Atharva Veda Anuvaka 2
Kanda 410 Suktas100 Mantras

Anuvaka 2

ಅನುಶಾಸನದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ—ದೇಹ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ—ಅಥರ್ವಣೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಮಂತ್ರಗಳು, ಸತ್ಯಪರೀಕ್ಷೆ, ಮಳೆಕೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಯಾಜಾಲದ ಮೂಲಕ. ಉಪವಿಷಯಗಳು: ಭೈಷಜ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ—ಎಲುಬು ಜೋಡಣೆ, ಗಾಯ “ಹೆಣೆದು” ಕಟ್ಟುವುದು, ಅಸ್ವಸ್ಥನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವುದು; ಕೃತ್ಯಾ, ಪಿಶಾಚ, ರಕ್ಷಸ್, ಕೀಮೀದಿನ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಾ/ರಕ್ಷೋಘ್ನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ; ಅಪಾಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಂಧಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ತೊಳೆದು ದೂರಮಾಡಿ, ಪುನಃಬಂಧಿಸುವ ಅಧಿಪತಿ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ವರ್ಣನೆ; ವರುಣನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಪರೀಕ್ಷಕನಾಗಿ—ಒಪ್ಪಿಗೆ, ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳಿನ ಬಹಿರಂಗ; ಪರ್ಜನ್ಯನ ಮಳೆಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಋತುಪುನರುಜ್ಜೀವನ.

Suktas in Anuvaka 2

Sukta 11

ಈ ಸೂಕ್ತವು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಿಧಿವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಆಚರಣೆಯಾದ ಹನ್ನೆರಡು “ವ್ರಾತ್ಯ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು” ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮದೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪವಿತ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅದರ ನಿಯಮಶಿಸ್ತನ್ನು “ಎತ್ತಿನ ವ್ರತ” (anaḍuho vratam) ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೃಷಿಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ: ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳ, ದುಡಿಯುವ ಕರೆಯೆತ್ತು, ದಾತ–ಗ್ರಾಹಕ ಎಂಬ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಿನಿಮಯ, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸರಿಯಾದ ಜ್ಞಾನ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಫಲವತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞವಿಧಾನದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

Rishi: Atharvanic/anonymous (Vrātya complex; traditional attribution varies by anukramaṇī) | Devata: Prajāpati (and implicitly Brahman as sacral power) | 12 Mantras

Sukta 12

ಈ ಅಥರ್ವವೇದೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೂಕ್ತವು ಎಲುಬು ಜೋಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಗಾಯವನ್ನು ಹೊಲಿಸುವ ಮಂತ್ರರೂಪದ ಉಪಚಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುರಿತ, ಜಂಟಿ ಜಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಕತ್ತರಿದ ಗಾಯದ ನಂತರ ದೇಹವನ್ನು “ಜಂಟಿಗೆ ಜಂಟಿ” ಎಂದು ಮರುಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಮಜ್ಜೆ, ಮಾಂಸ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಎಲುಬನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಚೂರುಚೂರಾದುದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಬಲ್ಲ ವಿಶ್ವನಿಯಾಮಕ ಧಾತೃನನ್ನು ಇದು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಔಷಧಿ (ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಸ್ಯ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೋಹಿಣಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದು) ಯನ್ನು “ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ” ಹಾನಿಗೊಂಡ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಶಕ್ತಿಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Rishi: Atharvanic tradition (healing seer; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī) | Devata: Dhātṛ (Creator/Ordainer) as restorer; implicitly the healing power of the remedy | 14 Mantras

Sukta 13

AV 4.13 ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆಥರ್ವಣೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ-ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ರೋಗದಿಂದ ಕುಸಿದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ರೋಗವು ಆಘಸ್ (ದೋಷ/ಅಪರಾಧ) ಅಥವಾ ವಿಧಿ-ನೈತಿಕ ಕಲ್ಮಷಕ್ಕೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಇದು ವಿಶ್ವೇ ದೇವರನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ದೇವರುಗಳು, ಮರುತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು “ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳು” ರೋಗಿಯ ಸುತ್ತ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರನಿಯಂತ್ರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ-ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ: ಸಮ್ಯಕ್ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಶಕ್ತಿಗೊಂಡ ಕೈಗಳು ಅನಾಮಯ (ರೋಗರಹಿತತೆ) ಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಸೂಕ್ತದ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ—ಕಾರಣದ (ಅಪರಾಧ/ಅಶುದ್ಧಿ) ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ.

