Adhyaya 46
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha (Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site)
Upa-parva: Tīrtha–Kathā (Consecrations and Sacred-Ford Narratives)
Janamejaya states that hearing of the prince’s consecration and the slaying of daityas has produced joy and heightened curiosity, and he asks how Varuṇa (apāṃ pati) was consecrated by divine and non-divine beings. Vaiśaṃpāyana recounts an earlier cosmic age (Kṛta-yuga) in which the devas assemble and formally request Varuṇa to assume lordship over rivers and the ocean, paralleling Indra’s protective role; Varuṇa accepts, is consecrated according to observed rite (vidhidṛṣṭa karma), and thereafter governs waters in an orderly manner. The narration then transitions to Agni: a sacred locale (Agnitīrtha) is named where Agni is said to be hidden in a śamī tree; the devas, distressed at Agni’s disappearance, appeal to the creator (pitāmaha) and later discover Agni concealed due to fear arising from Bhṛgu’s curse, after which normal cosmic function resumes. The chapter continues with tīrtha movement and exempla: reference is made to Brahmā’s creative acts and provisioning, then to a Kaubera forest site where Kubera’s austerities yielded wealth-lordship, friendship with Rudra, and endowments (including the Puṣpaka vimāna); Balarāma’s tīrtha-journey is noted as proceeding onward toward Śvetānulepana and Badarapācana, with emphasis on bathing, offerings, and dāna as ritualized conduct.
Chapter Arc: कथावाचक युद्ध-परिवेश से हटकर एक दिव्य-आख्यान का द्वार खोलता है—‘यशस्विनी मातृकाओं’ के नाम और उनकी लोकव्याप्ति का स्मरण कराते हुए, मानो रणभूमि के ऊपर देव-शक्ति का परदा उठता हो। → मातृकाओं का परिचय बढ़ते-बढ़ते स्कन्द (कार्तिकेय) की रणयात्रा तक पहुँचता है; देवद्रोही दैत्यों का उन्माद और तारकासुर का आतंक पृष्ठभूमि में उभरता है, और इन्द्र (पाकशासन) स्वयं कुमार को ‘शक्ति’ अस्त्र प्रदान कर युद्ध का दैवीकरण कर देता है। → महासेन स्कन्द ‘शक्ति’ के प्रचण्ड प्रयोग से तारकासुर सहित दैत्य-समूहों का संहार करते हैं—अस्त्र बार-बार चलकर शत्रु-विनाश के बाद पुनः उनके हाथ लौट आता है; क्रौञ्च-भेदन और वृत्र-वध-तुल्य पराक्रम से रण का शिखर आता है। → देवशत्रुओं के विनाश के बाद स्कन्द देवताओं से सेवित होकर परम हर्ष पाते हैं; दुन्दुभियाँ बजती हैं, शंखनाद होता है, देवांगनाएँ पुष्पवर्षा करती हैं—विजय का उत्सव कथा को शांत करता है। → उत्सव-ध्वनि के बीच यह संकेत बना रहता है कि यह दिव्य-विजय महाभारत के वर्तमान युद्ध-धर्म पर एक छाया डालती है—क्या मनुष्य-रण में भी ऐसी ‘शक्ति’ का कोई नैतिक समकक्ष है?
Shlokas
Verse 1
/ नस्जमा न (0) आज अन+- - एक प्रयुत दस लाखके बराबर होता है। षट्चत्वारिशो< ध्याय: मातृकाओंका परिचय तथा स्कन्ददेवकी रणयात्रा और उनके द्वारा तारकासुर
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ “ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ចូរស្តាប់ឈ្មោះក្រុមមាតૃកា (មាតា-ទេវី) ទាំងនេះ—អ្នកតាមបម្រើកុមារ (ស្កន្ទៈ/កាត្តិកេយៈ)។ ឱ វីរបុរស! ខណៈដែលខ្ញុំរាយនាមពួកនាង សូមដឹងថា ពួកនាងជាអំណាចដែលបំផ្លាញកងទ័ពសត្រូវ បម្រើការពារធម៌ និងបង្ក្រាបអំពើអហង្គារ។”
Verse 2
यशस्विनीनां मातृणां शृणु नामानि भारत | याभिव्यप्तास्त्रयो लोका: कल्याणीभिश्न भागश:,भरतनन्दन! तुम उन यशस्वी मातृकाओंके नाम सुनो, जिन कल्याणकारिणी देवियोंने विभागपूर्वक तीनों लोकोंको व्याप्त कर रखा है
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱ ភារតៈ ចូរស្តាប់នាមនៃព្រះមាតាទេវីដ៏មានកិត្តិយសទាំងនោះ—ដ៏ជាមង្គលដោយអំណាច—ដែលបានពាសពេញលោកទាំងបី ដោយចែកចាយតាមភាគរបស់ខ្លួនៗ»។
Verse 3
प्रभावती विशालाक्षी पालिता गोस्तनी तथा । श्रीमती बहुला चैव तथैव बहुपुत्रिका
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «ក្នុងចំណោមពួកនាង មាន ព្រហាបវតី, វិសាលាក្សី, បាលិតា និង គោស្តនី; ហើយក៏មាន ស្រីមតី, បហុលា និង បហុបុត្រិកា; អេកចន្ទ្រា, មេឃកರ್ಣា, មេឃមាលា និង វិរោចនា»។
Verse 4
अप्सु जाता च गोपाली बृहदम्बालिका तथा । जयावती मालतिका ध्रुवरत्ना भयंकरी
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «អប្សុជាតា និង គោបាលី; ហើយក៏មាន បૃហទំបាលិកា; ជយាវតី, មាលតិកា, ធ្រុវរត្នា និង ភយង្គរី»។
Verse 5
वसुदामा च दामा च विशोका नन्दिनी तथा । एकचूडा महाचूडा चक्रनेमिश्न भारत
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱ ភារតៈ មាន វសុដាមា និង ដាមា; ហើយក៏មាន វិសោកា និង នន្ទិនី; ដូចគ្នានេះដែរ អេកចូដា, មហាចូដា និង ចក្រនេមិ»។
Verse 6
उत्तेजनी जयत्सेना कमलाक्ष्यथ शोभना | शत्रुंजया तथा चैव क्रोधना शलभी खरी
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «មាន ឧត្តេជនី, ជយត្សេនា, កមលាក្សី និង សោភនា; ហើយក៏មាន សត្រុញ្ជយា, ក្រោធនា, សលភី និង ខរី»។
Verse 7
माधवी शुभवकत्रा च तीर्थनेमिश्व॒ भारत । गीतप्रिया च कल्याणी रुद्ररोमामिताशना
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ភារតៈ មាននាងមាធវី—មុខភ្លឺរលោង និងរូបរាងជាមង្គល—ហើយមានម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ទីរថនេមិឝ្វា។ មាធវីស្រឡាញ់បទចម្រៀង ជានាងកល្យាណីមានគុណធម៌ មានសក់ដូចរុទ្រៈ ហើយមានចំណង់អាហារមិនអាចវាស់បាន»។
Verse 8
मेघस्वना भोगवती सुभ्रुक्ष कनकावती । अलाताक्षी वीर्यवती विद्युज्जिल्ला च भारत
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ភារតៈ មាននារីឈ្មោះ មេឃស្វនា, ភោគវតី, សុភ្រុក្សា, កនកាវតី, អលាតាក្សី, វីរយវតី និង វិទ្យុជ្ជិល្លា»។
Verse 9
पद्मावती सुनक्षत्रा कन्दरा बहुयोजना । संतानिका च कौरव्य कमला च महाबला
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ កូនចៅកុរុ មានទីកន្លែងដ៏ធំមាំមួនទាំងនេះផងដែរ៖ បទ្មាវតី, សុនក្សត្រា, កន្ទរា—លាតសន្ធឹងជាច្រើនយោជនៈ—សន្តានិកា និង កមលា; ទាំងអស់ល្បីល្បាញដោយភាពធំទូលាយ និងគួរឱ្យខ្លាច»។
Verse 10
सुदामा बहुदामा च सुप्रभा च यशस्विनी । नृत्यप्रिया च राजेन्द्र शतोलूखलमेखला
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ មាននារីឈ្មោះ សុទាមា, ពហុទាមា, សុប្រភា និង យសស្វិនីដ៏ល្បីល្បាញ; ហើយមាន ន្រឹត្យព្រីយា ផងដែរ—ទាំងអស់ពាក់ខ្សែក្រវាត់តុបតែងដោយកណ្ដឹងតូចមួយរយ»។
Verse 11
शतघण्टा शतानन्दा भगनन्दा च भाविनी । वपुष्मती चन्द्रसीता भद्रकाली च भारत
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ភារតៈ នាងត្រូវបានសរសើរដោយនាមទាំងនេះ៖ សតឃាណ្តា, សតានន្ទា, ភគនន្ទា និង ភាវិនី; ហើយ វពុស្មតី, ចន្ទ្រសីតា និង ភទ្រកាលី ផងដែរ»។
Verse 12
ऋक्षाम्बिका निष्कुटिका वामा चत्वरवासिनी । सुमड्ला स्वस्तिमती बुद्धिकामा जयप्रिया
វៃសម្បាយនៈ បានមានពាក្យថា៖ «មានស្ត្រីឈ្មោះ ឫក្សាម្បិកា, និស្កុតិកា, វាមា និង ចត្វរវាសិនី; ហើយក៏មាន សុមឌ្លា, ស្វស្តិមតី, ពុទ្ធិកាមា និង ជយព្រិយា»។
Verse 13
धनदा सुप्रसादा च भवदा च जलेश्वरी । एडी भेडी समेडी च वेतालजननी तथा
