Adhyaya 6

Verse 1

/ न्न् व निज: ।। स्वर्गारोहणपर्व सम्पूर्णम्‌ ।। नी (0) आप आन+- अनुष्टुप्‌ ( अन्य बड़े छन्द ) बड़े छन्दोंको ३२ अक्षरोंके कुल योग अनुष्टप्‌ घानकर गिननेपर उत्तर भारतीय पाठसे लिये गये २१४॥ (३) ४> २१८ ॥० दक्षिण भारतीय पाठसे लिये गये स्वर्गारोहणपर्वकी कुल एलोकसंख्या -- २१८ ।।> श्रीमहाभारतं सम्पूर्णम्‌ - श्रीकृष्णद्वैपायन व्यासके द्वारा प्रकट होनेके कारण “कृष्णादागतः कार्ष्ण:” इस व्युत्पत्तिके अनुसार यह उपाख्यान 'कार्ष्णवेद' के नामसे प्रसिद्ध है। महाभारतश्रवणविधि: माहात्म्य

ಜನಮೇಜಯನು ಕೇಳಿದನು—ಭಗವನ್! ಪಂಡಿತರು ಯಾವ ವಿಧಿಯಿಂದ ಭಾರತವನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಬೇಕು? ಅದನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ? ಮತ್ತು ಪಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು?

Verse 2

देयं समाप्ते भगवन्‌ किं च पर्वणि पर्वणि । वाचक: कीदृशश्षात्र एष्टव्यस्तद्‌ वदस्व मे

ಜನಮೇಜಯನು ಕೇಳಿದನು—ಭಗವನ್! ಸಮಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು? ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನು ನೀಡಬೇಕು? ಮತ್ತು ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವಾಚಕನು ಎಂಥವನಾಗಿರಬೇಕು—ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 3

वैशम्पायन उवाच शृणु राजन्‌ विधिमिमं फलं यच्चापि भारतात्‌ | श्रुताद्‌ भवति राजेन्द्र यत्‌ त्वं मामनुपृच्छसि

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜನೇ, ಕೇಳು; ಭಾರತವನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನೂ, ಅದನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವನ್ನೂ—ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದದ್ದನ್ನೇ—ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 4

दिवि देवा महीपाल क्रीडार्थमवनिं गता: । कृत्वा कार्यमिदं चैव ततश्न दिवमागता:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ! ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಗೆ ಸಹಾಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವತೆಗಳು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದರು. ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವರು ಪುನಃ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.

Verse 5

हन्त यत्‌ ते प्रवक्ष्यामि तच्छुणुष्व समाहित: । ऋषीणां देवतानां च सम्भवं वसुधातले

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಬಾ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳು; ಈಗ ಈ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಹೇಗೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದರು ಎಂಬ ಅವರ ಉದ್ಭವವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೇಳುವೆನು.

Verse 6

अतन्र रुद्रास्तथा साध्या विश्वेदेवाश्ष शाश्वता: | आदित्यश्षाश्विनौ देवौ लोकपाला महर्षय:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಅಲ್ಲಿ ದಣಿವಿಲ್ಲದೆ ರುದ್ರರು, ಸಾಧ್ಯರು, ಶಾಶ್ವತ ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಆದಿತ್ಯರು, ಅಶ್ವಿನೀದೇವದ್ವಯ, ಲೋಕಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಸಮೇತರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

Verse 7

गुहाुका श्व सगन्धर्वा नागा विद्याधरास्तथा | सिद्धा धर्म: स्वयम्भूश्न मुनि: कात्यायनो वर:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಗುಹ್ಯಕರು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಸಿದ್ಧರು—ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವತಃ ಧರ್ಮ, ಸ್ವಯಂಭೂ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿ ಕಾತ್ಯಾಯನನೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಮೇತರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

Verse 8

गिरय: सागरा नद्यस्तथैवाप्सरसां गणा: । ग्रहा: संवत्सराश्वैव अयनान्यूतवस्तथा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಪರ್ವತಗಳು, ಸಾಗರಗಳು, ನದಿಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಪ್ಸರಾಸಮೂಹಗಳು; ಗ್ರಹಗಳು, ಸಂವತ್ಸರಗಳು, ಅಯನಗಳು, ಋತುಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಮೇತರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.

Verse 9

स्थावरं जड़म॑ चैव जगत्‌ सर्व सुरासुरम्‌ । भारते भरतश्रेष्ठ एकस्थमिह दृश्यते

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಈ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಸ್ಥಾವರವೂ ಜಡವೂ ಸಹ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಎಲ್ಲರೂ. ಇಲ್ಲಿ ರುದ್ರರು, ಸಾಧ್ಯರು, ಸನಾತನ ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಸೂರ್ಯ, ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರು, ಲೋಕಪಾಲರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಗುಹ್ಯಕರು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಸಿದ್ಧರು, ಧರ್ಮ, ಸ್ವಯಂಭೂ ಬ್ರಹ್ಮ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿ ಕಾತ್ಯಾಯನ, ಪರ್ವತಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ನದಿಗಳು, ಅಪ್ಸರಾಸಮೂಹ, ಗ್ರಹಗಳು, ಸಂವತ್ಸರ, ಅಯನಗಳು, ಋತುಗಳು, ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು—ದೇವತೆಗಳೂ ಅಸುರರೂ—ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 10

तेषां श्रुत्वा प्रतिष्ठानं नामकर्मानुकीर्तनात्‌ । कृत्वापि पातकं घोरं सद्यो मुच्येत मानव:

ಅವರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಿತ್ಯ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಕೀರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ—ಮಾನವನು ಭಯಂಕರ ಪಾಪ ಮಾಡಿದರೂ—ಅದರಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 11

इतिहासमिमं श्रुत्वा यथावदनुपूर्वश: । संयतात्मा शुचिर्भूत्वा पारं गत्वा च भारते

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭಾರತಾ! ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿ, ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಈ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕೇಳಿ, ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ತಲುಪಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ—ಮಹಾದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ದಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮಹಾಭಾರತ ಶ್ರವಣ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಶ್ರೋತನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪತನಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ವೀರರಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮಹಾದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 12

तेषां श्राद्धानि देयानि श्रुत्वा भारत भारतम्‌ । ब्राह्मणेभ्यो यथाशक्त्या भक्‍त्या च भरतर्षभ

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭರತವಂಶಜನೇ! ಈ ಭಾರತಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಬಳಿಕ, ಅವರಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠಾ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 13

गाव: कांस्योपदोहाश्न कन्याश्वैव स्वलंकृता:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಕಾಂಸ್ಯದ ಹಾಲುಕಡೆಯುವ ಪಾತ್ರೆಗಳೊಡನೆ ಹಸುಗಳು ಇದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಂದರ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ಯೆಯರೂ ಇದ್ದರು।

Verse 14

सर्वकामगुणोपेता यानानि विविधानि च । भवनानि विचित्राणि भूमिर्वासांसि काउ्चनम्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ಸೌಖ್ಯ-ಸೌಕರ್ಯಗಳೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳೂ ಹೊಂದಿದ ನಾನಾವಿಧ ವಾಹನಗಳು ಇದ್ದವು; ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ, ವಿಚಿತ್ರವರ್ಣದ ಭವನಗಳು ಇದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಭೂಮಿಯೂ ವಸ್ತ್ರಗಳೂ ಇದ್ದವು—ಸುವರ್ಣಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 15