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī attributions vary for AV 4.13). | Devata: Viśve Devāḥ (All Gods). | 7 Mantras

Sukta 14

AV 4.14 ಸ್ವರ್ಗಕಾಮ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಆಥರ್ವಣಿಕ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಮಿ–ಅಂತರಿಕ್ಷ–ದ್ಯೌಃ ಎಂಬ ಮೂರು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಸ್ಥಾನದ ಮೂಲಕ “ಆರೋಹಣ”ವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ವರ್‌ನ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದೇ ಇದರ ಗುರಿ. ನಾಕಕ್ಕೆ ಏರುವ ದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಇದು ಯಜ್ಞದ ತಾಂತ್ರಿಕ-ನಿರ್ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ (ಪಂಚವಿಧ ಪಾಯಸ, ದಿಕ್ಕುಪ್ರಕಾರ ಅಜದ ಸ್ಥಾಪನೆ) ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಯಜಮಾನನು ಇಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ, ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.

Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition for AV 4.14) | Devata: Svàr / Nāka / cosmic ascent (implicit); also the three worlds as stations | 9 Mantras

Sukta 15

ಈ ಅಥರ್ವವೇದೀಯ ಮಳೆಮಂತ್ರವು ಪರ್ಜನ್ಯನ ಮಳೆಯನ್ನೆಳೆಯಲು ಮೋಡಗಳು, ಗಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಗಳನ್ನು ಚೇತನಗೊಳಿಸಿ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪೆಗಳ ಪುನಃ ಆರಂಭವಾದ ಕೂಗು ಮಳೆಗಾಲ ನಿಜವಾಗಿ ಬಂದಿತೆಂಬ ಶ್ರವ್ಯ ಶುಭಸೂಚಕವೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾಗಿದೆ. ಸ್ತುತಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಆಮಂತ್ರಣವನ್ನು, ಕೆರೆ–ಕಪ್ಪೆ–ಧ್ವನಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿಧಿವಾಸ್ತವಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ, ಕೃಷಿಯ ಲಯ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ.

Rishi: Atharvanic tradition (often treated as anonymous/collective for this rain-charm cycle) | Devata: Parjanya/Varṣa (Rain) mediated through frogs as rain-messengers | 16 Mantras

Sukta 16

AV 4.16 ಒಂದು ನ್ಯಾಯಸಂಬಂಧಿ ಆಥರ್ವಣಿಕ ಸೂಕ್ತ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ–ಅಸತ್ಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವವರಾಗಿ ವರುಣನನ್ನು, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ, ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ಅಲ್ಪ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ ವರುಣನು ಅಡಗಿರುವನೆಂಬ ದೈವಿಕ ನಿಗಾವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಇದು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಮರೆಮಾಚಿಕೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳುಗಾರ/ಕಳ್ಳನನ್ನು ವರುಣಪಾಶದಿಂದ ಬಂಧಿಸುವ ದಂಡಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದು ಉಚ್ಚರಿತ ಶಪಥ–ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ಬಲವಂತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮ (ಋತ)ವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

Rishi: Atharvanic/anonymous | Devata: Varuṇa (as satyānṛta-samīkṣaka) and the Viśve Devāḥ as witnesses | 9 Mantras