វៃសម្បាយនៈ បានមានពាក្យថា៖ «(មាននាងទាំងនេះ) ធនដា, សុប្រសាទា, ភវដា និង ជលេශ්វរី; ហើយក៏មាន អេឌី, ភេឌី, សមេឌី និង វេតាលជននី ដូចគ្នា»។
Verse 14
कण्डूति: कालिका चैव देवमित्रा च भारत । वसुश्री: कोटरा चैव चित्रसेना तथाचला
វៃសម្បាយនៈ បានមានពាក្យថា៖ «ឱ ភារតៈ (មាននាង) កណ្ឌូតិ, កាលិកា និង ទេវមិត្រា; ហើយក៏មាន វសុស្រី, កោតរា, ចិត្រសេនា និង អចលា»។
Verse 15
कुक्कुटिका शड्खलिका तथा शकुनिका नृप । कुण्डारिका कौकुलिका कुम्भिकाथ शतोदरी
វៃសម្បាយនៈ បានមានពាក្យថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ (មាននាង) កុកកុតិកា, សឌ្ខលិកា និង សកុនិកា; កុណ្ឌារិកា, កៅកុលិកា, កុម្ភិកា និង សតោទរី»។
Verse 16
उत्क्राथिनी जलेला च महावेगा च कड़कणा । मनोजवा कण्टकिनी प्रधघसा पूतना तथा
វៃសម្បាយនៈ បានមានពាក្យថា៖ «(មាននាង) ឧត្ក្រាថិនី, ជលេលា, មហាវេគា, កឌកណា, មនោជវា, កណ្ដកិនី, ប្រធឃសា និង ពូតនា ផងដែរ»។
Verse 17
केशयन्त्री ब्रुटिरवामा क्रोशनाथ तडित्प्रभा । मन्दोदरी च मुण्डी च कोटरा मेघवाहिनी
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «មាន កេសយន្តី ប្រុតិរវាមា ក្រូសនាថា តឌិតប្រភា; ហើយក៏មាន មន្ទោទរី មុណ្ឌី កោតរា និង មេឃវាហិនី»។ ក្នុងបរិយាកាសសង្គ្រាមដ៏ស្រងូតស្រងាត់ ការរាយនាមនេះបង្ហាញរូបស្ត្រីដ៏សាហាវ និងអពមង្គល—នាមដែលបង្កើតន័យអំពីសក់រញ៉េរញ៉ៃ ការយំស្រែក ពន្លឺដូចរន្ទះ ក្បាលកោរ ភាពទទេ និងភាពងងឹតដូចពពក—បន្ថែមការព្រមានថា អំពើហិង្សាដែលដឹកនាំដោយអធម្ម នាំទៅកាន់ភ័យរន្ធត់ ការសោកស្តាយ និងសញ្ញាអពមង្គល។
Verse 18
सुभगा लम्बनी लम्बा ताम्रचूडा विकाशिनी । ऊर्ध्ववेणीधरा चैव पिड़ाक्षी लोहमेखला
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «នាងមានសុភមង្គល និងស្រស់ស្អាត—ស្ដើង និងខ្ពស់; មានកំពូលពណ៌ទង់ដែង និងភ្លឺរលោង; ពាក់សក់ចងលើកឡើងខ្ពស់; មានភ្នែកគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល; ហើយចងខ្សែក្រវាត់ដែក»។
Verse 19
पृथुवस्त्रा मधुलिका मधुकुम्भा तथैव च | पक्षालिका मत्कुलिका जरायुर्जर्जरानना
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «មានស្ត្រីឈ្មោះ ព្រឹថុវស្ត្រា មធុលិកា មធុកុម្ភា បក្សាលិកា មត្កុលិកា ជរាយុ និង ជរជរាននា»។
Verse 20
ख्याता दहदहा चैव तथा धमधमा नृप । खण्डखण्डा च राजेन्द्र पूषणा मणिकुट्टिका
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ មាន(អាវុធ និងគ្រាប់ព្រួញ)ល្បីឈ្មោះថា ដហដហា និង ធមធមា; ហើយឱ ព្រះអម្ចាស់នៃស្តេចទាំងឡាយ មាន(ផ្សេងទៀត)ហៅថា ខណ្ឌខណ្ឌា ពូសណា និង មណិកុត្ដិកា»។ ក្នុងឆាកសង្គ្រាមដ៏ស្រងូតស្រងាត់ ការរាយនាមនេះកត់ត្រាឧបករណ៍ដ៏គួរឱ្យខ្លាច ដែលនាមរបស់វាផ្ទាល់បង្កើតន័យអំពីការដុតឆេះ ការបុកប៉ះ និងការបំបែកបាក់—បញ្ជាក់ថា ពេលហិង្សាត្រូវបានលែងចេញ វានឹងបង្កើតទម្រង់ជាច្រើន និងបង្កើនទុក្ខវេទនា។
Verse 21
अमोघा चैव कौरव्य तथा लम्बपयोधरा । वेणुवीणाधरा चैव पिड्क्षी लोहमेखला
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ កೌរវ្យ នាងមិនខកខានក្នុងការបាញ់ទេ ហើយក៏មានទ្រូងពេញ។ នាងកាន់ដំបងឫស្សី និង វីណា ហើយមានពណ៌ត្នោតលឿង ពាក់ខ្សែក្រវាត់ដែក»។
Verse 22
शशोलूकमुखी कृष्णा खरजड्घा महाजवा । शिशुमारमुखी श्वेता लोहिताक्षी विभीषणा
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «មួយនោះមានពណ៌ខ្មៅ មុខដូចទន្សាយឬសត្វអ៊ូល មានថ្គាមរឹងសាហាវដូចលា ហើយរហ័សលឿនយ៉ាងខ្លាំង។ មួយទៀតមានពណ៌ស មុខដូចសត្វដុលហ្វីន ភ្នែកក្រហម ហើយគួរឲ្យភ័យខ្លាច»។
Verse 23
जटालिका कामचरी दीर्घजिद्दा बलोत्कटा । कालेहिका वामनिका मुकुटा चैव भारत
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱ ភារតៈ មានសត្វអាថ៌កំបាំងដែលមាននាមថា ជដាលិកា កាមចរី ទីឃ៌ជិទ្ធា បលោត្កដា កាលេហិកា វាមនិកា និង មុកុដា»។
Verse 24
लोहिताक्षी महाकाया हरिपिण्डा च भूमिप । एकत्वचा सुकुसुमा कृष्णकर्णी च भारत
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ មានអ្នកមួយភ្នែកក្រហម មានអ្នកមួយរាងកាយធំមហិមា និងមានអ្នកមួយសម្បុរលឿងមាសដូចពណ៌ត្នោត; ក៏មានអ្នកមួយស្បែកតែមួយស្មើគ្នាទាំងកាយ អ្នកមួយទន់ភ្លន់ល្អិតល្អន់ដូចផ្កា និងអ្នកមួយត្រចៀកខ្មៅ—ឱ ភារតៈ»។
Verse 25
क्षुककर्णी चतुष्कर्णी कर्णप्रावरणा तथा । चतुष्यथनिकेता च गोकर्णी महिषानना
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «(មានសត្វអាថ៌កំបាំង) ដែលមាននាមថា ក្សុកកರ್ಣី ចតុស្កರ್ಣី និង កರ್ಣប្រើវរណា; ក៏មាន ចតុស្ស្យថនិកេតា គោកកರ್ಣី និង មហិષាននា»។
Verse 26
खरकर्णी महाकर्णी भेरीस्वनमहास्वना । शड्खकुम्भश्रवाश्वैव भगदा च महाबला
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «មានដំរីសង្គ្រាមដ៏ខ្លាំងក្លា និងមានអំណាច—ខរកកರ್ಣី មហាកកर्णី ភេរីស្វនមហាស្វនា សង្គ្ខកុម្ភश्रវា និង ភគដា»។
Verse 27
गणा च सुगणा चैव तथा भीत्यथ कामदा । चतुष्पथरता चैव भूतितीर्थान्यगोचरी
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «មានស្ត្រីអាថ៌កំបាំងមួយចំនួនឈ្មោះ គណា និង សុគណា; ដូចគ្នានោះ ប៊ីទី ហើយបន្ទាប់មក កាមដា។ មានទៀតឈ្មោះ ចតុស្បថរតា និង ភូតិតីរថា—អ្នកដែលដើរឆ្លងផុតពីការឈានដល់ធម្មតា»។
Verse 28
पशुदा वित्तदा चैव सुखदा च महायशा: । पयोदा गोमहिषदा सुविशाला च भारत
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱ ភារតៈ, (គោទាំងនេះ) ជាអ្នកផ្តល់សត្វចិញ្ចឹម, ផ្តល់ទ្រព្យសម្បត្តិ, និងផ្តល់សុខសាន្ត; ពួកវាមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏ធំ។ ពួកវាផ្តល់ទឹកដោះ, បន្ថែមគោនិងក្របី (គឺធ្វើឲ្យហ្វូងសត្វកើនឡើង), ហើយមានរាងទូលាយ មាំមួនល្អ»។
Verse 29
प्रतिष्ठा सुप्रतिष्ठा च रोचमाना सुरोचना । नौकर्णी मुखकर्णी च विशिरा मन्थिनी तथा
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «(មានស្ត្រីឈ្មោះ) ប្រតិષ્ઠា និង សុប្រតិષ્ઠា; រោចមានា និង សុរោចនា; នោកកರ್ಣី និង មុខកರ್ಣី; ហើយដូចគ្នានោះ វិសិរា និង មន្ធិនី»។ នៅកណ្ដាលរឿងសង្គ្រាម អត្ថបទបានឈប់សម្រាកដើម្បីកត់ត្រានាមទាំងនេះ ដើម្បីរក្សាការចងចាំ និងវង្សត្រកូល—ជាការបង្ហាញសីលធម៌នៃការទទួលស្គាល់មនុស្ស មិនឲ្យព្រឹត្តិការណ៍ត្រូវកាត់បន្ថយទៅជាអំពើហិង្សាប៉ុណ្ណោះ។
Verse 30
एताक्षान्याक्ष बहवो मातरो भरतर्षभ
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱ អ្នកដ៏ឧត្តមក្នុងចំណោមពួកភារតៈ, ដូច្នេះហើយ ម្តាយជាច្រើនបានក្លាយជាអ្នកខ្វះកូនប្រុស»។
Verse 31
दीर्घनख्यो दीर्घदन्त्यो दीर्घतुण्ड्यश्व भारत
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱ ភារតៈ, ឱ កូនចៅដ៏រីករាយនៃវង្សភារតៈ! ស្ត្រីទាំងនេះមានក្រចកវែង, ធ្មេញវែង, និងមាត់វែង។ ក្រចក ធ្មេញ និងមុខរបស់ពួកនាងទាំងអស់ធំសម្បើម។ ពួកនាងទាំងអស់មានកម្លាំង, ស្រស់ស្អាត, ពេញលេញដោយយុវវ័យ, និងតុបតែងដោយសម្លៀកបំពាក់និងគ្រឿងអលង្ការ។ ពួកនាងមានអំណាចនិងមហិមាដ៏ធំ ហើយអាចយករូបរាងណាមួយតាមចិត្តប្រាថ្នា»។
Verse 32
सबला मधुराश्चैव यौवनस्था: स्वलंकृता: । माहात्म्येन च संयुक्ता: कामरूपधरास्तथा
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ កូនស្រឡាញ់នៃពួកភារតៈ! ពួកនាងមានពណ៌សម្បុរផ្សេងៗគ្នា និងមានសម្រស់ល្អឆើតឆាយ ស្ថិតក្នុងវ័យក្មេងពេញលេញ ហើយតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការរបស់ខ្លួន។ មានអានុភាព និងមហិមាអស្ចារ្យ ពួកនាងអាចបំលែងរូបរាងតាមចិត្តប្រាថ្នាបាន»។
Verse 33
निर्मासगात्र्य: श्वेताक्ष तथा काउ्चनसंनिभा: । कृष्णमेघनिभाश्षान्या धूम्राश्ष भरतर्षभ