वाहनानि च देयानि हया मत्ताश्ष वारणा: । शयनं शिबिकाश्रैव स्यन्दनाश्च स्वलंकृता:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ದಾನವಾಗಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು—ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಮದಿಸಿದ ಆನೆಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಹಾಸಿಗೆಗಳು, ಶಿಬಿಕೆಗಳು (ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳು), ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ರಥಗಳು ಕೂಡ।

Verse 16

यद्‌ यद्‌ गृहे वरं किंचिद्‌ यद्‌ यदस्ति महद्‌ वसु । तत्‌ तद्‌ देयं द्विजातिभ्य आत्मा दाराश्न सूनव:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಿದೆಯೋ, ಏನೇ ಮಹತ್ತಾದ ಸಂಪತ್ತಿದೆಯೋ—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು; ಇನ್ನೂ ತನ್ನನ್ನೇ, ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ, ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಸಹ (ಪೂರ್ಣ ತ್ಯಾಗ-ದಾನಭಾವದಿಂದ) ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 17

गौएँ, काँसीके दुग्धपात्र, वस्त्राभूषणोंसे विभूषित और सम्पूर्ण मनोवाञ्छित गुणोंसे युक्त कन्याएँ, नाना प्रकारके यान, विचित्र भवन, भूमि, वस्त्र, सुवर्ण, वाहन, घोड़े, मतवाले हाथी, शय्या, शिबिकाएँ, सजे-सजाये रथ तथा घरमें जो कोई भी श्रेष्ठ वस्तु और महान्‌ धन हो, वह सब ब्राह्मणोंको देने चाहिये। स्त्री-पुत्रोंसहित अपने शरीरको भी उनकी सेवामें लगा देना चाहिये ।। श्रद्धया परया युक्त क्रमशस्तस्य पारग: । शक्तित: सुमना हृष्ट: शुश्रुषुरविकल्पक:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಗೋವುಗಳು, ಕಾಶಿಯ ಹಾಲಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಮನೋವಾಂಛಿತ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಕನ್ಯೆಗಳು; ನಾನಾವಿಧ ವಾಹನಗಳು, ವಿಚಿತ್ರ ಭವನಗಳು, ಭೂಮಿ, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಸುವರ್ಣ, ವಾಹನಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಮದಿಸಿದ ಆನೆಗಳು, ಹಾಸಿಗೆಗಳು, ಶಿಬಿಕೆಗಳು (ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳು), ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ರಥಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಯಾವುದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಮಹತ್ತಾದ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ಪತ್ನಿ-ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೂ ಅವರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯದ ಪಾರ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ; ಯಥಾಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಸನ್ನಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಸೇವಾಪರನಾಗಿ, ಸಂಶಯರಹಿತನಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 18

पूर्ण श्रद्धाकें साथ क्रमश: कथा सुनते हुए उसे अन्ततक पूर्णरूपसे श्रवण करना चाहिये। यथाशक्ति श्रवणके लिये उद्यत रहकर मनको प्रसन्न रखे। हृदयमें हर्षसे उललसित हो मनमें संशय या तर्क-वितर्क न करे ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಪೂರ್ಣ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಶ್ರವಣಕ್ಕೆ ಉದ್ಯತನಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಹೃದಯವು ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಲ್ಲಸಿಸುತ್ತಿರಲು ಸಂಶಯವನ್ನಾಗಲಿ ತರ್ಕವಿತರ್ಕವನ್ನಾಗಲಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸರಳತೆಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಿಯಾಗಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಶೌಚಾಚಾರಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನಾಗಿ, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಶ್ರೋತನು—ಅವನು ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳಿರಿ।

Verse 19

शुचि: शीलान्विताचार: शुक्लवासा जितेन्द्रिय: । संस्कृत: सर्वशास्त्रज्ञ: श्रद्दधानोइनसूयक:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಶೀಲಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಸದಾಚಾರಿಯಾಗಿ, ನಿರ್ಮಲ ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕಾರಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ತತ್ತ್ವಜ್ಞನಾಗಿ, ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನಾಗಿ, ದೋಷದೃಷ್ಟಿರಹಿತನಾಗಿ ಇರುವ ಪಂಡಿತನನ್ನು ದಾನಮಾನಗಳಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ ವಾಚಕನಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಧರ್ಮಮರ್ಯಾದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 20

रूपवान्‌ सुभगो दान्त: सत्यवादी जितेन्द्रिय: । दानमानगृहीतश्न कार्यो भवति वाचक:

ರೂಪವಂತನಾಗಿ, ಸೌಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗಿ, ದಾಂತನಾಗಿ (ಸಂಯಮಿ), ಸತ್ಯವಾದಿಯಾಗಿ, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನಾಗಿ ಇರುವ ಪಂಡಿತನನ್ನು ದಾನಮಾನಗಳಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ ವಾಚಕನಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.

Verse 21

अविलम्बमनायस्तमद्रुतं धीरमूर्जितम्‌ । असंसक्ताक्षरपदं स्वरभावसमन्वितम्‌

ಕಥಾವಾಚನವು ಅತಿಯಾಗಿ ತಡವಾಗಿಯೂ ಆಗಬಾರದು, ಅತಿವೇಗವಾಗಿಯೂ ಆಗಬಾರದು. ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ, ಧೀರವಾಗಿ, ಓಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಗಬೇಕು; ಅಕ್ಷರಪದಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬೆರೆತುಹೋಗದೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರವಾಗಬೇಕು; ಸ್ವರ ಮತ್ತು ಭಾವ ಸಮನ್ವಯವಾಗಿರಬೇಕು— ಆಗ ಅರ್ಥ ಮಧುರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 22

त्रिषष्टिवर्णसंयुक्तमष्टस्थानसमीरितम्‌ । वाचयेद्‌ वाचक: स्वस्थ: स्वासीन: सुसमाहित:

ಅರವತ್ತ್ಮೂರು ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪಾಠವನ್ನು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಎಂಟು ಸ್ಥಾನಗಳ ನಿಯಮದಂತೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿ ವಾಚಕನು ವಾಚಿಸಬೇಕು. ಕಥಾವಾಚನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಚಕನು ಆರೋಗ್ಯವಂತನಾಗಿ, ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 23

नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम्‌ | देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्‌

ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನರವರೆಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನರ (ಅರ್ಜುನ)ನಿಗೂ; ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಗೂ ವ್ಯಾಸನಿಗೂ ವಂದಿಸಿ— ನಂತರ ‘ಜಯ’ (ಮಹಾಭಾರತ)ವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 24

ईदृशाद्‌ वाचकादू राजन श्रुत्वा भारत भारतम्‌ | नियमस्थ: शुचि: श्रोता शृण्वन्‌ स फलमश्षुते,राजन! भरतनन्दन! नियमपरायण पवित्र श्रोता ऐसे वाचकसे महाभारतकी कथा सुनकर श्रवणका पूरा-पूरा फल पाता है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ, ಭರತನಂದನನೇ! ಇಂತಹ ಯೋಗ್ಯ ವಾಚಕನಿಂದ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಿಯಮನಿಷ್ಠನೂ ಶುದ್ಧನೂ ಸಂಯಮದಿಂದ ಕೇಳುವ ಶ್ರೋತನು ಶ್ರವಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

पारणं प्रथम प्राप्प द्विजान्‌ कामैश्न तर्पयन्‌ । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं वै लभते नर:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಮೊದಲ ಪಾರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರನ್ನು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು) ಇಷ್ಟದ ದಾನಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

अप्सरोगणसंकीर्ण विमानं लभते महत्‌ | प्रहृष्ट: स तु देवैश्व दिवं याति समाहित:

ಅವನು ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾನ್ ವಿಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 27

द्वितीयं पारणं प्राप्प सो$तिरात्रफलं लभेत्‌ । सर्वरत्नमयं दिव्यं विमानमधिरोहति,जो मनुष्य दूसरा पारण पूरा करता है उसे अतिरात्र यज्ञका फल मिलता है। वह सर्वरत्नमय दिव्य विमानपर आरूढ़ होता है

ಎರಡನೇ ಪಾರಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವನು ಅತಿರಾತ್ರ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಸರ್ವರತ್ನಮಯ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यगन्धविभूषित: । दिव्याड्भदधरो नित्यं देवलोके महीयते

ಅವನು ದಿವ್ಯ ಮಾಲೆ-ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಅಂಗದಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 29

तृतीयं पारणं प्राप्प द्वादशाहफलं लभेत्‌ । वसत्यमरसंकाशो वर्षाण्ययुतशो दिवि

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಮೂರನೇ ಪಾರಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವನು ದ್ವಾದಶಾಹ ಯಾಗದ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಮರರಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಯುತ (ದಶಸಹಸ್ರಗಳ) ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 30

चतुर्थे वाजपेयस्य पठ्चमे द्विगुणं फलम्‌ । उदितादित्यसंकाशं ज्वलन्तमनलोपमम्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ನಾಲ್ಕನೇ (ಪಾರಣದಲ್ಲಿ) ವಾಜಪೇಯ ಯಾಗಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಐದನೇಯಲ್ಲಿ ಅದು ದ್ವಿಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಉದಯಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯೋಪಮ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

विमान विबुधै: सार्धमारुह् दिवि गच्छति । वर्षायुतानि भवने शक्रस्य दिवि मोदते

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಅವನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಭವನದಲ್ಲಿ ಅಯುತ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 32

चौथे पारणमें वाजपेय-यज्ञका और पाँचवेंमें उससे दूना फल प्राप्त होता है। वह पुरुष उदयकालके सूर्य तथा प्रज्वलित अग्निके समान तेजस्वी विमानपर आरूढ़ हो देवताओंके साथ स्वर्गलोकमें जाता है और वहाँ इन्द्रभवनमें दस हजार वर्षोतक आनन्द भोगता है ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಆರನೇ (ಪಾರಣದಲ್ಲಿ) ಫಲ ದ್ವಿಗುಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಏಳನೇಯಲ್ಲಿ ಅದು ತ್ರಿಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. (ಅಂದು) ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಂತೆ ಕಾಣುವ ದಿವ್ಯ ನಿವಾಸ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ವೈದೂರ್ಯಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 33

परिक्षिप्तं च बहुधा मणिविद्रुम भूषितम्‌ । विमान समधिष्ठाय कामगं साप्सरोगणम्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಅದು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ರುಮ (ಪವಳ)ಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಸಂಚರಿಸುವ ಆ ವಿಮಾನವನ್ನು ಅಧಿಷ್ಠಿಸಿ (ಏರಿ) ಹೊರಟರು.

Verse 34

सर्वाल्लोकान्‌ विचरते द्वितीय इव भास्कर: । छठे पारणमें इससे दूना और सातवेंमें तिगुना फल मिलता है। वह मनुष्य अप्सराओंसे भरे हुए और इच्छानुसार चलनेवाले

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ಎರಡನೆಯ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆರನೆಯ ಪಾರಣದಲ್ಲಿ ಫಲ ದ್ವಿಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಳನೆಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಗುಣ; ಆಗ ಅವನು ಅಪ್ಸರಾಗಣಗಳಿಂದ ಪರಿವೃತನಾಗಿ, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಗಮಿಸುವ, ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ವೈದೂರ್ಯಮಣಿಯ ವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತ, ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಮಣಿ-ಪ್ರವಾಳಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಭಾಸ್ಕರನಂತೆ ಲೋಕಲೋಕಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಂಟನೆಯ ಪಾರಣದಲ್ಲಿ ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮನೋಜವ, ಚಂದ್ರಕಿರಣಸಮಾನ ವರ್ಣದ ಶ್ವೇತ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ, ಚಂದ್ರೋದಯಸಮಾನ ರಮ್ಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಅಧಿರೋಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 35

चन्द्रोदयनिभं रम्यं विमानमधिरोहति । चन्द्ररश्मिप्रतीकाशैह्यैर्युक्ते मनोजवै:

ಅವನು ಚಂದ್ರೋದಯಸಮಾನ ರಮ್ಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಅಧಿರೋಹಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಮನೋಜವ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರಕಿರಣಸಮಾನ ವರ್ಣದ ಶ್ವೇತ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 36

सेव्यमानो वरस्त्रीणां चन्द्रात्‌ कान्ततरैर्मुखै: । मेखलानां निनादेन नूपुराणां च निः:स्वनै:

ಅವನು ಚಂದ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ಕಾಂತಿಮಂತ ಮುಖಗಳಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವರ ಮೇಖಲೆಗಳ ಝಂಝಣ ಮತ್ತು ನೂಪುರಗಳ ಸ್ವಚ್ಛ ನಿನಾದದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 37

नवमे क्रतुराजस्य वाजिमेधस्य भारत

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭಾರತ! ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಪಾರಣ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಶ್ರೋತನು ಯಜ್ಞಗಳ ರಾಜನಾದ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸ್ವರ್ಣಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಛತ್ರ/ಛಜ್ಜಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತ, ವೈದೂರ್ಯಮಣಿಯ ವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜಾಂಬೂನದ-ಸ್ವರ್ಣದ ದಿವ್ಯ ಗವಾಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆವರಿತ, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಅಧಿರೋಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಅತಿಶಯ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ದೇವತೆಯಂತೆ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಶೋಭಿಸುತ್ತವೆ; ಅವನು ದಿವ್ಯ ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

काञ्चनस्तम्भनिर्यूहवैदूर्यकृतवेदिकम्‌ । जाम्बूनदमर्यैर्दिव्यैर्गवाक्षै: सर्वतो वृतम्‌

ಆ (ವಿಮಾನ) ಸ್ವರ್ಣಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಹೊರಚಾಚಿದ ಛಜ್ಜಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು, ವೈದೂರ್ಯಮಣಿಯ ವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜಾಂಬೂನದ-ಸ್ವರ್ಣದ ದಿವ್ಯ ಗವಾಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 39

सेवितं चाप्सर: सड्घैर्गन्धर्वैर्देविचारिभि: । विमानं समधिष्ठाय श्रिया परमया ज्वलन्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಅಪ್ಸರೆಯರ ಸಮೂಹಗಳೂ ಸ್ವರ್ಗಚರ ಗಂಧರ್ವರೂ ಸೇವಿಸುವಂತೆ, ಅವನು ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಅಧಿಷ್ಠಿಸಿ ಆಸೀನನಾದನು; ಓ ಭಾರತ, ಪರಮ ಶ್ರೀಯಿಂದ ಜ್ವಲಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 40

दिव्यमाल्याम्बरधरो दिव्यचन्दनरूषित: । मोदते दैवतै: सार्थ दिवि देव इवापर:

ದಿವ್ಯ ಮಾಲೆ-ಅಂಬರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿತನಾಗಿ, ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಓ ಭಾರತ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದೇವನಂತೆ।

