Shloka 52
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha
Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site
गरुडने विचित्र पंखोंसे सुशोभित अपना प्रिय पुत्र मयूर भेंट किया। अरुणने लाल शिखावाले अपने पुत्र ताम्रचूड (मुर्ग)-को समर्पित किया, जिसका पैर ही आयुध था ।।
nāgaṃ tu varuṇo rājā balavīryasamanvitam | kṛṣṇājinaṃ tato brahmā brahmaṇyāya dadau prabhuḥ ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ ព្រះរាជាវរុណៈបានប្រគេនពស់មួយ ដែលពោរពេញដោយកម្លាំង និងវីរភាព។ បន្ទាប់មក ព្រះព្រហ្មា អម្ចាស់លោក បានប្រទានស្បែកក្តាន់ខ្មៅ ដល់អ្នកមានធម៌ និងស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះព្រាហ្មណ៍—ជាសញ្ញានៃកិត្តិយសតាមរយៈអំណោយបរិសុទ្ធ និងការទទួលស្គាល់ចិត្តធម៌។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic recognition through appropriate gifts: power (a formidable nāga) is granted by a royal-divine authority, while a sacred emblem of Brahminical/ascetic discipline (kṛṣṇājina) is bestowed upon one characterized as brahmaṇya—suggesting that honor should match virtue and disposition.
In Vaiśampāyana’s narration, divine figures distribute notable gifts: Varuṇa presents a mighty serpent, and Brahmā follows by giving a black antelope-skin to a recipient praised as brahmaṇya, indicating a sequence of ceremonial bestowals and the conferral of status or favor.