for dik-rakṣā hymns in later indexing)
Devata: Deities of the eastern quarter called Hetayaḥ; Agni as their missile-force
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (refrain-driven; close to anuṣṭubh in practical recitation)
AV 3.26 ದಿಕ್ಕು-ರಕ್ಷಾ (dik-rakṣā) ಸ್ವಯಂ-ರಕ್ಷಣಾ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಅವರಿಂದ ಹಾನಿಯಲ್ಲ, ಅನುಗ್ರಹವೇ ದೊರಕುವಂತೆ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳ/ವಿಧಿ-ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಋಕ್ ಒಂದು ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಅದರ ರಕ್ಷಕ-ಗಣವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ, ಅಗ್ನಿ, ವಾತ ಇತ್ಯಾದಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರ “ಬಾಣಗಳು” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದಾದ ಕ್ಷಿಪಣಿ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪಾಲಕತ್ವವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಪುನಃಪುನಃ ಬರುವ ಧ್ರುವಪದ—“ಕರುಣಿಸಿರಿ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಉಚ್ಚರಿಸಿರಿ; ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಹಾ”—ಶಮನವೂ ಆಗಿ, ರಕ್ಷಣಾ-ಸೀಮೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಮುದ್ರಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಆಗಿದೆ.
Mantra 1
दिक्षु आत्मरक्षा। ये॒३स्यां स्थ प्राच्यां॑ दि॒शि हे॒तयो॒ नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ वो अ॒ग्निरिष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮರಕ್ಷೆ. ಈ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವ ‘ಹೇತಯಃ’ ಎಂಬ ದೇವರೆ—ನಿಮ್ಮ ಬಾಣಗಳು ಅಗ್ನಿಯೇ. ನಮಗೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿರಿ; ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ವಾಣಿ ಹೇಳಿರಿ. ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಹಾ.
Mantra 2
ये॒३स्यां स्थ दक्षि॑णायां दि॒श्यऽ वि॒ष्यवो॒ नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ वः॒ काम॒ इष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ಈ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವ ನೀವು—‘ವಿಷ್ಯವ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದೇವರುಗಳು—ನಿಮ್ಮ ಆ ಬಾಣಗಳು ಕಾಮ (ಇಚ್ಛೆ/ಕಾಮದೇವ) ಆಗಿವೆ. ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿರಿ; ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ವಚನ ಹೇಳಿರಿ. ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಹಾ.
Mantra 3
ये॒३स्यां स्थ प्र॒तीच्यां॑ दि॒शि वै॑रा॒जा नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ व॒ आप॒ इष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॒ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ಈ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವ ನೀವು—‘ವೈರಾಜ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದೇವರುಗಳು—ನಿಮ್ಮ ಆ ಬಾಣಗಳು ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಆಗಿವೆ. ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿರಿ; ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ವಚನ ಹೇಳಿರಿ. ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಹಾ.
Mantra 4
ये॒३स्यां स्थोदी॑च्यां दि॒शि प्र॒विध्य॑न्तो॒ नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ वो॒ वात॒ इष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ಈ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವ ನೀವು—‘ಪ್ರವಿಧ್ಯಂತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದೇವರುಗಳು—ನಿಮ್ಮ ಆ ಬಾಣಗಳು ವಾತ (ಗಾಳಿ) ಆಗಿವೆ. ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿರಿ; ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ವಚನ ಹೇಳಿರಿ. ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಹಾ.
Mantra 5
ये॒३ऽस्यां स्थ ध्रु॒वायां॑ दि॒शि नि॑लि॒म्पा नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ व॒ ओष॑धी॒रिष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ನೀವು ಈ ಧ್ರುವವಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವವರು—‘ನಿಲಿಂಪ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದೇವರುಗಳು—ನಿಮಗೆ ಔಷಧಿಗಳೇ ಬಾಣಗಳು (ಇಷವಃ). ಅವರು ನಮಗೆ ಕೃಪೆ ತೋರಲಿ; ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ವಚನ ಹೇಳಲಿ. ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಹಾ.
Mantra 6
ये॒३स्यां स्थोर्ध्वायां॑ दि॒श्यव॑स्वन्तो॒ नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ वो॒ बृह॒स्पति॒रिष॑वः । ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑
ಮೇಲಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವ, ನಾಮದಿಂದಲೇ ಬಲಸಂಪನ್ನರಾದ ದೇವರೇ—ನಿಮ್ಮ ಅಧಿಪತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ; ‘ಇಷವಃ’ (ಬಾಣರೂಪ ಶಕ್ತಿಗಳು) ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ. ನಮಗೆ ಕೃಪೆ ತೋರಿರಿ; ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಆಶೀರ್ವಾದದ ವಚನವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿರಿ. ಅವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಾಹಾ.
It protects the practitioner and ritual space from threats imagined as approaching from specific directions—hostile beings, ill-will, impurity, and destabilizing influences—by appeasing the quarter-guardians and turning their powers into protection.
The hymn treats elemental forces as the operative weapons of the quarters: fire can burn away danger, and wind can drive it off. By naming them as the guardians’ ‘arrows,’ the reciter ritually redirects these forces to strike outward rather than inward.
A fire or lamp supports the symbolism, especially for the eastern verse where Agni is explicit, but the hymn also works as spoken rakṣā: correct orientation, reverence (namas), and the sealing ‘svāhā’ refrain are the core actions.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.