Verse 41

दशमं पारणं प्राप्य द्विजातीनभिवन्द्य च । किंकिणीजालनिर्घोषं पताकाध्वजशोभितम्‌

ಹತ್ತನೆಯ ಪಾರಣವನ್ನು ಪಡೆದು, ದ್ವಿಜರನ್ನು ಅಭಿವಂದಿಸಿ, ಅವರು ಕಿಂಕಿಣಿಗಳ ಜಾಲದ ನಿನಾದದಿಂದ ಮೊಳಗುವ, ಪತಾಕೆ-ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದರು।

Verse 42

रत्नवेदिकसम्बाधं वैदूर्यममणितोरणम्‌ । हेमजालपरिक्षिप्तं प्रवालवलभीमुखम्‌

ಅದು ರತ್ನವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ವೈದೂರ್ಯಮಣಿಗಳ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು; ಹಿಮಜಾಲದಂತೆ ಬಂಗಾರದ ಜಾಲದಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಮುಂಭಾಗವೂ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಅಂಚೂ ಪ್ರವಾಳವರ್ಣದ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 43

गन्धर्वैर्गीतकुशलैरप्सरोभिश्व शोभितम्‌ । विमान॑ सुकृतावासं सुखेनैवोपपद्यते

ಗೀತದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಗಂಧರ್ವರೂ ಅಪ್ಸರೆಯರೂ ಶೋಭೆ ನೀಡುವ ಆ ವಿಮಾನ—ಸುಕೃತದ ನಿವಾಸ—ಅವನಿಗೆ ಸುಖದಿಂದಲೇ ತಾನಾಗಿಯೇ ದೊರಕುತ್ತದೆ।

Verse 44

दसवाँ पारण पूरा होनेपर ब्राह्मणोंको प्रणाम करनेके पश्चात्‌ श्रोताको पुण्यनिकेतन विमान अनायास ही प्राप्त हो जाता है। उसमें छोटी-छोटी घंटियोंसे युक्त झालरें लगी होती हैं और उनसे मधुर ध्वनि फैलती रहती है। बहुत-सी ध्वजा-पताकाएँ उस विमानकी शोभा बढ़ाती हैं। उनमें जगह-जगह रत्नमय चबूतरे बने होते हैं। वैदूर्य-यमणिका बना हुआ फाटक लगा होता है। सब ओरसे सोनेकी जालीद्वारा वह विमान घिरा होता है। उसके छज्जोंके नीचे मूँगे जड़े होते हैं। संगीतकुशल गण्धर्वों और अप्सराओंसे उस विमानकी शोभा और बढ़ जाती है ।। मुकुटेनाग्निवर्णेन जाम्बूनदविभूषिणा । दिव्यचन्दनदिग्धाड़ो दिव्यमाल्यविभूषित:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಆ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮ ಪುರುಷನು ಅಗ್ನಿವರ್ಣದಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಮುಕುಟದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಶುದ್ಧ ಜಾಂಬೂನದ ಸ್ವರ್ಣಾಭರಣಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ದಿವ್ಯ ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿವೆ; ದಿವ್ಯ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ. ದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ ಅವನು ದಿವ್ಯ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಪರಮ ಶ್ರೀಯನ್ನೂ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದು ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ವಿನಯದ ಫಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 45

दिव्यॉल्लोकान्‌ विचरति दिव्यैर्भोगै: समन्वित: । विबुधानां प्रसादेन श्रिया परमया युत:

ದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ ಅವನು ದಿವ್ಯ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ವಿಬುಧರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಪರಮ ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 46

अथ वर्षगणानेवं स्वर्गलोके महीयते । ततो गन्धर्वसहित: सहस्राण्येकविंशतिम्‌

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ (ಸಂಖ್ಯೆ/ಪರಿಮಾಣ) ತನಕ.

Verse 47

दिव्ययानविमानेषु लोकेषु विविधेषु च

ಅವರು ದಿವ್ಯ ಯಾನ-ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ (ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ/ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ).

Verse 48

ततः सूर्यस्य भवने चन्द्रस्य भवने तथा

ನಂತರ ಅವರು ಸೂರ್ಯನ ಭವನಕ್ಕೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರನ ಭವನಕ್ಕೂ ತಲುಪಿದರು.

Verse 49

एवमेतन्महाराज नात्र कार्या विचारणा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ಮಹಾರಾಜ, ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.”

Verse 50

श्रद्धधानेन वै भाव्यमेवमाह गुरुर्मम । महाराज! ठीक ऐसी ही बात है। इस विषयमें कोई अन्यथा विचार नहीं करना चाहिये। मेरे गुरुका कथन है कि महाभारतकी इस महिमा और फलपर श्रद्धा रखनी चाहिये ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದಿರಬೇಕು—ಎಂದು ನನ್ನ ಗುರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾರಾಜ, ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಇದರಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಮಹಾಭಾರತದ ಮಹಿಮೆಗೂ ಅದರ ಫಲಕ್ಕೂ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇಡಬೇಕು—ಇದು ನನ್ನ ಗುರುವಿನ ವಚನ. ಇನ್ನೂ, ವಾಚಕನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಯಾವುದು ಇಚ್ಛೆಯಾಗುವುದೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಪಾಲ್ಕಿಗಳು ಮುಂತಾದ ವಾಹನಗಳು।”

Verse 51

कटके कुण्डले चैव ब्रह्मुसूत्रं तथा परम्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ಕಂಕಣಗಳು, ಕುಂಡಲಗಳು, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ, ಇನ್ನಿತರ ಆಭರಣಗಳು, ವಿಚಿತ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ವಾಚಕನನ್ನು ದೇವನಂತೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವ ಶ್ರೋತನು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.”

Verse 52

वस्त्र चैव विचित्र च गन्धं चैव विशेषत: । देववत्‌ पूजयेत्‌ तं तु विष्णुलोकमवाप्नुयात्‌

ವಿಚಿತ್ರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆ ವಾಚಕನನ್ನು ದೇವನಂತೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡುವವನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 53

अतः: पर प्रवक्ष्यामि यानि देयानि भारते । वाच्यमाने तु विप्रेभ्यो राजन्‌ पर्वणि पर्वणि

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ‘ಭಾರತ’ (ಮಹಾಭಾರತ)ದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ರಾಜನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕಥೆ ಪಠಣವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಯೋಗ್ಯ ದಾನಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.”

Verse 54

जातिं देशं च सत्यं च माहात्म्यं भरतर्षभ | धर्म वृत्ति च विज्ञाय क्षत्रियाणां नराधिप

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನೇ! ಮಹಾಭಾರತಕಥೆ ಆರಂಭವಾದ ಬಳಿಕ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ವಂಶ, ದೇಶ, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಮಹಿಮೆ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೋ, ಅವನ್ನು ಈಗ ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 55

स्वस्ति वाच्य द्विजानादौ ततः कार्ये प्रवर्तिते । समाप्ते पर्वणि ततः स्वशकक्‍्त्या पूजयेद्‌ द्विजान्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ಮೊದಲು ದ್ವಿಜರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನ ಮಾಡಿಸಿ, ನಂತರ ಪಠಣ/ಕಥಾವಚನದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು. ಪರ್ವ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 56

आदी तु वाचकं चैव वस्त्रगन्धसमन्वितम्‌ | विधिवद्‌ भोजयेद्‌ राजन्‌ मधु पायसमुनत्तमम्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ರಾಜನೇ! ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಾಚಕನಿಗೆ ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ, ಸುಗಂಧ ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಜೇನು ಸೇರಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾಯಸವನ್ನು ಭೋಜನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 57

ततो मूलफलप्रायं पायसं मधुसर्पिषा । आस्तीके भोजयेदू राजन्‌ दद्याच्चैव गुडौदनम्‌

ರಾಜನೇ! ನಂತರ ಆಸ್ತೀಕಪರ್ವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಜೇನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ ಸೇರಿಸಿದ ಪಾಯಸವನ್ನು ಭೋಜನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು; ಅದರಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು-ಕಂದಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರಲಿ. ಬಳಿಕ ಬೆಲ್ಲ-ಅನ್ನ (ಗುಡೌದನ) ದಾನವನ್ನೂ ಕೊಡಬೇಕು.