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ក្នុងចំណោមមាត្រកាទាំងនោះ ខ្លះមានរាងកាយដូចស៊ុមឆ្អឹងប៉ុណ្ណោះ មិនឃើញសាច់ឡើយ។ ខ្លះមានភ្នែកស និងខ្លះមានពន្លឺកាយដូចមាស។ ឱ វីរបុរសក្នុងពួកភារតៈ! ខ្លះខ្មៅដូចពពកភ្លៀង និងខ្លះមានពណ៌ដូចផ្សែង»។
Verse 34
अरुणाभा महाभोगा दीर्घकेश्य: सिताम्बरा: । ऊर्ध्ववेणीधराश्नैव पिड्ाक्ष्यो लम्बमेखला:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ពួកនាងបញ្ចេញពន្លឺក្រហមស្រាល មានសិរីរុងរឿងដ៏ធំ—សក់វែង ស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស ហើយចងវេណីឲ្យខ្ពស់។ ភ្នែកពណ៌ត្នោតលឿង និងខ្សែក្រវាត់វែងរបស់ពួកនាង បង្ហាញថា ជាសត្វអស្ចារ្យមិនមែនមនុស្ស»។
Verse 35
कितनोंकी कान्ति अरुणवर्णकी है। वे सभी महान् भोगोंसे सम्पन्न हैं। उनके केश बड़े- बड़े और वस्त्र उज्ज्वल हैं। वे ऊपरकी ओर वेणी धारण करनेवाली, भूरी आँखोंसे सुशोभित तथा लम्बी मेखलासे अलंकृत हैं ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ក្នុងចំណោមស្ត្រីអស្ចារ្យទាំងនោះ ខ្លះមានពោះទ្រេតធំ ខ្លះមានត្រចៀកវែង និងខ្លះមានទ្រូងធ្ងន់វែង។ ខ្លះមានភ្នែកក្រហមដូចទង់ដែង ខ្លះមានពណ៌សម្បុរដូចទង់ដែង ហើយខ្លះទៀតមានភ្នែកងងឹតបៃតងខ្មៅ»។
Verse 36
वरदा: कामचारिण्यो नित्य॑ प्रमुदितास्तथा । याम्या रौद्रास्तथा सौम्या: कौबेयों5थ महाबला:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «អំណាចមាតាទេវីទាំងនោះ អាចប្រទានពរ ដើរតាមចិត្តប្រាថ្នា ហើយស្ថិតក្នុងសេចក្តីរីករាយជានិច្ច។ ក្នុងចំណោមពួកនាង មានអំណាចរបស់យមៈ របស់រុទ្រៈ របស់សោមៈ និងរបស់កុបេរៈ—ទាំងអស់សុទ្ធតែមានកម្លាំងដ៏ធំ»។
Verse 37
वारुण्यो5थ च माहेन्द्रयस्तथा55ग्नेय्य: परंतप । वायव्यक्षाथ कौमार्यों ब्राह्मययश्व भरतर्षभ
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ អ្នកដុតបំផ្លាញសត្រូវ ឱ គោឧត្តមក្នុងពួកភារតៈ ក្នុងចំណោមមាតೃកាទេវីទាំងនោះ ក៏មានអំណាចជាទេវសក្តិរបស់វរុណៈ របស់ឥន្ទ្រៈព្រះអម្ចាស់ទេវទាំងឡាយ របស់អគ្គិ របស់វាយុ របស់កុមារ និងរបស់ព្រហ្មា។ ពួកនាងទាំងអស់មានមហាបលៈ ជាថាមពលទេវីដើរតាមចិត្តខ្លួន អាចប្រទានពរ ហើយស្ថិតនៅក្នុងអានន្ទជានិច្ច»។
Verse 38
वैष्णव्यश्व तथा सौर्यों वाराह्म॒श्न महाबला: | रूपेणाप्सरसां तुल्या मनोहायों मनोरमा:
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «ក្នុងចំណោមអំណាចមាតૃកាទេវីដ៏មហាបលៈទាំងនោះ ក៏មានថាមពលរបស់វិષ્ણុ របស់សូរ្យៈ និងរបស់ព្រះវរាហៈ—ជាព្រះជ្រូកទេវី។ ពួកនាងទាំងអស់សម្បូរដោយមហាបលៈ; រូបសម្បត្តិប្រៀបដូចអប្សរា—ទាក់ទាញចិត្ត និងរីករាយដល់ភ្នែក»។
Verse 39
परपुष्टोपमा वाक्ये तथद्धर्या धनदोपमा: । शक्रवीर्योपमा युद्धे दीप्त्या वह्विसमास्तथा
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «ក្នុងពាក្យសម្តី នាងប្រៀបដូចកុកូ—ផ្អែមល្ហែម និងរីករាយ; ក្នុងភាពមាំមួននិងការតាំងចិត្ត នាងប្រៀបដូចកុបេរៈ សម្បូរទ្រព្យធន និងសេចក្តីមុតមាំ។ ក្នុងសង្គ្រាម នាងបង្ហាញវីរភាពដូចឥន្ទ្រៈ ហើយក្នុងពន្លឺ នាងភ្លឺចែងចាំងដូចអគ្គិ»។
Verse 40
शत्रूणां विग्रहे नित्यं भयदास्ता भवन्त्युत । कामरूपधराश्चैव जवे वायुसमास्तथा,युद्ध छिड़ जानेपर वे सदा शत्रुओंके लिये भयदायिनी होती हैं। वे इच्छानुसार रूप धारण करनेवाली तथा वायुके समान वेगशालिनी हैं
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «នៅពេលសង្គ្រាមប៉ះទង្គិច ពួកនាងតែងក្លាយជាភ័យខ្លាចសម្រាប់សត្រូវជានិច្ច។ ពួកនាងអាចយករូបរាងតាមចិត្ត ហើយក្នុងល្បឿន ប្រៀបដូចខ្យល់»។
Verse 41
अचिन्त्यबलवीर्याश्ष तथाचिन्त्यपराक्रमा: । वृक्षचत्वरवासिन्यश्चतुष्पथनिकेतना:,उनके बल, वीर्य और पराक्रम अचिन्त्य हैं। वे वृक्षों, चबूतरों और चौराहोंपर निवास करती हैं
វៃសម្បាយនៈបានមានព្រះវាចា៖ «កម្លាំង វីរភាព និងពលកម្មរបស់ពួកនាង មិនអាចគិតវាស់បាន។ ពួកនាងស្នាក់នៅជិតដើមឈើ លើជាន់ខ្ពស់ និងតាមចំណុចផ្លូវបួន—ធ្វើឲ្យទីកន្លែងព្រំដែនទាំងនោះជាទីលំនៅជានិច្ច»។
Verse 42
गुहाश्मशानवासिन्य: शैलप्रस्रवणालया: । नानाभरणधारिण्यो नानामाल्याम्बरास्तथा,गुफाएँ, श्मशान, पर्वत और झरने भी उनके निवासस्थान हैं। वे नाना प्रकारके आभूषण, पुष्पहार और वस्त्र धारण करती हैं
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ ពួកនាងស្នាក់នៅក្នុងរូងភ្នំ និងទីបូជាសព ដោយយកភ្នំ និងទឹកជ្រោះហូរច្រោះជាទីលំនៅ។ ពួកនាងតែងពាក់គ្រឿងអលង្ការជាច្រើនប្រភេទ ហើយក៏ពាក់កម្រងផ្កា និងសម្លៀកបំពាក់នានាផងដែរ។
Verse 43
नानाविचित्रवेषाश्न नानाभाषास्तथैव च । एते चान्ये च बहवो गणा: शत्रुभयंकरा:
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ ពួកគេពាក់ព័ន្ធនឹងសម្លៀកបំពាក់ប្លែកៗចម្រុះច្រើន ហើយនិយាយជាភាសានានាផងដែរ។ ក្រុមទាំងនេះ និងក្រុមផ្សេងៗទៀតជាច្រើន គឺគួរឲ្យសត្រូវភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 44
ततः शक््त्यस्त्रमददद् भगवान् पाकशासन:
បន្ទាប់មក ព្រះឥន្ទ្រៈ អ្នកពិន័យបាកៈ បានប្រទានអាវុធឈ្មោះ «សក្តិ» ដល់កុមារ ការត្តិកេយៈ ដើម្បីបំផ្លាញអ្នកប្រឆាំងទេវតា។ ហើយព្រះអង្គក៏ប្រទានកណ្ដឹងធំមួយ សម្លេងកងរំពងខ្លាំង ដែលភ្លឺរលោងដោយពន្លឺចែងចាំងផងដែរ។
Verse 45
इस प्रकार श्रीमहाभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापव॑में बलरामजीकी तीर्थयात्रा और सारस्वतोपाख्यानके प्रसंगरें स्कन््दका अभिषेकाविषयक पैतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ ដើម្បីបំផ្លាញសត្រូវរបស់ទេវតា ព្រះឥន្ទ្រៈ អ្នកពិន័យបាកៈ បានប្រទានដល់យុវក ការត្តិកេយៈ នូវអាវុធឈ្មោះ “សក្តិ”។ ហើយជាមួយនោះ ព្រះអង្គក៏ប្រទានកណ្ដឹងធំមួយ សម្លេងកងរំពងខ្លាំង ធំមហិមា ភ្លឺចែងចាំងដោយពន្លឺសស្អាត។»
Verse 46
अरुणादित्यवर्णा च पताकां भरतर्षभ । ददौ पशुपतिस्तस्मै सर्वभूतमहाचमूम्
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ «ឱ វីរបុរសក្នុងវង្សភារតៈ ព្រះបសុបតិ (ព្រះសិវៈ) បានប្រទានដល់គាត់នូវទង់ជ័យភ្លឺរលោងដូចពន្លឺអរុណ និងព្រះអាទិត្យ ហើយក៏ប្រទានកងទ័ពដ៏ធំធេងនៃសត្វភូតបរិវារទាំងអស់របស់ព្រះអង្គផងដែរ។ ហើយឱ ព្រះរាជា ទោះនៅជាកុមារក៏ដោយ មហាវីរបុរសនោះត្រូវបានតែងតាំងជាមេបញ្ជាការកងទ័ព។ ដូច្នេះ ខ្ញុំបានរៀបរាប់ជាសព្វគ្រប់តាមដែលអ្នកបានសួរ៖ ព្រះស្កន្ទៈត្រូវបានទេវតាទាំងឡាយប្រមូលផ្តុំធ្វើពិធីអភិសេកយ៉ាងដូចម្តេច និងទោះនៅវ័យក្មេង កុមារដ៏មហាបលនោះត្រូវបានតែងជាសេនាបតីយ៉ាងដូចម្តេច។»
Verse 47
उग्रां नानाप्रहरणां तपोवीर्यबलान्विताम् । अजेयां स्वगणैर्युक्तां नाम्ना सेनां धनंजयाम्
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ គាត់បានឃើញកងទ័ពដែលមាននាមថា «ធនញ្ជយា»—ជាកងទ័ពដ៏សាហាវ ប្រដាប់ដោយអាវុធជាច្រើនប្រភេទ ពោរពេញដោយកម្លាំងកើតពីតបៈ វីរភាព និងអំណាច ហើយដោយសារក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តដែលភ្ជាប់ជាមួយ នោះកងទ័ពនេះក្លាយជាមិនអាចឈ្នះបាន។
Verse 48
रुद्रतुल्यबलैर्युक्तां योधानामयुतैस्त्रिभि: । न सा विजानाति रणात् कदाचिद् विनिवर्तितुम्
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ កងទ័ពនោះមានកម្លាំងស្មើរុទ្រៈ ហើយមានយោធាចំនួនបីម៉ឺនគាំទ្រ; នាងមិនដែលដឹងអំពីការត្រឡប់ចេញពីសមរភូមិឡើយ—មិនចុះចាញ់ចំពោះការប្រយុទ្ធ និងឈរជាប់លើផ្លូវដែលបានជ្រើស។
Verse 49