Sukta 17

ಅಥರ್ವವೇದ 4.17ರಲ್ಲಿ ಅಪಾಮಾರ್ಗವನ್ನು “ಔಷಧಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ”ಯಾಗಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಿ, ರೋಗ, ದುಸ್ವಪ್ನಜನ್ಯ ವ್ಯಾಧಿ ಹಾಗೂ ಶತ್ರುಬಲಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸೂಕ್ತವು ಭೈಷಜ್ಯ (ಚಿಕಿತ್ಸಕ) ಮತ್ತು ರಕ್ಷಾ (ಅಪಸಾರಕ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ) ಎರಡೂ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸಸ್ಯದ ಒರೆಸುವ/ತೊಳೆದುಹಾಕುವ ಸಂಕೇತದ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಯ ಮೇಲೆ “ಅಂಟಿಕೊಂಡು” ಅಥವಾ “ಕುಳಿತಿರುವ” ದೋಷವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಅಪಾಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಗದ (ವಿಷಹರ/ಪ್ರತಿವಿಷ)ವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಅದು ಸ್ವತಃ ಹೊರಟು ದುಃಖವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ದುಷ್ಟವಾಕ್ಯವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Rishi: Atharvanic seer(s) of the Bhaisajya corpus | Devata: Apāmārga (personified Oṣadhi) | 8 Mantras

Sukta 18

AV 4.18 ಒಂದು ಪ್ರತಿಮಂತ್ರ/ಪ್ರತಿಮಾಯಾ ಸೂಕ್ತ; ಶತ್ರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೃತ್ಯಾ (ಕೃತಕ ಮಾಟ)ವನ್ನು ಅದೇ ಕಳುಹಿಸಿದವನ ಮೇಲೆಯೇ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ, ನಿರ್ದೋಷಿ ಮನೆಯನ್ನೂ ಅದರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪಾಮಾರ್ಗದ ಅಪಶಕುನನಾಶಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಔಷಧಿ-ಬಲವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ, ಪಶುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಮಾಟವನ್ನು ‘ಹಾಳುಮಾಡುವ’ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಈ ಸೂಕ್ತ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಜೊತೆಗೆ ವಿರೋಧಿಯ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ, ಯಜಮಾನ/ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt) | Devata: Apāmārga / the apotropaic power embodied in the plant and mantra | 8 Mantras

Sukta 19

ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅಪಾಮಾರ್ಗವನ್ನು (‘ಒರೆಸಿಹಾಕುವ’ ಸಸ್ಯ) ಜೀವಂತ, ಛೇದಕ ಹಾಗೂ ಬಂಧ-ಪುನಃಸ್ಥಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ: ಅದು ವರ್ಷವರ್ಷವೂ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ಪುನರಾವರ್ತಕ ವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಕುಲ-ಗೃಹಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಶತ್ರುಗಳ ಕೃತ್ಯಾ (ಕೃತಕ ಮಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ)ವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕತೆಯನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಿಸಿ ‘ಮಿತ್ರ’ ಮತ್ತು ‘ಬಂಧು’ಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಇಂದ್ರನ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಿದ ನೂರರಷ್ಟು/ಸಾವಿರರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಿತ ರಕ್ಷಣಾ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt) | Devata: Apāmārga | 8 Mantras

Sukta 20

ಈ ಸೂಕ್ತವು ರಾಕ್ಷೋಘ್ನ–ಭೈಷಜ್ಯ ಮಂತ್ರರೂಪದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕಟಕಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಓಷಧಿಗೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು (ಕೀಮೀದಿನ್‌ಗಳು, ಪಿಶಾಚರು, ರಾಕ್ಷಸರು) ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಹೊರಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಓಷಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಕನ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ದರ್ಶನಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ವೇಷಭೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚಲನವಲನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿವೇಕವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮರೆಮಾಚಿದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕೃತ (ಆವಿಷ್ಕೃ-)ಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅದೃಶ್ಯ ಪೀಡೆಯನ್ನು ದೃಶ್ಯ, ನಾಮಕರಣಯೋಗ್ಯ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ರೋಗಿ ಅಥವಾ ಗೃಹದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹಾಗೂ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

Rishi: Atharvanic tradition (often ascribed to Atharvan/Angiras line for rakṣoghna hymns; specific r̥ṣi varies by anukramaṇī) | Devata: Oṣadhi (the herb) as personified revealer; secondarily rakṣas/piśāca as targets | 9 Mantras

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App