Verse 58

अपूपैश्नैव पूपैश्न मोदकैश्व समन्वितम्‌ । सभापर्वणि राजेन्द्र हविष्यं भोजयेद्‌ द्विजान्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು— ರಾಜೇಂದ್ರನೇ! ಸಭಾಪರ್ವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಪೂಪ, ಪೂಪ ಮತ್ತು ಮೋದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಹವಿಷ್ಯ (ಶುದ್ಧ ನೈವೇದ್ಯ)ವನ್ನು ನೀಡಿ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 59

राजेन्द्र! सभापर्व आरम्भ होनेपर ब्राह्मणोंको पूओं, कचौड़ियों और मिठाइयोंके साथ खीर भोजन कराये ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜೇಂದ್ರ! ಸಭಾಪರ್ವ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪಾಯಸ ಜೊತೆಗೆ ಪೂರಿ, ಕಚೋರಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಭೋಜನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ಆರಣ್ಯಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಅರಣ್ಯದ ಮೂಲ-ಫಲಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಅರಣೀಪರ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.

Verse 60

तर्पणानि च मुख्यानि वन्यमूलफलानि च । सर्वकामगुणोपेतं विप्रेभ्यो$न्नं प्रदापयेत्‌

ಮುಖ್ಯ ತರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅರಣ್ಯ ಮೂಲ-ಫಲಗಳನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ವಿಪ್ರರಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.

Verse 61

विराटपर्वणि तथा वासांसि विविधानि च । उद्योगे भरतश्रेष्ठ सर्वकामगुणान्वितम्‌

ವಿರಾಟಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ವಿಧದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು (ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು); ಮತ್ತು ಹೇ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವದಲ್ಲಿ (ಅರ್ಪಣೆ-ಸತ್ಕಾರ) ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 62

भोजनं भोजयेद्‌ विप्रान्‌ गन्धमाल्यैरलंकृतान्‌ । भरतश्रेष्ठ! विराटपर्वमें भाँति-भाँतिके वस्त्र दान करे तथा उद्योगपर्वमें ब्राह्मणोंकी चन्दन और फूलोंकी मालासे अलंकृत करके उन्हें सर्वगुणसम्पन्न अन्न भोजन कराये ॥। ६१ *॥] भीष्मपर्वणि राजेन्द्र दत्त्वा यानमनुत्तमम्‌

ವಿಪ್ರರನ್ನು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ವಿರಾಟಪರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಧದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಚಂದನ ಹಾಗೂ ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನ ಅನ್ನದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 63

द्रोणपर्वणि विप्रेभ्यो भोजनं परमार्चितम्‌

ದ್ರೋಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಪರಮ ಗೌರವದಿಂದ ಭೋಜನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 64

शराक्ष देया राजेन्द्र चापान्यसिवरास्तथा । राजेन्द्र! द्रोणपर्वमें ब्राह्मणोंको परम उत्तम भोजन कराये और उन्हें धनुष, बाण तथा उत्तम खड्ग प्रदान करे ।। ६३ $ ।। कर्णपर्वण्यपि तथा भोजन सार्वकामिकम्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ರಕ್ಷಣೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಧನುಸ್ಸುಗಳನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಖಡ್ಗಗಳನ್ನೂ. ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ದ್ರೋಣಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪರಮೋತ್ತಮ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಧನುಸ್ಸು, ಬಾಣ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಕರ್ಣಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲರ ಅಗತ್ಯ ತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸುವ ಭೋಜನವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 65

विप्रेभ्य: संस्कृतं सम्यग्‌ दद्यात्‌ संयतमानस: । कर्णपर्वमें भी ब्राह्मणोंको अच्छे ढंगसे तैयार किया हुआ सबकी रुचिके अनुकूल उत्तम भोजन दे और अपने मनको वशमें रखे ।।

ಸಂಯತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಭೋಜನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಕರ್ಣಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅವರ ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಶಲ್ಯಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಮೋದಕಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲಬೆರೆಸಿದ ಅನ್ನದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 66

गदापर्वण्यपि तथा मुद्गमिश्र॑ प्रदापयेत्‌

ಗದಾಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮುದ್ಗ (ಹೆಸರುಕಾಳು) ಮಿಶ್ರಿತ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಿಸಬೇಕು.

Verse 67

स्त्रीपर्वणि तथा र्नैस्तर्पयेत्तु द्विजोत्तमान्‌ । गदापर्वमें भी मूँग मिलाये हुए चावलका दान करे। स्त्रीपर्वमें रत्नोंद्वारा श्रेष्ठ ब्राह्मणोंको तृप्त करे ।। घृतौदनं पुरस्ताच्च ऐषीके दापयेत्‌ पुन:

ಸ್ತ್ರೀಪರ್ವದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂದೆ ಐಷೀಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಘೃತೌದನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಿಸಬೇಕು.

Verse 68

शान्तिपर्वण्यपि तथा हविष्यं भोजयेद्‌ द्विजान्‌

ಶಾಂತಿಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಹವಿಷ್ಯ (ಯಜ್ಞೋಪಯೋಗಿ ಪವಿತ್ರ ಅನ್ನ) ಭೋಜನವಾಗಿ ನೀಡಿಸಬೇಕು.

Verse 69

आश्चमेधिकमासाद्य भोजन सार्वकामिकम्‌ | शान्तिपर्वमें भी ब्राह्मणोंको हविष्य भोजन कराये। आश्वमेधिकपर्वमें पहुँचनेपर सबकी रुचिके अनुकूल उत्तम भोजन दे ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಅಶ್ವಮೇಧಪರ್ವವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಎಲ್ಲರ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಆಸೆಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಶಾಂತಿಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹವಿಷ್ಯ—ಪವಿತ್ರ ಯಜ್ಞೀಯ ಅನ್ನ—ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಅಶ್ವಮೇಧಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉತ್ತಮ ಭೋಜನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರಮದಿಂದ ಕಳೆದುಹೋದವರ ವಿಶ್ರಾಂತಿಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಹವಿಷ್ಯ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 70

महाप्रास्थानिके तद्वत्‌ सर्वकामगुणान्वितम्‌

ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನಿಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ— ಅದು ಎಲ್ಲ ವಾಂಛಿತ ಗುಣಗಳೂ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯೂ ಹೊಂದಿದುದೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 71

हरिवंशसमाप्तौ तु सहस्नं भोजयेद्‌ द्विजान्‌

ಹರಿವಂಶದ ಸಮಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 72

तदर्धेनापि दातव्या दरिद्रेणापि पार्थिव

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ, ಹೇ ಪೃಥ್ವೀನಾಥ! ದರಿದ್ರನಾದರೂ ದಾನವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು—ಅದು ರೂಢಿದಕ್ಷಿಣೆಯ ಅರ್ಧ ಮಾತ್ರವಾದರೂ ಸರಿ. ಶ್ರೋತ ದರಿದ್ರನಾದರೂ ಅರ್ಧದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೋदानವನ್ನು ಅವಶ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತನು ಸ್ವರ್ಣಸಹಿತ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ವಾಚಕನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 73