वह भयंकर सेना धनंजय नामसे विख्यात थी। उसमें सभी सैनिक नाना प्रकारके अस्त्र, शस्त्र, तपस्या, बल और पराक्रमसे सम्पन्न थे। रुद्रके समान बलशाली तीस हजार रुद्रगणोंसे युक्त वह सेना शत्रुओंके लिये अजेय थी। वह कभी भी युद्धसे पीछे हटना जानती ही नहीं थी ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ កងទ័ពដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចនោះ ដែលល្បីដោយនាម «ធនញ្ជយ» មានយោធាទាំងអស់ប្រកបដោយអាវុធ និងគ្រាប់ព្រួញជាច្រើនប្រភេទ ហើយសម្រេចលទ្ធផលក្នុងតបៈ កម្លាំង និងវីរភាព។ ដោយភ្ជាប់ជាមួយក្រុមរុទ្រគណចំនួនបីម៉ឺន ដែលមានកម្លាំងដូចរុទ្រៈ កងទ័ពនោះមិនអាចឈ្នះបានសម្រាប់សត្រូវ។ វាមិនដែលដឹងអំពីការថយក្រោយពីសង្គ្រាមឡើយ។ បន្ទាប់មក ព្រះវិෂ್ಣុបានប្រទានមាលាវೈជយន្តី ដែលបង្កើនកម្លាំង ហើយឧមា បានប្រទានសម្លៀកបំពាក់ស្អាតឥតមេរោគពីរឈុត ភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ—អំណោយទេវតាដើម្បីពង្រឹងវីរបុរសវ័យក្មេងសម្រាប់សង្គ្រាមធម៌។
Verse 50
गड़ा कमण्डलुं दिव्यममृतोद्धवमुत्तमम् । ददौ प्रीत्या कुमाराय दण्डं चैव बृहस्पति:,गंगाने कुमारको प्रसन्नतापूर्वक एक दिव्य और उत्तम कमण्डलु दिया, जो अमृत प्रकट करनेवाला था। बृहस्पतिजीने दण्ड प्रदान किया
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ គាត់បានប្រទានដល់កុមារៈនូវកមណ្ឌលុដ៏ទេវភាព និងល្អឥតខ្ចោះ ដែលល្បីថាអាចបង្ហាញអម្រឹត; ហើយព្រះបૃហស្បតិ ក៏បានប្រទានដំបងមួយផងដែរ។
Verse 51
गरुडो दयितं पुत्र मयूरं चित्रबर्हिणम् । अरुणस्ताम्रचूडं च प्रददौ चरणायुधम्
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ «គរុឌបានប្រទានកូនប្រុសជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្លួន—មយូរ ដែលមានស្លាបពណ៌ចម្រុះដ៏ស្រស់ស្អាត; ហើយអរុណក៏បានប្រទានបក្សីកំពូលក្រហម—‘អាវុធដោយជើង’ ដែលល្បីដោយការវាយប្រហារដោយជើងរបស់វា»។
Verse 52
गरुडने विचित्र पंखोंसे सुशोभित अपना प्रिय पुत्र मयूर भेंट किया। अरुणने लाल शिखावाले अपने पुत्र ताम्रचूड (मुर्ग)-को समर्पित किया, जिसका पैर ही आयुध था ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ព្រះរាជាវរុណៈបានប្រគេនពស់មួយ ដែលពោរពេញដោយកម្លាំង និងវីរភាព។ បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មា អម្ចាស់លោក បានប្រទានស្បែកក្តាន់ខ្មៅ ដល់អ្នកមានធម៌ និងស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះព្រាហ្មណ៍—ជាសញ្ញានៃកិត្តិយសតាមរយៈអំណោយបរិសុទ្ធ និងការទទួលស្គាល់ចិត្តធម៌។
Verse 53
सैनापत्यमनुप्राप्य स्कन्दो देवगणस्थ ह
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ក្រោយបានទទួលតំណែងជាមេបញ្ជាការធំ ស្កន្ទៈ—ដែលស្ថិតនៅក្នុងក្រុមទេវតាទាំងឡាយ—បានឈរនៅទីនោះ។ បន្ទាត់នេះរំលេចគំនិតថា ការបញ្ជាការដែលទេវតាអនុម័ត មិនមែនជាអំណាចទទេទេ ប៉ុន្តែជាភារកិច្ចមានទម្ងន់ ដែលត្រូវគាំទ្រដោយសត្វស្ថានខ្ពស់ និងកងកម្លាំងដែលមានរបៀបរៀបចំ។
Verse 54
शुशुभे ज्वलितोडर्चिष्मान् द्वितीय इव पावक: । देवताओंका सेनापतित्व पाकर तेजस्वी स्कन्द अपने तेजसे प्रज्वलित हो दूसरे अग्निदेवके समान सुशोभित होने लगे ।। ५३ $ ।। ततः पारिषदैश्वैव मातृभिश्न समन्वित:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ក្រោយបានទទួលមេបញ្ជាការកងទ័ពទេវតា ស្កន្ទៈដ៏រុងរឿង បានឆេះភ្លឺដោយពន្លឺរបស់ខ្លួន ហើយស្រស់ស្អាតដូចអគ្គិទេវទីពីរ។ បន្ទាប់មក ដោយមានបរិសទទេវ និងក្រុមមាតាទេវីទាំងឡាយអមដំណើរ គាត់បានចេញទៅ—វត្តមានរបស់គាត់ជាអំណាចដែលបានអនុម័ត ដាក់ឲ្យបម្រើសណ្តាប់ធ្នាប់លោក។
Verse 55
ययौ दैत्यविनाशाय ह्वादयन् सुरपुड्गवान् । तदनन्तर अपने पार्षदों तथा मातृकागणोंके साथ कुमार कार्तिकेयने देवेश्वरोंको आनन्द प्रदान करते हुए दैत्योंके विनाशके लिये प्रस्थान किया ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ដើម្បីបំផ្លាញពួកដៃត្យៈ គាត់បានចេញដំណើរ ដោយធ្វើឲ្យទេវតាដ៏ល្អឥតខ្ចោះរីករាយ។ បន្ទាប់មក កុមារ ការត្តិកេយៈ—អមដោយបរិសទរបស់ខ្លួន និងក្រុមមាត្រឹកាទាំងឡាយ—បានចាកចេញ ដើម្បីផ្តល់សេចក្តីអំណរដល់អម្ចាស់ទេវតា និងសម្រេចការបំផ្លាញកងដៃត្យៈ។ អត្ថបទនេះបង្ហាញយុទ្ធនាការជាការការពារ និងភារកិច្ចតាមធម៌៖ ទេវតាត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត ហើយអំណាចបំផ្លាញត្រូវបានដឹកនាំទៅលើអ្នកដែលគំរាមកំហែងសណ្តាប់ធ្នាប់លោក។
Verse 56
सभेरीशड्खमुरजा सायुधा सपताकिनी । शारदी द्यौरिवाभाति ज्योतिर्भिरिव शोभिता
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ដោយសំឡេងត្រែ និងស័ង្ខ ដ៏រំពង និងសូរស្គរយុទ្ធដ៏គគ្រឹកគគ្រេង ដោយកាន់អាវុធ និងលើកទង់ជ័យ កងទ័ពនោះបានភ្លឺរលោង—ដូចមេឃរដូវស្លឹកឈើជ្រុះដ៏ស្រស់ថ្លា ដែលតុបតែងដោយពន្លឺ»។
Verse 57
नैर््नतों (भूतगणों)-की वह भयंकर सेना घंटा, भेरी, शंख और मृदंगकी ध्वनिसे गूँज रही थी। उसकी ऊँचे उठी हुई पताकाएँ फहरा रही थीं। अस्त्र-शस्त्रों और पताकाओंसे सम्पन्न वह विशाल वाहिनी नक्षत्रोंसे सुशोभित शरत्कालके आकाशकी भाँति शोभा पा रही थी।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក ក្រុមទេវតាទាំងនោះ រួមជាមួយហ្វូងភូតៈនានា ដោយចិត្តស្ងប់ និងមានសេចក្តីប៉ងប្រាថ្នាដាច់ខាត បានចាប់ផ្តើមបន្លឺឧបករណ៍សង្គ្រាម—ស្គរកណ្ដាល និងស័ង្ខជាច្រើន—ឲ្យសូរស័ព្ទគួរឱ្យខ្លាចរំញ័រទៅទិសទាំងបួន។ ទិដ្ឋភាពនោះដូចជាការប្រមូលផ្តុំកម្លាំងសកល មិនមែនតែយោធាមនុស្សទេ ប៉ុន្តែអំណាចលើសមនុស្សក៏ចូលរួម បន្ថែមទម្ងន់ធម៌ និងភាពមិនអាចជៀសវាងបាននៃសង្គ្រាម។
Verse 58
पटहान् झर्मरांश्वैव क्रकनचान् गोविषाणकान् । आडबम्बरान् गोमुखांश्व डिण्डिमांश्व महास्वनान्
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក ពួកគេបានបន្លឺឧបករណ៍សង្គ្រាមជាច្រើនប្រភេទតាមលំដាប់—ស្គរធំៗ ស៊ីមបាល់ប៉ះគ្នាសូរខ្លាំង ឧបករណ៍រំញ័រដូចធ្មេញរណារ ស្នែងធ្វើពីស្នែងគោ ស្គរ āḍambara ដែលសូរលាន់ ស្នែង gomukha និងស្គរធំសូរខ្លាំង។ សំឡេងកើនឡើងនោះជាសញ្ញានៃការប្រមូលផ្តុំ និងចល័តកម្លាំង ដែលការតាំងចិត្តរួមត្រូវបានបង្ហាញតាមតន្ត្រីសង្គ្រាមដ៏មានពិធីការ មិនមែនតាមពាក្យសម្ងាត់របស់មនុស្សម្នាក់ៗឡើយ។
Verse 59
तुष्ठवुस्ते कुमारं तु सर्वे देवा: सवासवा: । जगुश्न देवगन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणा:,फिर इन्द्रसहित सम्पूर्ण देवता कुमारकी स्तुति करने लगे। देव-गन्धर्व गाने और अप्सराएँ नाचने लगीं
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក ទេវតាទាំងអស់—រួមទាំងឥន្ទ្រ—បានសរសើរវីរបុរសវ័យក្មេងនោះ។ គន្ធព្វទេវបានច្រៀង ហើយក្រុមអប្សរាបានរាំ បង្ហាញថា ទោះនៅកណ្ដាលសង្គ្រាមដ៏សាហាវ ក៏មានការយល់ព្រមពីស្ថានសួគ៌ និងសេចក្តីសុភមង្គលកំពុងគាំទ្រ។
Verse 60
ततः प्रीतो महासेनस्त्रिदशे भ्यो वरं ददौ । रिपून् हन्तास्मि समरे ये वो वधचिकीर्षव:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក កុមារ មហាសេន ពេញចិត្ត បានប្រទានពរដល់ទេវតាទាំងឡាយថា៖ «នៅក្នុងសមរភូមិ ខ្ញុំនឹងសម្លាប់សត្រូវទាំងអស់របស់អ្នក ដែលមានបំណងសម្លាប់អ្នក»។ ពាក្យនេះបង្ហាញថា ព្រះគុណរបស់ទេវតាមានរូបជាសេចក្តីការពារ៖ ពេលមានសេចក្តីពេញចិត្ត ក៏ក្លាយជាពាក្យសច្ចៈដែលបង្រ្កាបអំពើអាក្រក់ និងបង្វែរកម្លាំងទៅលើអ្នកឈ្លានពាន។
Verse 61
प्रतिगृह वरं देवास्तस्माद् विबुधसत्तमात् । प्रीतात्मानो महात्मानो मेनिरे निहतान् रिपून्,उन सुरश्रेष्ठ कुमारसे वह वर पाकर महामनस्वी देवता बड़े प्रसन्न हुए और अपने शत्रुओंको मरा हुआ ही मानने लगे
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ទេវតាអ្នកមានចិត្តធំទូលាយទាំងនោះ បានទទួលពរពីកុមារ អ្នកល្អឥតខ្ចោះក្នុងចំណោមទេវតា ហើយដោយចិត្តពេញដោយសេចក្តីរីករាយ បានចាត់ទុកសត្រូវរបស់ខ្លួនថា ស្លាប់រួចហើយ។ កថានេះបង្ហាញថា ពេលព្រះគុណត្រូវបានប្រទានដល់អ្នកសមគួរ វាធ្វើឲ្យចិត្តក្លាហានរឹងមាំ និងបម្លែងភាពប្រាកដចិត្តនៃជ័យជម្នះក្នុងបុព្វហេតុធម៌។