प्रतिपर्वसमाप्तौ तु पुस्तकं वै विचक्षण: । सुवर्णेन च संयुक्त वाचकाय निवेदयेत्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಿಯು ಸ್ವರ್ಣಸಹಿತ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ವಾಚಕನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೇ ಪೃಥ್ವೀನಾಥ! ಶ್ರೋತ ದರಿದ್ರನಾದರೂ ಅರ್ಧದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೋदानವನ್ನು ಅವಶ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 74

हरिवंशे पर्वणि च पायसं तत्र भोजयेत्‌ । पारणे पारणे राजन्‌ यथावद्‌ भरतर्षभ

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಹರಿವಂಶಪರ್ವದ ಪಠಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಪಾಯಸವನ್ನು (ಕ್ಷೀರಾನ್ನವನ್ನು) ಭೋಜನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು. ಓ ಭರತವೃಷಭನೇ! ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾರಣದ ವೇಳೆಯೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 75

राजन! भरतश्रेष्ठ! हरिवंशपर्वमें भी प्रत्येक पारणके समय ब्राह्मणोंको यथावत्‌ रूपसे खीर भोजन कराये ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಹರಿವಂಶಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾರಣದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪಾಯಸ (ಕ್ಷೀರಾನ್ನ) ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನೂ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ಷೌಮ/ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊದಿಸಿ ಶುಭಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸ್ನಾನಾದಿಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರ, ಪುಷ್ಪಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಚಂದನ, ಮಾಲ್ಯಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಆ ಸಂಹಿತಾ-ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪೂಜಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರವೂ ಶುದ್ಧವೂ ಇಟ್ಟು, ಉತ್ತಮ ಭಕ್ಷ್ಯ, ಭೋಜನ, ಪಾನೀಯ, ಮಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಮನೋಹರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯ-ದಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 76

शुक्लाम्बरधर: स्रग्वी शुचिर्भूत्वा स्‍्वलंकृतः । अर्चयेत यथान्यायं गन्धमाल्यै: पृथक्‌ पृथक्‌

ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ, ಮಾಲಾಧಾರಿಯಾಗಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಸುಸಜ್ಜಿತನಾಗಿ, ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಗಂಧ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಯಗಳಿಂದ (ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು) ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಏಕಾಗ್ರ-ಶುದ್ಧಚಿತ್ತದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಭಕ್ಷ್ಯ, ಭೋಜನ, ಪಾನೀಯ, ಮಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಮನೋಹರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 77

संहितापुस्तकान्‌ राजन्‌ प्रयतः सुसमाहित:ः । भक्ष्यैमल्यैश्न पेयैश्व कामैश्न विविधै: शुभ:

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ! ಸಂಯಮದಿಂದ, ಸುಸಮಾಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಹಿತಾ-ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಉತ್ತಮ ಭಕ್ಷ್ಯ, ಮಾಲ್ಯ, ಪಾನೀಯ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿಭಿನ್ನ ಶುಭ-ಕಾಮ್ಯ ದಾನಗಳಿಂದ, ಶುದ್ಧಚಿತ್ತದಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 78

हिरण्यं च सुवर्ण च दक्षिणामथ दापयेत्‌ | सर्वत्र त्रिपलं स्वर्ण दातव्यं प्रयतात्मना,इसके बाद हिरण्य एवं सुवर्णकी दक्षिणा दे। मनको वशमें रखकर सभी पुस्तकोंपर तीन-तीन पल सोना चढ़ाना चाहिये

ನಂತರ ಹಿರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಿಸಬೇಕು. ಸಂಯತಾತ್ಮನಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ (ವಿಧಿಯಂತೆ) ಮೂರು ಮೂರು ಪಲ ಚಿನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 79

तदर्थ पादशेषं वा वित्तशाव्यविवर्जितम्‌ । यद्‌ यदेवात्मनो<भीष्टं तत्‌ तद्‌ देयं द्विजातये

ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನಾದರೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು—ಸಂಪತ್ತು ಇದ್ದೂ ಕೃಪಣತೆಯ ದೋಷ ಬಾರದಂತೆ. ತನ್ನಿಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರಿಯವೋ, ಅವೇ ಅವೇ ದ್ವಿಜನಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ) ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.

Verse 80

सर्वथा तोषयेद्‌ भक्त्या वाचकं गुरुमात्मन: । देवता: कीर्तयेत्‌ सर्वा नरनारायणौ तथा

ವಾಚಕನು ತನ್ನ ಗುರುವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅವನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ನರ-ನಾರಾಯಣರನ್ನೂ ಕೀರ್ತಿಸಬೇಕು.

Verse 81

ततो गन्धैश्न माल्यैश्न स्वलंकृत्य द्विजोत्तमान्‌ | तर्पयेद्‌ विविधै: कामैदनिश्वलोच्चावचैस्तथा

ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಸುಗಂಧಗಳೂ ಹಾರಗಳೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಇಷ್ಟವಸ್ತುಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಣ್ಣ-ದೊಡ್ಡ ಅಗತ್ಯ ದಾನಗಳಿಂದಲೂ ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 82

अतितात्रस्य यज्ञस्थ फल प्राप्रोति मानव: । प्राप्तुयाच्च क्रतुफलं तथा पर्वणि पर्वणि

ಇದನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಾನವನು ಅತಿರಾತ್ರ ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪರ್ವದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಶ್ರೌತ ಯಜ್ಞದ ಫಲವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 83

वाचको भरतमश्रेष्ठ व्यक्ताक्षरपदस्वर: | भविष्यं श्रावयेद्‌ विद्वान्‌ भारतं भरतर्षभ

ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ವಾಚಕನು ಪಂಡಿತನಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಕ್ಷರ, ಪದ ಮತ್ತು ಸ್ವರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿ ‘ಭಾರತ’ವನ್ನು ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಓ ಭರತವೃಷಭನೇ! ಭವಿಷ್ಯಪರ್ವವನ್ನೂ (ಹರಿವಂಶ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ) ಪಠಿಸಬೇಕು.

Verse 84

भुक्तवत्सु द्विजेन्द्रेष यथावत्‌ सम्प्रदापयेत्‌ । वाचकं भरतश्रेष्ठ भोजयित्वा स्वलंकृतम्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಭೋಜನ ಮುಗಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯಥೋಚಿತ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರ, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಥಾವಾಚಕನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಅನ್ನದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಅನಂತರ ದಾನ-ಮಾನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದು ಯುಕ್ತ.

Verse 85

वाचके परितुष्टे तु शुभा प्रीतिरनुत्तमा । ब्राह्मणेषु तु तुष्टेषु प्रसन्ना: सर्वदेवता:

ಕಥಾವಾಚಕನು ತೃಪ್ತನಾದಾಗ ಪರಮೋತ್ತಮವಾದ ಮಂಗಳಮಯ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತೃಪ್ತರಾದಾಗ ಶ್ರೋತನ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 86

ततो हि वरणं कार्य द्विजानां भरतर्षभ | सर्वकामैर्यथान्यायं साधुभिश् पृथग्विधै:

ಆದುದರಿಂದ, ಓ ಭರತವೃಷಭ, ಸಜ್ಜನಸ್ವಭಾವದವರು ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವರಿಸಿ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಅವರ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧದ ಎಲ್ಲ ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಶಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತ ಯಥೋಚಿತ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 87

इत्येष विधिरुद्दिष्टो मया ते द्विपदां वर । श्रद्दधानेन वै भाव्यं यन्मां त्वं परिपृच्छसि

ಓ ದ್ವಿಪದಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನರೇಶ್ವರನೇ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಏನು ಕೇಳಿದೆಯೋ ಅದರಂತೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಪಾರಾಯಣದ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 88

भारतश्रवणे राजन्‌ पारणे च नृपोत्तम । सदा यत्नवता भाव्यं श्रेयस्तु परमिच्छता

ಓ ರಾಜನೇ, ಓ ನೃಪೋತ್ತಮನೇ! ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಭಾರತಶ್ರವಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ಪಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 89

राजन! नृपश्रेष्ठ अपने परम कल्याणकी इच्छा रखनेवाले श्रोताको महाभारतको सुनने तथा इसका पारायण करनेके लिये सदा प्रयत्नशील रहना चाहिये ।।

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ರಾಜನೇ, ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಪರಮ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ಶ್ರೋತನು ಸದಾ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ ಅದರ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲನಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರತಿದಿನ ಭಾರತವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು; ನಿತ್ಯವೂ ಅದನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಬೇಕು. ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಗ್ರಂಥವಿದೆಯೋ, ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಜಯವಿರುವಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 90

भारतं परम पुण्यं भारते विविधा: कथा: । भारतं सेव्यते देवैर्भारतं परमं पदम्‌,महाभारत परम पवित्र ग्रन्थ है। इसमें नाना प्रकारकी कथाएँ हैं। देवता भी महाभारतका सेवन करते हैं। महाभारत परमपदस्वरूप है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಭಾರತವು ಪರಮ ಪುಣ್ಯಕರ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ಕಥೆಗಳು ಇವೆ. ದೇವರೂ ಸಹ ಭಾರತವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತವೇ ಪರಮಪದಸ್ವರೂಪ.

Verse 91

भारतं सर्वशास्त्राणामुत्तमं भरतर्षभ | भारतात्‌ प्राप्यते मोक्षस्तत्त्वमेतद्‌ ब्रवीमि तत्‌

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾಭಾರತವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಭಾರತದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ—ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಿನಗೆ ನಾನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 92

महाभारतमाख्यान क्षितिं गां च सरस्वतीम्‌ । ब्राह्मणान्‌ केशवं चैव कीर्तयन्‌ नावसीदति

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾಭಾರತವೆಂಬ ಈ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಗೋವನ್ನು, ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮತ್ತು ಕೇಶವನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವವನು ಎಂದಿಗೂ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 93

वेदे रामायणे पुण्ये भारते भरतर्षभ । आदी चान्ते च मध्ये च हरि: सर्वत्र गीयते,भरतश्रेष्ठ! वेद, रामायण तथा पवित्र महाभारतके आदि, मध्य एवं अन्तमें सर्वत्र भगवान्‌ श्रीहरिका ही गान किया जाता है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು—ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ವೇದಗಳಲ್ಲಿ, ಪುಣ್ಯವಾದ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ—ಆದಿಯಲ್ಲೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೂ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಿಯೇ ಗೀಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 94

यत्र विष्णुकथा दिव्या: श्रुतयश्चन सनातना: । तत्‌ श्रोतव्यं मनुष्येण परं पदमिहेच्छता

ಎಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಿವ್ಯ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸನಾತನ ಶ್ರುತಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಇರುವವೋ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಆ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 95

एतत्‌ पवित्र परममेतद्‌ धर्मनिदर्शनम्‌ । एतत्‌ सर्वगुणोपेतं श्रोतव्यं भूतिमिच्छता

ಈ ಮಹಾಭಾರತವು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ; ಇದು ಧರ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ತನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಇದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 96

कायिकं वाचिकं चैव मनसा समुपार्जितम्‌ । तत्‌ सर्व नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा,महाभारतके श्रवणसे शरीर, वाणी और मनके द्वारा सज्चित किये हुए सारे पाप वैसे ही नष्ट हो जाते हैं जैसे सूर्योदय होनेपर अन्धकार

ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದರೆ ದೇಹ, ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳು ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ ಕರಗುವಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 97

अष्टादशपुराणानां श्रवणाद्‌ यत्‌ फलं भवेत्‌ | तत्‌ फलं समवाप्रोति वैष्णवो नात्र संशय:

ಹದಿನೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ವೈಷ್ಣವನು ಕೇವಲ ಮಹಾಭಾರತ ಶ್ರವಣದಿಂದಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 98

स्त्रियश्न पुरुषाश्वैव वैष्णवं पदमाप्तुयु: । स्त्रीभिश्व पुत्रकामाभि: श्रोतव्यं वैष्णवं यश:

ಸ್ತ್ರೀಯರಾಗಲಿ ಪುರುಷರಾಗಲಿ—ಎಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪುತ್ರಕಾಮನೆಯಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಯಶಸ್ವರೂಪವಾದ ಈ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 99

दक्षिणा चात्र देया वै निष्कपञ्चसुवर्णकम्‌ | वाचकाय यथाशकक्‍त्या यथोक्तं फलमिच्छता

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಇಲ್ಲಿ ಸಹ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು—ಐದು ಸ್ವರ್ಣ ನಿಷ್ಕಗಳು. ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮಹಾಭಾರತ ಶ್ರವಣಾನಂತರ ವಾಚಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಅದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 100

स्वर्णशुद्धीं च कपिलां सवत्सां वस्त्रसंवृताम्‌ | वाचकाय च दद्याद्धि आत्मन: श्रेय इच्छता

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ತನ್ನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವನು ವಾಚಕನಿಗೆ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವನ್ನು ಕರು ಸಹಿತ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದರ ಕೊಂಬುಗಳಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರ್ಣವನ್ನು ಹೊದಿಸಿ, ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 101

अलड्कार प्रदद्याच्च पाण्योर्वे भरतर्षभ । कर्णस्याभरणं दद्याद्‌ धनं चैव विशेषत:,भरतश्रेष्ठ! इसके सिवा कथावाचकके लिये दोनों हाथोंके कड़े, कानोंके कुण्डल और विशेषत: धन प्रदान करे

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ವಾಚಕನಿಗೆ ಕೈಗಳ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು (ಕಂಕಣ/ಬಾಹುಬಂಧ) ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಕಿವಿಯ ಆಭರಣವನ್ನೂ ಕೊಡಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 102

भूमिदानं समादद्याद्‌ वाचकाय नराधिप । भूमिदानसमं दान॑ न भूतं न भविष्यति,नरेश्वर! वाचकके लिये भूमिदान तो अवश्य ही करना चाहिये; क्योंकि भूमिदानके समान दूसरा कोई दान न हुआ है, न होगा

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ನರಾಧಿಪನೇ! ವಾಚಕನಿಗೆ ಭೂಮಿದಾನವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಭೂಮಿದಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ದಾನವು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು.