Verse 62
सर्वेषां भूतसंघानां हर्षान्नाद: समुत्थित: । अपूरयत लोकांस्त्रीन् वरे दत्ते महात्मना,महात्मा कुमारके वर देनेपर सम्पूर्ण भूतसमुदायोंने जो हर्षनाद किया, वह तीनों लोकोंमें गँँज उठा
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ពេលដែលមហាត្មានោះប្រទានពរដល់ព្រះកុមារ នោះសំឡេងអបអរសាទរដ៏កក្រើកបានកើតឡើងពីក្រុមសត្វលោកទាំងអស់ ហើយបានលាន់ឮកង្វក់ពេញបីលោក។ វាបង្ហាញថា ការបរិច្ចាគដោយធម៌ និងការគោរពសំណូមពរដែលសមគួរ ត្រូវបានសរសើរថាជាកិច្ចការដែលគាំទ្ររបៀបរបបកោសល្យនៃសកលលោក។
Verse 63
स निर्ययौ महासेनो महत्या सेनया वृतः । वधाय युधि दैत्यानां रक्षार्थ च दिवौकसाम्,तत्पश्चात् विशाल सेनासे घिरे हुए स्वामी महासेन युद्धमें दैत्योंका वध और देवताओंकी रक्षा करनेके लिये आगे बढ़े
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ បន្ទាប់មក មហាសេន បានចេញដំណើរ ទាំងមានកងទ័ពធំមហិមារំលោភជុំវិញ ចូលទៅកាន់សមរភូមិដោយគោលបំណងច្បាស់—ដើម្បីសម្លាប់ពួកទៃត្យៈក្នុងយុទ្ធ និងដើម្បីការពារអ្នកស្ថិតនៅស្ថានសួគ៌។ ខគម្ពីរនេះបង្ហាញថា សង្គ្រាមនៅទីនេះត្រូវបានយល់ថាជាកាតព្វកិច្ច៖ កម្លាំងមិនមែនដើម្បីឈ្នះយកទឹកដីទេ ប៉ុន្តែដើម្បីការពារធម៌ និងអ្នកទន់ខ្សោយ។
Verse 64
व्यवसायो जयो धर्म: सिद्धिर्लक्ष्मीर्धृति: स्मृति: । महासेनस्य सैन्यानामग्रे जग्मुर्नराधिप
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏មាំមួន ជ័យជម្នះ ធម៌ សេចក្តីសម្រេច កិត្តិយសសម្បត្តិ ភាពអត់ធ្មត់ និងស្មារតីច្បាស់លាស់—ទាំងនេះបានដើរនាំមុខកងទ័ពដ៏ធំរបស់មហាសេន ឱ ព្រះមហាក្សត្រ។ ការរៀបរាប់នេះបង្ហាញថា ការរុញទៅមុខមិនមែនត្រឹមចលនារូបកាយក្នុងសង្គ្រាមទេ ប៉ុន្តែជាកម្លាំងនៃចិត្ត និងធម៌ដែលនាំឲ្យលទ្ធផលកើតមាន។
Verse 65
नरेश्वरर उस समय व्यवसाय (दृढ़ निश्चय), विजय, धर्म, सिद्धि, लक्ष्मी, धृति और स्मृति --ये सब-के-सब महासेनके सैनिकोंके आगे-आगे चलने लगे ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ នៅពេលនោះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏មាំមួន ជ័យជម្នះ ធម៌ សេចក្តីសម្រេច លក្ខ្មី (សិរីសម្បត្តិ) ភាពអត់ធ្មត់ និងស្មារតី—ទាំងអស់បានដើរនាំមុខទ័ពរបស់មហាសេន។ បន្ទាប់មក ទេវីដ៏គួរឱ្យខ្លាចនោះ បានចេញមុខ—កាន់សូល (លំពែង) និងគដា (ដំបងធំ) នៅក្នុងដៃ កាន់អណ្តាតភ្លើងដ៏ភ្លឺចែងចាំង ហើយស្លៀកពាក់គ្រឿងអលង្ការនិងអាវុធការពារដ៏រុងរឿង—ដើរទៅមុខដោយរូបរាងគួរឱ្យភ័យខ្លាច។
Verse 66
गदामुसलनाराचशक्तितोमरहस्तया । दृप्तसिंहनिनादिन्या विनद्य प्रययौ गृह:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ដោយដៃកាន់គដា មូសល (ដំបងធ្ងន់) ព្រួញដែក សក្តិ (លំពែង) និងតោមរ (ជាវេលិន) ហើយបន្លឺសំឡេងដូចសត្វសិង្ហដ៏អួតអាង គាត់បានចេញដំណើរ ហើយត្រឡប់ទៅគេហដ្ឋាន។ ខគម្ពីរនេះបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏សាហាវរបស់យុទ្ធជន និងភាពធ្ងន់ធ្ងរផ្លូវធម៌នៃសង្គមដែលសង្គ្រាមបានក្លាយជារឿងធម្មតា ដល់ថ្នាក់អាវុធតាមដានសូម្បីតែការធ្វើដំណើរធម្មតា។
Verse 67
वह सेना बड़ी भयंकर थी। उसने हाथोंमें शूल, मुदू्गर, जलते हुए काठ, गदा, मुसल, नाराच, शक्ति और तोमर धारण कर रखे थे। सारी सेना विचित्र आभूषणों और कवचोंसे सुसज्जित थी तथा दर्पयुक्त सिंहके समान दहाड़ रही थी, उस सेनाके साथ सिंहनाद करके कुमार कार्तिकिय युद्धके लिये प्रस्थित हुए ।।
កងទ័ពនោះគួរឱ្យភ័យខ្លាចយ៉ាងក្រៃលែង។ ពួកគេកាន់សូល មុទ្គរ ឈើកំពុងឆេះ គដា មុសល នារាច សក្តិ និងតោមរ នៅក្នុងដៃ។ កងទ័ពទាំងមូលត្រូវបានតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការ និងអាវក្រោះចម្រុះ ហើយគ្រហឹមដូចសិង្ហាដែលពោរពេញដោយមោទនភាព។ ជាមួយនឹងសិង្ហនាទ កុមារ ការតិកេយ្យ (ស្កន្ទ) បានចេញដំណើរទៅសង្គ្រាម។ ពេលឃើញព្រះអង្គ ដៃត្យ ទានវ និងរាក្សសទាំងអស់—រន្ធត់ដោយភ័យ—បានរត់គេចទៅគ្រប់ទិសទាំងស្រុង។
Verse 68
अभ्यद्रवन्त देवास्तान् विविधायुधपाणय: । दृष्टवा च स ततः क्रुद्ध: स्कन्दस्तेजोबलान्वित:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក ពួកទេវតា ដែលកាន់អាវុធជាច្រើនប្រភេទនៅក្នុងដៃ បានរត់ប្រញាប់ចូលវាយពួកនោះ។ ស្កន្ទ ដែលពោរពេញដោយតេជៈភ្លឺចាំង និងកម្លាំង បានឃើញហើយក៏កើតកំហឹងឡើង។
Verse 69
शकक््त्यस्त्रं भगवान् भीम॑ पुनः: पुनरवाकिरत् । आदथधच्चात्मनस्तेजो हविषेद्ध इवानल:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ភីមដ៏ខ្លាំងក្លា បានបាញ់រំលាយអាវុធសក្តិម្តងហើយម្តងទៀត។ បន្ទាប់មក គាត់បានប្រមូល និងដាក់តេជៈក្នុងខ្លួនឯងឲ្យមាំមួន ដូចអគ្គីដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង និងបំប៉នដោយហាវិស—កម្លាំងរបស់គាត់កាន់តែរឹងមាំសម្រាប់សកម្មភាពសម្រេចចិត្តបន្ទាប់ក្នុងសង្គ្រាម។
Verse 70
देवता अपने हाथोंमें नाना प्रकारके अस्त्र-शस्त्र ले उन दैत्योंका पीछा करने लगे। यह सब देखकर तेज और बलसे सम्पन्न भगवान् स्कन्द कुपित हो उठे और शक्ति नामक भयानक अस्त्रका बारंबार प्रयोग करने लगे। उन्होंने उसमें अपना तेज स्थापित कर दिया था और वे उस समय घीसे प्रज्वलित हुई अग्निके समान प्रकाशित हो रहे थे ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ពួកទេវតា កាន់អាវុធជាច្រើនប្រភេទនៅក្នុងដៃ បានដេញតាមពួកដៃត្យ។ ឃើញដូច្នោះ ព្រះស្កន្ទ ដែលពោរពេញដោយតេជៈ និងកម្លាំង ក៏កើតកំហឹង ហើយបានប្រើអាវុធដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចឈ្មោះ “សក្តិ” ម្តងហើយម្តងទៀត។ ព្រះអង្គបានដាក់តេជៈរបស់ព្រះអង្គចូលក្នុងវា ហើយនៅពេលនោះ ព្រះអង្គភ្លឺចាំងដូចអគ្គីដែលត្រូវបានបំភ្លឺដោយឃី។ នៅពេលស្កន្ទដ៏មានតេជៈអស្ចារ្យ បាញ់អាវុធសក្តិជាបន្តបន្ទាប់ អណ្តាតភ្លើងរបស់វាបានធ្លាក់លើផែនដីដូចអុល្កា (អាចម៍ផ្កាយភ្លើង) ឱ ព្រះមហាក្សត្រ។
Verse 71
महाराज! अमित तेजस्वी स्कन्दके द्वारा शक्तिका बारंबार प्रयोग होनेसे पृथ्वीपर प्रज्वलित उल्का गिरने लगी ।। संह्ादयन्तश्न तथा निर्घाताश्चापतन् क्षितौ । यथान्तकालसमये सुघोरा: स्युस्तथा नूप
ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ពេលស្កន្ទដ៏មានតេជៈអស្ចារ្យ បាញ់សក្តិជាបន្តបន្ទាប់ អុល្កាដែលកំពុងឆេះបានធ្លាក់ចុះលើផែនដី។ សំឡេងគ្រហឹមដ៏ខ្លាំង និងសំឡេងបុកបាក់ដ៏រន្ធត់ បានប៉ះទង្គិចលើដី ដូចជាសញ្ញាដ៏គួរឱ្យភ័យនៅពេលចុងកាលនៃលោក។
Verse 72
नरेश्वर! जैसे प्रलयके समय अत्यन्त भयंकर वज्र भारी गड़गड़ाहटके साथ पृथ्वीपर गिरने लगते हैं, उसी प्रकार उस समय भी भीषण गर्जनाके साथ वज्रपात होने लगा ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ដូចនៅពេលប្រល័យលោក ដែលរន្ទះដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចធ្លាក់បុកផែនដីជាមួយសំឡេងគ្រាប់ផ្គរលាន់ធ្ងន់ធ្ងរ និងសន្ធឹកសន្ធាប់ ដូច្នោះដែរ នៅពេលនោះក៏មានព្យុះរន្ទះបាញ់កើតឡើងជាមួយសំឡេងគ្រាប់ផ្គរលាន់ដ៏សាហាវ។ ព្រោះនៅពេលកូនរបស់អគ្គី (អគ្និកុមារ) បោះចោលសក្តិមួយដ៏សាហាវបំផុត ឱ វីរបុរសនៃពួកភារតៈ ពីវានោះបានផ្ទុះចេញជាសក្តិជាច្រើន—ដល់ថ្នាក់រាប់លាន—ហើយធ្លាក់ចុះមក»។
Verse 73
ततः प्रीतो महासेनो जघान भगवान् प्रभु: । दैत्येन्द्रे तारकं नाम महाबलपराक्रमम्
បន្ទាប់មក ព្រះមហាសេនៈ—ទេវតានៃសង្គ្រាម—ពេញដោយសេចក្តីរីករាយ និងមានអំណាចជាអធិបតី បានវាយប្រហារបំផ្លាញមេដានវៈ គឺមេអសុរ ឈ្មោះ តារកៈ ដែលល្បីល្បាញដោយកម្លាំង និងវីរភាពដ៏មហិមា។