Verse 103

शृणोति श्रावयेद्‌ वापि सततं चैव यो नर: । सर्वपापविनिर्मुक्तो वैष्णवं पदमाप्तनुयात्‌,जो मनुष्य सदा महाभारतको सुनता अथवा सुनाता रहता है वह सब पापोंसे मुक्त होकर भगवान्‌ विष्णुके धामको जाता है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಯಾರು ಸದಾ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೋ ಅಥವಾ ಇತರರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ವೈಷ್ಣವ ಪದವನ್ನು—ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಧಾಮವನ್ನು—ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 104

पितृनुद्धरते सवानिकादशसमुद्धवान्‌ | आत्मानं ससुतं चैव स्त्रियं च भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ) वह पुरुष अपनी ग्यारह पीढ़ीमें समस्त पितरोंका, अपना तथा अपनी स्त्री और पुत्रका भी उद्धार कर देता है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಅಂಥ ಪುರುಷನು ತನ್ನ ವಂಶಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಕನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಹನ್ನೊಂದು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನೂ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 105

दशांशश्रैव होमो5पि कर्तव्यो5त्र नराधिप । इदं मया तवाग्रे च प्रोक्त सर्व नरर्षभ

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ನರಾಧಿಪನೇ! ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ‘ದಶಾಂಶ-ಹೋಮ’ವನ್ನೂ ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಮಾಡಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ।

Verse 366

अड्के परमनारीणां सुखसुप्तो विबुध्यते । चन्द्रमासे भी अधिक कमनीय मुखोंद्वारा सुशोभित होनेवाली सुन्दरी दिव्याड्रनाएँ उसकी सेवामें रहती हैं तथा सुरसुन्दरियोंके अंकमें सुखसे सोया हुआ वह पुरुष उन्हींकी मेखलाओंके खन-खन शब्दों और नूपुरोंकी मधुर झनकारोंसे जगाया जाता है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಪರಮಸುಂದರಿಯರ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸಿ ಬಳಿಕ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ। ಚಂದ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ಮನೋಹರ ಮುಖಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ದಿವ್ಯ ಅಪ್ಸರಸರು ಅವನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಆ ಸ್ವರ್ಗಕನ್ಯೆಯರ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗಿರುವ ಅವನನ್ನು ಅವರ ಮೇಖಲೆಯ ಕಿಣ್ಕಿಣಿ-ಧ್ವನಿಯೂ ನೂಪುರಗಳ ಮಧುರ ಝಂಕಾರವೂ ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 466

पुरन्दरपुरे रम्ये शक्रेण सह मोदते । इस प्रकार बहुत वर्षोतक वह स्वर्गलोकमें सम्मानपूर्वक रहता है। तदनन्तर इक्‍्कीस हजार वर्षोतक गन्धर्वोंके साथ इन्द्रकी रमणीय नगरीमें रहकर देवेन्द्रके साथ ही वहाँका सुख भोगता है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ರಮ್ಯವಾದ ಪುರಂದರಪುರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶಕ್ರನೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ। ಹೀಗೆ ಅವನು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ ದೇವೇಂದ್ರನ ಮನೋಹರ ನಗರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ದಿವ್ಯ ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 473

दिव्यनारीगणाकीर्णो निवसत्यमरो यथा । दिव्य रथों और विमानोंपर आरूढ़ हो नाना प्रकारके लोकोंमें विचरता और दिव्य नारियोंसे घिरा हुआ देवताकी भाँति वहाँ निवास करता है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ದಿವ್ಯ ನಾರೀಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಅಮರನಂತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ। ದಿವ್ಯ ರಥಗಳಲ್ಲೂ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲೂ ಆರೋಹಿಸಿ ನಾನಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಪರಿವೃತನಾಗಿ ದೇವನಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 483

शिवस्य भवने राजन्‌ विष्णोर्याति सलोकताम्‌ | राजन्‌! इसके बाद वह सूर्य, चन्द्रमा, शिव तथा भगवान्‌ विष्णुके लोकमें जाता है

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ, ಶಿವನ ದಿವ್ಯ ಭವನದಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಮಾನ ಲೋಕತ್ವ (ಸಾಲೋಕ್ಯ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 623

ततः सर्वगुणोपेतमन्नं दद्यात्‌ सुसंस्कृतम्‌ । राजेन्द्र! भीष्मपर्वमें उत्तम सवारी देकर अच्छी तरह छौंक-बघारकर तैयार किया हुआ सभी उत्तम गुणोंसे युक्त भोजन दान करे

ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಸದುಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸುಸಂಸ್ಕೃತ (ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ) ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 656

अपूपैस्तर्पणैश्वैव सर्वमन्नें प्रदापयेत्‌ । राजेन्द्र! शल्यपर्वमें मिठाई, गुड़, भात, पूआ तथा तृप्तिकारक फल आदिके साथ सब प्रकारके उत्तम अन्न दान करे

ಅಪೂಪ (ಸಿಹಿ ಕೇಕ್/ಪಾಯಸವಂತ) ಮತ್ತು ತರ್ಪಣ (ತೃಪ್ತಿಕರ ಪಾನೀಯ/ಪ್ರಸಾದ)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಹಂಚಬೇಕು.

Verse 673

ततः सर्वगुणोपेतमन्नं दद्यात्‌ सुसंस्कृतम्‌ । ऐषीकपर्वमें पहले घी मिलाया हुआ भात जिमाये। फिर अच्छी तरह संस्कार किये हुए सर्वगुणसम्पन्न अन्नका दान करे

ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಸದುಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 703

स्वर्गपर्वण्यपि तथा हविष्यं भोजयेद्‌ द्विजान्‌ | इसी प्रकार महाप्रस्थानिकपर्वमें भी समस्त वाउ्छनीय गुणोंसे युक्त अन्न आदिका दान करे। स्वर्गारोहणपर्वमें भी ब्राह्मणोंको हविष्य खिलाये

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ದ್ವಿಜರಿಗೆ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಹವಿಷ್ಯ—ಶುದ್ಧ, ಯಜ್ಞೋಪಯುಕ್ತ ಅನ್ನ—ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 716

गामेकां निष्कसंयुक्तां ब्राह्मणाय निवेदयेत्‌ । हरिवंशकी समाप्ति होनेपर एक हजार ब्राह्मणोंको भोजन कराये तथा स्वर्णमुद्रासहित एक गौ ब्राह्मणको दान दे

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಹರಿವಂಶ ಪಠಣ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಸಾವಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಣ-ನಿಷ್ಕಸಹಿತ ಒಂದು ಹಸುವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಇದು ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ದಾನಧರ್ಮ; ಪವಿತ್ರ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಗೌರವವನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಮುದಾಯದ ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 1263

महादानानि देयानि रत्नानि विविधानि च । मनुष्य अपने मनको संयममें रखते हुए बाहर-भीतरसे शुद्ध हो महाभारतमें वर्णित इस इतिहासको क्रमश: यथावत्‌ रूपसे सुनकर इसे समाप्त करनेके पश्चात्‌ इनमें मारे गये प्रमुख वीरोंके लिये श्राद्ध करे। भारत! भरतभूषण! महाभारत सुनकर श्रोता अपनी शक्तिके अनुसार ब्राह्मणोंको भक्तिभावसे नाना प्रकारके रत्न आदि बड़े-बड़े दान दे

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ವಿವಿಧ ವಿಧದ ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ಸಹ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿತವಾದ ಈ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಸಮಾಪ್ತಿಯ ನಂತರ, ಅದರಲ್ಲಿ ಹತರಾದ ಪ್ರಮುಖ ವೀರರಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಓ ಭಾರತ, ಭರತಭೂಷಣ! ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಶ್ರೋತನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ರತ್ನಾದಿ ಮಹಾದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 6963

मौसले सार्वगुणिकं गन्धमाल्यानुलेपनम्‌ । आश्रमवासिकपर्वमें ब्राह्मणोंको हविष्प भोजन कराये। मौसलपर्वमें सर्वगुणसम्पन्न अन्न, चन्दन, माला और अनुलेपनका दान करे

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಮೌಸಲಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನ ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಲೇಪನಗಳು. ಆಶ್ರಮವಾಸಿಕಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹವಿಷ್ಯಪಕ್ವ ಅನ್ನದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮೌಸಲಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅನ್ನ, ಚಂದನ, ಹಾರ ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳ ದಾನವು ಶುದ್ಧತೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.