Verse 74
वृतं दैत्यायुतैवरिबलिभिदीशभिनृप । इससे प्रभावशाली भगवान् महासेन बड़े प्रसन्न हुए और उन्होंने महान् बल एवं पराक्रमसे सम्पन्न उस दैत्यराज तारकको मार गिराया, जो एक लाख बलवान एवं वीर दैत्योंसे घिरा हुआ था ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ក្នុងកណ្ដាលសមរភូមិ ព្រះអម្ចាស់បានវាយប្រហារបំផ្លាញសត្រូវរូបក្របី ដែលត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយកងទ័ពប្រាំបី «បដ្ម»។
Verse 75
त्रिपादं चायुतशतैर्जघान दशभिर्वृतम् । हृदोदरं नि्खर्वैश्व वृतं दशभिरीश्वर:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មហិមា បានវាយប្រហារបំផ្លាញអ្នកដែលមានអ្នកការពារដប់នាក់ ដោយប្រើកម្លាំងរាប់សែន; ហើយទ្រង់ក៏បានវាយបំបាក់ «ហ្រឹទោទរ»—ទាំងបេះដូង និងពោះ—ទោះបីត្រូវបានការពារដោយដប់នាក់ក៏ដោយ ដោយគ្មានអំនួតឡើយ។
Verse 76
जघानानुचरै: सार्थ विविधायुधपाणिशभि: । साथ ही उन्होंने युद्धस्थलमें आठ पद्म दैत्योंसे घिरे हुए महिषासुरका, दस लाख असुरोंसे सुरक्षित त्रिपादका और दस निखरव दैत्य-योद्धाओंसे घिरे हुए हदोदरका भी नाना प्रकारके आयुधधारी अनुचरोंसहित वध कर डाला ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ព្រះកុមារ (កុមារៈ) បានសម្លាប់មហិષាសុរ ដែលត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយដៃទ្យកងប្រាំបីបដ្ម; បានសម្លាប់ ត្រីបាទ ដែលត្រូវបានការពារដោយអសុរដល់ដប់លាន; ហើយបានសម្លាប់ ហ្រឹទោទរ ដែលត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយយោធាដៃទ្យ “និខර්វ” ដប់; ទាំងអស់នេះជាមួយនឹងបរិវារដែលកាន់អាវុធនានា។ ពេលសត្រូវត្រូវបានកាប់សម្លាប់ បរិវាររបស់ព្រះកុមារ បានបន្លឺសំឡេងរំពងធំ ឲ្យទិសទាំងដប់ក្រឡេកក្រឡុក; ពួកគេរីករាយក្នុងជ័យជម្នះ រាំ លោត និងសើចខ្លាំងៗ»។
Verse 77
कुमारानुचरा राजन् पूरयन्तो दिशो दश । ननृतुश्च ववल्गुश्न जहसुश्च मुदान्विता:
ព្រះរាជា! នៅពេលសត្រូវចាប់ផ្តើមត្រូវសម្លាប់ អ្នកបម្រើរបស់កុមារ (ស្កន្ទ) បានបន្លឺសំឡេងគ្រហឹមខ្លាំងៗ ឲ្យកង្វះកង្វាយទៅទិសទាំងដប់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពួកគេរីករាយលើសលប់ រាំ លោត ហើយសើចខ្លាំងៗដោយសេចក្តីសប្បាយ។
Verse 78
शक्त्यस्त्रस्य तु राजेन्द्र ततोडर्चिर्भि: समन्ततः । त्रैलोक्यं त्रासितं सर्व जृम्भभाणाभिरेव च,राजेन्द्र! उस शक्तिनामक अस्त्रकी सब ओर फैलती हुई ज्वालाओंसे सारी त्रिलोकी थर्रा उठी
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ព្រះរាជា! ពេលអាវុធ “សក្តិ” ត្រូវបានបាញ់ចេញ អណ្តាតភ្លើងបានពង្រីករាលដាលជុំវិញគ្រប់ទិស។ ដោយសំឡេងគ្រហឹមគួរឱ្យភ័យ និងការពង្រីកភ្លាមៗនោះ ទាំងត្រៃលោកដូចជារញ្ជួយ—អំណាចដែលត្រូវបានដោះលែងកណ្ដាលសង្គ្រាមគឺលើសលប់យ៉ាងยิ่ง»។
Verse 79
दग्धा: सहस्रशो दैत्या नादै: स्कन्दस्य चापरे | पताकयावधूताश्न हता: केचित् सुरद्विष:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ដៃត្យរាប់ពាន់ត្រូវអណ្តាតភ្លើងនៃអាវុធសក្តិដុតឲ្យក្លាយជាផេះ។ អ្នកខ្លះទៀតស្លាប់ត្រឹមតែដោយភ័យខ្លាចសំឡេងសីហនាទរបស់ស្កន្ទ។ ហើយមានពួកសត្រូវនៃទេវតាខ្លះ ត្រូវបដាការបស់ស្កន្ទវាយក្រឡុកឲ្យរន្ធត់ រហូតដល់ស្លាប់—ដល់ថ្នាក់ដែលភាពភ័យខ្លាចខ្លួនវាក្លាយជាអាវុធ»។
Verse 80
केचिद् घण्टारवत्रस्ता निषेदुर्वसुधातले । केचित् प्रहरणैश्छिन्ना विनिष्पेतुर्गतायुष:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ខ្លះៗភ័យខ្លាចសំឡេងរំពងដូចកណ្តឹង ក៏អង្គុយចុះលើដី។ ខ្លះទៀតត្រូវអាវុធកាប់បំបែកជាចំណែកៗ ហើយដួលរាលដាលលើផែនដី ដោយជីវិតបានផុតទៅហើយ»។
Verse 81
एवं सुरद्विषोडनेकान् बलवानाततायिन: । जघान समरे वीर: कार्तिकेयो महाबल:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ដូច្នេះ ក្នុងសមរភូមិ វីរបុរសកាត្តិកេយៈ អ្នកមានកម្លាំងមហិមា បានសម្លាប់អ្នកឈ្លានពានដ៏ខ្លាំងក្លាជាច្រើន ដែលជាសត្រូវនៃទេវតា»។
Verse 82
इस प्रकार महाबली शक्तिशाली वीर कार्तिकेयने समरांगणमें अनेक आततायी देवद्रोहियोंका संहार कर डाला ।।
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ មានអសុរ (ដៃត្យ) ម្នាក់ឈ្មោះ បាណា ជាបុត្រដ៏មហាបលរបស់ បលិ។ គាត់បានយកភ្នំ ក្រោញច (Krauñca) ជាទីជ្រកកោន ហើយតែងតែបង្កទុក្ខលំបាកដល់កងទ័ពទេវតាទាំងឡាយ—ជាអ្នកឈ្លានពានគំរូ ដែលអំណាចរបស់គាត់ពេលបែរទៅប្រឆាំងនឹងរបៀបធម៌ទេវតា ក្លាយជាមូលហេតុនៃការឆ្លើយតបដោយសង្គ្រាមដ៏សុចរិត។
Verse 83
तमभ्ययान्महासेन: सुरशत्रुमुदारधी: । स कार्तिकेयस्य भयात् क्रौज्चं शरणमीयिवान्
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក មហាសេនៈ—អ្នកមានប្រាជ្ញាអធ្យាស្រ័យ—បានចូលទៅប្រយុទ្ធប្រឆាំងសត្រូវរបស់ទេវតា។ តែសត្រូវនោះ ត្រូវភ័យខ្លាចព្រះ ការតិកេយ (Kārtikeya) ក៏រត់ទៅសុំជ្រកកោននៅភ្នំ ក្រោញច ដោយជ្រើសរើសការលាក់ខ្លួន ជំនួសការប្រឈមមុខដោយក្លាហាន។
Verse 84
उदारबुद्धि महासेनने उस दैत्यपर भी आक्रमण किया। तब वह कार्तिकेयके भयसे क्रौंच पर्वतकी शरणमें जा छिपा ।।
បន្ទាប់មក ព្រះ ការតិកេយ (Kārtikeya) មានព្រះហឫទ័យពោរពេញដោយកំហឹងដ៏មហិមា បានយកសក្តិ (śakti) ដែលអគ្គិ (Agni) ប្រទាន មកបំបែកភ្នំ ក្រោញច ដែលកំពុងក្រអូបក្រអៅដោយសម្លេងសត្វក្រោញច។ ដោយអំណាចទេវតាដែលដឹកនាំដោយគោលបំណងសុចរិត ទីជ្រកកោនដ៏មាំមួនសម្រាប់អំពើបំផ្លាញ ក៏ត្រូវបំផ្លាញចោល។
Verse 85
स शालस्कन्धशबलं त्रस्तवानरवारणम् | प्रोड्डीनोदभ्रान्तविहगं विनिष्पतितपन्नगम्
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ ទិដ្ឋភាពនោះមានពណ៌ចម្រុះដូចដើមឈើ សាល (śāla) ហើយគួរឱ្យភ័យខ្លាចដល់ថ្នាក់ធ្វើឲ្យស្វា និងដំរីស្ទើរតែរត់ភៀសខ្លួន។ វាបណ្ដាលឲ្យបក្សីហោះឡើងវិលវល់ដោយស្រពិចស្រពិល និងបង្ខំឲ្យពស់រត់ចេញដោយភ័យស្លន់ស្លោ។
Verse 86
गोलाड्गूलर्क्षसंघैश्व द्रवद्धिरनुनादितम् । कुरजड्भमविनिर्धोषनिनादितवनान्तरम्
វៃសម្បាយណៈបាននិយាយថា៖ ក្នុងព្រៃជ្រៅ សម្លេងក៏លាន់ឮគ្រប់ទិស—លាន់តាមស្រែករបស់ហ្វូងខ្លាឃ្មុំ និងសត្វព្រៃផ្សេងៗដែលកំពុងរត់ភៀសខ្លួន ហើយថែមទាំងពោរពេញដោយសម្លេងរញ្ជួយរញ្ជាយដ៏រឹងរ៉ៃ នៃការរអាក់រអួលច្របូកច្របល់របស់កងកូរុ (Kuru) ដូចជាសង្គ្រាមបានហូរចូលទៅក្នុងព្រៃ។
Verse 87
विनिष्पतद्धिः शरभै: सिंहैश्न सहसा द्रुतैः । शोच्यामपि दशां प्राप्तो रराजेव स पर्वत:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ទោះបីត្រូវសរៈភៈ និងសត្វសិង្ហ ដែលរហ័សរហួន វាយប្រហារភ្លាមៗ បុកបែកឲ្យរបួសរហែក ក៏ភ្នំនោះ—ទោះធ្លាក់ចូលស្ថានភាពគួរឲ្យអាណិត—នៅតែភ្លឺរលោងដោយពន្លឺដ៏តឹងរឹង មិនស្រកស្រាលឡើយ។
Verse 88
क्रौंच पर्वत शालवृक्षके तनोंसे भरा हुआ था। वहाँके वानर और हाथी संत्रस्त हो उठे थे
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ភ្នំក្រោញ្ច ដូចជាត្រូវដាក់ពេញដោយដើមសាលា ហាក់បីដូចរាងកាយរបស់វាតឹងណែនដោយព្រៃសាលា។ នៅទីនោះ ស្វា និងដំរីភ័យស្លន់ស្លោ; បក្សីភ័យរន្ធត់ហោះឡើងទៅលើមេឃ; ពស់ដួលរលំលើដី។ ក្រុមស្វាកន្ទុយវែង និងហ្វូងខ្លាឃ្មុំរត់គេច ហើយភ្នំក៏កក្រើកដោយស្រែករបស់ពួកវា។ ព្រៃជាយភ្នំឆ្លើយតបដោយសម្លេងអន្ទះសាររបស់ក្តាន់។ សិង្ហ និងសរៈភៈ ដែលផ្ទុះចេញពីរូងភ្នំរត់គេចភ្លាមៗ បានធ្វើឲ្យភ្នំនោះទៅជាស្ថានភាពគួរឲ្យអាណិត—តែទោះក្នុងភាពចលាចលបំផ្លាញនោះ វានៅតែស្រស់ស្អាតប្លែក។ វិទ្យាធរ ដែលស្នាក់នៅលើកំពូលភ្នំ និងកិន្នរ ក៏ភ្ញាក់ផ្អើលដោយសំឡេងកក្រើកពីការប៉ះទង្គិចនៃអាវុធ «សក្តិ» ហើយហោះឡើងទៅលើអាកាស។
Verse 89
ततो दैत्या विनिष्पेतु: शतशो5थ सहस्रश: । प्रदीप्तात् पर्वतश्रेष्ठाद् विचित्राभरणस्रज:,तत्पश्चात् उस जलते हुए श्रेष्ठ पर्वतसे विचित्र आभूषण और माला धारण करनेवाले सैकड़ों और हजारों दैत्य निकल पड़े
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ បន្ទាប់មក ពីភ្នំដ៏អធិរាជដែលកំពុងឆេះនោះ ដៃត្យរាប់រយ រហូតដល់រាប់ពាន់ បានផ្ទុះចេញមក—ពាក់គ្រឿងអលង្ការចម្លែកៗ និងពាក់មាលាផ្កាដ៏វិចិត្រ។
Verse 90
तान् निजघ्नुरतिक्रम्य कुमारानुचरा मृथे । स चैव भगवान ब्रुद्धो दैत्येन्द्रस्य सुतं तदा
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ក្នុងសមរភូមិ ពួកគេបានវាយសម្លាប់អ្នកបម្រើទាំងនោះ ដោយរុញឆ្លងកាត់យុវយោធា។ ហើយនៅពេលនោះដែរ ព្រះអង្គបុរាណ ប្រ៊ទ្ធៈ (ក្រឹបៈ) ក៏បានផ្តួលកូនប្រុសរបស់មហាក្សត្រដៃត្យផងដែរ។
Verse 92
बहुधा चैकधा चैव कृत्वा$5त्मानं महाबल: । शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले महाबली अग्निपुत्र कार्तिकेयने अपने-आपको एक और अनेक रूपोंमें प्रकट करके शक्तिद्वारा क्रौंच पर्वतको विदीर्ण कर डाला ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ មហាបលី អគ្គនិបុត្រ ការត្តិកេយៈ អ្នកបំផ្លាញវីរបុរសសត្រូវ បានបង្ហាញខ្លួនទាំងជារូបតែមួយ និងជារូបច្រើន ហើយបានគប់អាវុធ «សក្តិ» ក្នុងសមរភូមិ។ អាវុធនោះ ត្រូវបានបោះចេញម្តងហើយម្តងទៀត; បន្ទាប់ពីសម្លាប់សត្រូវ វាក៏ត្រឡប់មកដល់ដៃរបស់ព្រះអង្គវិញជានិច្ច។ ដោយសក្តិនោះ ព្រះអង្គបានបំបែកភ្នំក្រោញ្ច ហើយដៃត្យរាប់រយត្រូវបានសម្លាប់។
Verse 93
एवंप्रभावो भगवांस्ततो भूयश्न पावकि: । शौर्यादिगुणयोगेन तेजसा यशसा श्रिया
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ដូច្នេះ ព្រះដ៏គួរគោរពនោះ—បាវកិ (អគ្គិ)—ដែលមានអานุភាពអស្ចារ្យបែបនេះ បានភ្លឺរលោងឡើងម្ដងទៀត ដោយរួមបញ្ចូលនឹងសេចក្តីក្លាហាន និងគុណធម៌ផ្សេងៗ ហើយរុងរឿងដោយពន្លឺ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងសម្បត្តិមង្គល។
Verse 94
ततः स भगवान् देवो निहत्य विबुधद्विष:
បន្ទាប់មក ព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះ—ទេវតាដ៏បរិសុទ្ធ—បានសម្លាប់សត្រូវនៃទេវតា ហើយបន្តដំណើរទៅមុខ។
Verse 95
सभाज्यमानो विबुधै: परं हर्षमवाप ह | तदनन्तर भगवान् स्कन्ददेव देवशत्रुओंका संहार करके देवताओंसे सेवित हो अत्यन्त आनन्दित हुए ।। ततो दुन्दुभयो राजन् नेदु: शड्खाश्न॒ भारत
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ត្រូវបានទេវតាទាំងឡាយគោរពសរសើរនៅក្នុងសភា ព្រះអង្គបានទទួលសេចក្តីអំណរដ៏លើសលប់។ បន្ទាប់មក ព្រះស្កន្ទទេវ—ក្រោយបានបំផ្លាញសត្រូវនៃទេវតា—ត្រូវបានទេវតាបម្រើ និងរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ ហើយបន្ទាប់មក ព្រះរាជា អូ ភារតៈ ស្គរធំៗបានលាន់ និងស័ង្ខក៏បានផ្លុំឡើង។
Verse 96
मुमुचुर्देवयोषा श्च पुष्पवर्षमनुत्तमम् । योगिनामीश्वरं देवे शतशशो5थ सहस्रश:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ នារីសួគ៌បានបញ្ចេញភ្លៀងផ្កាដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។ ទេវតាទាំងឡាយ រាប់រយហើយរាប់ពាន់ បានគោរពបូជាព្រះអម្ចាស់នៃយោគីទាំងឡាយ។
Verse 97
भरतवंशी नरेश! तत्पश्चात् दुन्दुभियाँ बज उठीं, शंखोंकी ध्वनि होने लगी, सैकड़ों और हजारों देवांगनाएँ योगीश्वर स्कन्ददेवपर उत्तम फूलोंकी वर्षा करने लगीं ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ «អូ ព្រះមហាក្សត្រនៃវង្សភារតៈ! បន្ទាប់មក សញ្ញាមង្គលបានកើតឡើង៖ ស្គរធំៗបានលាន់ និងស័ង្ខត្រូវបានផ្លុំ។ នារីសួគ៌រាប់រយរាប់ពាន់ បានបញ្ចេញភ្លៀងផ្កាដ៏ល្អលើសលប់លើព្រះស្កន្ទ—ព្រះអម្ចាស់នៃយោគីទាំងឡាយ។ ខ្យល់បរិសុទ្ធមួយបានបក់ ដោយនាំមកនូវក្លិនក្រអូបដ៏ទេវី; ហើយពួកគន្ធវ៌ និងព្រះឥសីធំៗអ្នកធ្វើយជ្ញ បានសរសើរព្រះអង្គដោយសេចក្តីរីករាយ»។
Verse 98
दिव्य फूलोंकी सुगन्ध लेकर पवित्र वायु चलने लगी। गन्धर्व और यज्ञपरायण महर्षि उनकी स्तुति करने लगे ।। केचिदेनं व्यवस्यन्ति पितामहसुतं प्रभुम् सनत्कुमारं सर्वेषां ब्रह्म॒योनिं तमग्रजम्
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ខ្យល់បរិសុទ្ធមួយបានចាប់ផ្តើមបក់ ដោយនាំមកនូវក្លិនក្រអូបនៃផ្កាទិវ្យ។ ពួកគន្ធರ್ವ និងមហាឥសីដែលឧទ្ទិសដល់ពិធីយជ្ញ បានចាប់ផ្តើមសរសើរព្រះអង្គ។ មនុស្សខ្លះកំណត់ថា ព្រះអង្គនោះគឺព្រះសនត្កុមារ—ព្រះអម្ចាស់ កើតពីព្រះបិតាមហា (ព្រះព្រហ្ម) ជាប្រភពដើមនៃព្រះវិជ្ជាព្រហ្មសម្រាប់សត្វទាំងអស់ និងជាអ្នកចាស់ជាងគេក្នុងចំណោមសត្វដំបូងៗ។
Verse 99
कोई उनके विषयमें यह निश्चय करने लगे कि “ये ब्रह्माजीके पुत्र, सबके अग्रज एवं ब्रह्मयोनि सनत्कुमार हैं' ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ មនុស្សខ្លះសម្រេចថា «ព្រះអង្គនេះជាព្រះសនត្កុមារ កូនព្រះព្រហ្ម ជាអ្នកចាស់ជាងគេ និងជាប្រភពព្រហ្មវិជ្ជា»។ តែអ្នកខ្លះទៀតនិយាយថា ព្រះអង្គជាកូនរបស់មហេស្វរ (ព្រះសិវៈ) ខ្លះថាជាកូនរបស់វិភាវសុ (អគ្គិ) ខ្លះថាជាកូនរបស់អុមា (បារវតី) ខ្លះថាជាកូនរបស់ក្រឹត្តិកា និងខ្លះទៀតថាជាកូនរបស់ព្រះគង្គា។
Verse 100
एकधा च द्विधा चैव चतुर्धा च महाबलम् | योगिनामीश्वरं देवे शतशशो5थ सहस्रश:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានពលកម្លាំងអស្ចារ្យនោះ—ជាព្រះនៃព្រះទាំងឡាយ និងជាអធិរាជនៃយោគី—បង្ហាញអานุភាពរបស់ព្រះអង្គជាច្រើនបែប៖ ជារូបតែមួយ ជាពីរ ជាបួន ហើយម្តងទៀតជារយៗ និងជាពាន់ៗរូប។
Verse 101
उन महाबली योगेश्वर स्कन्ददेवको लोग एक, दो, चार, सौ तथा सहस्ौरों रूपोंमें देखते और जानते हैं ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ មនុស្សទាំងឡាយឃើញ និងស្គាល់ព្រះស្កន្ទៈ ព្រះយោគេស្វរ ដ៏មានពលកម្លាំងធំធេង ក្នុងរូបតែមួយ រូបពីរ រូបបួន រូបរយៗ និងរូបពាន់ៗ។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំបានប្រាប់អំពីពិធីអភិសេក (ការប្រោសព្រះ) របស់ព្រះការត្តិកេយៈដល់ព្រះអង្គ។ ឥឡូវ សូមស្តាប់បន្ត អំពីភាពបរិសុទ្ធនៃទីរហូតដ៏ប្រសើរបំផុតនៃទន្លេសរស្វតី។
Verse 102
बभूव तीर्थप्रवरं हतेषु सुरशत्रुषु । कुमारेण महाराज त्रिविष्टपमिवापरम्,महाराज! कुमार कार्तिकेयके द्वारा देवशत्रुओंके मारे जानेपर वह श्रेष्ठ तीर्थ दूसरे स्वर्गके समान सुखदायक हो गया
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ពេលដែលព្រះកុមារ (ការត្តិកេយៈ) បានសម្លាប់សត្រូវរបស់ទេវតាទាំងឡាយរួចហើយ ទីរហូតដ៏ប្រសើរនោះក៏ក្លាយជាទីរីករាយ ដូចជាសួគ៌ទីពីរ (ត្រីវិष्टប)»។
Verse 103
ऐश्वर्याणि च तत्रस्थो ददावीश: पृथक् पृथक् ददौ नैर्ऋतमुख्येभ्यस्त्रैलोक्यं पावकात्मज:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ នៅទីនោះ ព្រះអម្ចាស់ ស្កន្ទៈ បានប្រទានអំណាចរាជ្យជាប្រភេទៗ ដោយបែងចែកឲ្យម្នាក់ៗដាច់ដោយឡែក។ ព្រះបុត្រនៃអគ្គី បានប្រគល់ការគ្រប់គ្រងលោកទាំងបី ដល់មេបញ្ជាការដ៏ឆ្នើមបំផុតក្នុងកងទ័ពរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 104
एवं स भगवांस्तस्मिंस्तीर्थे दैत्यकुलान्तक: । अभिषिक्तो महाराज देवसेनापति: सुरै:,महाराज! इस प्रकार दैत्यकुलविनाशक देवसेनापति भगवान् स्कन्दका उस तीर्थमें देवताओंद्वारा अभिषेक किया गया
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ «ឱ មហារាជ! ដូច្នេះហើយ នៅកន្លែងឆ្លងទឹកដ៏បរិសុទ្ធនោះ ព្រះស្កន្ទៈដ៏មានព្រះភាគ—អ្នកបំផ្លាញវង្សដៃត្យ និងជាមេបញ្ជាការកងទ័ពទេវតា—ត្រូវបានទេវតាទាំងឡាយធ្វើពិធីអភិសេក»។
Verse 105
तैजसं नाम तत् तीर्थ यत्र पूर्वमपां पति: । अभिषिक्त: सुरगणैर्वरुणो भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ)]ी वह तैजस नामका तीर्थ है, जहाँ पहले जलके स्वामी वरुणदेवका देवताओंद्वारा अभिषेक किया गया था
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ «កន្លែងឆ្លងទឹកដ៏បរិសុទ្ធនោះ មាននាមថា តៃជស។ នៅកាលបុរាណ នៅទីនោះ ព្រះវរុណៈ—អម្ចាស់នៃទឹក—ត្រូវបានក្រុមទេវតាធ្វើពិធីអភិសេក ឱ អ្នកឆ្នើមក្នុងវង្សភារត»។
Verse 106
अमि्मिंस्तीर्थवरे स्नात्वा स्कन्द चाभ्यर्च्य लाड्ली । ब्राह्मणेभ्यो ददौ रुक्मं वासांस्याभरणानि च
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ នៅកន្លែងឆ្លងទឹកដ៏ប្រសើរបំផុតនោះ ហលធរ បលរាម បានងូតទឹក ហើយគោរពបូជាព្រះស្កន្ទៈ។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានប្រទានមាស សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការ ដល់ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 107
उषित्वा रजनीं तत्र माधव: परवीरहा । पूज्य तीर्थवरं तच्च स्पृष्टवा तोयं च लाड़ली
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ មាធវៈ—អ្នកសម្លាប់វីរបុរសសត្រូវ—បានស្នាក់នៅទីនោះមួយរាត្រី។ ព្រះអង្គបានគោរពកន្លែងឆ្លងទឹកដ៏ប្រសើរនោះ ហើយបន្ទាប់ពីប៉ះទឹករបស់វា ក៏បន្តដំណើរទៅមុខទៀត។
Verse 108
एतत् ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिमूच्छसि । यथाभिषिक्तो भगवान् स्कन्दो देवै: समागतै:
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «អ្វីៗទាំងនេះ ខ្ញុំបានពន្យល់ប្រាប់អ្នកទាំងស្រុងហើយ—អ្វីដែលអ្នកបានជំរុញឲ្យខ្ញុំបកស្រាយ—គឺរបៀបដែលព្រះស្កន្ទដ៏មានព្រះភាគ ត្រូវបានអភិសេក នៅពេលព្រះទេវទាំងឡាយបានប្រមូលផ្តុំគ្នា»។
Verse 293
एकचन्द्रा मेघकर्णा मेघमाला विरोचना । कुरुवंशी! भरतकुलनन्दन! राजेन्द्र! वे नाम इस प्रकार हैं--प्रभावती
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឈ្មោះរបស់ពួកនាងគឺ៖ ឯកចន្ទ្រា (Ekacandrā), មេឃកណ្ណា (Meghakarṇā), មេឃមាលា (Meghamālā), និង វិរោចនា (Virocanā)»។
Verse 306
कार्तिकेयानुयायिन्यो नानारूपा: सहस्रशः । भरतश्रेष्ठ! ये तथा और भी नाना रूपधारिणी बहुत-सी सहस्रों मातृकाएँ हैं, जो कुमार कार्तिकेयका अनुसरण करती हैं
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងពួកភារតៈ មានអ្នកបម្រើរបស់ ការត្តិកេយៈ រាប់ពាន់រាប់ម៉ឺន ដែលមានរូបរាងនានា។ ដូចគ្នានេះដែរ មានមាតૃកា (Mātṛkās) រាប់មិនអស់ ដែលបង្ហាញរូបរាងផ្សេងៗគ្នា តាមដាន និងអមដំណើរព្រះកុមារ ការត្តិកេយៈ»។
Verse 433
अनुजममुर्महात्मानं त्रिदशेन्द्रस्य सम्मते । उनके वेश नाना प्रकारके और विचित्र हैं। वे अनेक प्रकारकी भाषाएँ बोलती हैं। ये तथा और भी बहुत-से शत्रुओंको भयभीत करनेवाले गण देवेन्द्रकी सम्मतिसे महात्मा स्कन्दका अनुसरण करने लगे
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ដោយការយល់ព្រមរបស់ឥន្ទ្រៈ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ ក្រុមហ៊ុនដ៏គួរឲ្យភ័យខ្លាចជាច្រើន បានចាប់ផ្តើមតាមដានព្រះស្កន្ទដ៏មានចិត្តធំ—ព្រះអនុជ។ ការបន្លំរូបរបស់ពួកគេមានច្រើនប្រភេទ និងចម្លែក; ពួកគេនិយាយភាសាជាច្រើន។ ដូច្នេះ ជាមួយនឹងអ្នកដទៃទៀត កងទ័ពដ៏គួរឲ្យរន្ធត់ទាំងនេះ—ដែលមានបំណងបង្កភ័យដល់សត្រូវ—បានដើរតាមអមព្រះស្កន្ទ ដោយការអនុញ្ញាតរបស់ស្តេចនៃទេវតា។
Verse 526
समरेषु जयं चैव प्रददौ लोकभावन: । राजा वरुणने बल और वीर्यसे सम्पन्न एक नाग भेंट किया और लोकस्रष्टा भगवान् ब्रह्माने ब्राह्मणहितैषी कुमारको काला मृगचर्म तथा युद्धमें विजयका आशीर्वाद प्रदान किया
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ក្នុងសមរភូមិ ព្រះអម្ចាស់អ្នកថែរក្សាពិភពលោក ក៏បានប្រទានជ័យជម្នះផងដែរ។ ស្តេចវរុណៈបានថ្វាយពស់នាគមួយ ដែលមានកម្លាំង និងវីរភាពជាអំណោយ; ហើយព្រះព្រហ្មា អ្នកបង្កើតលោក ដោយមានព្រះហឫទ័យគាំទ្រសុខុមាលភាពរបស់ព្រាហ្មណៈ បានប្រទានស្បែកក្តាន់ខ្មៅ និងពរជ័យជម្នះក្នុងសង្គ្រាម ដល់កុមារនោះ។
Verse 931
सहानुजं जघानाशोु वृत्रं देवपतिर्यथा । कुमारके पार्षदोंने युद्धमें आक्रमण करके उन सब दैत्योंको मार गिराया। साथ ही भगवान् कार्तिकेयने कुपित होकर वृत्रासुरको मारनेवाले देवराज इन्द्रके समान दैत्यराजके उस पुत्रको उसके छोटे भाईसहित शीघ्र ही मार डाला ।।
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ដូចព្រះឥន្ទ្រា ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា ដែលបានសម្លាប់វ្រឹត្រៈយ៉ាងរហ័ស ព្រះកុមារ (ការត្តិកេយ) ក៏ដូច្នោះដែរ—ព្រះអង្គបាននាំពួកបរិវារចូលប្រយុទ្ធ ហើយវាយបំបាក់ពួកដានវៈទាំងនោះឲ្យដួលស្លាប់។ ក្នុងកំហឹង ព្រះអង្គបានសម្លាប់កូនប្រុសរបស់ស្តេចដៃត្យ ជាមួយប្អូនប្រុសតូចរបស់គេយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដូចកិត្តិយសរបស់ព្រះឥន្ទ្រាដែលបានសម្លាប់វ្រឹត្រាសុរៈ។ បន្ទាប់មក ពាវកិ អ្នកសម្លាប់វីរបុរសសត្រូវ ក៏បានចាក់បំបែកក្រោញ្ចៈដោយស្បៀង (សក្តិ) របស់ព្រះអង្គ។
Verse 936
क्रौज्चस्तेन विनिर्भिन्नो दैत्याश्ष शतशो हता: । रणभूमिमें बार-बार चलायी हुई उनकी शक्ति शत्रुका संहार करके पुनः उनके हाथमें लौट आती थी। अमग्निपुत्र कार्तिकेयका ऐसा ही प्रभाव है
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ដោយអាវុធនោះ ក្រោញ្ចៈត្រូវបានបំបែកខ្ទេចខ្ទី ហើយដានវៈរាប់រយត្រូវបានសម្លាប់។ អំណាចសង្គ្រាមរបស់ការត្តិកេយគឺលើសលប់—ស្បៀង (សក្តិ) ដែលព្រះអង្គបោះចេញទៅ បន្ទាប់ពីសម្លាប់សត្រូវ ក៏ត្រឡប់មកដល់ដៃព្រះអង្គវិញជាញឹកញាប់។ កិត្តិយស ឈ្មោះល្បី និងសិរីរុងរឿងរបស់ព្រះអង្គក៏កើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ ដូច្នេះ អំណាចទេវតា ពេលបង្វែរទៅប្រឆាំងអធម្មៈ ក្លាយជាឧបករណ៍មិនអាចទប់ទល់បាន ដើម្បីការពារនិងស្ថាបនារបៀបរបប ទោះនៅកណ្ដាលសង្គ្រាមក៏ដោយ។
Verse 1073
हृष्ट: प्रीतमनाश्चैव हृभवन्माधवोत्तम: । शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले मधुवंशी हलधर वहाँ रातभर रहे और उस श्रेष्ठ तीर्थका पूजन एवं उसके जलमें स्नान करके हर्षसे खिल उठे। उन यदुश्रेष्ठ बलरामका मन वहाँ प्रसन्न हो गया था
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ ដោយរីករាយ និងចិត្តពេញដោយសេចក្តីសុខ មាធវៈដ៏ប្រសើរបំផុត—បលរាម អ្នកកាន់នង្គ័ល ជាវង្សមធុ និងល្បីថាជាអ្នកសម្លាប់វីរបុរសសត្រូវ—បានស្នាក់នៅទីនោះពេញមួយយប់។ ព្រះអង្គបានបូជាទីរថដ៏ប្រសើរនោះ ហើយងូតទឹកក្នុងទឹករបស់វា ក៏ភ្លឺរលោងដោយអំណរ។ នៅទីនោះ ចិត្តរបស់បលរាម អ្នកល្អឥតខ្ចោះក្នុងចំណោមយទុ ក៏ស្ងប់ស្ងាត់ និងពេញចិត្ត។
Frequently Asked Questions
The inquiry concerns legitimate authority: how Varuṇa’s jurisdiction as lord of waters is ritually established (abhiṣeka) and how cosmic order is maintained or disrupted (Agni’s disappearance) through causality and sanctioned procedure.
Authority and stability—whether royal or cosmic—are depicted as dependent on disciplined method (vidhi), accountable stewardship, and restorative action when order is disturbed; ritual practice and ethical exchange (dāna) serve as mechanisms of continuity.
No explicit phalaśruti formula is presented in the provided passage; the meta-function is archival and didactic, embedding ritual geography and office-legitimation narratives to contextualize dharma within cosmic administration.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.